چکیده

از حدود سه دهه پیش تاکنون، شرکتی به نام »معماری دینامیک« به سرپرستی معمار ایتالیایی به نام دکتر »دیوید فیشر« اقدام به طراحی برج های گردان نموده است. اولین پروژه این شرکت در دبی اجرا می گردد و بعد از آن در سایر نقاط دنیا از جمله مسکو، میلان، نیویورک، و توکیو شاهد پروژه هایی مشابه خواهیم بود. در طراحی چنین مجموعه هایی، بعد چهارم یعنی زمان نیز وارد شده است و هر طبقه به طور مجزا قادر به چرخش می باشد و درنتیجه در طول زمان فرم کلی مجموعه تغییر می نماید و برج دارای فرم ثابت، صلب و واحد نخواهد بود. چنین مجموعه هایی قادر خواهند بود تا بعد زمان را در سیما و منظر شهری نیز وارد نمایند و آن را نیز تحت تأثیر قرار دهند. با توجه به مطلب فوق، شناخت چنین مجموعه هایی می تواند توجه معماران را علاوه بر طراحی مجموعه های صلب، به طراحی مجموعه ها و شهرهایی همراه با بعد زمان نیز جلب نماید. در راستای معرفی این مجموعه، بررسی بر روی نحوه و چگونگی ساخت، تکنیک های ویژه ساخت، راهکارهای تامین انرژی مورد نیاز برج، ارتباط بنا با محیط زیست و عوامل محیطی طبیعی (به خصوص انرژی باد و انرژی خورشیدی) و همچنین به بحث های تعادل، پایداری و تاسیسات پرداخته می شود. می توان گفت که چنین مجموعه هایی بر سه عامل و کانسپت اصلی استوار هستند. این سه عامل عبارتند از:

الف- طرح دینامیک: به این معنا که هر طبقه می تواند به طور مجزا و جدا از سایر طبقات به چرخش بپردازد و در نتیجه شکل ساختمان دائماً در حال تغییر می باشد .

ب- معماری سبز: به این معنا که این برج ها می توانند انرژی مورد نیاز خود را از طریق باد و انرژی خورشید ( انرژی های تجدیدپذیر ) تامین نمایند و در نتیجه این برج ها از نظر تامین انرژی خودکفا بوده و دوستدار محیط زیست می باشند.
ج- تولید صنعتی: به این معنا که بخش عمده ای از این برج ها ( حدود (%۹۰ از قطعات پیش ساخته ای تشکیل گردیده که این قطعات در طی یک فرآیند تولید صنعتی در کارخانه تولید گردیده و در طی ساخت فقط به محل مورد نظر منتقل می گردند.

واژه های کلیدی: برج پویا – ساختمان دینامیک – زمان- صنعت پیش ساختگی – معماری پایدار.

مقدمه

با ساخته شدن ساختمان های دینامیک، با بعد چهارمی به نام زمان مواجه خواهیم بود و به این ترتیب نمی توان تصویر خاصی را به سایت و بنا تحمیل نمود. به عنوان مثال ساختمان هرگز دارای نمای ثابتی نخواهد بود و با توجه به حرکت آزادانه هر طبقه، امکان ایجاد تعداد بی شماری نما برای ساختمان وجود خواهد داشت. این برج های سبز که بر ایده معماری پایدار استوار هستند نه تنها خط آسمان شهرها را تغییر خواهند داد، بلکه قادر خواهند بود تا با طرح دینامیک خود، امکان استفاده از طبیعت را به عنوان منبع تولیدکننده انرژی فراهم آورند. با توجه به این رویکرد، از حدود سه دهه پیش تاکنون شرکت »معماری دینامیک« به سرپرستی معماری ایتالیایی به نام پروفسور فیشر معتقد است که این ساختمان ها با »زندگی« شکل می گیرند و با »زمان« طراحی می شوند.

با توجه به مطالب فوق، یافتن پاسخ به پرسش های زیر در راستای معرفی مجموعه مد نظر می باشد:

الف- وارد شدن به چهارم (زمان) در ساختمان به چه معناست و چه تغییراتی را در معماری و سیما و منظر شهری به وجود می آورد؟

ب- با وارد شدن بعد چهارم در ساختمان، آیا نیاز به راهکارها و راهبردهای جدید و ویژه ای در مراحل ساخت بنا وجود دارد؟ اگر پاسخ مثبت است این موارد کدامند؟

ج- آیا نوع مصالح به کار گرفته شده می تواند مانند قبل باشد یا نیاز به مصالح با تکنیک جدید و ویژگی های خاص وجود دارد؟

د- نحوه تامین انرژی های مورد نیاز برج چگونه است؟

ه- این بنا با طبیعت چگونه ارتباط برقرار می کند و از نظر مبحث »پایداری« و »معماری پایدار« در چه مرحله و رده ای قرار دارد؟

و- مباحث سازه ای نظیر تعادل و پایداری در این ساختمان به چه ترتیبی می توانند در نظر گرفته شوند؟ ز- ساخت این بنا چه قدر زمان احتیاج دارد؟

ک- اقتصاد و مسائل اقتصادی در این برج چگونه توجیه می شوند؟ آیا می توان اقتصاد بلند مدت را برای آن در نظر گرفت؟ در شرح این مجموعه ها و همچنین در راستای پاسخ به سئوالات فوق، نخست به معرفی برج داوینچی پرداخته می شود و سپس چگونگی و نحوه ساخت برج، تامین انرژی در برج، چرخش در برخ، تعادل و پایداری در برج و تاسیسات برج مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

معرفی کلی اولین برج گردان

»برج گردان دبی« (برج داوینچی) اولین برج از مجموعه برج هایی است که توسط شرکت »معماری دینامیک« طراحی و اجرا می گردد. موقعیت در نظر گرفته شده برای ساخت این برج در خیابان شیخ زاید و در نزدیکی دو برج به نام »برج های امارات« می

باشد. ساخت این برج از سال ۲۰۰۸ آغاز گردیده و پروفسور فیشر، طراح اصلی آن پیش بینی می کرد که تا سال ۲۰۱۰ به پایان رسد که البته به دلیل برخی مشکلات سرمایه گذاری اجرای آن به تعویق افتاده است. ارتفاع این برج ۴۲۰ متر و دارای ۸۰ طبقه می باشد. در این برج ۸۰ طبقه ای، از آپارتمان هایی با مساحت ۱۲۴ متر مربع تا ویلاهایی با مساحت ۱۲۰۰ متر مربع و دارای پارکینگ اختصاصی موجود در طبقه را شاهد خواهیم بود. از طبقه اول تا بیستم این برج، بخش های اداری وجود دارد، در طبقات بیست و یکم تا سی و پنجم، یک هتل ۶ ستاره وجود دارد، در طبقات سی و ششم تا هفتادم بخش های آپارتمان های مسکونی قرار گرفته است و در طبقه آخر این برج یعنی از طبقه هفتادم تا هشتادم، ویلاهای بسیار لوکس به همراه پارکنیگ های اختصاصی در هر ویلا قرار گرفته است .

قطر هسته مرکزی در این برج حدوداً بیست و دو متر است و مساحت هر طبقه حدود ۱۸۰۰ مترمربع می باشد. هسته مرکزی که از بتن مسلح ساخته شده، کلیه بارهای عمودی را حمل خواهد کرد و کلیه طبقات که بر پایه فلزی ساخته می شوند همانند کنسول تا ماکسیمم ۱۵ متر، به این هسته بتنی متصل خواهند شد .

این برج پویا قادر خواهد بود که اشکال مختلف و متنوعی را در طول زمان تجربه نماید، که این اشکال متنوع تحت تاثیر عوامل زیر می باشد : -۱ جهت حرکت هر طبقه ، -۲ سرعت حرکت هر طبقه ، -۳ شتاب و -۴ نسبت حرکت هر طبقه به طبقه دیگر. سرعت حرکت هر طبقه می تواند بین ۶۰ دقیقه ۱) ساعت) تا ۲۴ ساعت برای یک دور گردش کمل هر طبقه در نظر گرفته شود. این سرعت برای کسانی که مالک کل یک طبقه هستند به طور آزادانه و تحت فرمان مستقیم آنها قابل اجرا و تنظیم می باشد؛ اما در مورد تنظیم چرخش سایر طبقات باید افزود که این تنظیم تنها توسط معمار، شهردار و یا مسئولی که رمز ورود به نرم افزار کامپیوتری مربوطه را داشته باشد امکان پذیر خواهد بود. پروفسور فیشر معتقد است که این برج ها توسط خود افراد (کاربران) و با توجه به نیاز و وضعیت روحی آنها و تمایل آنها به »حرکت« طراحی می شود.