چکیده

هدف این پژوهش بررسی رابطهي رفتارهاي رهبري مدیران و احساس خودکارآمدي دبیران مقاطع سهگانه بود. روش تحقیق توصیفی از نوع همبستگی بوده و تعداد ۲۵۴ معلم به روش نمونهگیري متناسب با حجم و تصادفی ساده انتخاب شدند. براي گردآوري دادهها از دو پرسشنامه احساس خودکارآمدي معلمان شانن موران و ولفولک هوي (۲۰۰۱) و پرسشنامه چند عاملی رهبري بس و اولیو (۱۹۸۵) استفاده شده است. روایی پرسشنامهها از نوع محتوایی و پایایی آنها با استفاده از ضریب آلفاي کرونباخ به ترتیب ۰/۸۴ و ۰/۸۶ برآورد گردید. براي تجزیه و تحلیل دادهها از آزمون ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون گام به گام استفاده شده است. یافتههاي پژوهش حاکی از آن است که بین مؤلفههاي رفتارهاي رهبري مدیران و احساس خودکارآمدي معلمان رابطهي مستقیم و معنیداري وجود دارد. همچنین یافتهها نشان داد که از بین مؤلفههاي رفتارهاي رهبري مدیران دو مؤلفه نفوذ آرمانی و تحرك علمی قادرند تغییرات احساس خودکارآمدي دبیران را پیشبینی کنند.

کلمات کلیدي: رفتارهاي رهبري مدیران، احساس خودکارآمدي، معلم، مدیر، مقاطع سه گانه

۱

.۱ مقدمه

در دنیاي کنونی تمام کشورهاي دنیا به دنبال توسعه و پیشرفت میباشند. صاحبنظران توسعه بر این باورند که توسعه تنها در سایهي توسعهي انسانی میسر است و توسعهي انسانی تنها در بستر تعلیم و تربیت اثربخش شکل میگیرد. معلمان خود بعنوان سرمایهي انسانی در توسعه نقش محوري دارند. تغییر و تحول مستمر در عرصههاي مختلف انتظارات و اولویت-
هاي جدیدي را فرا روي دولتها بویژه نظام تعلیم و تربیت هر جامعهاي قرار داده است. به نظر می رسد در دنیاي پیچیده کنونی، انسانها بدون بهرهمندي از دانشها، بینشها و توانهاي خاص قادر به ادامهي اثربخش حیات نباشند. معمولاً از نظام تعلیم و تربیت هر جامعهاي انتظار میرود تا افراد جامعه را به مهارتهاي لازم براي ادامهي حیات مستقل و دموکراتیک تجهیز نماید. بدون شک مؤلفههاي مختلف تعلیم و تربیت هر کدام براي نیل به این مهم نقش به سزایی دارند. یکی از مهم-
ترین مؤلفههاي اساسی تعلیم و تربیت را معلمان تشکیل میدهند.

معلم میتواند همچون پیکر تراشی حاذق از جسم و جان فراگیران تصویري ایدهآل و شایسته خلق نماید. به باور بسیاري از صاحبنظران ایجاد عالمی نو تنها در سایهي تربیت آدمی نو از طریق هنر معلمی میسر است. به زعم آنان، زیبا-
ترین اصلاحات در تعلیم و تربیت بدون برخورداري از معلمان کارآمد و با صلاحیت میسر نخواهد شد. در یک عبارت؛ باور براین است که تعلیم و تربیت کلید فتح آینده است و فاتحان اصلی آن معلمان میباشند. معلم بعنوان یک الگو، صفاتی چون امانتداري، صداقت، تعهد، وفاداري، پرسشگري، خطرپذیري، وقتشناسی، انتقادپذیري، مسئولیتپذیري، ابرازخود، همدلی، حسن خلق، انعطافپذیري، انتخابگري، تصمیمسازي، اندیشهورزي، پایداري، استقامت و قاطعیت را در فراگیران ایجاد می-
نمایند.