تاریخچه
سازمان بازیافت و تبدیل مواد شهرداری مشهد

سازمان بازیافت و تبدیل مواد شهرداری مشهد زیر مجموعه ای از حوزه معاونت خدمات شهری است که بر اساس مصوبه سال ۱۳۷۵ وزارت محترم کشور در مجموعه شهرداری مشهد شکل گرفت.

رسالت و هدف سازمان بازیافت بر اساس تعریفی که در اساسنامه شده است به عنوان مدیریت مواد زائد جامد تقسیم بندی به ۶ گروه شده و شکل داده و این مدیریت در ۳ معقوله تولید، جمع آوری و حمل و دفن این گونه مواد مورد بررسی قرار می گیرد.

بر اساس همین تعریفی که از اهداف سازمان بازیافت شده به خاطر شکل گیری و به خطار شکل گیری سازمان ۶ تا مدیریت جدا در سازمان قرار دارد که در حال حاضر مدیریت خاک و ستاد نخاله های ساختمانی، مدیریت امور زباله های بیمارستانی، صنعتی، خانگی، مدیریت امور دفع فاضلابها و زباله های بیمارستانی و صنعتی و مدیریت کارخانه کمپوست و مدیریت تحقیق و پژوهش در کل سازمان شکل گرفت. هدفی که در گروه مدیریت شکل گرفته بر اساس برنامه ریزی به سه معقوله تولید، جمع آوری و حمل و دفع مواد زائدی است که به آن

اشاره شده است کل مجموعه پرسنلی سازمان حدوداً ۹۷ نفر است. اولین سالی که بودجه سازمان تعیین شد مربوط به سال ۷۶ بوده که برابر مبلغ ۲۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰ ریال، و در سال ۸۰ بودجه ای که برای سازمان در نظر گرفته شده ۸۳۰۰۰۰۰۰۰۰ ریال است. پرسنل سازمان که قبلاً اشاره شد حدوداً ۹۷ نفر هستند که حدوداً ۲۸ نفر از پرسنل دارای مدرک کارشناسی و بالاتر هستند که در قسمت های مختلف مشغول به کار هستند. تمام سعی و تلاش در داخل این مجموعه این است که با ارتباطات و همکاری فی مابین سازمانهای شهری من جمله محیط زیست، مرکز بهداشت، فرمانداری و دیگر ارگانهایی که مرتبط با کار سازمان هستند بتوانیم سیاست های کلی و برنامه ها را تدوین کنیم.

۱) کارخانه کود آلی (کمپوست)
بیش از ۶۳ درصد از زباله های خانگی شهر مشهد از مواد آلی قابل تبدیل به کود آلی یعنی کمپوست تشکیل شده است. احداث یک کارخانه تفکیک زباله به کود آلی که سالیان قبل در شهر مشهد مد نظر قرار گرفت. بدین منظور پس از انجام مطالعات و بررسی های زیر بنائی و تحقیق بر روی روشهای مختلف پروسه مناسب ترین روش برای تبدیل زباله شهر مشهد انتخاب گردید کارخانه کود آلی در این شهر احداث شد برای تهیه کود پس از ورود ماشین های حمل زباله به کارخانه ابتدا عمل توزین صورت می گیرد. در تبدیل زباله های خانگی به کود

آلی کمپوست که گونه ای از کودهای آلی می باشد با سرمایه گذاری حدوداً ۰۰۰/۰۰۰/۰۰۰/۲۵ ریال در مرداد ماه ۱۳۷۵ تأسیس و مورد بهره برداری قرار گرفت ظرفیت پذیرش کارخانه ۲۵۰ تن زباله در روز می باشد. که هر روزه این زباله ها در سالن پذیرش و آماده سازی مواد تخلیه شده توسط یک دستگاه لودر خط ورودی کارخانه تغذیه می گردد. مواد توسط نوارهای نقاله به داخل یک دستگاه سرند دوار هدایت شده و مواد درشت از مواد ریز جدا می شود و همچنین در این سالن مواد قابل بازیافت دیگری نظیر پلاستیک و فلز از یکدیگر جدا شده و

جهت بازیافت به کارگاههای مربوطه هدایت می گردد و سایر ضایعات بارگیری و از مجموعه خارج می شود. زیر گذر سرند که اکثر مواد آلی می باشد از طریق نوارهای نقاله به بخش تخمیر و تجزیه مواد هدایت می گردد. در سالن مواد به ارتفاع ۲ متر روی هم انباشته شده و در دوره های خاص با هم زنی و هوادهی به موقع توسط دستگاه استوکر که جزء مواد آلی

در یک دوره ۲۲ روزه کامل شده و سپس مواد به خارج از سالن هدایت می گردد در این مدت بر اثر فعالیت میکروارگانیزمها درجه حرارت توده های زباله تا ۶۵ درجه افزایش پیدا می کند. مواد پس از تخمیر به مدت ۵۵ روز جهت تثبیت در محوطه انبار شده و سرانجام جهت تصفیه نهایی و دانه بندی وارد سالن های نهایی شده و کود درجه یک با دانه بندی ۴ میلیمتر تولید می گردد و همه روزه دمای توده ها توسط آزمایشگاه کارخانه دقیقاً اندازه گیری و با ثبت مقادیر و رسم منحنی تغییرات دما برنامه ریزی لازم جهت هوادهی توده ها و کنترل پروسه

صورت می گیرد همچنین آزمایشگاه کارخانه وظیفه کنترل کیفیت محصول را به عهده داشته و با نمونه گیری مداوم از محصول و انجام آزمایش های مختلف میزان عناصر تشکیل دهنده کود را دقیقاً مشخص می نماید.

کمپوست تولیدی دارای خواص فیزیکی و شیمیایی مطلوب بسیار زیادی بوده و در افزایش میزان تولید محصولات کشاورزی و باغی و بهبود کیفیت خاک های کشاورزی نقش موثری ایفا می نماید. همزمان با تولید کود در کارخانه کمپوست طرحهای تحقیقاتی ویژه ای نیز در زمینه کاربرد و میزان مصرف این کود در گونه های مختلف گیاهی و اثرات استفاده از آن در افزایش عملکرد و کیفیت محصول توسط دانشگاه فردوسی مشهد در حال انجام می باشد به منظور توسعه کارخانه و افزایش ظرفیت پذیرش تا سقف ۵۰۰ تن زباله در روز عملیات طراحی ساخت و نصب دستگاههای جدید در سالن های پذیرش و تخمیر مواد در حال اجرا می باشد.

۲) ستاد اجرای طرح تفکیک:
ستاد اجراء طرح تفکیک از مبداء فعالیتهای اجرایی خود را از اردیبهشت ماه ۸۱۳۷ در مجموعه سازمان بازیافت آغاز نمود عمده فعالیت این واحد جمع آوری زائدات خشک شهروندان شامل نان خشک، کاغذ، پلاستیک، شیشه و فلزات طی یک برنامه منظم زمان بندی شده است. این عملیات به صورت هفتگی و در قبال دادن هدایایی به شهروندان صورت می گیرد در حال حاضر بالغ بر ۲۰۰٫۰۰۰ خانواده یعنی نیمی از شهر مشهد در مناطق یازده گانه تحت پوشش طرح تفکیک از مبداء قرار گرفته اند.

نصب ظروف ویژه تفکیک زباله برای خانواده هایی که موفق به تحویل زائدات خشک خود به مأمورین بازیافت در درب منازل نشده اند در محلات، مناطق و مجتمع های مسکونی از دیگر فعالیت های این ستاد می باشد. همچنین در راستای اجرای این طرح با نصب ظروف ویژه کاغذ باطله در ۳۵۰ اداره و بیش از ۹۵۰ مدرسه و موسسه آموزشی عملیات جمع آوری کاغذهای باطله نیز به صورت هفتگی انجام می شود.

۳) ستاد خاک و نخاله:
آغاز فعالیت ستاد خاک و نخاله های ساختمانی از ابتدای سال ۷۸ می باشد مهمترین هدف تشکیل این ستاد جلوگیری از تخلیه های غیر مجاز خاک و نخاله، فاضلابهای خانگی و صنعتی و هدایت آنها به محل های مجاز می باشد که در حال حاضر ۳ محل جهت تخلیه خاک و نخاله در ۳ نقطه مختلف شهر و یک محل جهت تخلیه فاضلاب خانگی که تصفیه خانه آستان قدس می باشد در نظر گرفته شده که در این راستا ضمن کنترل و نظارت بر نحوه جمع آوری حمل و دفع خاک و نخاله های ساختمانی جهت کلیه ماشین آلاتی که مرتبط با خاک

برداری و حمل آن هستند تشکیل پرونده داده و کارت شناسایی صادر نموده است و همچنین کلیه پیمانکاران و افرادی که قصد خاک برداری دارند ملزم به اخذ مجوز لازم از ستاد مذکور می باشند طی دو سال گذشته بالغ بر ۲۲۰۰ دستگاه خودرو تشکیل پرونده و کارت شناسایی صادر شده و همچنین بالغ بر ۲۶۵٫۰۰۰ سرویس خاک و نخاله توسط خودروهای مربوط به محل های مجازی که مشخص گردیده هدایت شده اند که در صورت عدم تشکیل این ستاد و در نتیجه عدم کنترل باعث آلودگی محیط و بد منظر شدن چهره شهر می گشت. در این راستا تعداد ۸۰۰ مورد پرونده افراد متخلف که تخلیه غیر مجاز داشتند به عنوان متخلفین بهداشتی به مراجع قضایی معرفی شده اند.

در حال حاضر به منظور رفاه حال شهروندان جمع آوری، حمل و تخلیه خاک نقاله ناشی از عملیات جزئی شهروندان به صورت مکانیزه توسط خودروهای ویژه و باکسهایی که بدین منظور ساخته شده است صورت می گیرد.
۴) امور دفن زائدات جامد:

دفن بهداشتی زباله ها یکی از روشهای اصولی دفع مواد زائد جامد می باشد. ین واحد با شروع فعالیت خود در سال ۷۶ و با مردود شمردن روش تلمبار کردن آنها با استفاده از خاک اقدام به دفع بهداشتی زباله ها می نماید اما با توجه به مشکلات موجود در محل فعلی دفن زباله ها از نظر موقعیت جغرافیایی همجواری آن با منطقه مسکونی و نیز قرار گرفتن در حاشیه دو آزاد راه ورودی شهر این سازمان جهت انتقال زباله ها به مکان مناسب دیگری اندیشید و در این راستا زمینی به مساحت ۴۹۴ هکتار در محور جاده میامی مشهد انتخاب و پس از کسب استعلام های مورد نیاز از اداره های ذی ربط از جمله حفاظت محیط زیست منابع طبیعی و انجام مطالعات توسط مشاور عملیات اجرای پروژه فوق به دلیل بروز برخی اختلافات در تعیین حدود این زمین با مشکلاتی مواجه گردیده است که امید است با پیگیری های انجام شده این مشکلات مرتفع گردد.

۵) امور دفن زائدات مراکز درمانی و بیمارستانی:
با توجه به طبقه بندی انجام شده زباله های مراکز بهداشتی و درمانی جزء مواد زائد خطرناک محسوب می شوند. به همین لحاظ در راستای حفظ محیط زیست و رعایت بهداشت عمومی و محیط از ابتدای سال ۱۳۷۸ سازمان بازیافت نسبت به تحت پوشش قرار دادن مراکز درمانی، بیمارستانی و آزمایشگاهی در سطح شهر مشهد همه روزه نسبت به دفن بهداشتی و جداگانه زباله های مربوطه اقدام و به صورت شبانه روزی از زباله های مراکز درمانی به منظور جلوگیری از بازیافت فعالیت مستمر می نماید.

نکته دیگر اینکه، تعداد مطب پزشکان، دندانپزشکن و سایر مراکز خدمات رسانی پزشکی سطح شهر متعدد و پراکنده نیز می باشد سازمان بازیافت نسبت به تهیه پلاستیک های مخصص زباله های بیمارستانی و همچنین توزیع کارتر یا قطع کن سر سوزن با همکاری بخش خصوصی اقدام می نماید که در هنگام تولید زباله تا مرحله دفع نهایی کمترین آسیب و یا انتقال آلودگی را شاهد باشیم. امید است همواره کلیة مراکز درمانی سطح شهر به منظور حفظ سلامتی مردم با این سازمان همگام باشند.

۶) مجتمع صنعتی بازیافت:
یکی از مراحل پر اهمیت در مرحله بازیافت تبدیل بهداشتی مواد زائد به کالای مصرفی است در جهت نیل به این هدف ایجاد مجتمع صنعتی و بهداشتی بازیافت جهت کنترل و نظارت بر عملیات بازیافت در زمره برنامه اصلی این سازمان قرار گرفته است.

به این منظور در سال ۱۳۷۸ زمینی به مساحت ۴۵۰ هکتار در حور کلات مشهد خریداری گردید تا با مشارکت بخش خصوصی نسبت به تأسیس واحدهای صنعتی اقدام گردد.احداث کارگاه بازیافت پلاستیک اولین گام در این جهت می باشد این کارگاه با ۵۰٫۰۰۰٫۰۰۰٫۰۰۰ ریال سرمایه گذاری که ۷۰ درصد آن توسط بخش خصوصی انجام گرفت در تیرماه سال ۸۰ با ظرفیت روزانه یک تن و ۸ نفر نیروی انسانی راه اندازی گردید.

فرآیند تولید کیسه زباله از زائدات پلاستیکی بدین صورت است که ابتدا مواد پس از رنگ بندی آسیاب شده و در دو مرحله شستشو و ضد عفونی می گردد بعد از خشک کردن مواد شسته شده که با حرارت لازم انجام می گردد مرحله تبدیل به گرانول است که توسط اکسترودول در حرارت بین ۱۴۰ تا ۱۶۰ درجه سانتی گراد گرانول تولید می شود، جهت خرد کردن گرانول ها این مواد مجدداً داخل آسیاب ریخته می شود سپس گرانول خرد شده داخل دستگاه تزریق ریخته شده و درحرارت حدود ۱۲۰ تا ۱۴۰ درجه سانتی گراد نایلکس تولید می شود جهت بدست آمدن کیسه زباله در سایزهای مختلف دستگاه دوخت قابل تنظیم است.

۷) واحد برنامه ریزی پژوهش و آموزش:
اجرای برنامه های تحقیقاتی و پژوهشی از دیگر فعالیت های این سازمان می باشد. از جمله این تحقیقات می توان به طرح جامع جمع آوری حمل دفع و بازیافت مواد زائد شهری اشاره کرد. بازیافت کاغذ، بازیافت لاستیک لزوم احداث زباله سوز، بررسی میزان ضایعات سبزی در شهر مشهد و کارخانه کمپوست از جمله موضوعاتی می باشد که سازمان بازیافت مشهد در خصوص آنها مطالعه و تحقیق نموده است آموزش شهروندان یکی دیگر از برنامه های زیر بنائی این سازمان می باشد. در این راستا طرح تشکیلات دانش آموزی پاک یاران در جهت ارتقاء دانش زیست محیطی و بهداشتی دانش آموزان در مدارس و آموزشگاههای شهر مشهد به اجرا گذارده شد. جهت آموزش خانواده ها خصوصاً بانوان با جلب همکاری رابطین بهداشت تحت عنوان رابط پاک یار آموزش چهره به چهره در منازل واقع در محدوده تحت پوشش طرح تفکیک زباله از مبداء به اجرا گذاشته شد.

۸) واحد اداری و مالی:
این سازمان در ابتدای امر با سه کارشناس شروع به فعالیت نمود اما با توجه به وسعت فعالیت خود و سرعت انجام طرحهای اجرای طی ۵ سال گذشته تعداد کارشناسان خود را به ۲۱ نفر افزایش داده در حال حاضر این سازمان دارای ۳۷ نفر پرسنل کارمند و ۵۱ نفر پرسنل کارگری می باشد کلیه امور پرسنلی و رفاهی مستخدمین و پرداخت حقوق و دستمزد توسط مجموعه انجام می شود.

اهداف سازمان
مدیریت سیستم های جمع آوری، حمل، تخلیه، دفع، دفن و تبدیل و بازیافت بهداشتی زباله ها و نخاله ها و فضولات ساختمانی و مواد رسوبی شبکه های دفع آبهای سطحی شهر و ضایعات و دور ریزهای تولیدی در شهر اعم از خانگی، اداری، صنعتی و تجاری و صنفی کشاورزی، بیمارستانی و غیره از طریق تهیه طرح جامع بهداشت شهری و برنامه ریزی اجرایی و عملیات و سازماندهی و هماهنگی و نظارت و کنترل امور فوق در سطح شهر هماهنگ با سایر مراجع مسئول در امر بهداشت می باشد.

وظایف سازمان

سازمان جهت نیل به اهداف فوق با رعایت مقررات مربوط اقدام به اجرای موضوعات ذیل می نماید:
۱ـ تهیه فهرست آحاد و جزئیات مربوط به هر یک از اقدامات مذکور هدف به وسیله کار سنجی و زمان سنجی به نحوی که در نهایت فهرست بهای آحاد مربوط به هر کار قابل تنظیم باشد.

۲ـ انعقاد قرارداد با شهرداری و موسسات وابسته و مناطق آن برای تقبل مسئولیت های مرتبط با اهداف سازمان و یا تقبل نظارت بر کار امانی یا پیمانی مناطق شهرداری در امور مربوط.
۳ـ تهیه و تنظیم مقررات و آیین نامه ها و ضوابط حمل و نقل زباله ها و دفن و بازیافت مواد قابل مصرف با رعایت کامل اصول بهداشتی.
۴ـ ارائه نقشه های تیپ به مناطق و نظارت عالیه برای اجرای صحیح و تسلیم به مسئولین اجرایی برای اجرا

۵ـ شناسایی و تملک اراضی و املاک مجاز جهت تأمین نیازهای سازمان.
۶ـ احداث کارخانجات کمپوست با مراکز زباله سوزی از طریق امانی، پیمانکاران و راهنمایی بخش خصوصی
۷ـ آموزش و ایجاد مراکز آموزشی و تشکیل دوره های اختصاصی برای کارکنان شهرداریها سازمان و موسسات دولتی و خصوصی به طرق مختلف اعم از مکاتبه ای، خصوصی، تهیه برنامه های تلویزیونی و سینمایی، تشکیل سمینار و غیره.
۸ـ اقدام جهت ایجاد دوره تحصیلات عالی در دانشگاهها برای تربیت تکنسین و مهندس در ارتباط با زباله ها .

نوع سازمان
سازمان بر اساس ماده ۸۴ قانون شهرداری تأسیس می گردد و وابسته به شهرداری می باشد که دارای شخصیت حقوقی مستقل و استقلال مالی و اداری و مطابق با مفاد مواد این اساسنامه و آیین نامه های مصوب طبق اصول بازرگانی اداره می باشد.

مرکز سازمان شهر مشهد می باشد.
مدت سازمان از تاریخ تأسیس نامحدود می باشد.
سرمایه ومنابع درآمد سازمان
الف ـ سرمایه نقدی سازمان:

عبارت است از مبلغ صد میلیون ریال وجه نقد که تمامی آن از محل اعتبارات شهرداری نزد بانک ملی ایران شعبه مشهد واریز خواهد شد.
سرمایه غیر نقدی عبارت است از اموال منقول و غیر منقول اعم از ماشین آلات، زمین، ساختمان و تأسیسات قابل استفاده می باشد که از طریق شهرداری با رعایت مقررات و آین نامه مالی شهرداری و بر اساس ارزیابی کارشناسی و سعی دادگستری که به تأیید شورای سازمان متعلق به شهرداری مشهد می باشد و قابل انتقال به غیر نمی باشد.در صورت انحلال سازمان، کلیة اموال منقول و غیر منقول و مطالبات به شهرداری منتقل می گردد. انتقال و واگذاری اموال سازمان تابع آیین نامه مالی و معاملاتی سازمان است.
ب ـ منابع درآمد سازمان:

سازمان می تواند جهت تأمین هزینه ها و تقویت بنیة مالی خود و از طریق زیر با رعایت مقررات موضوعه کسب درآمد نماید.
۱ـ درآمد حاصل از مشاوره و کارشناسی برای مراجعین بخش خصوصی و دولتی و عمومی شهرداریها در خصوص مسائل مربوطه.
۲ـ درآمد حاصل از فروش مواد قابل استفاده، مواد زائد از جمله آهن آلات، کاغذهای باطله، پلاستیک، شیشه وغیره
۳ـ درآمد ناشی از فروش کمپوست طبیعی بدست آمده در مراکز دفن بهداشتی زباله

۴ـ درآمد حاصل از فروش کمپوست بدست آمده از کارخانه جات کمپوست در بازارهای داخلی و خارجی
۵ـ درآمد حاصل از دفن ضایعات شهری و مواد زائد از مناطق شهرداری و کارخانجات و مراکز تولیدی و صنعتی و شرکتهای اقماری و سایر موسسات.
۶ـ دریافت اعانات و هدایا با تصویب مصادیق آن مورد به مورد توسط شورای سازمان در کادر مقرارت و ضوابط مربوطه.
۷ـ کسب سایر درآمدهای مرتبط با اهداف سازمان با تصویب شورای سازمان.
کیفیت و نحوه تحویل زباله، ضایعات و مواد زائد که از طریق مناطق شهرداری مشهد و سایرین تحویل سازمان می گردد بر مبنای توافق جداگانه مشخص و به مورد اجرا گذاشته خواهد شد.

ارکان سازمان
ارکان سازمان عبارتند از:
الف ـ شورای سازمان

ب ـ هیأت مدیره
ج ـ مدیر عامل

د ـ حسابرس (بازرس)
الف ـ شورای سازمان مرکب از پنج نفر می باشد
۱ـ شهردار مشهد به عنوان ریاست شورا
۲ـ معاونت خدمات شهری شهرداری مشهد
۳ـ سه نفر کارشناس به انتخاب شهردار و تأیید وزارت کشور

در صورتیکه شهردار ظرف یک ماه موفق به اخذ تأییدیه وزارت کشور نشود وزارت کشور رأساً دو نفر کارشناس معرفی خواهد نمود و شهردار نیز یک نفر کارشناس انتخاب می نماید.
تشکیل جلسات شورای سازمان و نحوه اتخاذ تصمیم
شورای سازمان به طور عادی سالی دوبار در تیر ماه برای تصویب ترازنامه و حساب سود و زیان و تفریق بودجه و در بهمن ماه برای تصویب برنامه بودجه سال آینده و انجام سایر وظایف به دعوت رئیس شورا تشکیل می شود.

جلسات شورا بنا به درخواست تقاضای مدیر عامل و یا رئیس هیأت مدیره یا حسابرس (بازرس) و یا تقاضای دو نفر از اعضاء شورا تشکیل خواهد شد. دستور جلسات شورا را رئیس شورا بر اساس پیشنهاد متقاضی تعیین می نماید.

دعوت از شورای سازمان با ذکر تاریخ و محل تشکیل آن و موضوع دستور جلسه حداقل هفت روز قبل از تشکیل شورا به وسیله دعوتنامه کتبی اعضاء توسط رئیس شورا به عمل خواهد آمد.

جلسات شورا با حضور کامل اعضاء رسمیت می یابد و چنانچه در نوبت اول کل اعضاء حضور به هم نرسانند و در نوبت دوم که حداکثر ظرف پانزده روز آینده خواهد بود با حضور حداقل سه نفر تشکیل خواهد گردید. تصمیمات شورا به اتفاق آراء یا به اکثریت سه رأی موافق در صورتی مناط اعتبار خواهد بود که شهردار یکی از آن سه نفر باشد. نظرات و دلایل مخالفین می بایستی کتباً و مستدلاً در صورت جلسه قید شود و متن آن نیز در صفحه مخصوصی (که توسط شورا برگ شماری و مشخصات دفتر در صفحه اول آن ثبت شده و به امضاء اعضاء رسیده است) درج شود.

وظایف و اختیارات سازمان
وظایف و اختیارات سازمان به شرح زیر می باشد:
۱ـ استماع گزارش سالانه هیأت مدیره و بازرس (حسابرس) راجع به امور سازمان و تصویب آن.
۲ـ بررسی و تصویب ترازنامه، حساب سود و زیان سازمان بر اساس گزارش هیأت مدیره و بازرس (حسابرس) و اتخاذ تصمیم نسبت به آنها.
۳ـ بررسی و اتخاذ تصمیم نسبت به خط مشی و برنامه ریزی برای فعالیت های سال آتی و برنامه های دراز مدت سازمان.
۴ـ بررسی و تصویب بودجه، متمم و اصلاح و تفریغ بودجه، مصوبات شورای سازمان در امور فوق بلافاصله پس از تصویب به شورای اسلامی شهر یا جانشین قانونی آنها جهت تصویب ارسال خواهد شد.

شورای اسلامی شهر یا جانشین قانونی آن ظرف حداکثر ۱۰ روز از تاریخ دریافت بودجه، متمم، اصلاح و تفریغ بودجه بررسی و تصویب خواهد کرد.
اتخاذ تصمیم در مورد ذخیره مالی سازمان پس از رسیدن به حد نصاب (یک پنجم) سرمایه به منظور استفاده فعال از ذخیره مذکور اتخاذ تصمیم نسبت به افزایش یا کاهش سرمایه سازمان و پیشنهاد آن برای تصویب به وزارت کشور.

انتخاب و تجدید انتخاب اعضاء انتخابی هیأت مدیره از میان افراد معرفی شده توسط شهردار تعیین و تصویب میزان حق الجلسه اعضاء هیأت مذکور و حقوق و مزایای حسابرس (بازرس) بر اساس مقررات مربوطه.

انتخاب حسابرس (بازرس) و معرفی وی جهت صدور حکم از طریق استانداری به همراه فرم مشخصات حسابرس به وزارت کشور.
رسیدگی و اتخاذ تصمیم نسبت به سایر امور و موضوعات پیشنهادی که در قالب اهداف سازمان و طبق مقررات تجارت در دستور جلسه بوده و بایستی در شورای سازمان مطرح گردد.
اصلاح و تجدید نظر در مورد اساسنامه سازمان با وزارت کشور است، بدیهی است شورا نیز می تواند اصلاح و تجدید نظر در مورد اساسنامه را به وزارت کشور پیشنهاد نماید.
پیشنهاد انحلال سرمایه به وزارت کشور

در صورتی که سازمان کارآیی و بازدهی لازم را طبق مفاد اساسنامه نداشته باشد و یا در زمان مقرر و با رعایت مقررات مربوط محقق نشده باشد وزارت کشور پس از بررسی های لازم رأساً (بدون پیشنهاد شورا) نسبت به انحلال تصمیم سازمان اتخاذ خواهد شد.

بررسی و تأیید تشکیلات اداری سازمان که توسط هیأت مدیره تهیه و پیشنهاد می شود و اجرای آن پس از اعمال قانون شهرداری و اخذ مصوبه به وزارت کشور خواهد بود.
با شروع به کار سازمان چنانچه در شهرداری برای انجام وظایف سازمان پست های مصوب وجود داشته باشد. پست های مذکور و شاغلین آنها تحت مدیریت سازمان قرار گرفته و از محل اعتبارات سازمان حقوق و مزایای خود را دریافت خواهد کرد بدیهی است چنانچه برای سازمان تشکیلات تفصیلی جداگانه ای بر اساس آیین نامه استخدامی شهرداری های کشور تهیه شود، شاغلین پست های مذکور در پست های جدید تطبیق خواهد یافت.

آیین نامه مالی و معاملاتی سازمان بر اساس قانون شهرداری توسط هیأت مدیره تهیه و به شورا پیشنهاد می شود که پس از موافقت شورا با تصویب وزارت کشور به مورد اجراء درخواهد آمد، تا زمانی که سازمان آیین نامه مالی و معاملاتی خاصی نداشته باشد. آیین نامه مالی شهرداری ها مصوب ۱۲/۴/۴۶ با رعایت مفاد اساسنامه سازمان ملاک عمل خواهد بود که در این صورت به جای انجمن شهر و شهردار به ترتیب هیأت مدیره و مدیر عامل جایگزین خواهد شد.
تعیین حقوق و مزایای مدیر عامل وفق مقررات موضوعه، ضمناً شورا می تواند طرح پرداخت حقوق و مزایا به صورت کارانه را برای مدیر عامل تنظیم و پس از تصویب وزارت کشور به مورد اجراء گذارد.

اعضاء شورا نمایندگان قانونی سرمایه سازمان بوده و به همراه اعضاء هیأت مدیره و مدیر عامل و حدود وظایف اختیاراتی که در اساسنامه دارند نسبت به سرمایه اموال و دارایی سازمان امین محسوب می شوند.
هیأت مدیره
هیأت مدیره سازمان مرکب از ۳ نفر عضو اصلی و یک نفر علی البدل به شرح ذیل می باشد:
الف ـ معاون خدمات شهری شهرداری که سمت رئیس هیأت مدیره را خواهد داشت.
ب ـ دو نفر کارشناس از بین اعضائی که تحصیلات عالیه و تجربیات علمی مورد نیاز سازمان را دارا باشند با پیشنهاد شهردار و تصویب شورا برای مدت چهار سال انتخاب خواهند شد و تمدید انتخاب آنها برای دوره های بعدی بلامانع است.

یک نفر که شرایط بند ب را داشته باشد به عنوان عضو علی البدل به ترتیب فوق خواهد شد که در صورت غیبت یکی از اعضاء اصلی انجام وظیفه خواهد نمود.
چنانچه هر یک از اعضاء هیأت مدیره در انجام وظایفی که طبق مفاد اساسنامه عهده دار می باشد قصور ورزد شورا، می تواند با توجه به موارد ذیل پس از استیضاح چنانچه هر یک از اعضاء هیأت مدیره در انجام وظایفی که طبق مفاد اساسنامه عهده دار می باشد قصور ورزد شورا، می تواند با توجه به موارد ذیل پس از استیضاح نسبت به عزل وی اقدام کند:
۱ـ چنانچه وزارت کشور در نتیجه بازرسی به عملکرد هیأت مدیره ایرادی داشته و یا آن را مغایر مقررات تشخیص دهد مراتب را به شورا منعکس می نماید رئیس شورا موظف است حداکثر تا پانزده روز بعد از دریافت نامه موضوع را در جلسه فوق العاده شورا مطرح ونتیجه را مستدلاً اعم از اینکه منجر به بقاء یا عزل عضو هیأت مدیره شود بلافاصله به وزارت کشور گزارش نماید.

۲ـ چنانچه هر یک از اعضاء شورا نسبت به عملکرد هر یک از اعضاء هیأت مدیره سازمان اعتراضی داشته باشند می بایستی کتباً به رئیس شورا گزارش دهند و رئیس شورا می بایستی بر اساس گزارشات مذکور یا گزارشات واصله از بازرسی، جلسه فوق العاده شورا را تشکیل تا به موضوع رسیدگی شود. رئیس شورا موظف است، مطالب مذکور را به عضو هیأت مدیره که مورد استیضاح قرار گرفته ابلاغ نماید.

فرد مورد نظر مکلف است در اولین جلسه شورا که توسط رئیس شورا تعیین می شود حضور به هم رسانیده و پاسخ ارائه نماید، چنانچه به عضو هیأت مدیر افراد استیضاح شده رأی عدم اعتماد دهد، بلافاصله از سمت خود عزل می شود. چنانچه عضو استیضاح شده هیأت مدیره باشد که ضمناً معاونت خدمات شهری شهرداری را به عهده دارد جلسه شورا با حضور بدون حق رأی وی تشکیل خواهد شد.

در این صورت تصمیمات به اتفاق آراء یا اکثریت سه رأی مشروط بر آنکه یکی از سه نفر شهردار باشد اتخاذ شد و چنانچه رأی بر عدم اعتماد باشد رئیس هیأت مدیره علاوه بر برکناری از ریاست هیأت مدیره با ذکر تخلفات به هیأت رسیدگی به تخلفات اداری معرفی خواهد شد. بدیهی است تا تعیین جانشین وی یکی دیگر از معاونت های شهرداری با انتخاب شهردار و با اطلاع شورا عهده دار وظایف معاون مذکور در شورا و هیأت مدیره خواهد شد.صورت جلسه شورا مبنی بر استیضاح رئیس هیأت مدیره و رأی عدم اعتماد با ذکر دلائل و مستندات می بایستی بلافاصله توسط رئیس شورا (شهردار) به وزارت کشور اداره کل امور شوراهای اسلامی شهر و شهرداریها) ارسال گردد.

۳ـ هر یک از اعضاء هیأت مدیره می تواند استعفاء خود را از دو ماه قبل به اطلاع رئیس شورا برسانند، رئیس شورا می تواند با استعفاء مخالفت کند و عضو مذکور نیز می تواند بعد از یکماه از تاریخ اعلان، استعفاء مجدد خود را با درج مهلت دو ماهه اعلام و عضو جایگزین را معرفی کند. شورا موظف است قبل از اتمام مهلت دو ماهه عضو مستعفی نسبت به انتخاب عضو جایگزین اقدام کند. سایر اعضاء انتخابی ممکن است با تشخیص شورا تمام وقت یا نیمه وقت باشند و در صورت تمام وقت بودن مسئولیت اداره سرپرستی یکی از واحدهای اصلی و اساسی سازمان از طرف مدیر عامل به عهده هر یک از اعضاء محول خواهد شد.اعضاء تمام وقت حق اشتغال به هیچ نوع کاری را در خارج از سازمان غیراز کارهای آموزشی آن هم با موافقت شورا نخواهد داشت.

اعضای شورای سازمان و هیأت مدیره و مدیر عامل حق ندارند در معاملاتی که با سازمان یا به حساب سازمان صورت می گیرد به طور مستقیم یا غیر مستقیم شرکت نموده یا سهیم شوند و همچنین مراعات قانون تجارت وضع مداخله کارمندان دولت در معاملات الزامی است.
طرز کار تشکیل جلسات هیأت مدیره

جلسات هیأت مدیره حداقل هر هفته یکبار در روز و ساعت معین در محل سازمان تشکیل می شود، چنانچه جلسه فوق العاده ضروری باشد با درخواست کتبی مدیر عامل یا اعضاء هیأت مدیره و با دعوت رئیس هیأت مدیره تشکیل خواهد شد.

تشکیل جلسات هیأت مدیره به موجب دستور جلسه منضم به دعوت کتبی رئیس هیأت مدیره خواهد بود که از اعضای اصلی و علی البدل به عمل می آید و عضو علی البدل می بایستی در کلیه جلسات حضور داشته باشد و در صورتیکه یکی از اعضاء اصلی هیأت مدیره در جلسه شرکت نکند عضو علی البدل بجای عضو اصلی غائب، رأی خواهد داد.
جلسات هیأت مدیره با حضور کلیه اعضاء تشکیل می گردد و مصوبات به اتفاق آراء یا با اکثریت دو رأی وقتی معتبر خواهد بود که ریئس هیأت مدیره یکی از دو نفر باشد و در صورتیکه یکی از اعضاء رأی مخالف داشته باشد می بایستی مراتب را به صورت مستدل در صورت جلسه ذکر نماید صورت جلسه هیأت مدیره در دفتر صورت جلسات که توسط شورا شماره گذاری شده است ثبت و به امضاء اعضاء خواهد رسید.

موضوعی که یکباره با آن مخالفت شده باشد و به دلیل عدم کسب آراء وافق به تصویب نرسیده است نباید بدون حضور مخالفین مجدداً مطرح شود مگر آنکه مخالفین مستعفی یا برکنار شده باشند. چنانچه هر یک از اعضاء هیأت مدیره سه مرتبه بدون عذر موجه یا سه ماه متوالی با عذر موجه در جلسه شرکت نکند به خودی خود مستعفی خواهد شد.
هیچیک از اعضاء هیأت مدیره منفرداً مجاز به انجام اموری به نام سازمان نخواهد بود مگر به موجب تصویب هیأت مدیره.

مدیر عامل اعم از آنکه عضو هیأت مدیره باشد و یا نباشد موظف به حضور در جلسات هیأت مدیره است مگر آنکه در معذوریت، مرخصی و یا مأموریت باشد که در این صورت جانشین وی که بر اساس اساسنامه تعیین شده در جلسات بدون حق رأی حضور خواهد یافت.

وظایف و اختیارات هیأت مدیره
هیأت مدیره دارای اختیارات ذکر شده از طرف شورای سازمان برای اداره امور با توجه به موضوع و اهداف سازمان می باشد مگر در مواردی که اخذ تصمیم درباره آنها طبق اساسنامه در صلاحیت شورا می باشد.

هیأت مدیره از جمله دارای وظایف و اختیارات زیر است:
۱ـ بررسی بودجه، اصلاح و متمم و تفریغ بودجه سالانه تسلیمی مدیر عامل سازمان برای پیشنهاد به شورا جهت تصویب
۲ـ بررسی ترازنامه و حساب سود و زیان سالیانه و پیشنهاد آن به شورا.
۳ـ تهیه و تنظیم آیین نامه مالی و معاملاتی سازمان و پیشنهاد آن به شورا و نظارت بر اجرای آن.
۴ـ تهیه طرح تشکیلاتی سازمان و واحدهای تابعه و پیشنهاد به شورا

۵ـ بررسی و پیشنهاد معاملات و سفارشهای خرید خارجی به شورا
۶ـ بررسی و پیشنهاد اخذ وام و مشارکت سازمان با بانک ها و موسسات اعتباری مجاز به شورا در قالب اهداف و موضوع سازمان و رعایت مقررات موضوعه.
۷ـ بررسی و تصویب کلیه قراردادهایی با افراد حقیقی و حقوقی منعقد خواهد شد، با رعایت مقررات موضوعه.