تاریخچه تبلیغات در جهان و ایرانی
آنچه كه امروز به عنوان تبلیغات نو و جدید مي شناسیم، ریشه در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم در ‏كشور ایالات متحده دارد. اما به طور كلي براي تبلیغات اعم از سیاسي یا تجاري مي توان سه دوره تاریخي قبل از ‏انقلاب گوتنبرگ و اختراع و تكمیل ماشین چاپ در سال ۱۴۵۰ را در نظر گرفت.‏
‏۱- دوره علایم تجاري در زمان هاي گذشته افتخار و غروري كه استادكاران داشتند، منجر به استفاده تبلیغاتي از آن به شكل علامت یا ‏علامت هاي مشخص، شده است. به طور مثال آنان براي موضوعاتي مانند كاسه، كوزه سفالي و…. علامت خود را ‏حك مي كردند. بدین ترتیب شهرت آنان دست به دست و زبان به زبان مي گشت و خریداران هنگام خرید به ‏علایم تجاري توجه مي كردند.‏

‏۲- نشانه ها و تبلیغ روي دیوارها
وسیله دیگر تبلیغات، جملاتي بود كه روي سنگ و دیوارهاي جنب محلي كه اجناس مختلف به فروش مي رسید ‏نوشته مي شد و از اجناس و كالا تمجید و تحسین مي كرد. نظیر آن را مي توان تبلیغات دیوارها و تابلوهاي بالاي ‏مغازه‌هاي امروزي ذكر كرد. به طور مثال كاوش‌هایي كه در شهر بمبئي آمده نشان داده است كه در هر دكان ‏كوچكي یك نوشته‌اي روي دیوار جنب در ورودي مغازه داشته است.‏

‏۳- جارچیهاي شهر
در دوران گذشته به ویژه در یونان، جارچیهاي عمومي وظیفه اطلاع‌رساني را انجام می‌دادند، آنان اخبار مهم و ‏وقایع مورد علاقه مردم را انتشار و بابت آن كارمزد مي گرفتند. آنان حتي اتحادیه‌اي نیز تشكیل داده بودند اما ‏بعد از ۱۴۵۰ و اختراع ماشین چاپ به وسیله یوهان گوتنبرگ به تدریج و تقریباً طي ۳۰۰ سال تمام اروپا تحت ‏تأثیر این صنعت قرار گرفت. با بسط و گسترش مطبوعات در اواسط قرن هفدهم، تبلیغات به صورت جدیدي براي ‏اطلاع افراد باسواد رشد و كم كم شروع به پیشرفت كرد.‏
بسط و توسعه چاپ روز به روز بر تعداد روزنامه ها و مجله ها افزوده شد و اولین روزنامه در ایالات متحده به ‏نام بوستون نیوزلتر در سال ۱۶۹۰ چاپ شد و در سال ۱۹۱۴ قریب ۱۵ هزار روزنامه و مجله در این كشور ‏منتشر شد.‏

سرانجام پس از پیدایش رادیو و ارسال اولین پیام به وسیله ماركني در سال ۱۸۹۵ كم كم تبلیغات جاي خود را در ‏رسانه جدید گشود و اولین رادیو تجاري به نام كاكا در شهر پیترزبورگ واقع در ایالات پنسیلوانیا راه‌اندازي شد ‏و بعدها شبكه عظیمي مانند ‏A.B.C‏ در سال ۱۹۲۶ تأسیس شد، پس از خاتمه جنگ جهاني دوم در سال ۱۹۴۵ ‏تبلیغات از طریق تلویزیون آغاز شد و به سرعت گسترش یافت.‏

در فاصله بین سال‌هاي ۱۸۹۰ و دهه ۱۹۲۰ شاهد تغییرات عمده‌اي در صنعت تبلیغات بازرگاني و آثار اجتماعي ‏آن بودیم. تا قبل از ۱۸۹۰ توجه مؤسسات تبلیغي تنها معطوف به بازار فروش كالا یا متن رسانه هاي مناسب و ‏كوشش در متقاعد كردن صاحب شغلي است كه باید براي آنها تبلیغ مي شد. بعد از سال ۱۸۹۰ تبلیغات حاكي از ‏گسترش دامنه خلاقیت و نقش مشاغل شد.‏
تبلیغات بازرگاني با به كار بردن شگردهاي مختلف ارایه شد و با استفاده از قلم‌هاي مختلف و صفحه آرایي‌‌هاي ‏مختلف و غیره به راه چند سویه‌اي براي اقناع مخاطبان تبدیل شد.‏
تاریخچه تبلیغات در ایران
تاریخچه تبلیغات در ایران را مي توان به طور كلي بر دو دوره تاریخي تقسیم كرد:‏

الف: دوره باستان ب: دوره عصر جدید الف: تبلیغات دوره باستان كه به طور كلي تحت تأثیر كشاورزي و ویژگي‌هاي آن مي‌باشد یك نوع ارتباطات ‏شفاهي است و مانند سایر كشورهاي دیگر باستان علایم تجاري، دیوار نوشته‌ها و جارچیها مهمترین شیوه هاي ‏پیام‌رساني و آگهي به شمار مي روند.
‏ ب: عصر جدید با ورود دستگاه چاپ به ایران و انتشار اولین روزنامه (كاغذ اخبار) در عصر قاجاریه، اندك اندك ‏آگهي هاي تجاري نیز به نشریات راه یافتند. بدین ترتیب آگهي در رسانه‌هاي جمعي ایران از دیواركوب شروع شد ‏و به نشریه هاي ادواري، كتاب، سینما، رادیو و سرانجام تلویزیون راه یافت.
‏ اولین روزنامه‌اي كه مبادرت به درج آگهي كرد روزنامه وقایع اتفاقیه در سال ۱۲۶۷ شمسي بود.‏

در عهد قاجار، آگهي، حداقل سه نام داشت ابتدا اعلانها و اشتهارنامه كه قبول عامه نیافته است سپس اعلان كه ‏مصدر باب افعال است به معني آشكار شدن و علني ساختن است و به دنبال تشكیل فرهنگستان ایران در سال ‏‏۱۳۱۴ واژه آگاهي جایگزین اعلان شد اما سرپاس مختاري رییس وقت اداره كل شهرباني طي نامه‌اي از ریاست ‏وزرا درخواست كرد كه چون كلمه آگاهي براي تأمینات اداره كل شهرباني تعیین شده است به تمام وزارتخانه‌ها ‏و دوایر دولتي دستور صادر شود كه از استعمال كلمه آگاهي به جاي اعلان خودداري نمایند، لذا از این پس آگهي ‏جاي آگاهي را گرفت.‏

ظهور كانون‌هاي آگهي و تبلیغاتي
اولین كانون آگهي در سال ۱۳۱۶ با عنوان كانون تبلیغاتي زیبا به مدیر مسؤولي حمزه نعمتي راه اندازي شد و ‏نخستین مؤسسه تبلیغاتي ایران است كه به طور رسمي به عضویت اتحادیه مؤسسات تبلیغاتي انگلستان و ‏اتحادیه بین‌المللي تبلیغات ایالات متحده درآمد و در سال ۱۳۱۹ شمسي اداره كل تبلیغات و انتشارات توسط عیسي ‏صدیق در خانه سیدالعراقین تأسیس شد و به‌ دنبال آن باید شروع فعالیت تبلیغات تجاري به معني واقعي را سال ‏‏۱۳۲۵ دانست چنان‌كه در سال ۱۳۳۷ هجري شمسي در تهران ۱۸ كانون آگهي مشغول فعالیت بودند.‏

تبلیغات در ایران از دهه ۴۲ تا ۵۲ بر محور سیاست هاي اقتصادي رژیم در معرفي كالاهاي مصرفي و رویدادهاي ‏روبنایي زندگي متمركز بود. از اواسط سال هاي ۴۲ تحت تأثیر این شرایط جدید پس از قیام مردمي ۱۵ خرداد، آن ‏سال دولت به تمركز برنامه‌هاي تبلیغاتي و توسعه امكانات ارتباطي توجه خاصي پیدا كرد. به همین دلیل در اواخر ‏همان سال وزارت اطلاعات تأسیس شد و به دنبال آن اقدام براي ایجاد تلویزیون دولتي كه در آغاز سازمان ‏تلویزیون ملي ایران نامیده شد و چند سال با ادغام رادیو در آن، عنوان سازمان رادیو تلویزیون ملي ایران به ‏خود گرفت، شروع شد.‏

در پي این تحولات سازمان‌هاي تبلیغاتي به منظور حفظ و حمایت از حقوق خود و تحكیم اصول همكاري بین افراد ‏صنف و به منظور بهبود وضع خود، اتحادیه‌‌اي به نام «اتحادیه دارندگان سازمان هاي تبلیغاتي»، تشكیل شد. قابل ‏ذكر است اولین جشنواره فیلم هاي تبلیغاتي نیز در سال ۱۳۴۹ در شیراز برگزار شد.‏