فيزيوگرافي
بررسي تكتونيك ، عناصر ساختاري و لرزه زمين ساخت و ارائه نقشه مربوطه
بررسي فرآيندهاي فرسايشي (معرفي انواع هوازدگي و چهره هاي فرسايشي)
بررسي حساسيت به فرسايش واحدهاي چينه سنگي و ارائه نقشه مربوطه

بررسي منشأ نهشته هاي رسوبي و عوامل جابجائي آنها
بررسي خصوصيات هيدروديناميكي نفوذپذيري و سيل خيزي سازندها و ارائه نقشه هاي مربوطه
بررسي كيفي واحدهاي چينه سنگي از نظر منابع قرضه و ساختگاه و ارائه پروفيل زمين شناسي آبراهه هاي اصلي
بررسي موارد خاص تاثير گذار در حوزه

ژئومورفولوژي
واحدهاي ژئومورفولوژيكي
تيپ هاي ژئومورفولوژيكي

رخساره هاي ژئومورفولوژيكي
پهنه هاي لغزشي _ ريزشي
پيشنهادات اجرائي آبخيز داري از ديدگاه زمين شناسي
منابع و مآخذ

۱- مقدمه و هدف
مطالعات زمين شناسي و ژئومورفولوژي بعنوان مطالعات پايه نقش اساسي را در طرحهاي آبخيزداري دارد زيرا با استفاده از نقاط ضعف و قوت تشخيص داده شده در اين مطالعات ضمن هدايت گروههاي ساير بخش ها طراحان وبرنامه ريزان را براي اتخاذ راهبردها و تصميم هاي مبتني بر شناخت صحيح و حقيقي از عوامل موجود در عرصه آبخيز رهنمون مي سازد .

اين مطالعات با در نظر گرفتن مجموعه عوامل و شرايط اقليمي ، زمين شناسي ، زمين ساخت و زمين ريخت شناسي و … حاكم بر زير حوزه ها و مناطق مورد مطالعه به ارزيابي و بررسي استعداد هاي طبيعي حوزه و تعيين اولويت بندي هر يك از زير حوزه ها از نطقه نظر مسائل و مشكلات عارض بر آنها نظير فرسايش ، سيل خيزي ، تخريب پوشش گياهي و كم آبي و … مي پردازد .

از طرفي ديگر عوامل زمين شناسي نظير جنس سنگ ، مقاومت آن در برابر بارگذاري ، روند و نوع شكستگيها ، فاصله داري و بازشدگي درزه ها ، موقعيت گسلهاي فعال ، امكان لرزه خيزي منطقه و… نقش اساسي را در تعيين موقعيت مكاني سازه هاي آبخيزداري دارد .
عوامل زمين شناسي سبب ايجاد منابع قرضه سنگي و خرده سنگي در حوزه مي شوند كه شناسايي موقعيت مكاني و كيفيت آنها امري اساسي در تعيين نوع سازه ها و اجراي اقتصادي آنهاست .

نظر به اولويت مناطق روستايي و محروميت زدائي از آنها و به منظور كنترل سيل و فرسايش و رسوب وذخيره سازي بهينه منابع آب و خاك طرح تفضيلي – اجرائي حوزه آبخيز برنطين شهرستان رودان در دستور كار مديريت آبخيزداري سازمان جهادكشاورزي استان هرمزگان قرار گرفته است.
مطالعات زمين شناسي و ژئومورفولوژي داراي مجموعه اي از اهداف پايه به منظور ايجاد مبنا براي مطالعات ساير بخشها و مجموعه اي از اهداف مستقل به شرح ذيل مي باشد :

۱- بررسي واحدهاي چينه سنگي حوزه به منظور شناسايي انواع رخساره هاي سنگي موجود در حوزه جهت بكارگيري در مطالعات خاك شناسي .
۲- بررسي زمين ساخت وتكتونيك منطقه در راستاي نقش عناصر ساختاري و گسلها در لرزه خيزي و پايداري سازه ها و …
۳- تعيين واحدهاي ليتولوژيك حساس به فرسايش پذيري به منظور بكارگيري در مطالعات فرسايش و رسوب .
۴- تعيين مناطق نفوذپذير و نفوذناپذير به منظور شناسايي استعداد سيل خيزي واحدهاي سنگي و مناطق با ارزش از نقطه نظر آب زيرزميني وپخش سيلاب ومطالعات سيل خيزي در هيدرولوژي و تلفيق

۵- تعيين واحدها ، تيپ ها و رخساره هاي ژئومورفولوژيكي به عنوان يك مبنا در مطالعات خاك شناسي ، فرسايش و رسوب پوشش گياهي وواحدهاي برنامه ريزي .

۶ – مشخص نمودن منابع قرضه سنگي و خرده سنگي مناسب جهت استفاده در ساخت سازه هاي آبخيزداري و رتبه بندي واحدهاي سنگي از ديدگاه ساختگاه و پي سازه ها

۷- بررسي و مشخص نمودن موارد خاص تاثير گذار در حوزه نظير زمين لغزشها ، گنبدهاي نمكي ، برف و بهمن و …
جهت انجام مطالعات زمين شناسي و ژئومورفولوژي حوزة آبخيز برنطين شرح خدمات صفحة بعد از طرف كارفرماي محترم به اين مشاور ابلاغ گرديده است :
زمين شناسي و ژئومورفولوژي :

۱- جمع آوري عكس ، نقشه ، منابع اطلاعاتي و آماري .
۲- ارائه متدولوژي .
۳- ارائه خلاصه گزارش .
۴- ارائه موقعيت جغرافيايي و راههاي دسترسي و نقشه مربوطه .

۵- تدقيق فتوژئولوژي و ارائه جزئيات جديد در نقشه با مقياس ۱:۲۵۰۰۰ يا ۱:۱۰۰۰۰ .
۶- تدقيق نقشه زمين شناسي با مقياس ۱:۲۵۰۰۰ يا ۱:۱۰۰۰۰ .
۷- تدقيق واحدهاي چينه اي ( جنس ، لايه بندي ، كنتاكت لايه ، شيب و جهات شيب .
۸- تدقيق ارائه درصد گسترش هر سازند .

۹- تدقيق تكتونيكي ( معرفي چين خوردگي ها ، گسلها ، شكستها ) و ارائه نقشة زمين ساخت .
۱۰- تدقيق فرآيند هاي فرسايش در حوزه ( معرفي اناع هوازدگيها در واحدهاي سنگي حوزه ) .

۱۱- تدقيق حساسيت به فرسايش واحدهاي سنگي و ارائه نقشه حساسيت به فرسايش .
۱۲- تدقيق منشأ رسوبات و اثرات عوامل جابجايي آنها و ارائه راهكارهاي عملي جهت جلوگيري و مقابله با خطرات احتمالي .
۱۳- تدقيق نفوذپديري حوزه و ارائه نقشه نفوذ پذيري .

۱۴- تدقيق خصوصيات هيدروديناميكي واحدهاي سنگي و تأثير كمي و كيفي آنها بر منابع آب .
۱۵- تدقيق برشهاي زمين شناسي در امتداد رودخانه اصلي و ارائه نقشة آن .

۱۶- تدقيق اطلاعات منابع قرضه و ارائه نقشه موقعيت و تعيين روشهاي مناسب بهره برداري با هدف جلوگيري از ايجاد فرسايش و رسوب .
۱۷- بررسي واحدهاي سنگي از نظر احداث سازه ها و ابنيه هاي آبخيزداري و مشخص كردن محدوديت ها و مشكلات و نيز قابليتها .
۱۸- تدقيق موارد خاص تأثير گذار در حوزه نظير گنبدهاي نمكي و معادن و مناطق بهمن گير و …. .
۱۹- تدقيق واحدها ، تيپ ها و رخساره هاي ژئومورفولوژي و ارائه نقشه .

۲۰- تدقيق پايداري ، پهنه هاي لغزشي و ريزشي و تهيه نقشه ناپايداري شيبها و تكميل پرسشنامه مخصوص اطلاعات زمين لغزش .
۲۱- پيشنهاد عمليات اجرايي كنترل رسوبات واحدهاي سنگي رسوب گير و پايداري شيبها و حركات توده اي و اولويت بندي عمليات اجرايي .
۲- پیشینه مطالعاتی:

محدوده مطالعاتی درشهرستان روران استان واقع گردیده است. مطالعلت زمین شناسی در این نواحی همانند سایر نواحی ایران با بررسیهای به مقیاس ۰۰۰/۱:۲۵۰ بوده است حوزه آبریز – در شیت زمین شناسی ۰۰۰/۱:۲۵۰ میناب واقع است که به عنوان بخشی از پهنه ساختاری –رسوبی مکران محسوب می شود که در آن پی سنگ از نوع پوسته های اقیانوسی است که با – نسبتاً ضخیمی از رشته های فلیشی و مولاسی کرتاسه پسین پلیوس پوشیده شده اند. این بررسیها توسط تیمی مشترک از کارشناسان شرکت مهندسین پاراگن استرالیا و سازمان زمین شناسی کشور طی سالهای اولیه انقلاب اسلامی انجام شد. زمین شناسی همچون Bailey, child, Dalaei, Jones, swain, smith, pooyai, motamedi, peterson تحت رهبری دکتر مورگان ، مک گال و مهاجر اشجعی این تحقیقات را با تهیه نقشه ۰۰۰/۱۰۰ :۱ زمین شناسی میناب در سال ۱۳۵۹ به پایان رسانیده اند. علاوه بر این بررسیهایی پایه ای توسط سازمان زمین شناسی کشور مطالعات و بررسیهای دیگر زمین شناسی در قالب پروژه های عمران ، اکتشافها و … در منطقه به انجام رسیده است. به عنوان نمونه می توان به

– طرح پی جویی مواد معدنی خاص درمیناب ۱۳۷۱ (سازمان صنایع و معادن استان هرمزگان)
– طرح پی جویی سنگهای تزئینی و نما در میناب ، رودان و جاشک ۱۳۷۸ (مهندسین مشاور تحقیقات معدنی خاک –)
– پی جویی مواد معدنی کانیهای فلزی در سطح استان هرمزگان ۱۳۷۶ (سازمان صنایع و معادن و سازمان زمین شناسی کشور)
– شناسایی عناصر گروه پلاتین در نواحی — و فاریاب ۱۳۷۹ (سازمان زمین شناسی کشور)

– پی جویی ذخایر متامورفیک ها اولترامانیک در ایران در منطقه میناب ۱۳۶۶ (سازمان زمین شناسی کشور)
– مطالعات زمین شناسی محور و مخزن سد استقلال میناب وزارت نیرو

– پژوهش در ژئومورفولو– — دینامیک جلگه میناب پایان نامه کارشناسی ارشد ۱۳۷۸
– نقش فرسایش و رسوب در تعیین الگوی مورفولوژیک بخش تحتانی رودخانه میناب پایان نامه کارشناسی ارشد ۱۳۸۰
– ژئو شیمی و زمین شناسی – کروسیت فاریاب استان هرمزگان پایان نامه کارشناسی ارشد ۱۳۷۴

– مطالعه پترولوژی ، پترو گرافی و ژئوشیمی سنگهای اولتراوائیک – پایان نامه کارشناسی ارشد ۱۳۷۶
– مطالعات زمین شناسی و ژئومورفولوژی مرحله توجیهی آبخیز شمیل واحدی شرکت خدمات مهندسی بهار ۱۳۷۹
– مطالعات ژئوفیزیکی برداشت و تفسیر اطلاعات مغناطیسی سنجی منطقه رودان پایان نامه کارشناسی ارشد ۱۳۷۵
– مطالعات ژئوفیزیک دشت توکهور جغین ، شرکت مهندسی منابع آب ۱۳۷۲

– مطالعات ژئوفیزیک منطقه رودان ، دفتر بقررسیهای منابع آب بخش آبهای زیر زمینی ۱۳۶۶
در این گزارش جهت بررسی واحدهای چینه سنگی از راهنمای نقشه زمین شناسی ۰۰۰/۱۰۰: ۱ میناب همراه با – — آن از طریق فتوژئولوژی عکسهای هوایی منطقه استفاده شده و از منابع دیگری همچون ۱۹۸۷ hubber,1993,1985,1983 ma call و.. نیز بهره گیری شده است. اکنون با ارج نهادن به زحمات کلیه زمین شناسان و محققینی که در راستای طرحهای عمرانی دیگر به بررسی منطقه پرداخته اند سعی نمائیم داده ها یمورد نیاز جهت مطالعات اجرایی آبخیز داری را بر اساس شرح خدمات خواسته شده در حد بضاعت ارائه نمائیم.

۳- متدولوژي و روش كار :
در تهيه گزارش زمين شناسي و ژئومورفولوژي حوزه آبخيز مورد مطالعه مراحل كاري ذيل انجام شده است .

۱- جمع آوري و بررسي گزارشها ، مطالعات و نقشه هاي موجود از منطقه مطالعاتي كه ذكر برخي از آنها در مبحث پيشينه وسوابق مطالعاتي رفت .
۲- بررسي نقشه هاي توپوگرافي و زمين شناسي منطقه مورد مطالعه شامل نقشه هاي توپوگرافي ۰۰۰/۱:۵۰ شيت هاي كهنوج بالا و جغين نتشار يافته توسط سازمان جغرافيائي نيروهاي مسلح در سال ۱۳۷۶ و نقشه هاي توپوگرافي ۱:۲۵۰۰۰ منطقه مطالعاتي .

كهنوج بالا

۷۴۴۴I

جغين

۷۴۴۴II

و نقشه هاي زمين شناسي شيت ۱:۲۵۰،۰۰۰ و ۱:۱۰۰،۰۰۰ ميناب به شماره ۷۴۴۴ انتشار يافته توسط سازمان زمين شناسي كشور در سال ۱۳۵۹ .
۳- مطالعه وتفسير عكسهاي هوايي منطقه به مقايس ۰۰۰،۱:۵۵ و ۱:۴۰،۰۰۰و انجام عمليات فتوژئولوژي مقدماتي محدوده مطالعاتي .
حوزه آبخيز برنطين شهرستان رودان بر روي عكسهاي هوايي به مقايس ۱:۴۰،۰۰۰ برداشت شده در سال ۱۹۵۷ توسط سازمان نقشه برداري با مشخصات ذيل واقع شده است .

N
1213 Run1 1212 1211 1210 Strip12
1312 Run2 1311 1310 1309 Strip13

راهنماي عكسهاي هوايي به مقياس ۱:۴۰،۰۰۰ حوزة آبخيز برنطين برداشت شده در سال ۱۳۷۴ بلوك ۱۱۷ (سازمان نقشه برداري كشور ) .
۴- بازديد صحرائي و تعيين نحوه پيمايشها و نوع برداشتهاي مودر نياز .
۵- بررسي مجدد نقشه ها و عكسهاي هوايي به منظور تهيه دستورالعمل كار صحرائي و ميداني .
۶- كار ميداني وصحرائي اصلي ،بررسي عوارض زمين شناسي وساختاري از قبيل لايه بندي ، گسلها ، درزه ها و رخساره هاي ژئومورفولوژيك اشكال فرسايشي و توصيف هر يك از عوارض .

۷- تكميل نقشه هاي زمين شناسي ، حساسيت سنگها به فرسايش و ژئومورفولوژي و نفوذپذيري و استعداد سيل خيزي با استفاده از اطلاعات صحرائي و فتوژئولوژي .

۸- بازديد تكميل ميداني به منظور رفع مشكلات موجود ونواقص احتمالي وتصحيح نهايي نقشه ها و بازديد از مناطق مناسب پيشنهادات اجرائي از نظر ساختگاه ومنابع قرضه .
۹- ارائه نقشه هاي زمين شناسي ، حساسيت به فرسايش ، نفوذپذيري ، زمين ساخت ، استعداد سيل خيزي سنگها و ژئومورفولوژي .
۱۰- محاسبات مربوط به مساحت و درصد واحدهاو رخنمونها و…
۱۱- نگارش وتدوين گزارش نهايي و ارائه نتايج ومستندات . (گزارش حاضر) .

۴-خلاصه وچكيده گزارش :
حوزه آبخيز برنطين شهرستان رودان در مختصات جغرافيايي /۱۵،^۵۷ تا /۲۲،^۵۷ طول شرقي و /۱۲،^۲۷ تا /۱۸،^۲۷ عرض شمالي در فاصله حدود ۵۰ كيلومتري جنوب شرقي شهرستان رودان در بخش جغين واقع شده است كه وسعتي در حدود ۶۸۶۷ هكتار داشته و يكي از سرشاخه هاي رودخانه جغين مي باشد كه به هفت زير حوزه يك واحد هيدرولوژيك فرعي و دو پارس غير مستقل تقسيم بندي شده است همانطور كه درنقشه هاي زمين شناسي ناحيه اي قابل مشاهده است حوزه مذكور در زون زمين شناسي مكران در جنوب ايران قرار گرفته و سطح بستر آن تماماً از آميزه هاي رنگين همراه با نهشته هاي كواترنري تشكيل شده است . واحدهاي چينه اي حوزه از قديم به جديد عبارتند از :

– آميزه هاي رنگين شامل سنگهاي اولترابازيك آذرين وسنگهاي آهكي واحدهاي در هم پيچيدة انيوليت ملانژ كه حدود ۴۹ درصد سطح حوزه را شكل داده اند . اين مجموعه شامل آمفيبوليت حدود ۲/۲ هكتار ، بازالت حدود ۸/۹۴ هكتار مجموعه درهم رسوبي آهكي و راديولاريتي و سنگهاي بازيك ۱۷۶۰ هكتار ، سنگهاي سرپانتيني ۸/۸۳۱ هكتار ، مجموعه سنگهاي اولترابازيك پوسته اقيانوسي ۵/۴۵ هكتار و آهكها حدود ۴/۶۳۳ هكتار مي باشد .
– نهشته هاي كواترنري شامل پادگانه هاي و آبرفتي قديمي و مخروط افكنه و آبرفت بستر رودخانه كه با وسعتي درحدود ۴/۳۴۹۵ هكتار و ۵۱ درصد سطح اين حوزه را به خود اختصاص داده اند .

از نظر سنگ شناسي نيز عمده سنگهاي منطقه را مجموعة درهم رسوبي آذرين آميزة رنگين غيرقابل تفكيك كه سطحي معادل ۶/۲۵ درصد از حوزه را بوجود آورده اند آهكها حدود ۲/۹ درصد و سنگهاي آذرين اولترابازيك مانند بازالت و گابرو و سرپانتينيت نيزدر حدود ۲/۱۴ درصدآنرا تشكيل داده اند حدود ۵۱ درصد سطح حوزه را نيز نهشته هاي سخت نشده و منفصل كواترنري تشكيل داده اند . مقاومت سنگهاي فوق از سنگهاي بازالتي ، آهكي و گابرو ، سرپانتين به شيل آهكي ، نيليت و ماسه سنگ و سيلتستون در آميزة رسوبي افيوليت ملانژهاكاهش مي يابد . از نظر هوازدگي نيز بيشتر هوازدگي فيزيكي در حوزه قابل مشاهده بوده

و در نموگرام پتلير از نوع هوازدگي فيزيكي متوسط تا خفيف مي باشد . براساس رتبه بندي پسياك براي حساسيت سنگها به فرسايش حدود ۶/۲۰ درصد در رده سست و حساس به فرسايش ۱/۵۶ درصد در رده فرسايش پذير ۸/۱۲ درصد در رده نسبتاً فرسايش پذير و ۶/۱۰ درصد در رده مقاوم به فرسايش قرار گرفته اند .
گسلهاي درهم پيچيده و درزه ها در شكل آفريني حوزه مهمترين نقش را ايفاء نموده اند . گسلهاي منطقه داراي روند شمالي جنوبي تا شمال غرب _ جنوب شرق بوده و عمدتاً مرز ميان كوه ودشت را نيز تشكيل مي دهند اين مجموعه متعلق به زون يا بلوك ساختمان آميزة افيوليتي در حد فاصل دو گسلة اصلي رودان _ دستگرد و پالمي _ زندان در شرق و غرب دشت آبرفتي رودان _ جغين مي باشد .

علاوه بر گسله هاي اصلي فوق گسله هاي فرعي منشعب از آنها نيز همراه با شكستگيهاي شمالي _ جنوبي تا شمال غربي _ جنوب شرقي سبب درهم پيچيدگي و راندگي مجموعه هاي رسوبي و آذرين افيوليتي شده است . درزه هاي برشي و طولي و عرضي مرتبط با گسلها و شكستگيهاي شمالي جنوبي در سنگهاي سخت حوزه درقسمت شمال شرق شرق و جنوب غربي حوزه ديده مي شوند كه روند اصلي استرس ^۶۸ N را نشان مي دهند از ديدگاه لرزه زمين ساخت با توجه به نزديكي گسله هاي اصلي زندان و رودان و ميناب به منطقه طرح حداكثر شتاب افقي حركت زمين درحالت DBE براي دوره بازگشت هاي ۲۵ و ۵۰ ساله به ترتيب برابر g17% و g23%پيش بيني مي شود حدود ۸/۳۹ درصد از سطح حوزه نفوذناپذير و كم تراوا حدود ۲/۹ درصد تراوايي متوسط و حدود ۵۱ درصد نيز تراوا وخيلي تراوا مي باشند. از اين ديدگاه حدود ۴۹ درصد سطح حوزه سيل زا و حدود ۵۱ درصد آن نيز توانايي نگهداري و ذخيره سيلاب بعنوان پهنه پخش را دارا هستند .

براساس مطالعات ژئومورفولوژي انجام شده ۷/۱۶۴۲ هكتار كوهستان ، ۵/۱۷۹۸ هكتار تپه ماهور و ۲/۳۴۲۶ هكتارپادگانه و دشت آبرفتي سيلابي در قالب ۱۱ رخساره در حوزه وجود دارد . با توجه به وسعت كم واحد كوهستان و تپه ماهور در مقايسه با واحد پادگانه و دشت بديهي است پتانسيل توليد آب در اين حوزه كاهش يابد . از اين ميان حدود ۲۸۳۸ هكتاررخنمون سنگي ، ۶۰۳ هكتار داراي رخساره پوشش فرسايشي منفصل و حدود ۲/۳۴۲۶ هكتار نهشته هاي سخت نشده كواترنري در حوزه وجود دارد .

بنابراين ۴۰۲۹ هكتار از سطح اين حوزه داراي خاك جهت عمليات پوشش گياهي در صورت وجود آب در دسترس خواهد بود . كه با توجه به كمبود آب بهتر است در سطح حدود ۳۴۲۶ هكتار اراضي پادگانه آبرفتي تا مخروط افكنه عمليات توامان ذخيره نزولات و پخش سيلاب جهت استفاده بهينه از بارش در سطح خود اين اراضي انجام پذيرد . منابع قرضه سنگي از سنگهاي آهكي و بازالتي مجموعة آميزة رنگين قابل تأمين خواهد بود . ضمن آنكه منابع قرضه شن و ماسه مخلوط نيز از واحدهاي qa1 و qf با سرند نمودن قابل استحصال مي باشد . اما منابع قرضه ريز دانه جهت عمليات خاكي نظير بندهاي خاكي در حوزه وجود ندارد و بايستي از خارج حوزه تأمين گردد .

۵- موقعيت و شرايط جغرافيايي :
آنجزبرنطین بین تحقیقات جغرافیایی تا طول شرقی و تا عرض شمالی در فاصله حدود ۵۰ کیلومتری جنوب شرقی شهرستان رودان قرار گرفته که وسعتی در حدود ۶۸۶۷ هکتار دارد.
حداکثر ارتفاع در آن متر و حداقل ارتفاع در خروجی آن متر از سطح دریا ارتفاع دارد. آبادیهای کهنوشتری ، استهرو ، پا سفید ، دره جایی ، بالا شهر و سرخلان

و گراب به ترتیب از غرب به شرق و در امتداد جاده اسفالته برنطین به منوجان در این حوزه آبخیز واقع شده اند. این آبادیها عمدتاً تا در حاشیه رودخانه اصلی جنینی واقع هستند بطوریکه عمده آب کشاورزی و شرب آنها توسط چاههای دستی و حفاری شده در آبرفتهای و گادگانه های حاشیه این رودخانه تامین می شود. آبادیهای متروکه و قدیمی کهورک و استهرو در پی خشک سالی های هفت ساله اخیر کاملا خالی ا زسکنه شده و چشمه های آنها دارای کمترین آبدهی طی سال اخیر بوده است . اما سایر آبادیها حاشیه رودخانه (اصلی) کم و بیش از اسیب های خشکسالی در امان مانده اند. راه دسترسی به حوزه همان جاده آسفالته رودان به برنطین و سپس به روستاهای پا سفید تا گراب می باشد که راههای فرعی و خاکی درجه ۲ و ۳ جهت رسیدن به استهرو (امام زاده) و آب

کهورک و همچنینباغات جدید الاحداث حاشیه رودخانه جنین و کهنوشتری از آن منشعب می شوند. دره های اصلی زیر حوزه ها تا چند کیلومتر خروجیرا با ماشینهای کمک دار قابل دسترس است اما به واسطه خندق های عمیق در آبرفتهای مخروط افکنه ای به یکباره غیر قابل عبور شده و بایستی تا انتها بوسیله کوهپیمایی پیمایش شوند. نقشه شماره ۱ موقعیت و راههای دسترسی به این حوزه را نشان می دهد. این حوزه آبخیز بر اساس وضعیت توپوگرافی ، زمین شناسی و شبکه آبراهه ها و جمع بندی گروه مطالعاتی به هفت زیر حوزه مستقل و دو پارسل غیر مستقل (int) تفکیک شده است.

نقشه شماره ۲ وضعیت توپوگرافی و شبکه هیدرو گرافی همراه با تقسیمات زیر حوزه ها را به مقیاس ۰۰۰/۵۰ :۱ نشان می دهد. هوا در این منطقه بسیار گرم و اختلاف درجه حرارت روزانه و سالیانه بسیار متفاوت است. ریزش باران منحصراً در اواخر پاییز و زمستان و گاهی اوایل بهار به صورت رگبار اتفاق می افتد. شغل اکثر مردمان ساکن حوزه کشاورزی و با غداری بود . و عده ای نیز به فعالیتهای خدماتی و اداری در حوزه شهرستان مشغولند. دام موجود در حوزه نیز بیشتر از نوع گله ها ی بزرگتر گوسفندی می باشد. جدول شماره ۱ مشخصات مهم فیزیوگرافی زیر حوزه ها و کل آبخیز برنطین را جهت بهره برداری در معرض دید قرار می دهد
نقشه شماره ۱

نقشه شماره ۲

جدول شماره ۱: برخي از اطلاعات و مشخصات مهم فيزيوگرافي حوزه آبخيز برنطين شهرستان رودان
مشخصات فيزيوگرافي

زيرحوزه مساحت
ha محيط
km بلندترين ارتفاع
M كمترين ارتفاع
M شيب متوسط وزني حوزه% ضريب گرد شدگي حوزه
RC تراكم آبراهه

Km

Km2
طول بلندترين آبراهه
km شيب متوسط وزني آبراهه اصلي% زمان تمركز hr
B1 1156.9
22.78 686 179 3/22 0.28 12.8 6/10 1/5 1.44
B2 327.4 12.68 443 179 9/9 0.26 14.5 94/5 7/4 0.92
B3-1 870.4 15.79 654 305 39 0.44 11.5 55/6 5/5 0.94
B3-int 279.6 12.3 305 177 — — 13.0 – – —
B3 1150 25.5 654 177 5/34 0.22 11.8 03/12 2/4 1.63
B4 403.6 14.6 504 179 30 0.24 12.0 99/5 7/5 0.89
B5 417.9 10.9 502 180 28 0.44 12.1 25/5 8 0.74
B6 467.9 14.15 580 200 31 0.29 9.7 42/6 8/7 1.00
B7 484.3 14.47 650 200 35 0.29 10.8 24/7 6/6 1.00
B-int 2459.2 – – – – —– 10.6 – – —
کل منطقه ۶۸۶۷٫۲ ۳۹ – – ۲۱ —– ۱۱٫۴ – – —

۶- زمين شناسي عمومي :
استان هرمزگان در جنوب ایران و در شمال تنگه هرمز قرار دارد و جایگاه جغرافیاییاین استان و قرار گیری آن در فصل مشترک سه پهنه ساختاری – رسوبی زاگرس-مکران و ایران مرکزی سبب گردیده تا استان هرمزگان جایگاه زمین شناسی و ساختاری ویژه ای داشته باشد.
به همین لحاظ از دیدگاه زمین ساختاری استان هرمزگان را می توان به سه پهنه یازون تقسیم نمود:
الف- پهنه ایران مرکزی که درپایانه شمال استان هرمزگان قرار دارد.
ب- پهنه ایران مرکزی که درپایانه شمال استان هرمزگان قرار دارد.
ج- پهنه مکران که شامل نواحی واقع در خاور میناب تا خاور جاسک است.
نقشه شماره ۳ زمین شناسی عمومی استان هرمزگان و موقعیت حوزه آبخیز برنطین را بر روی آن نشان می دهد.
از آنجا که محدوده حوزه آبخیز برنطین در پهنه – واقع شده است ویژگیهای زمین شناسی عمومی و ساختاری پهنه مذکور تشرع می گردد.
نواحی واقع درخاور شهرستان و گسل میناب به عنوان بخشی از پهنه ساختاری ، رسوبی مکران شناخته شده است که ویژگیهای پی سنگی و الگوی ساختاری ویژه ای بر آن حاکم است که با سایر نواحی استان هرمزگان تفاوتهایی آشکار دارد./ دراین بخش ، برخلاف بخش مربوط به زاگرس ، پی سنگ از نوع پوسته های اقیانوسی است که با توالی نسبتاً ضخیمی (حدود ۱۰۰۰۰ متر) از رشته های فلشیی و مولاسی کرتاسه پسین پلیوسن پوشیده شده اند. بخش افیولیتی پی سنگ ، در حاشیه شمالی و رسوبهای فلشیی- مولاسی در قسمتهای میانی و جنوبی – دارد. پوسته اقیانوسی پی سنگ شامل مجموعه ای از سنگهای اولترا مافیک نظیر پریدوتیت ، گابرو – به همراه رسوبهای رادیولاریتی و کربناتی پلاژیک است که به هم ریختگی تکتونیکی به شدت با یکدیگر مخلوط شده و با آمیزه های رنگین سایر نواحی ایران قابل قیاس می باشندو در – گسترده این آمیزه ها که محدوده حوزه آبخیز نطبین نیز بر روی آنها واقع شده اند وجود کرومیت ، کانیهای گروه پلاتین ، مس و … می تواند در خورتوجه باشد. فلشیی ها و مولاس های ترشیاری که پوشش رویی پی سنگ را تشکیل می دهند نواحی واقع بین حاشیه شمالی استان تا سواحل دریای عمان را زیر پوشش دارند.
این سنگها در یک روند شمال به جنوب سن کمتری دارند. جوان ترین آنها تواریهای سست و کم سیمان آوارهایی پلیوس و کوارتزی است که بویژه نواحی نزدیک به ساحل مکران را پوشانده اند.

زون گسلی میناب دریک روند شمالی- جنوبی سبب گردیده تا در حد خاوری بخش مکران استان هرمزگان ساختارها اگر شکلی قابل توجه داشته باشند. ولی درسایر نواحی ساختارهای تکتونیکی روند خاوری-باختری دارند که درنتیجه عملکرد گسله های تراستی به صورت منشورهای فزآینده نا بر جا به سمت جنوب حرکت کرده اند به همین دربیشتر نواحی حدهای زمین شناسی از نوع گسلهای طولی است که روند آنها با چین های ناحیه همخوان و موازی است.

نقشه شماره ۳
۶-۱-فتوژئولوژی و تدقیق نقشه زمین شناسی:
بر پایه اطلاعات موجود از نقشه های زمین شناسی ۰۰۰/۲۵۰ :۱ و ۰۰۰/۱۰۰ :۱ شیب میناب منتشر شده توسط سازمان زمین شناسی کشور و اطلاعات تکمیلی بدست آمده از فتوژئولوژی عکسهای هوایی به مقیاس ۰۰۰/۴۰۰ :۱ تهیه شده توسط سازمان نقشه برداری کشور در سال ۱۳۷۴ و تصویر ماهواره لندست ETm سال ۲۰۰۲ میلادی از منطقه مطالعاتی و انجام بازدیدها و پیمایش های صحرایی واحدهای چینه سنگی در رخساره های ژئومورفولوژیکی ، عناصر ساختار ، الگوی شبکه هیدرو گرافی و سایر اشکال و پدیده های زمین شناسی و زیست شناسی حوزه ابخیز برنطین شهرستان رودان استخراج شده است.
۶-۲- چینه شناسی و سنگ شناسی:

هدف از مطالعات چینه شناسی ، بررسی موقعیت چینه های سنگی ، وضعیت ساختمانی سازنده ها و سن هر یک از آنها از نظر توالی زمان زمین شناسی به همراه تقسیم بندی آنها از نظر خواص هیدرووینامیکی و فیزیولوژیکی به منظو رشناخت و ارزیابی آنها در زمینه چگونگی تاثیر بر فرسایش پذیری ، رسوب زدایی ، نفوذ پذیری ، رخساره ای ژئومورفولوژیکی ، سیل خیزی و … می باشد. ضمنا مطالعه و شناخت رخساره های رسوبی و سنگ شناسی در زمان و مکان تاریخ و حوادث زمینی را در منطقه بر ما معلوم میدارد. چینه شناسی نقش مهمی را در زمینه های مختلف سنگ شناسی ، تکنونیک و زمین ساخت منطقه در رشته و به عبارت بهتر چینه شناسی پایه مطالعات زمین شناسی و ژئومورفولفوژی در یک حوزه آبخیز می باشد. حوزه آبخیز مورد مطالعه در زون زمین شناسی

مکران قرار داشته که تاکنون تقسیم بندی چینه شناسی ارائه نشده است. – و تقسیم بندیهای موجود نیز مورد و غیر رسمی می باشد به همین دلیل واحدهای جینه شناسی ارائه شد. در این گزارش براساس سنگ شناسي وسن نسبي آنها مي باشد . و از يژگيهاي مهم چينه شناسي آميزه هاي رنگين در گستره طرح مورد مطالعه ، همسريهاي تكتونيكي وگسله و تواليهاي در هم و پيچيده ساختمانهاي رسوبي و آذرين در آنها مي باشد بررسي واحدهاي رخنمون يافته چنين نشان مي دهد كه بخش اعظم رخنمونهاي منطقة مربوط به نهشته ها و رسوبات منفصل آبرفتي قديمي و جديد كواترنري و بخش كمتري مربوط به

واحدهاي سنگي آميزه هاي افيوليتي مي باشد . در اين مبحث از مطالعات، تشريح ستون چينه اي گستره طرح در راستاي بهره برداري از آنها در رابطه با خواص هيدروديناميكي و شناخت و ارزيابي آنها در زمينه چگونگي تاثير بر فرسايش پذيري، رسوبزدائي، نفوذپذيري رخساره هاي ژئومورفولوژيكي و سيل خيزي اقدام شده است در گستره آبخيز مورد مطالعه ۱۱واحد چينه سنگي متعلق به دورانهاي مزوروئيك و سنوزئيك شناسائي شده كه در اشكال ژئومورفيكي كوهستان ، تپه ماهور و دشت آبرفتي گسترش و پراكندگي يافته اند در اينجا واحدهاي چينه اي فوق از قديم به جديد تشريح مي شوند .

 

۶-۲-۱- آميزه رنگين ژوراسيك ، كرتاسه سپين C M :
واحدهاي آميزه رنگين كه در گستره هاي مختلف و وسيعي در استان هرمزگان رخنمون دارند تحت عناويني چون مجموعه افيوليتي (Ophiolitic complex)، آميزه رنگين (Coloured melange) ناميده شده اند و آنها را تماماً مربوط به پايان دوران دوم زمين شناسي ( مزوزوئيك ) مي دانند سنگهاي تشكيل دهنده يك مجموعه افيوليتي اصولاً رنگ سبز داشته و نام افيوليت نيز به همين دليل انتخاب شده است . (Ophi: مارآبي كه رنگ سبز خال خال دارد و lithos به معني سنگ) لايه هاي سري افيوليتي از بالا به پايين شامل پيلولاواها (گدازه هاي آتشفشاني بالشي شكل و بازالتي كه بر روي آنها معمولاً رسوبات آهكي پلاژيك و راديو لاريت نواحي عميق دريا قرار مي گيرد) دلريت ها ، گابروها و پريدوتيت ها مي باشد.

مجموعه هاي افيوليتي در مرز بلوك ها و زونهاي مختلف زمين شناسي در استان هرمزگان بغير از چند مورد كم و بيش بصورت مجموعه اي درهم و رنگي در آمده اند كه در دنبال هم و در كنار گسلها و روراندگي ها قرار دارند بدليل خاستگاه وچگونگي تشكيل آنها بشدت تحت اثر تكتونيك حاكم بر آنها قرارگرفته بطوريكه علاوه بر گسله بودن كليه همبري واحدهاي سنگي آن ، پهنه هاي فراوان برشي (sheared zone) در آنها ايجاد شده است جنس اين آميزه هاي رنگين درگستره طرح عمدتاً از بازالتها

و کاربردهای سر – شده همراه با قطعات عمدتاً آهکی پلاژیک و رادیولاریت می باشد. بخش های اعظم آن که برنگ سیاه تا سبز تیره دیده می شوند بازالتی تا دلریتی بوده که با علامت b بر روی نقشه نشان داده شده اند این واحد با وسعت ۸/۹۴ هکتار در زیر حوزه های B_int, B6, B5, B4, B1 دیده می شود (عکس شماره ۱)

گدازه های آتش فشانی و گاهی خاکسترهای آتش فشانی از جمله عناصر مهم مجموعه اینولیستی موجود در گستره طرح هستند که ترکیب کانی شناسی گوناگون و ساختار بالشی (pillow lava) دارند. بیشتر این گدازه های انیولیتی بر اثر پدیده های دگرسانی بعدی ترکیب اولیه خود را از دست داده اند. ولی ترکیب عمومی از لکوبازالت تا اسپیلیت متغیر است.

عکس شماره ۱
اولترا مانیک ها دسته دیگری از سنگهای مجموعه های آمیزه رنگین در منطقه هستند که در میان آنها رزبورژیت با ترکیب کانی شناسی اولیرین و اورتوپیروکسن در صد بالاتری دارند. پریدوتیتها نام عمومی این سنگهاست که دارای بیش از ۸۵ درصد کانیهای فرومنزین و حدود ده درصد بلژیوکلازهای کلسیک هستند و کانه های مامانیثیت ایلمنیت ، کرومیت و … در آنها دیده می شوند. پریدوتیت ها بر حسب نوع کانی فرو منیزین که همراه اولیوین در آنها وجود دارد طبقه بندی می

شوند. اولیوین این سنگها معمولاً فرستریت است ولی در بعضی از انواع تفریق شده و انواع متوسط اولیون یاهور تونولیت مکن است وجود داشته باشد.پیروکس منوکلینیک آنها دیو پسید و اوژیت است ، پیروکس ارتورومبیک معمولاً انستانیت بوده ولی هیپرستن نیز گاهی دیده می شود.آمفیبل ها معمولاً برنگهای قهوه ای یا سبز رنگ اند. میکای این سنگها معمولاً بی رنگ تا قرمز روشن یا فلوگوپیت قهوه ای رنگ است. مجموعه – منطقه در اکثر موارد بشدت خورد شده و به هم ریخته بود و دگرسانی شدیدی متحمل شده اند در نتیجه این دگرسان شدن سنگهای اولترامانیک مجموعه آمیزه رنگین سرگانتینی شده اند. مجموعه افیولیت های فوق که متشکل از اولترامانیک های سرپانتینی شد. بالیه بندی نسبتاً خوب می باشند با علامت ub برروی نقشه زمین شناسی منطقه نشان داده شده اند.

این سنگها که در اطراف روستای کهنوشتری و زیر حوضه B1,B_int دیده می شوند جمعاً ۵/۴۵ هکتار وسعت دارند (عکس شماره ۲) در این – سنگهای اولترامانیک یاد شده به نسبت های متفاوت دگر سان شده و درصد سرپانتینی شدن آنها متفاوت است.