زنجیره تأمین

کاربرد شبيه‌سازي در مديريت زنجيره تأمين
هدف از مديريت زنجيره تأمين، مديريت کل زنجيره تأمين از تأمين‌کنندگان تا توليد‌کنندگان، خرده‌فروشان و مشتريان نهايي است. SCM سه هدف مهم را دنبال مي‌کند:
• کاهش حجم موجودي‌ها

• افزايش سرعت معاملات از طريق تبادل داده‌ها در زمان مناسب
• افزايش ميزان فروش از طريق در نظر گرفتن نيازهاي مشتريان

مديريت زنجيره تأمين روشي است براي بهبود دسترسي به مواد اوليه، ساخت محصولات و يا خدمات و انتقال آن به مشتريان. SCM داراي پنج بخش اصلي است: [۱]
• برنامه‌ريزي: مديريت منابع مورد نياز براي برآوردن نيازهاي مشتريان با کيفيت مورد نظر و به شکل بهينه. اين قسمت، بخش استراتژيک SCM به شمار می‌آيد.
• منابع: انتخاب تأمين‌کنندگان مناسب، توجه به روندهاي قيمت‌گذاري، تحويل و پرداخت به آنها. رويه‌هاي مديريت انبار شامل دريافت، بازبيني و انتقال به خط توليد نيز بايد تعيين شوند.
• توليد: فعاليت‌هاي لازم براي کنترل کيفي، بسته‌بندي و آماده‌سازي جهت ارسال کالاها و خدمات

• ارسال: هماهنگ‌سازي دريافت سفارش از مشتريان و آماده سازي شبکه‌اي از انبارها و انتخاب روش‌هاي حمل‌و‌نقل
• ارجاع: بخشي براي مرجوع ساختن کالاهاي معيوب از طرف مشتريان.

يک ابزار مهم براي تحليل و بررسي زنجيره تأمين مي‌تواند شبيه‌سازي باشد. شبيه‌سازي با داشتن امکانات نمايش گرافيکي قادر است مديران را در تصميم‌گيري براي بهبود عملکرد زنجيره تأمين ياري دهد. در ادامه به سه مورد از کاربردهاي نرم‌افزارهاي شبيه‌سازي Enterprise Dynamics در مديريت زنجيره تأمين در يک کارخانه اشاره مي‌شود:
۱٫ حمل ونقل مواد
Stork Bouwtechniek عمليات طراحي و ساخت سيستم‌هاي تمام خودکار توليد را براي صنايع بتون انجام ‌مي‌دهد. Stork Bouwtechniek بخشي از گروه Stork مي‌باشد که عمليات صنعتي آن در سراسر دنيا انجام مي‌گيرد.

واحد مهندسي شرکت در Hengelo طراحي سيستم‌هاي جديد توليد و هم‌چنين توسعه سيستم‌هاي توليدي فعلي را براي مشتريان Stork انجام ‌مي‌دهد. يکي از پروژه‌هاي تعريف شده در اين شرکت، توسعه کارخانه فعلي يکي از مشتريان به يک کارخانه مدرن‌تر بود. ويژگی‌هاي فضاي کاري و زمان سيکل توليد و اين مسئله که کارخانه بايد در حين انتقال، توليد را نيز انجام می‌داد، کار را بسيار مشکل‌تر مي‌ساخت. به منظور بررسي اين موضوع که عمليات پيچيده حمل‌و‌نقل محصولات به گلوگاه تبديل نخواهند شد، از شرکت Enterprise Dynamics Incontrol درخواست شد که با به کارگيري تکنيک شبيه‌سازي اين مطالعه را انجام دهد.

Incontrol دو مدل جداگانه ارائه داد. يکي با در نظر گرفتن وضعيت در حين انتقال و ديگري با توجه به شريط پس از بازسازي کامل کارخانه. هر دو مدل نتايج را به دو صورت گرافيکي و با آمار و ارقام نشان مي‌دادند. جدا از نتايج مدل‌ها، انيميشن سه بعدي بسيار جذابي طراحي گرديد که امکان مشاهده تأثيرات طراحي و تنظيمات پارامترها را فراهم می‌نمود.

شبيه‌سازي نشان داد که در برخي از نقاط گلوگاه‌هايي به وجود می‌آيد که در ابتدا انتظار نمی‌رفت . اين نتايج منجر به ايجاد تغييراتي در طراحي گرديد. مدل با نتايج آماري و انيميشن سه بعدي مشتري را متقاعد نمود که طراحي جديد داراي اعتبار مي‌باشد.
۲٫ سيستم مرتب سازي، انجام تجارت الکترونيک:
DOCData
DOCData انجام عمليات تجارت الکترونيک را براي شرکت‌هاي تجارت الکترونيک که محصولاتي از قبيل CDهاي ويدئويي مي‌فروشند، بر عهده دارد. DOCData محصولات را به بيش از ۲۰۰۰۰ مشتري در روز حمل مي‌نمايد. اين شرکت براي هر سفارش، يک صورت‌حساب تهيه نموده و محصولات جداگانه را جمع‌آوري مي‌نمايد. تمامي سفارشات بر روي تسمه نقاله قرار گرفته، تفکيک و مرتب مي‌شوند. هنگامي‌که يک سفارش تکميل گرديد، اقلام به همراه صورت‌حساب در داخل يک بسته قرار گرفته و مستقيماً به مشتري نهايي ارسال مي‌شوند.

يکي از اهداف اصلي DOCData افزايش کارآيي کل سيستم و کاهش پيوسته هزينه‌هاي هر سفارش است. هم‌چنين افزايش مستمر گردش کالا و پيش‌بيني دشوار سايز سفارش نيز از مواردي هستند که بايد مورد توجه قرار گيرند. به منظور کسب نگرش دقيق‌تر نسبت به اين سيستم پيچيده، DOCData به يک ابزار شبيه‌سازي نياز داشت تا بتواند ديد بهتري نسبت به اين سيستم بسيار پويا به دست آورد.

شرکت Incontrol Enterprise Dynamics يک مدل شبيه‌سازي براي کل فرآيند شامل دريافت کالا، ذخيره‌سازي و فرآيند مرتب نمودن ارائه نمود. اين مدل بسيار انعطاف‌پذير بوده و توانايي مواجهه با سناريوهاي بسيار متفاوتي را داراست. براي مثال تعداد نامحدودي مشتري جديد را مي‌توان به سيستم معرفي نمود و مفاهيم لجستيک نيز مي‌توانند در سطوح مختلفي از جزئيات تغيير يابند.

در حين مطالعه شبيه‌سازي، مفاهيمي جديد به منظور ايجاد بهبود بيشتر در مفاهيم لجستيکي بدست آمد. مدل شبيه‌سازي اثبات نمود که ابزاري بسيار عالي براي انجام محاسبات و مقداري نمودن مفاهيم جديد به شمار می‌رود. براي برنامه‌ريزي‌هاي تاکتيکي، مشتريان و محصولات مي‌توانند متغير باشند؛ در برنامه‌ريزي عملياتي تعداد کارمندان تعيين می‌گردند.
۳٫ انبارداري: مرکز توزيع اروپا: XEROX – Frans Maas

Frans Maas شرکت ارائه‌دهنده خدمات لجستيکي در اروپا مي‌باشد. در ميان ساير عمليات تجاري، آنها مرکز توزيع Xerox در اروپا مي‌باشند. در طي ساليان گذشته محصولات Xerox کاملاً متحول شده‌اند. در گذشته Xerox تنها سازنده و توزيع‌کننده دستگاه‌هاي بزرگ کپي بود، ولي هم اکنون علاوه بر آن سازنده چاپگرهاي و کپي‌هاي کوچک نيز مي‌باشد. حجم فروش اين دستگاه‌هاي کوچک بسيار افزايش يافته است. اين مسئله بدين معني است که مفاهيم لجستيکي به طور عمده‌اي دستخوش تحول گرديده است.

به منظور اين تغيير ترکيب محصولات توليدي، Frans Maas به لي‌اوت جديدي در انبار براي تمامي فعاليت‌هاي داراي ارزش افزوده لجستيک نياز داشت. به منظور آزمايش آلترناتيوهاي گوناگون، يک مدل شبيه‌سازي مورد نياز بود. اين مدل شبيه‌سازي مي‌بايست هم داراي انعطاف لازم بوده و هم جزئيات بسيار زياد را شامل گردد. به سبب ايجاد تغييرات در سناريوها به طور هفتگي انعطاف پذيري مدل شبيه‌سازي از اهميت زيادي برخوردار بود. به دليل پيچيدگي بسيار بالاي سيستم و نيز تقاضاي شرکت Frans Maas مدل بايد شامل جزئيات کاملي از سيستم می‌بود.

شرکت Incontrol Enterprise Dynamics يک ابزار واسط را طراحي نمود که قادر بود سناريوي جديدي را در عرض يک ساعت توسط نرم‌افزار شبيه‌سازيED بسازد. با استفاده از ارتباط با يک بانک اطلاعاتي Access که حاوي تمامي اطلاعات محصولات بود و برقراري ارتباط جهت تعريف لي‌اوت در Excel، سناريوي جديد به راحتي ايجاد ‌گرديد. از بين اين سناريوها بهترين راهکار بر اساس کل زمان مورد نياز براي يک سفارش خاص انتخاب مي‌گرديد.

جهت دستيابي به بهترين راهکار در خصوص لي‌اوت، يک مدل انيميشن (با استفاده از ED) ايجاد گرديد. نمايش ۳ بعدي از لي‌اوت جديد Frans Maas را قادر نمود که طرح انبار را به هر کسي از کارگر انبار تا اعضاي هيأت مديره بتواند بقبولاند. از آنجا که اين مدل شامل محصولات به طور تک‌تک اقلام بوده و هم‌چنين مدل از سفارشات “Real Life” استفاده مي‌نمايد، مدل به عنوان ابزار عملياتي به خوبي به کار گرفته ‌شد.

پس از معرفي سيستم مديريت انبار، ارتباط Online با بانک اطلاعاتي برقرار گرديد. با استفاده از اطلاعات سفارشات و دريافت‌هاي روز بعد، پيش‌بيني دقيقي از حجم کاري برآورد شد. اين مسئله Frans Maas را قادر ‌ساخت تا مقدار منابع مورد نياز از قبيل اپراتور، ليفتراک و … براي روز بعد پيش‌بيني نمايد.
زنجیره های تامین، تامین كنندگان را به یك شركت تولیدی و شركت را به مشتریانش ارتباط می دهد. برای اداره صحیح زنجیره تامین لازم است تا نسبت به خدمات عالی به مشتریان، هـزینه های پایین و زمان چرخه كوتاه اطمینان حاصل كنیم. زنجیره های تامین دارای انواع مختلفی هستند كه می توان از مهمترین آنها به «ساخت یكپارچه برای ذخیره كردن»، «پس از تخلیه پركردن به طور مستمر»، «ساخت برمبنای سفارش» و «مونتاژ كانالی» اشاره كرد.

اداره زنجیره تامین با وجود عدم اطمینان در تقاضا و تامین و نیاز برای هماهنگی بین چندین فعالیت تجــــاری شركاء مشكل است. از اصلی ترین این مشكلات می توان از «اثر شلاق چرمی» و «ذخیره فریبنده» نام برد.
راه حلهایی برای مشكلات زنجیره تامین وجود دارند كه از آن جمله می توان به «ادغام عمودی»، «موجودی مناسب»، «استراتژی های كاهش عدم اطمینان محیطی» و استفاده از «تكنیك ها و فنون مناسب برنامه ریزی و تولید» اشاره كرد. فناوری اطلاعات نیز با پشتیبانی از راه حلهای ارائه شده گام موثری در حل مشكلات مذكور برداشته است كه از آن جمله به نرم افزارهای SCM، ERP، OPT، ANAL و همچنین حالتهای تكامل یافته و یكپارچه مدیریت زنجیره تامین (SCM) و ERP اشاره كرد. دومین شكل كمك فناوری اطلاعات از زنجیره تامین به

وسیله كاركرد تجارت الكترونیك است كه آن را ازطریق خودكاركردن فرایندها و یكپارچه كردن فعالیتهای اصلی شغل تجاری به وسیله یك ساختار الكترونیكی فراهم آورده است. اما اجرای سفارش نیز در تجارت الكترونیك به دلیل نیاز به حمل بسته های كوچك كالا برای مشتریان زیاد مشكل است كه این مشكل ازطریق راه حلهایی همانند تحویل درهمان روز و حتی همان ساعت و انبارهای خودكار قابل حل است. موفقیت خیلی از سازمانهای خصوصی، دولتی و نظامی به توانایی آنها در ارائه خروجیهای مصوب وابسته است. ارائه محصولات بهتـــر در یك

طیف وسیع و با هزینه ای پایین و انجام سریع آن. ارائه مطلوب این خروجیها (هزینه، كیفیت، عملكرد، تحویل، انعطاف و نوآوری) به توانایی سازمان در اداره جریان مواد، اطلاعات و پول درون و بیرون سازمان وابسته است. این جریان به عنوان زنجیره تامین شناخته شده است. به دلیل اینكه زنجیره های تامین ممكن است طولانی و پیچیده و شامل تعداد زیادی شركاء تجاری باشد، مشكلاتی طی آن پیش می آید. این مشكلات درصورت تأخیر درحل به نارضایتی مشتریان و از دست دادن فروش منجر شود و هزینه های بالایی را برای رفع متحمل

سازمان كند. شركتهایی در كلاس جهانی خیلی از موفقیتهایشان را به مدیریت زنجیره تامین نسبت می دهند، آنچه كه به طور وسیعی توسط فناوری اطلاعات (IT) حمایت می شود.
در این مقاله سعی بر این است كه ماهیت و انواع زنجیره تامین و اینكه چرا در اینجا مشكلات اتفاق می افتد را توضیح دهیم. سپس فنــاوری اطلاعات مبتنی بر راه حلها را مطرح می كنیم كه بیشترین آنها به وسیله نرم افزارهای كاملی از قبیل MRP، ERP آماده هستند. بعد به شما نشان می دهیم چگونه تجارت الكترونیك (EC) می تواند مشكلات زنجیره تامین را حل كند. در پایان مشكلات مربوط به سفارشات انجام شده در سیستم تجارت الكترونیك و بعضی راه حلهای استفاده شده برای حل آنها را توصیف می كنیم.

● مدیریت زنجیره تامین چیست؟
مدیریت زنجیره تامین نتیجه تكاملی مدیریت انبارداری است. در دهه ۶۰ كارشناسان با مطالعه بر روی رابطه داخلی بین انبارداری و حمل و نقل و یكپارچه سازی آنها قادر به كاهش موجودی خود شدند كه حاصل این مطالعات مدیریت توزیع نام گرفت. در مسیر تكامل با اضافه شدن مباحث مدیریت ساخت، تداركات و سفارشها به مدیریت توزیع مفهوم لجستیك پدید آمد و وضعیت كنونی یعنی زنجیره تامین نتیجه به هم پیوستن حلقه های عملیاتی مختلف است كه در ابتدای آن عــرضه كنندگان و در انتهای آن مشتریان قرار دارند.یك زنجیره تامین بهجریان مواد، اطلاعات، وجوه و خدمات از تامین كنندگان موادخام طی كارگاهها و انبارها تا مشتریان پایانی اشاره دارد و شامل سازمانها و فرایندهایی می شود كه كالاها، اطلاعات و خدمات را ایجاد و به مصرف كنندگان تحویل می دهند. این زنجیره شامل خیلی از وظایف از قبیل خرید، جریان وجـــوه، باربری مواد، برنامه ریزی و كنترل تولید، كنترل موجودی و لجستیكی و توزیع و تحویل می گردد.

اهداف نرم افزار مدیریت زنجیره تامین مدرن كاهش عدم اطمینان و ریسك در زنجیره تامین است. با وجود آن، به طور مثبتی بر سطوح موجودی، زمان چرخه، فرایندهای تجاری و سرویس های خدماتی به مشتری اثر می گذارد. این زنجیره فرایندی پویا است كه فعالیتهای همزمان، ارزیابیهای مستمر از طرفین درگیر، فناوری های به كار رفته در آن و ساختار سازمانی را

شامل می شود. این فناوری برای مشتریان امكاناتی را فراهم می آورد تا حق انتخاب فراوانی را داشته باشند و به صورت فزاینده ای به اطلاعات دسترسی پیدا كنند و هدف در آن ایجاد ارزش برای مصرف كننده است. همه این عوامل بر افزایش سودآوری و رقابتی بودن كمك می كنند.قابل ذكر است كه تامین كنندگان ممكن است خود تامین كننده داشته باشند و نمودار به سمت چپ همچنان گسترش یابد. به علاوه در جریان مواد یك جریان اطلاعات كه دوطرفه بوده و یك جریان پول كه درجهت خلاف جریان كالاست، وجود دارد.
۱ ) زنجیره تامین بالادست:

این بخش شامل تامین كنندگان اولیه (كه خودشان می توانند مونتاژكننده و یا سازنده باشند) و تامین كنندگانشان هستندكه همه این مسیرها از مواد سرچشمه می گیرد. فعالیتهای اصلی این قسمت خرید و حمل است.
۲ ) زنجیره تامین داخلی:

این بخش شامل همه پردازشهای استفاده شده به وسیله یك سازمان در تبدیل داده های حمل شـــــده به سازمان به وسیله تامین كنندگان به خروجیهاست، از زمانی كه مواد وارد سازمان می شود تا زمانی كه محصول نهایی برای توزیع به خارج سازمان حركت می كند. فعالیتها اینجا شامل حمل مواد، مدیریت موجودی، ساخت وكنترل كیفیت است.
۳ ) زنجیره تامین پایین دست:

این بخش شامل همه فرایندهای درگیر در توزیع و تحویل محصولات به مشتریان نهایی است. خیلی زیاد مشاهده می شود كه زنجیره تامین وقتی محصــول واگذار یا مصرف می گردد، پایان می پذیرد. اینجا فعالیتها شامل بسته بندی، انبار و حمل است. این فعالیتها ممكن است با استفاده از چندین توزیع كننده انجام شود مثل كل فروشان و خرده فروشان. ایـــن قسمت می تواند به سمت راست به همین ترتیب گسترش یابد.ذكر این نكته نیز مهم است كه جریان كالا نیز می تواند درجهت عكس اتفاق بیفتد مثل جریان كالاهای برگشتی.لجستیك معكوس شامل فرایند كالاهای عودتی و برگشتی و نحوه برخورد مناسب با این نوع اقلام و تمام عملیات مرتبط با مصرف مجدد كالا و مواد به منظور افزایش بهره وری، سوددهی و

كارآمدی بیشتر سازمان لجستیكی است. لجستیك معكوس تمام فعالیتهای زنجیره تامین كه به صورت معكوس اتفاق می افتد را شامل می شود. به طوركلی لجستیك معكوس را می توان این گونه تعریف كرد «انتقال دقیق، به موقع و درست مواد، اقلام و كالاهای قابل استفاده و غیرقابل استفاده از انتهایی ترین نقطه و آخرین مصرف كننده ازطریق زنجیره تامین به واحد مناسب و موردنظر» و به عبارت دیگر لجستیك معكوس «فرایند حركت و انتقال برای كالاها و تولیداتی است كه در زنجیره تامین دارای قابلیت بازگشت هستند».نباید فراموش كرد

كه لجستیك معكوس نیازمند اشتراك مساعی خوب و نزدیك تولید، بازاریابی، امورمالی، سیستم های اطلاعاتی و منابع انسانی برای جلوگیری از تضادها و برخوردهای ناهمگون احتمالی در زنجیره تامین است. در لجستیك معكوس بهبود مستمر از طرق مختلفی صورت می گیرد كه عبارتند از: مصرف مجدد مستقیم كه كالاها پس از تمیز شدن بدون هیچ تغییری به مشتریان بازگردانده می شوند؛ بازیافت مواد كه كاربری مواد و كالاها تغییر داده شده و به مشتریان عرضه می گردد؛ تعمیرات؛ به روز كـــردن مجدد؛ بازسازی و بهینه سازی كه می تواند شامل تمامی موارد بازیافت مواد، تعمیرات و به روز كردن مجدد باشد.

● انواع زنجیره تامین
در شركتهای تولیدی سنتی كالاها پس از تولید در انبارها و مكانهای دیگر انبار می شدند كه این زنجیره تامین را پیچیده تر می كرد. اگر شركت از یك مدل تجاری ساخت برمبنای سفارش استفاده كند، هیچ نیازی برای انباركردن محصولات ساخته شده وجود نخواهد داشت اما درعین حال نیاز برای انبار موادخام و اجزاء سازنده وجود خواهد داشت. بنابراین، واضح است كه زنجیره های تامین به ماهیت شركت وابسته است.

الف) ساخت تجمعی برای ذخیره كردن:
مدل زنجیره تامین ساخت تجمعی برای ذخیره كردن بر تقاضاهای جهت دار مشتری درزمان واقعی به منظور ذخیره كارای موجودی كالای ساخته شده تمركز دارد. این تجمع ذخیره اغلب ازطریق استفاده از یك سیستم اطلاعاتی انجام می شود كه به طوركامل یكپارچه است (SCM/ERP) . بــدین طریق كه چنین سیستمی می تواند اطلاعات تقاضاهای زمان واقعی را كه می تواند برای تعدیل و توسعه برنامه ها و بــرنامه های عملیاتی تولید استفاده شود را جمع آوری كرد و نسبت به ذخیره اقلامی اقدام كند كه موردنیاز مشتریان است. این گونه سیستم ها به صورت یكپارچه ای فعالیتهای برنامه ریزی توزیع، ساخت، برنامه ریزی تفصیلی، كنترل موجودی، هماهنگی تامین با چندین كانال توزیع، جریان اطلاعات صحیح درباره تقاضا، سرمایه گذاری، ظرفیت موجودی، برنامه ریزی تفصیلی نقل و انتقال و… را انجام می دهد.

ب ) ذخیره كردن مستمر:
ایده این مدل برپایه از نو پركردن موجودی تخلیه شده به طور مداوم به وسیله كــــــاركردن به طور نزدیكی با تامین كنندگان و یا واسطه ها استوار است. بنابراین، ارتباط محكمی بین فرایند اجرای سفارش و فرایند تولیدی موردنیاز است. این مدل كاربردی ترین مدل برای محیطهایی با الگوهای تقاضای ثابت است.

ج ) ساخت برای سفارش:
مفهوم این مدل برپایه سفارش برای مونتاژكردن بلافاصله پس از دریافت سفارش استوار است. این مدل به مدیریت مفید موجودیهای اجزاء و تحویل تداركات موردنیاز طی زنجیره تامین نیاز دارد. یك راه حل برای غلبه بر این نیاز استفاده چندمنظوره از دستگاهها برای تولید كالاست. یكی از مزیتهای اصلی این نوع مدل ادراكی است كه هر مشتری می تواند از محصول موردنیاز خود تجسم كند. به علاوه اینكه هر مشتری كالاهای خود را سریعاً دریافت می كند.د ) مونتاژ كانالی:

 

با یك تعدیل جزئی در مدل ساخت برمبنای سفارش مونتاژ كانالی (CHANNEL ASSEMBLY) به دست می آید. در این مدل بخشهای هر محصول همان طور كه در كانال توزیع حركت می كند جمع آوری و مونتاژ می شوند. برای مثال، می توان بعضی شركتهای رایانه ای كه در زنجیره توزیع بخشهای رایانه، آنها را خریداری و مونتاژ و سپس تحویل مشتری می دهند را نام برد. بنابراین، سفارش رایانه ای مشتری تنها باید برای قرارگرفتن در یك وسیله برای تحویل جمع شوند.
ز ) زنجیــره تامین جهانی:
زنجیره تامینی كه تامین كنندگان و یا مشتریان را در كشورهای دیگر درگیر خود می كند به عنوان زنجیره تامین جهانی شناخته می شود.
دلایل اصلی كه چرا شركتها وارد زنجیره تامین جهانی می شوند عبارتند از:
قیمتهای پایین تر مواد، خدمات و نیروی انسانی؛ دسترسی به محصولات و فناوری كه در داخل دردسترس نیستند؛ كیفیت بالای محصولات بـــازارهای جهانی؛ استراتژی های فروش جهانی شركت؛ تشدید رقابت جهانــــی كه درنتیجه كاهش هزینه شركت می شود؛ نیاز به توسعه حضور خارجی و بازرگانی بین المللی. برخی ازمشكلاتی كه مممكن است در زنجیره های تامین جهانی وجود داشته باشد عبارتند از مشكلات حقوقی، دستمزدها و مالیاتهای دادوستد، اختلاف فرهنگی و زبانی، تغییرات سریع در نرخهای پولهای رایج تبادلی و عدم ثبات سیاسی.