خلاصه

امروزه با افزایش رشد سیستم های اتوماسیون نظیر سیستم های اسکادا از یک سو و رشد سریع فناوری اطلاعات از سوی دیگر، نیاز به استفاده از روشهایی جهت حفظ اطلاعات و افزایش امنیت اطلاعات بیش از پیش احساس می شود.موضوعی که در استفاده از سیستمهای اسکادا مطرح میشود، نحوه انتقال اطلاعات بین ایستگاهای اصلی و فرعی میباشد . بحث اصلی و مهم در اینجا ، مشکل سرقت اطلاعات در حین انتقال اطلاعات بین ایستگاهای اصلی و فرعی است که ما در این مقاله برآنیم که روشی جهت رمزنگاری اطلاعات ارسالی در سیستم های اسکادای بکار رفته در جایگاهای GNC معرفی نماییم.

کلمات کلیدی:SCADA،ُSCADA CNG ، رمزنگاری

.۱ مقدمه

امروزهاتوماسیون به صورت گسترده در صنعت مورداستفاده قرار میگیرد.ازنظر مهندسی،خودکار نمودن یک سامانه با بهرهگیری از فناوریهای اتوماسیون میتواند سبب بهبود میزان کنترل،کیفیت تولید،ایمنی،قابلیت اطمینانوبالارفتن سطح نظارت بر مراحل اجرای یک فرآیند صنعتی شود.سامانه-های SCADA عمدتا در صنعت به منظور اعمال کنترل نظارتی و دستیابی به اطلاعات فرآیندهای صنعتی بهکاربرده میشوند.از جمله کاربرد سیستم-های اسکادا در جایگاهای گاز طبیعی (CNG) میباشد.

سیستم های اسکادای موجود بر پایه سخت افزار ونرم افزار وپروتکلهای ارتباطی که دارای قابلیت تشخیص واصلاح خطا هستند،استوار می-باشند.ولی قابلیت ارتباط امن که امروزه برای سیستمها و شبکههای مختلف مورد نیاز میباشد را دارا نمیباشند.در حال حاضر آسیب پذیری سیستمهای کنترل و اسکادا عمدتا از نوع فیزیکی نبوده و بیشتر به موضوع امنیت اطلاعات ارتباط دارد.لذا استفاده از مکانیزمهایی جهت امن کردن اطلاعات ارسالی در سیستم های اسکادا ضروری میباشد.[۱]

SCADA .2 چیست؟

SCADA یک نام اختصاری و در زبان انگلیسی مخفف (Supervistory Control and Data Acquisition) و به معنای کنترل،نظارت و دستیابی به اطلاعات است.و چنانچه که از نام آن برمیآید،اسکادا یک سامانه ی صرفا کنترلی نبوده، بلکه بر سطح نظارتی نیز احاطه دارد و از نام آن میتوان به این مفهوم رسید که اسکادا مجموعه ای نرم افزاریست که به همراه کنترل کنندهای صنعتی نظیر ۱PLC ها و سایر ماژول های سخت افزاری عملیات کنترل نظارتی و داده برداری را انجام می دهد.[۲]

.۲-۱ ساختار اسکادا

یک سامانهی اسکادا شامل سیگنالهای ورودی خروجی ،کنترل کنندها،۲ HMI ، شبکه ها و ارتباطات ، پایگاه دادها ونرم افزار مربوطه است.واژه اسکادا همانطور که در بالا گفته شد نشان دهنده یک سامانه ی مرکزی است که نظارت و کنترل یک سایت صنعتی رابر عهده دارد.عمده عملیات کنترل سایت به طور خودکار توسط RTU ویا به وسیلهی PLC میزبان انجام میشود.

جمع آوری اطلاعات از سطح RTU و یا PLC شروع شده، در این مرحله خواندن مقادیر و حالات دستگاهای جانبی متصل به اسکادا بررسی میشود. سپس دادها کامپایل شده و به فرمت قابل استفاده برای کاربر اتاق کنترل که از HMI استفاده میکند،در میآید. و اتاق کنترل عملیات مورد نظر را صادر میکند.[۲]

.۲-۲ کاربرد اسکادا در صنایع مختلف

گسترش استفاده از سیستم های اسکادا به اندازه ای است که هم اینک اغلب زیرساخت های حیاتی و مهم یک کشور به آنها وابسته شده اند .امروزه سیستم های اسکادا دارای جایگاهی بسیار مهم در بسیاری از صنایع است از جمله: صنایع آلومینیوم سازی ، خودروسازی ، پتروشیمی ، فولاد ، غذایی ، ×تاسیسات هسته ای ، شبکه های توزیع نفت و گاز ،شبکه های توزیع آب مخابراتی و … ..

دامنه استفاده از قابلیت های سیستم های اسکادا بسیار گسترده می باشد از تعویض یک لامپ گرفته تا کنترل پردازش های بسیار پیچیده نظیر : کنترل دیگ بخار، جمع آوریداده مرتبط با دیگ بخار، کنترل درجه حرارت دیگ بخار ، کنترل دیگ بخار و توربین سیستم حمل و نقل و بارگیری نفت، مانیتوریتگ درجه حرارت یاتاقان ها کنترل کوره وکنترل مخازن و….. [۳]