سيستم نگهداري و تعميرات دستگاههاي ارتباطي و
ناوبري كشتي

موضوع نگهداري و تعميرات از معدود علوم كاربردي است كه شايد در طول تاريخ حيات انسان جران داشته است و با بهره گيري از دانشهاي پايه اي مانند : رياضي ، فيزيكي و علوم كاربردي ، مهندسي و مديريت به موازات ساير علوم تجربي شكل آكادميك به خود گرفته و پيشرفت كرده است .
ضرورت طراحي و استقرار سيستم هاي نگهداري و تعميرات در كارخانجات يكي از مسائل حياتي امروز صنايع مملكت ماست و اين امر در امور خدماتي نيز صدق مي كند از جمله بخش حمل و نقل كه از مهمترين امور خدماتي در هر كشور مي باشد .

نگهداري و تعميرات در صورت اجرا شدن در مركز توليدي و خدماتي موجب كاهش هزينه و بالا رفتن كيفيت كار و در نهايت بالا رفتن بهره وري خواهد شد .
با پيچيده تر شدن امكانات در زندگي بشر روشهاي استفاده و نگهداري و تعميرات اين امكانات پيچيده تر مي شدند و براي اين امر نياز به دانش و تجربه خواهد بود .
بايد سعي شود تا جايي كه ممكن است عمر تجهيزات را اضافه كرد و در طول شبانه روز بيشترين كارايي را از آنها گرفت كه اين امر با داشتن يك
سيستم مناسب نگداري و تعميرات با صنعت موردنظر امكانپذير مي باشد .
با داشتن يك سيستم نگهداري و تعميرات كارآ مي تواند قيمت تمام شده محصولات يا خدمات را كاهش داد .
در جهان امروز با قيمت كمتر و كيفيت بالاتر مي توان رقابت كرد و در عرصه رقابت ماند . بامقدمه بالا ما به اهميت كار نگهداري و تعميرات پي برديم حال مي خواهيم اهميت آن را در حمل و نقل دريايي و در زمينه تخصصي دستگاه هاي ارتباطي و اوبري كشتي ها بررسي كنيم .
در يك كشتي حداقل ۵۰ نفر انسان وجود دارد كه نمي توان براي جان آنها قيمتي در نظر گرفت زيرا قابل قسمت گذاري نيستند .

خود كشتي حداقل ۳۰٫۰۰۰٫۰۰۰ دلار قيمت دارد كه رغم بسيار بالايي است و در هر كشتي حداقل ۲۰٫۰۰۰٫۰۰۰ دلار كالا بار زده مي شود . حال اگر يكي از دستگاههاي ارتباطي يا ناوبري مثل رادار درست عمل نكند ممكن است يك حادثه بوجود آيد و در پي آن همه چيز از بين برود و اين يعني يك زيان بسيار بالا و در صورتي كه حادثه به طوري باشد كه طي آن دو كشتي با هم برخورد

كنند اين زيان دو برابر خواهد شد و غرق شدن يك كشتي در دريا عوارض سنگين زيست محيطي در بر خواهد داشت كه با ميليون ها دلار هزينه و صرف وقت بسيار بالا و به كارگيري نيروهاي متخصص زياد مي توان آن را رفع كرد مانند آنچه در اثر غرق شدن يك نفتكش در دريا بوجود مي آيد .

تعريف نگهداري و تعميرات
نگهداري : مجموعه فعاليت هايي كه به طور مشخص و معمولاً به صورت برنامه ريزي شده و با هدف جلوگيري از خرابي ناگهاني ماشين آلات تجهيزات و تاسيسات انجام گرفته و با اين كار قابليت اطمينان و در دسترس بودن آنها را افزايش مي دهيم ، نگهداري لقب مي دهيم .

تعميرات : شامل مجموعه فعاليت هايي است كه بر روي يك سيستم يا وسيله اي كه دچار خرابي و يا ازكار افتادگي گرديده ، انجام مي دهيم تا آن را به حالت آماده و قابل بهره برداري بازگردانده و در جهت انجام وظيفه اي كه به آن محول گرديده است ، آماده اش سازيم .

انواع روشهاي نگهداري و تعميرات
۱)نگهداري و تعميرات به منظور بهبود :
ماشين آلاتي را كه ما در امور توليدي و يا خدماتي به كار مي گيريم

ساخت ديگرانند و ممكن است نواقصي داشته باشد .
زماني را كه براي تعمير ناشي از اين نواقص صرف مي كنيم روند توليد را متوقف مي سازد و هزينه به ما تحميل مي كند .

۲)نگهداري و تعميرات اصلاحي :
از كار افتادگي ناگهاني ماشين آلات ممكن است كل سيستم را متوقف سازد و زيانهاي سنگيني وارد كند.
يكي از روشهاي مبارزه با اين امر نگهداري و تعميرات اصلاحي است بدين ترتيب كه با پيش بيني علت خرابي و اصلاح آن قبل از توقف ناگهاني دستگاه از اين زيان جلوگيري نمود .

۳)نگهداري و تعميرات پيشگيري :
نگهداري و تعميرات پيشگيري عبارت است از يك روش سيستماتيك برنامه ريزي و زمان بندي شده جهات انجام كارهاي نگهدار مورد نياز بر طبق برنامه تنظيمي كه در جهت حفظ شرايط بهينه تجهيزات و تاسيسات با توجه به موارد زير تهيه گرديده است :
الف)حداقل نمودن توليدات از دست رفته كه ناشي از خرابي و از كار افتادگي تجهيزات و تاسيسات باشد .

ب)تامين و تضمين عمر مفيد و قانوني تجهيزات سرمايه اي .

متغيرهاي موثر در انتخاب روشهاي نگهداري و تعميرات
۱)نوع فعاليت سازمان (خدماتي ، توليدي ، … ).
۲)بودجه مرد نظر سازمان براي سيستم نگهداري و تعميرات .
۳)كوچكي يا بزرگي سازمان .
۴)پيچيده بودن يا نبودن دستگاه هاي سازمان .
۵)قيمت خريد دستگاههاي نو در بازار .
۶)عوامل زيست محيطي كه بر اثر از كار افتادن يا خوب كار نكردن دستگاه كه ممكن است بوجود آيد و …

مراحلي كه بايد براي طراحي يك سيستم نگهداري و تعميرات طي كرد
۱)شناسايي تجهيزات
۲)تهيه شناسنامه تجهيزات
۳)تعيين استاندارد ها
۴)زمان بندي فعاليت هاي نگهداري و تعميرات
۵)اجراي برنامه
۶)تهيه و تدارك براي اجراي برنامه (قطعات مورد نياز و انبارداري آنها)
۷)كنترل فعاليت ها از طريق ثبت سوابق آنها
۸)ارزيابي سيستم و انجام اصلاحات به منظور بهبودسيستم .

شناسايي تجهيزات :
ما بايد در قدم اول تجهيزاتي كه مي خواهيم براي نگهداري و تعميرات ‌آنها سيستم ايجاد كنيم را شناسايي كنيم . براي اين كار بايد تجهيزات را شناسايي و كدگذاري كنيم . بايد اجزاء تشكيل دهنده هر دستگاه را هم شناسايي كنيم و بررسي كنيم كه آيا مي توان اجزاء مشابهي را جايگزين آن كرد يا نه .

تهيه شناسنامه تجهيزات :
در كارت شناسايي يا شناسنامه تجهزات مشخصات كلي با انضمام مشخصات فني آنها ثبت مي گردد . اين كارت شامل اطلاعاتي است نظير شماره صفحه ، نام دستگاه ، نوع دستگاه ، سازنده ، شماره سريال و … كارت
شناسايي در موارد زير مورد استفاه قرار مي گيرد :

الف)كمك به سفارش صحيح قطعات يدكي
ب)تائيدي بر مشخصات و عملكرد اوليه دستگاه

تعيين استاندارد ها :
هر دستگاه داراي استانداردهايي است براي كاركنان با آن و براي نگهداري و تعميرا‌ت آن . به عنوان مثال : يك دستگاه بايد ۸۰۰ ساعت يكبار
گريس كاري شود و اين يك استاندارد براي آن محسوب شد .

زمان بندي فعاليت هاي نگهداري و تعميرات :
هر سيستم نگهداري و تعميرات بر حسب نوع خود يك زمان بندي را براي انجام كار نگهداري و تعميرات در نظر مي گيرند و طبق آن برنامه زماني از قبل تعيين شده كار نگهداري و تعميرات لتجام مي گيرد .

تهيه و تدارك براي اجراي برنامه :
اجراي سيستم نگهداري و تعميرات نياز به امكاناتي دارد كه مهمترين آنها عبارتند از : نيروي انساني متخصص – تجهيزات كمكي و قطعات يدكي .
كنترل فعاليت ها از طريق ثبت سوابق آنها :‌
بايد كليه فعاليت هاي نگهداري و تعميرات ثبت گردند تا از طريق آنها ما معايب را شناسايي كنيم .

تجزيه و تحليل سيستم :
بايد سيستم موجود بعد از مدتي كه از كارش گذشت ارزيابي شود و معايب آن شناسايي و برطرف گردند تا به بهره وري كامل برسد .

شناسايي تجهيزات
دستگاههاي بررسي شده به سه دسته كلي تقسيم مي شوند :
۱)دستگاه هاي ارتباطي .
۲)دستگاه هاي ناوبري .
۳)دستگاه هاي شامل كامپيوتر .

۱)دستگاه هاي ماهواره اي inmarsat-b
اين دستگاه داراي ند خط تلفن است كه از طريق چهار ماهواره كه تمام كره زمين را پوشش مي دهند قادر است ارتباط تلفني كشتي با كشتي هاي ديگر و كشتي با خشكي را ميسر سازد .
با داشتن چند خط تلفن ارتباط و استفاده از فاكس و پست الكترونيكي ميسر مي گردد .
با قرار دادن يك دستگاه اضافي كنار اين دستگاه در ارسال و دريافت تلكس نيز ميسر مي گردد . دستگاه فوق از ۳ قسمت عهده تشكيل مي گردد .
۱)منبغ تغذيه : منبع تغذيه تشكيل گرديده است : يك برد الكترونيكي كه برق ۲۲۰ ولت را كه به صورت متناوب است به برق ۲۴ ولت DC تبديل مي‌كند اين برد برق مورد نياز همه قطعات و قسمتهاي دستگاه inmarsat-b را تامين مي كند .
۲)واحد اصلي كنترل Mcu :
تشكيل شده است از ۴ برد الكترونيكي و همچنين يك فن خنك كننده براي خنك كردن برد و اين بردها دو عمل اصلي كنترل كار دستگاه و ارتباط دستگاه با بقيه دستگاه ها را به عهده مي گيرند .
۳)آنتن
شامل يك پوسته محافظ بيروني به نام Radome و يك ديش كه در داخل پوسته محافظ قرار مي گيرد .
با غير از ديش در داخل پوسته قطعات ديگري وجود دارد مانند :
Antenna Control Unit : كنترل كننده ديش مي باشد و هميشه ديش را به طرف يكي از چهار ماهواره موجود در مدار زمين نگاه مي دارد و هر ماهواره كه به كشتي نزديكتر باشد و امواج آن بهتر دريافت گردد و ديش به طرف آن مي چرخد .

اجزاي بالا به اضافه كابل ارتباطي بين آنتن و دستگاه تشكيل دهنده جزئي دستگاه هستند به نام آنتن .
۲-دستگاه هاي ماهواره اي inmarsat-a
اين دستگاه نيز از طريق ۴ ماهواره موجود در مدار كره زمين قادر به ارتباط تلفني و تلكس كشتي با كشتي هاي ديگر و كشتي با خشكي را فراهم مي سازد . اين دستگاه از اجزاء زير تشكيل مي شود :
مانيتور – كيبور bde(below Deck equipment) – آنتن
مانيتور : از لامپ CRT و بوردهاي الكترونيكي متصل به لامپ تشكيل شده است . اين مانيتور مخصوص اين دستگاه بوده و براي كارهاي ديگر استفاده نمي شود .
Bde : جزء اصلي دستگاه است و رابط بين مانيتور و آنتن و پرينتر . Bde چيزي شبيه كيس كامپيوتر است كه قطعات در آن نصب مي شود .
آنتن : آنتن اين دستگاه شبيه آنتن دستگاه inmarsat-b است ولي خيلي از آن بزرگتر مي باشد . از اجزاء زير تشكيل مي شود :
پوست محافظ – موتور گرداننده – ديش – Antena Control
3)دستگاه inmarsat-c :
اين دستگاه ارتباطي مي باشد كه از طريق چهار ماهواره كه در مدار زمين قرار دارند قادر به ارسال و دريافت تلكس مي باشد .
اين دستگاه از ۵ قسمت تشكيل شده است ؛
مانيتور – كيبورد – آنتن – message terminal – Iransciver – منبع تغذيه
message terminal : شامل دو برد الكترونيكي است كه قطعات روي بردها و در صورت لزوم كل بردها يا هر كدام از آنها قابل تعويض مي باشند .
iransciver : وظيفه فرستادن و دريافت كردن سيگنال را بر عهده دارد .
۴-دستگاه inmarsat-m :
اين دستگاه از طريق چهار ماهواره موجود در مدار كره زمين كل كره زمين را پوشش مي دهد و قادر است ارتباط كشتي با كشتي و كشش با خشكي را بوسيله تلفن و فاكس و email و تلكس برقرار مي سازد .
اين دستگاه از قطعات زير تشكيل شده است :
منبع تغذيه : آنتن و گوشي اصلي – يك گوشي فرعي – گوشي فاكس -كامپيوتر و يك Switch Box .
منبع تغذيه : انرژي كار دستگاه را تامين مي كند و از بردها وترانس هاي الكترونيكي تشكيل شده است كه قابل تعويض مي باشند .
آنتن : آنتن اين دستگاه داراي يك پوشش فلزي و پلوم شده مي باشد و از جزئيات داخل آن اطلاعي در دست نيست .
گوشي اصلي : اين گوشي از يك مانيتور و يك كيبورد تشكيل گرديده است و تنظيمات كار دستگاه بوسيله يك كيبور انجام مي گيرد .
گوشي فرعي : يك گوشي تلفن عادي مي باشد و به Switch Box متصل مي گردد .
لازم به ذكر است كه در همه كشتيها دستگاه inmarsat-m وجود دارد و از بين بقيه inmarsat ها يكي در هر كشتي وجود دارد . و ضرورتي ندارد كه از هر چهار نوع inmarsat در همه كشتي ها موجود باشد .

دستگاه هاي ناوبري :
دستگاه MF-HF :
از اجزاء زير تشكيل مي شود :
Power – فرستنده – گيرنده – ترمينال تلكس – dsc unit – MFHF controller – MFHFdsc controller – transiver – (Atu = Antenna traning unit)Antena
دستگاه VHF و VHF-DSC :
اين دستگاه براي ارتباط بي سيمي است در مسافتهاي كوتاه يعني ۵۰ تا

۱۰۰ مايل دريايي (حدوداً ۱۰۰ تا ۲۰۰ كيلومتر ) .
اين دستگاه از يك منبع تغذيه و چند بورد الكترونيكي شامل قسمت كنترل و فرستنده و گيرنده و يك عدد گوشي مي باشد .
دستگاه ماهواره اي GPS :
اين دستگاه اطلاعاتي از قبيل سرعت – موقعيت كشتي از نظر طول و عرض جغرافيايي و مسير حركت كشتي را از طريق ماهواره دريافت مي كند .
اين اطلاعات هر ۱۵ ثانيه يكبار براي كشتي ارسال مي گردد و توسط GPS دريافت و در صفحه نمايش آن براي پرسنل نمايش داده مي شود .
دستگاه Navtex :
اين دستگاه وسيله اي است كه در هر كجاي دنيا به طور منظم وضعيت آب و هوايي كه در آن قرار دارد را از نزديكترين ايستگاه فضايي دريافت ورودي كاغذهايي كه از داخل printer آن خارج مي شود براي كاركنان نمايش مي دهد .
اين سيستم تشكيل شده است از يك دستگاه مركزي و يك آنتن و كابل رابط تلفن .

دستگاه Echo Sounder :
اين دستگاه با فرستادن امواج صوتي به طرف كف دريا عمق آب زير كشتي را تعيين مي كند . اين دستگاه داراي يك فرستنده امواج صوتي است كه در كف كشتي داخل آب قرار دارد . اين فرستنده قابل تعمير نيست .

دستگاه رادار : تشكيل گرديده است از Display – مگنترون – webgide .
Display : متشكل است از مانيتور – صفحه كليد و يك ماوس .
مگنترون : موجهايي با فركانس پايين را تبديل به موجهايي با فركانس بالا مي كند .
webgide : رابطه بين مگنترون و اسكنر است .

كامپيوترهاي نصب شده در داخل كشتي
اين كامپيوتر از نوع اسكازي مي باشند تا در برابر لرزشهاي كشتي در هنگام طوفان مقاوم باشد . كامپيوترها داراي يك كيس مخصوص و داراي لرزه گير مي باشند .
قطعات داخل كيس عبارتند از :
هاردديسك از نوع اسكازي
فلاپي درايو
سي دي درايور
مادربورد – كارت صدا – كارت گرافيكي – كارت شبكه – رم
قطعات متصل شده به كيس :
مانيتور – ماوس – مودم
نرم افزار هاي نصب شده داخل كامپيوتر
۱)نرم افزا انين لاگ آبستراك : جهت كنترل كارهاي مهندسي موتورخانه .
۲)نرم افزار Marinet : جهت ارسال و دريافت Email .
3)نرم افزار Antivirus 2001 : جهت مبارزه با ويروسهاي موجود در بعضي email ها .
۴)نرم افزار … , Access , Excel , word
5)سيستم هاي عامل windows

شناسنامه تجهيزات :
نام : دستگاه ماهواره اي inmarsat-b
نام شركت سازنده : NERA
مليت شركت سازنده : دانمارك
مدت زمان ضمانت نامه :
تجهيزات اضافي همراه : پرينتر – گوشي فكس .
راهنمايي كامل نصب و راه اندازي و استفاده و نگهداري و تعميرات دستگاه .
نقشه فني كامل دستگاه و تمام بردهاي داخل آن .
كابل هاي رابط به طور كامل .
پايه آنتن

شناسنامه تجهيزات :
نام دستگاه ماهواره اي : inmarsat-a
نام شركت سازنده : JRC
مليت شركت سازنده : ژاپن
مدت زمان في نت :
تجهيزات اضافي همراه : گوشي فكس – پرينتر
راهنمايي كامل نصب و راه اندازي و استفاده و نگهداري و تعميرات دستگاه .
نقشه فني كامل دستگاه و تمام بردهاي داخل آن
كابلهاي رابط به طور كامل
پايه آنتن

شناسنامه تجهيزات
نام : نام دستگاه ماهواره اي : inmarsat-c
نام شركت سازنده : SAILOR
مليت شركت سازنده‌ : دانمارك

مدت زمان في نت نامه :
تجهيزات اضافي : كابلهاي رابط و سيم ها به طور كامل
راهنمايي كامل نصب ، راه اندازي ، استفاده و نگهداري و تعميرات‌دستگاه.
نقشه فني كامل دستگاه

شناسنامه تجهيزات :
نام : نام دستگاه ماهواره اي : inmarsat-m
نام شركت سازنده :
مليت شركت سازنده‌ : نروژ
مدت زمان في نت نامه :
تجهيزات اضافي : هندست ذخيره (زاپاس) – پرينتر .
كابل هاي رابط به طور كامل – پيچهاي نصب بر روي ديوار به طور كامل نقشه فني دستگاه .
راهنمايي كامل نصب ، راه اندازي ، استفاده و نگهداري و تعميرات‌دستگاه.
نقشه فني كامل دستگاه

شناسنامه تجهيزات :
نام دستگاه : MF-HF
نام شركت سازنده : SKANTI
مليت شركت سازنده : نروژ
مدت زمان في نت :
تجهيزات اضافي همراه : يك عدد كامپيوتر با مانيتور و كيبورد و فلاپي درايو
راهنمايي كامل نصب ، راه اندازي ، استفاده و نگهداري و تعميرات دستگاه
نقشه فني كامل دستگاه با ذكر نام همه قطعات .

شناسنامه تجهيزات :
نام دستگاه : ماهواره اي GPS
نام شركت سازنده : Koden
مليت شركت سازنده : ژاپن

مدت زمان في نت نامه :
تجهيزات اضافي همراه : كابلهاي ارتباطي
راهنمايي كامل نصب و راه اندازي و استفاده و نگهداري و تعميرات .
نقشه فني كامل دستگاه
پايه و پيچهاي آنتن .

شناسنامه تجهيزات :
نام دستگاه : ماهواره اي Navtex
نام شركت سازنده : JRC
مليت شركت سازنده : ژاپن
مدت زمان في نت نامه :
تجهيزات اضافي همراه : كابلها و سيم هاي ارتباطي آنتن و دستگاه به طور كامل .
نقشه فني كامل دستگاه با ذكر نام قطعات .
راهنمايي كامل نصب و راه اندازي و استفاده و نگهداري و تعميرات دستگاه .

شناسنامه تجهيزات :
نام دستگاه : Echo – Sounder
نام شركت سازنده :
مليت شركت سازنده : ژاپن
مدت زمان في نت نامه :
تجهيزات اضافي همراه : كابلها و سيم هاي ارتباطي آنتن و دستگاه فرستنده به طور كامل .
راهنمايي كامل نصب و راه اندازي و استفاده و نگهداري و تعميرات دستگاه .
نقشه فني كامل دستگاه با ذكر نام قطعات .

شناسنامه تجهيزات :
نام دستگاه : دستگاه رادار
نام شركت سازنده : Kelvin Hughes
مليت شركت سازنده : انگلستان

مدت زمان في نت نامه :