سیستم مدیریت محتوا

سامانهٔ مدیریت محتوا
پیشگفتار :
سامانهٔ مدیریت محتوا (به انگلیسی: Content Management System و به اختصار: CMS)، برنامه‌ای است که با بهره‌گیری از بانک اطلاعاتی امکان ویرایش، انتشار، و مدیریت داده‌ها را – بدون نیاز به برنامه‌نویسی – فراهم می‌کند. برای نمونه، سامانهٔ مدیریت محتوای ویکی‌پدیا، نرم‌افزار مدیاویکی است.

چکیده :
CMS یک برنامه نرم افزاری روی سرور است که به مدیر سایت اجازه می‌دهد تا محتوای سایت را بدون نیاز به طراحی دوباره سایت، تغییر دهد. در واقع طراح اولیه سایت، یک بار سیستم محتوا را طراحی می‌کند و تعدادی قالب آماده برای صفحات طراحی کرده و آن را روی سایت شما نصب می‌کند. و حال شما به راحتی می‌توانید صفحات دیگری را به آن کم یا اضافه یا ویرایش کنید.سایتهای مجهز به سیستم مدیریت محتوا که در اصطلاح به CMS که مخفف Content

Management System است مشهورند، وبسایتهایی از نوع پرتالها یا سایتهای پویا هستند که برای مصارف خاص توسط طراحان حرفه ای و یا شرکتهای طراحی حرفه ای ایجاد میشوند.تمام مزایا و معایب مربوط به سایتهای پویا در مورد سایتهای مجهز به سیستم مدیریت محتوا صدق می کند. البته در نظر داشته باشید که سایتهای پویا و پرتالها نیز مجهز به سیستم مدیریت محتوا هستند اما آنچه که در CMS ها متفاوت است طراحی آنها و سیستمهای مدیریت محتوای آنها برای مصارف خاص است.

فصل اول
کلیات بحث

مقدمه :
از مزایای سیستمهای مدیریت محتوا نسبت به سایر سایتهای داینامیک میتوان به آماده بودن و جامع بودن آنها اشاره کرد. از این رو اغلب اینگونه از سایتها در کمتر از ۳ روز کاری قابل نصب و استفاده هستند.طراحی سایتهای CMS مانند یک خط تولید محصول است و از آنجا که طراح باید نمونه های محدودی را به صورت انبوه تولید کند سعی در رعایت تمام اصول امنیتی، گرافیکی، موارد مربوط به رنکینگ و امتیاز موتورهای جستجو و سایر موارد موثر، در محصول اصلی می کند.با توجه به مزیتهای CMS ها به تمامی افراد، سازمانها و شرکتهایی که شرایط داشتن سایتهای داینامیک را دارند توصیه می شود تا ابتدا به دنبال سیستمهای مدیریت محتوای مخصوص به کار خود بگردند و در صورتی که پیدا نشد به طراحی سایتهای پویا روی بیاورند.

صرفه جویی در هزینه‌های نگهداری سایت
با استفاده از CMS، وب‌گاه شما هرقدر هم که گسترده باشد، یک اپراتور ساده می‌تواند آنرا به سادگی نگهداری و به روز کند. نیازی به پرداخت هزینه زیاد برای به روز رسانی توسط یک طراح وب حرفه‌ای نخواهد بود. برای اطلاع از جدیدترین cms های تولید شده به این سایت مراجعه نمایید.

سهولت توسعه و افزایش کارآیی وب‌گاه
با استفاده از CMS به سادگی قادر خواهید بود هر امکانی را که بخواهید به سایت اضافه کنید. در واقع شرکتهای طراحی وب، سالها تجربه خود در راه اندازی وب‌گاه‌های مختلف را در قالب یک نرم افزار CMS به شما ارائه می‌دهند و شما می‌توانید از امکانات آماده این نرم افزارها نهایت استفاده را ببرید.

پیاده سازی سریع تر وب‌گاه
توجه به اینکه قسمت های مختلف یک نرم افزار CMS از قبل طراحی و آماده شده اند، راه اندازی سایتهای متکی به نرم افزار CMS معمولاً بسیار سریع تر از سایتهای ایستا (Static) صورت می پذیرد.

به روز رسانی سریع و آسان
در واقع بزرگ‌ترین مزیت CMS به طراحی سنتی در همین زمینه است. با استفاده از CMS، شما برای به روز رسانی وب‌گاه خود تنها به یک کامپیوتر متصل به اینترنت نیاز خواهید داشت و برای این کار از هیچ نرم افزار دیگری لازم نیست استفاده کنید.

سیستم های مدیریت محتوا یا Content Management System عبارتست از سیستمی که بتوان به وسیله آن سه عمل اصلی : ایجاد ، مدیریت و سطح بندی اطلاعات را انجام داد.
سیستم های مدیریت محتوای دارای قابلیتهای زیادی بوده و بسته به نوع محتوا کارایی آنها نیز فرق می کند به عنوان مثال اگر محتوای شما تصویر یا فیلم باشد برای مدیریت و سطح بندی آن نیاز های متفاوت تری نسبت به محتوای متنی دارید یا اگر محتوای شما صوتی باشد این امر کاملا متفاوت خواهد شد.
کاربرد عمده سیستم های مدیریت محتوا به ترتیب کاربرد و اهمیت محتوا به سه بخش کلی زیر تقسیم میشود :
محتوای متنی(Text Content ) : این محتوا شامل اخبار ، مقالات ، کتب و سایر محتواهای متنی از این قبیل میباشد که خود حجم عظیمی از اطلاعات را بر روی وب تشکیل می دهند .

محتوای چند رسانه ای( Multi Media Content ) : این محتوا شامل صوت ، تصویر و فیلم میشود که برای مدیریت آن از استاندارهای خاصی استفاده میشود بهمین دلیل سیستم های مدیریتی در این بخش کاملا تخصصی بوده و عمدتا کاربرد عمومی ندارد .
محتوای فایلی( File base Content ) : این محتوا شامل فایلهای فشرده ، فایلهای اجرایی و کتب الکترونیک میباشد که عمدتا برای نگهداری و مدیریت آن لازم است از استاندارد های خاصی استفاده شود، این نوع محتوا نیز به اندازه محتوای چند رسانه ای کاملا تخصصی بوده و برای مدیریت آن کمتر از سیستم های مرسوم استفاده میشود .

سیستم های مدیریت محتوای از جهات دیگری نیز قابل بررسی هستند و آن نوع مدیریت و سطح بندی اطلاعات میباشد ، که پر اهمیت ترین بخش در آشنایی و کار با سیتم های مدیریت محتوا میباشد ، سیستم های مدیریت محتوا عمدتا دسترسی به اطلاعات را در سه بخش کلی در نظر می گیرند که به ترتیب : ایجاد یا ورود اطلاعات ، ویرایش ، مدیریت و انتشار اطلاعات

البته هر چه سیستم مدیریت محتوا تخصصی تر باشد این سطح بندی ها جزئی تر میشود به عنوان مثال ایجاد یا ورود اطلاعات خود میتواند بر حسب نوع و دسته بندی محتوای دارای بخشهای متفاوتی باشد به عنوان مثال میتوان به سیستم گردش خبر در خبرگزاری ها اشاره کرد که در هر بخش اعم از ورود ، ویرایش و انتشار دارای دسترسی های متفاوتی می باشد .

نوع دیگر سطح بندی اطلاعات در سیتم های مدیریت محتوا سطح بندی اطلاعات براساس گروههای کاربری است که دارای ۲ بخش کلی Fronted و Backend می باشد در این حالت هر کاربر در خصوص برخورد با محتوا در یکی از این دو دسته بندی قرار خواهد گرفت که در زیر به آن اشاره خواهیم کرد:

بخش Fronted :
کاربر به عنوان میهمان فرض شده و صرفا به اطلاعات و محتوای بدون سطح بندی یا اطلاعات عمومی (Public) دسترسی دارد .
کاربر باید دارای شناسه کاربری یا سطح اولیه دسترسی به اطلاعات باشد که در این حالت کاربر مجاز به دریفت اطلاعات براساس دسترسی بالاتر از میهمان است و میتواند اطلاعات دارای این سطح را با استفاده از نام کاربری و رمز عبور خود دریافت کند عمدتا این سطح از اطلاعات نیز دارای اهمیت زیادی از لحاظ نوع دسترسی نمی باشد .

کاربر دارای سطح دسترسی ویژه به اطلاعات بوده و قادر به دریافت اطلاعات با درصد اهمیت بالاتری را داراست که این اطلاعات پس از بررسی های خاص امنیتی به او نمایش داده میشود
هر کدام از این سطوح خود نیز دارای زیر بخش های جزئی تر برای دسته بندی اطلاعات بوده که براساس نیاز کاربران هر سیستم مدیریت محتوا متغیر میباشد .

بخش Backend :
کاربر با امکان ورود اطلاعات این کاربر قادر است تا به پشت صحنه سیستم مدیریت محتوا دسترسی داشته و نقش یک نویسنده تا تولید کننده محتوا را ایفا کند ، این کاربر تمامی دسترسی های بخش Fronted را ممکن است دارا باشد .
کاربر با امکان ویرایش مطالب این کاربر به عنوان ویراستار محتوای ورودی عمل کرده و تمامی دسترسی های کاربران قبلی را داراست .
کاربر با امکان انتشار مطالب که در واقع جزئی ترین بخش از مدیریت سیستم را داراست و از دسترسی تمامی کاربران قبلی بهره میبرد .

مدیران جز، .
مدیران ارشد، تعریف این دو سطح دسترسی به ساختار دسترسی ها در سیستم مدبریت محتوا بر میگردد .

نمودار بالا دسترسی ها را براساس رنگ نشان داده که بالاترین دسترسی به Super Administrator و پایین ترین آن به Guest اختصاص دارد.
سیستم های مدیریت محتوای از جهاتی دیگری نیز قابل بررسی هستند که از آن جمله شیوه ذخیره سازی محتوا آنهاست ، شیوه های مرسوم در ذخیره سازی اطلاعات بشرح زیر میباشد :

شیوه ذخیره سازی خام اطلاعات : در این شیوه اطلاعات بدون هیچ گونه تغییری و با فرمت اصلی ذخیره میشود ، این شیوه از لحاظ امنیتی دارای اشکالات فراوانی می باشد که آن جمله به عدم کنترل دسترسی به محتوا میتوان اشاره کرد .

شیوه ذخیره سازی اطلاعات بصورت فایل های تغییر یافته یا کد شده : در این شیوه برای امنیت بیشتر اطلاعات تغییر شکل داده و از فرمت اصلی خود خارج میشود تا دسترسی به سورس اطلاعات تقریبا غیر ممکن شود ، عیب این شیوه عدم امکان پردازش های موازی بر روی اطلاعات میباشد .
شیوه ذخیره سازی در بانک اطلاعاتی : در این شیوه اطلاعات با فرمتی خاص در بانک های اطلاعاتی دخیره شده و قابلیت پردازش و تعیین سطح دسترسی را دارا هستند ، این شیوه جزء پرکاربردترین شیوه در ذخیره اطلاعات بوده و دارای ضریب امنیتی بالایی نیز میباشد .

سیستم های مدیریت محتوا نسبت به نسل های اولیه خود کاملا تغییر یاقته اند و قادر شده اند تا بصورت همزمان و با استفاده از امکانات جدید انواع محتوا را بسادگی مدیریت و کنترل نمایند بدین ترتیب به جای استفاده از چندین سیستم مدیریت محتوا کافی است تا یک سیستم را با امکانات تکمیلی استفاده کرد به عنوان مثال سیستم مدیریت محتوای جوملا قادر است تا یصورت همزمان محتوای متنی ، تصویری ، صوتی و فایلی را با هم مدیریت و سطح بندی نماید ، این

سیستم مدیریت محتوا جزء نسل جدید سیستم های مدیریت محتوا که کاملا میتواند جایگزین سیستم های مدیریت محتوای قبلی باشد ، ساختار این نرم افزاری طوری طراحی شده که بتواند بطور همزمان چند نوع محتوا را به چند زبان در اختیار کاربر بگذارد بدون اینکه در ارائه مطالب اشتباهی رخ دهد ، همجنین قادر است تا اطلاعات و محتوا را با سطوح مختلف دسترسی دسته بندی نموده و در اختیار کاربران قرار دهد ، این سیستم مدیریت محتوا کاملا رایگان بوده و با استاندارد های فارسی سازگاری کامل را دارد و میتواند به عنوان بهترین انتخاب برای مدیریت محتوا بر روی وب در نظر گرفته شود .

اين سيستم ها كه امروزه در وب بنام CMS شناخته ميشوند، مخفف Content Management System ميباشند كه يك برنامه نرم افزاري روي سرور هستند و به مدير سايت اجازه ميدهند تا محتواي سايت را تغيير دهد بدون نياز به طراحي دوباره سايت .
در واقع طراح اوليه سايت يكبار سيستم CMS را طراحي ميكند و تعدادي قالب آماده براي صفحات طراحي كرده و آن را روي سايت شما نصب ميكند .و حال شما براحتي ميتوانيد صفحات ديگري را به آن كم يا اضافه يا ويرايش كنيد .

چرا شما يك CMS لازم داريد ؟
اگر سايت شما هر چند وقت يكبار (مثلا هر دو هفته) به روز ميشود ميتوانيد بجاي اينكه هر بار به يك شركت طراحي وب مراجعه كنيد ، خودتان با نصب يكي از اين برنامه هاي مديريت محتوا ، تغييراتتان را روي سايت اعمال كنيد .
اگر شما سايت خود را اصلا بروز نميكنيد ، بايد كم كم به فكر بيافتيد ، چون بيننده هاي شما وقتي هميشه با يك صفحه هميشگي روبرو شوند كم كم شما را فراموش ميكنند ، چون چيز جديدي براي عرضه نداريد .
يك CMS چه امكاناتي دارد ؟

طيف وسيعي از امكانات . اكثر CMS ها در ورژن هاي مختلف و با قابليت هاي مختلف به بازار عرضه ميشوند . البته قابليت بروز كردن اطلاعات در همه مشترك است اما قابليت هاي ويژه ديگري دارند كه با قيمت هاي مختلف بشما پيشنهاد ميدهند . از جمله:

۱- مديريت اطلاعات فرستاده شده توسط كاربران و تاييد اطلاعات
۲- چند زبانه بودن
۳- ايجاد نقشه سايت دايناميك
۴- امكان ايجاد تجارت الكترونيك يا فروشگاه مجازي
۵- ايجاد فرم براي دريافت اطلاعات كاربران
۶- بهينه سازي تصاوير آپلود شده

۷- ايجاد و بروز كردن متا تگ ها
۸- امكان جستجو در مطالب سايت
۹- امنيت بيشتر
۱۰- گزارش آمار بازديد از صفحات
۱۱- و ….

CMS هاي اطلاعاتي:
اين سيستم ها معمولا كار طراحي صفحات سايت را انجام نميدهند . بلكه كارشان مديريت اطلاعات يك سايت است . امكاناتي كه اين سيستم ها دارند تقريبا بشرح زير است :

۱- امكان فرستادن اطلاعات به سايت توسط چند كاربر
۲- آرشيو بندي اتوماتيك اطلاعات بر اساس تاريخ و موضوع
۳- ايجاد امكان جستجو در اطلاعات قبلي
۴- ايجاد لينك دائم براي هر مطلب و متا تگ براي آن
۵- و امكانات جانبي ديگر مثلا ايجاد يك صفحه بعنوان لينكستان و …
از قابلیت های یك سیستم مدیریت محتوا ، می توان به موارد زیر اشاره كرد :

– ایجاد و ویرایش محتوا به تعداد نا محدود
– ساختار دهی و شكل دهی بر اساس یك قالب از پیش تعریف شده
– برخورداری از زمان و هزینه بیشتر در جهت ارائه مطالب و محتوای اصلی در سایت
– عدم نیاز به رجوع به مراجع فنی طراح سایت در آینده جهت توسعه وب سایت و افزودن مطالب بیشتر
– عدم نیاز به دانش فنی در جهت پیاده سازی وب سایت و درج محتوا و مطالب
– صرف وقت كمتر جهت راه اندازی وب سایت

– صرف هزینه كمتر جهت ایجاد یك وب سایت قدرتمند
– برخورداری از امكانات بسیار زیاد جهت فعالیت های مختلف در سایت
– استفاده از نرم افزار در زمینه های مختلف و اهداف مختلف (شخصی – تجاری – خبری – اطلاع رسانی –
پرتال)

ایده پشت یك CMS ، قابل دسترس نمودن این فایل ها به مانند یك اداره خوب جهانی ، در سراسر وب می باشد. یك سیستم مدیریت محتوا خیلی اوقات به عنوان یك منبع بایگانی (آرشیو) مناسب مورد استفاده قرار می گیرد .
بسیاری از شركت ها ، از یك CMS برای ذخیره فایل ها در یك حالت غیر خصوصی استفاده می كنند. شركت ها ، جهت به اشتراك گذاردن فایل ها ، به آسانی بیشتر سیستم های نرم افزاری بر پایه سرور ، از یك CMS استفاده می كنند .
به صورتی كه در پایین نشان داده شده ، بیشتر سیستم های مدیریت محتوا ، حاوی یك مشخصه برای محتوای وب ، و برخی حاوی یك مشخصه برای پردازش جریان كاری می باشند.

جریان كاری ، ایده ای است جهت انتقال یك سند الكترونیكی در یك امتداد هر یك از موارد تصویب (موافقت یا تجویز) ، یا برای افزودن محتوا . برخی از سیستم های مدیریت محتوا به آسانی این مراحل را با اطلاع رسانی توسط ایمیل و مسیر یابی اتوماتیك تسهیل می كنند . این كار برای ایجاد مشاركتی مستندات ایده آل است . یك CMS سازماندهی ، كنترل و انتشار بدنه بزرگی از مستندات و دیگر محتوا ، نظیر تصاویر و منابع چند رسانه ای را تسهیل می بخشد .
سیستم مدیریت محتوای وب یك سیستم مدیریت محتوایی است با ویژگی های اضافی جهت تسهیل وظایف لازم جهت انتشار محتوای وب به وب سایت ها می باشد.

سیستم های مدیریت محتوای وب ، اغلب جهت ذخیره ، كنترل ، شرح ویژه ، و انتشار مستندات بخصوص صنعتی مانند مقالات خبری ، رهنمود های مجریان ، رهنمود های فنی ، راهنمای فروش ، جزوات بازاریابی مورد استفاده قرار می گیرند.

یك سیستم مدیریت محتوا ممكن است ویژگی های زیر را پشتیبانی نماید:
– وارد كردن و ایجاد مستندات و موارد چند رسانه ای
– شناسایی تمامی كاربران كلیدی و وظایف مدیریت محتوایی آنها
– توانایی تخصیص وظایف و مسئولیت ها به دسته ها یا انواع مختلف محتوا

– تعریف وظایف جریان كاری محتوا ، اغلب با تركیبی از رویداد های پیغامی كه مدیران محتوا با تغییر در محتوا مطلع می شوند .
– توانایی پیگیری و مدیریت نسخه های متعدد یك نمونه از محتوا
– توانایی انتشار محتوا به یك مخزن سری ، جهت پشتیبانی از دستیابی به محتوا . به صورت افزونی ، مخزن ، بخش ذاتی از یك سیستم است و اقدامات یكپارچه جستجو و بازیابی را انجام می دهد.

– برخی از سیستم های مدیریت محتوا به ظاهر متنی محتوا اجازه می دهند تا به برخی قالب های دیگر توسعه یا تجزیه پیدا كنند . برای مثال CMS ممكن است به صورت اتوماتیك رنگ پیشفرض ، قلم ها و طرح بندی را تنظیم نماید.

به روزرساني و ذخيره‌سازي اطلاعات و محتويات يك سايت اينترنتي نشانه‌اي است از فعال بودن سايت و در عين حال جذب يا حفظ مخاطبين بالقوه و بالفعل سايت. مسلماً با رعايت يك شيوه يا رويه ثابت در به هنگام‌سازي اطلاعات و محتويات يک سايت اينترنتي مي توان موفقيت يك سايت را در يك زمان معين تضمين نمود. در اين مقاله، هر چند کوتاه، قصد دارم ضرورت و اهميت پياده‌سازي و کاربرد سيستمهاي مديريت محتواي در سايت‌هاي اينترنتي و نيز وبلاگها را مورد بررسي قرار دهم.

اطلاعات و ي از شما اين جمله معرف را نيز شنيده باشيد که کارگران فن‌آوري اطلاعات در گوشه و کنار دنيا به اين عقيده دارند که : Content is the King – و اين همان چيزي است که مي گويند مي تواند موفقيت شما را در گستره‌ي اينترنت تضمين کند. محتواي سايت شما بايد محتواي منحصر بفرد باشد، به اين معني که حتي الامکان، مخاطب هدف شما نتواند آن را در جاي ديگري در فضاي سايبر پيدا کند. اگر چنين باشد، مخاطبين هدف مي توانند شما را از طريق موتورهاي جستجو بيابند – اگر قبلاً در موتورهاي جستجو به يک رتبه‌ قابل توجه دست يافته باشيد. از سوي ديگر اضافه کردن داده هاي جديد (اخبار، مقالات، گزارشها، آمار و ارقام و نمودارهاي مرتبط و تصاوير و …) و به روزرساني و اصلاح اطلاعات قديمي براي سايت هاي وب يک ضرورت انکار ناپذير است. کابران اينترنت به دنبال

اطلاعات جديد هستند و اطلاعات قديمي و تکراري آنها را مايوس مي کند و ممکن است که به همين جهت ديگر به ديدار شما و حضور الکترونيکي‌تان نيايند. محتواي مکتوب و متني يک سايت از ديد آنها که سالها در زمينه طراحي و پياده‌سازي سايت هاي اينترنتي تجربه دارند مهمترين داشته‌ي سايتها به شمار مي‌رود. هر روز بر تعداد اقلام اطلاعاتي افزوده مي شود. شما از چه نوع اطلاعاتي براي سايت خود استفاده مي‌کنيد؟ آيا تنها به ارائه اطلاعات تکراري از سايت هاي خبري يا روزنامه ها و خبرگزاريها اکتفا مي کنيد؟ به لحاظ حجم بالايي از اخبار و اطلاعات، آمار و ارقامي كه از سوي منابع موثق و معتبر مختلف چون

خبرگزاريها و رسانه هاي راديويي و تلويزيوني و مطبوعات بر روي اينترنت قرار مي گيرد به نظر ضروري است که از تکرار مکررات بپرهيزيم و از هم اكنون به فكر شيوه هاي نو در جمع‌اوري / توليد (اخبار و اطلاعات منحصربفرد) و در نهايت توزيع و به روزرساني و حتي ذخيره‌سازي و نمايش و ارائه اتوماتيك اطلاعات از منابع مختلف باشيم. يکي از دلايلي که موجب موفقيت و جلب توجه وبلاگها در عرصه‌ي اينترنت شده است همين است که مي‌بينيم وبلاگها توانسته‌اند حجم

عظيمي از اطلاعات جديد و بکر را در اختيار عموم کاربران اينترنتي قرار دهند. مثلاً فيلم جديد و تازه‌اي را در نظر بگيريد و يا نمايشنامه جديدي که بر روي صحنه مي رود، اولين تماشگران آن فيلم يا نمايش، دست اول ترين اخبار و اطلاعات و نقد و بررسيها را مي توانند در وبلاگ‌هاي شخصي خود پست کنند. اين اطلاعات، تازه و منحصر بفرد است چرا که در اينترنت، امکان دارد پيش از آن مطلبي نوشته يا منتشر و منعکس نشده باشد. «سايت‌هاي اطلاع‌رساني بر روي وب» که

«اطلاع رساني» را سر لوحه‌ي کارها و اقدامات خود قرار داده‌اند، بدون اطلاعات جديد بزودي اعتبار خود را از دست مي دهند و در صورتي که فکري به حال خود نکنند، در مقابل، وبلاگها کم مي آورند. محتواي وبلاگها را مي توان خيلي سريع، و در واقع از توليد به مصرف دانست و اين همان چيزي است که موجب موفقيت وبلاگها در جلب توجه مخاطبين شده است. وبلاگهاي خوب، روي يک موضوع منحصربفرد زوم مي‌کنند. مثلاً من خانمي را مي‌شناسم که وبلاگش را نه براي نوشتن خصوصي ترين احساسات و عواطفش، يا آخرين قرار ملاقاتهايش، يا نوشتن هذيانهاي صبحگاهي و شامگاهي‌اش، که براي نوشتن از دانش و تجربه‌اي که از زمان وبلاگنويسي‌اش کسب کرده است و آن هم فقط و فقط روي يک موضوع جالب و منحصربفرد: وضعيت رستورانهاي بين راه از فلان جا به بهمان جا! ببينيد چطور روي يک اصطلاحاً niche market زوم مي‌کنند! وبلاگنويسي خوب يعني همين، يعني اينکه يک موضوع و پرداختن به آن. من بارها گفته ام که

عليرغم آنچه اين طرف و آن طرف نوشته مي‌شود در مطبوعات يا در همين اينترنت، معتقدم که ما در ايران وبلاگنويسان خوب يا اصلاً نداريم يا خيلي کم داريم. در وبلاگهاي ايراني، از شير مرغ تا جون آدميزاد پيدا مي شود. همه به يک جا لينک کرده‌اند: معلوم مي شود که فقط انگار از روي دست هم نوشته‌اند و نگاه کرده‌اند. يکي چيزي نوشته است، بقيه به او لينک کرده اند، وسط وبلاگ، کم مي‌آورند مي روند يک عکس بي ربط، از يک جا مي آورند و مي‌گذارند، زيرش مي نويسند بدون شرح! يا مي‌نويسند: «چند وقت است که چيزي ننوشته‌ام، يعني چيزي براي گفتن نداشته‌ام و حوصله‌ام سر رفته است و …» اين گونه متن و

محتوا چه ارزشي دارد؟ مخاطب شما دنبال اين نيست که ببيند شما حوصله داريد يا نه! او به دنبال اطلاعات آمده است. ۸۵ درصد از بازديد کننده هاي شما، ديگر به وب سايت يا وبلاگ شما باز نمي‌گردند. آيا شما اين را مي خواهيد؟ مطمئن هستم که نه، شما اين را نمي خواهيد. وبلاگ واقعي يعني محتوا، يعني چيزي ارائه کنيد که جاي ديگري نيابيد، يعني يک برداشت شخصي، سريع ولي حرفه اي روي يک موضوع و نه روي موضوعات مختلفي که هيچ ربطي به هم ندارند. انتقاد سازنده کردن از يک موضوع هم راه و روش دارد و متاسفانه وبلاگنويس هاي ما کمتر به اين موضوع انديشيده‌اند که به تحقيق روي آورند. در مورد چيزهايي که مي بينيد يا مي شنويد، ابتدا تحقيق کنيد و بعد منابع را معرفي کنيد و بعد منتشر کنيد. اين ساده ترين شيوه است براي ايجاد يک محتواي منحصربفرد و جالب که مخاطبين شما را ميخکوب مي‌کند و توجه آنها را به پيگيري نوشته هايتان جلب مي‌کند.

در مورد سايتهاي وب، چنانچه بخواهيم كاري اصولي و اساسي انجام دهيم كه در طولاني مدت به نفع سايت و يا حتي وبلاگ ما باشد، بايد بگويم كه طراحي و پياده سازي يا تهيه و تدارك يك سيستم مديريت محتوا Content Management System براي سايت يا وبلاگ است و اين با توجه به گستردگي موضوعات سايت، بايد مورد توجه طراحي يا جمع آوري اطلاعات به منظور انتخاب و خريداري سيستم قرار گيرد. در واقع، وبلاگها، به نوعي يک سيستم مديريت محتواي اما در سطحي کوچک و محدود هستند. اداره کننده وبلاگ بايد در پشت صحنه‌ي وبلاگ يا وب سايت خود از يک نظام و ثبات رويه برخوردار باشد. به روزرساني ها بايد حتي الامکان داراي يک نوع نظم از پيش طراحي شده باشد. سايت هاي وب با ماهيت پورتال، يا سايت هاي صرفاً جهت اطلاع‌رساني و خبري، بازارهاي الكترونيكي افقي يا عمودي كه مثلاً طيف وسيعي از اقلام كالا و خدمات، پروژه ها و كاريابي، مزايده و مناقصه ها را در بر دارند و يا آنجا که به صورت عمودي

فعاليت مي‌کننداطلاعات منحصربفرد در خصوص يک نوع آيتم مثل خودرو را ارذئه مي دهند و علاوه بر آن، در کنار فعاليت اصلي سايت خود مي خواهند ارائه‌دهنده گزيده‌اي از اخبار مرتبط، مقالات مرتبط، آمار و ارقام و اطلاعات متنوعي پيرامون موضوع اصلي خود باشند، بايد براي توليد محتوا (خبر يا مقاله) – وارد چرخه‌ي مهم جمع آوري و ساختن اطلاعات و محتوا، بررسي و تاييد (Verify) و در نهايت قالب بندي (Formating) محتوا، به هنگام رساني و ذخيره سازي و

نمايش محتواي خود حتي الامكان داراي يك سيستم مديريت محتوا CMS منحصربفرد و در عين حال كارا و موثر باشند كه بتوانند به طور ثابت اطلاعات و محتواي سايت را به صورتي منظم و حتي الامکان خودكار انجام دهند. سيستم‌هاي مديريت محتوا براي سايتهاي وبي که با حجم بالايي از اطلاعات سر و کار دارند قيمتهاي بسيار بالايي دارند. چرا؟ اهميت موضوع در مديريت منابع و امنيت سيستم از لحاظ دسترسي ها چنين ايجاب مي کند. برخورداري از سيستم مديريت محتواي سايت مي تواند به موفقيت هاي بيشتر براي سايت در آينده كمك هاي بسياري كند.

در حال حاضر حجم قابل توجهي از اطلاعات، اخبار، مقالات‌، آمار و ارقام از سوي منابع مختلف بر روي اينترنت قرار مي گيرد و نيز پيش بيني مي‌شود كه در آينده به تعداد اين منابع افزوده شود. جستجو، مطالعه و بررسي، تجزيه و تحليل و پردازش اين حجم بالاي اطلاعات و در نهايت انتخاب، ذخيره سازي و به روزرساني به موقع مواد و اقلام انتخاب شده بر روي سايت، زمان بسياري را از نيرو يا نيروهاي انساني موظف به انجام اين عمل در شرکتها خواهد گرفت و قطعاًً دوباره كاريها در حوزه هاي مختلف، باعث تلف شدن وقت و سرمايه شركتها و نيز بالا رفتن درصد خطا در هنگام يافتن ميزان اعتبار اخبار و مقلات و … و در نهايت به هنگام

انتخاب و گزينش و ويرايش مطالب خواهد شد. همين الان چرخي در اينترنت بزنيد و ببينيد که دهها خبرگزاري فارسي‌زبان دارند يک نوع خبر و يک نوع اطلاعات را تنها با کمي تغيير جزئي بر روي سايت هاي خود منتشر مي کنند. وب سايتهاي ديگر با aggregator هايشان همانها را عيناً مخابره مي‌کنند، پورتالها و سايت‌هاي خصوصي و دولتي و سازمانها نيز همانها را در سايت خود قرار مي دهند، وبلاگنويس ها هم – نمي گويم همه اما قبول داشته باشيد که اکثراً، لينکي به همان منابع مي دهند و از قضيه مي‌گذرند. مثل اقتصادمان، اينجا هم، به نظرم ما دچار يک جور بيماري شده‌ايم. نداشتن يک سيستم مديريت محتوا در تک تک وب سايتهايمان کاملاً مشاهده مي شود و من معتقدم که ما بايد يک سيستم مديريت محتوا جامع و کلي در سطح سايتها و وبلاگهايمان داشته باشيم.

توجه داشته باشيد که اين سيستم قرار نيست محدوديت ايجاد کند بلکه بايد به فعاليت ها نظم و ترتيب بيشتري بدهد. بگذاريد مثالي بزنم، فرض کنيد که يک رويدادي در نقطه اي از کشور مورد توجه و پوشش خبرنگاران خبرگزاريهاي ما قرار مي گيرد، در اکثر خبرگزاريها، شيوه ارسال اخبار تکميل کننده خبر قبل رعايت مي‌شود که در ايران من، شخصاً، خيلي کم چنين چيزي را ديده‌ام. خبري که تهيه مي‌شود، از زمان توليد وارد سيستم مديريت محتوا مي گردد به نظرم بايد توسط ساير منابع به نوعي تکميل و تکميل تر شود و در اين سيستم مديريت محتواي جامع، اخبار و اطلاعات مورد پردازش هاي عمقي تر و در نهايت تحليل هاي عميق تر شود. در يک سيستم جامع مديريت محتوا، نيازهاي مخاطبين را بايد در نظر گرفت و تعامل مداوم بين عوامل تهيه و تنظيم خبر / اطلاعات و مصرف کنندگان آن، موجب مي شود که وقت و سرمايه نيروهاي انساني و از طرف ديگر تجهيزات و امکانات تکنولوژيک (مثلاً پهناي باند مورد استفاده عوامل که يکي از مهمترينهاي آن است) بيهوده و عبث تلف نشود.

نمايش اطلاعات و محتواي تكراري از سايت هاي ديگر بر روي سايتهاي اينترنتي ما از جمله مواردي است كه شخصاً معتقدم بايد از آن حتي الامکان اجتناب شود چرا كه مخاطبين اين سايتها نياز به اطلاعات و محتواي تكراري ندارند، بلكه بايد براي آنان محتوايي منحصر بفرد (از خبر، تحليل خبري، آمار و اطلاعات يا مقاله‌هاي تحليلي از وضعيت اقتصادي و بازار، مساپل سياسي، اجتماعي، فرهنگي و هنري و ورزشي و …) كه در هيچ كجاي ديگر روي اينترنت يافت نشود تهيه و تنظيم و ارائه نمود. در صحبت هايم هميشه گفته ام که در يك سيستم مديريت محتوا يا CMS اهميت وجود عنصر «نويسنده» (در هريک از بخش هاي مورد نظر که مثالهايش در بالا آمد) براي خلق محتواي مورد نظر و واقعاً مورد نياز جامعه کنوني ما (که تشنه اطلاعات نيز هست) ضروري است و حيات و دوام سايتهاي ما همانطور كه بدون بازديد كننده و کاربر يا عضو غير ممكن به نظر مي رسد، بدون «نويسندگان خبر يا تحليل هاي خبري و مقالات» نيز امكان پذير نيست. اينترنت يک رسانه‌ي مکتوب است و «متن» اساس آن.

یك سیستم مدیریت محتوا (cms) چیست؟
در واقع طراح اولیه سایت یكبار سیستم CMS را طراحی میكند و تعدادی قالب آماده برای صفحات طراحی كرده و آن را روی سایت شما نصب میكند. و حال شما براحتی میتوانید صفحات دیگری را به آن كم یا اضافه یا ویرایش كنید.

این سیستم ها كه امروزه در وب بنام CMS شناخته میشوند، مخفف Content Management System میباشند كه یك برنامه نرم افزاری روی سرور هستند و به مدیر سایت اجازه میدهند تا محتوای سایت را تغییر دهد بدون نیاز به طراحی دوباره سایت.
در واقع طراح اولیه سایت یكبار سیستم CMS را طراحی میكند و تعدادی قالب آماده برای صفحات طراحی كرده و آن را روی سایت شما نصب میكند .و حال شما براحتی میتوانید صفحات دیگری را به آن كم یا اضافه یا ویرایش كنید.

مدل مدیریت تولید محتوا(Content Management System
تعریف مدل
تعریف این مدل به شما این امکان را می دهد تا از الگو و ساختارهای مشابه که قبلا ساخته شده اند، برای:
درک بهتر از شناخت نیاز
درک بهتر از راهبردها
درک بهتر از چگونگی !رفع نیازها

استفاده نمود. توجه با مدلهای مشابه دارای مزیتهای ذیل خواهد بود:
استفاده از تجارب دیگران
عدم برخورد با مشکلات پیش بینی نشده
حفظ سرمایه و زمان
جلوگیری از سعی و خطاهای کورکورانه
یافتن ایده های جدیدی که در بوته آزمایش موفق بوده اند
و هزاران مزیت دیگر

بحث فرهنگی
باید توجه داشت که شناخت صحیح از یک نیاز و طراحی دقیق سیستم مناسب برای رفع آن نیاز، مستلزم فعالیت مستقیم مدیران در تمامی قسمتهای مختلف آن سیستم است. درصورت عدم فعالیت مدیران و طراحان، حتی در یک بخش کوچک، باعث عدم شناخت از آن بخش شده و مانند یک سوراخ بسیار کوچک در یک سد بزرگ، در دراز مدت منجر به فروپاشی آن خواهد گردید.
یک CMS عموما شامل موارد زیر است:

پردازش ها و جریان های کاری که متضمن موارد ذیل هستند:
سازماندهی
دسته بندی
ساختاردهی به منابع اطلاعاتی، به نحوی که بتوان آن ها را(برای همه اطلاعات به طرق مختلف
جمع آوری
ذخیره
مرتب

کد بندی
مونتاژ
به روز رسانی
و محافظت کرد.

از سیستم یا نرم افزار مدیریت محتوا در موارد زیر استفاده می شود:
جمع آوری
مدیریت
نشر محتوا
ذخیره محتوا به صورت جزئی یا کلی با حفظ ارتباطات بین اجزاء
کمک به کنترل بازبینی محتوا
CMS چیست؟

CMS تر کیبی است از:
پایگاه داده حجیم
سیستم فایل
و سایر ماجول های نرم افزاری

که برای این موارد استفاده می شود:
ذخیره و بازیابی
مقادیر عظیم اطلاعات زنده
CMS فقط این نیست که

سیستم های پایگاه داده ای از این نظر که بتوانند داده های از انواع مختلف:
متن
کلیپ های صدا
کلیپ های تصویر
فیلم را شاخص گذاری کرده

و کاربران بتوانند اطلاعات مرتبط CMS موجود در پایگاه داده را با استفاده از این موارد برای:
کلمات کلیدی
نویسندگان
تاریخ ایجاد و … جستجو کنند
مدیرت محتوا در کل زمان حیات CMS کاربرد اصلی آن یعنی از ایجاد تا نشر است.

سیستم مدیریت محتوای مبتنی بر وب شما را قادر می سازد که:
یک شمای واحد و یکنواخت در کل شبکه ایجاد کنید
امکان نشر و به روزرسانی محتوا را با استفاده از ابزار ساده و در عین حال قدرتمند مبتنی بر مرورگر به تولید کنندگان محتوا می دهد
در کنار سایر برنامه های کاربردی امکان ارائه اطلاعات از طریق وب را می دهد

در سیستم مدیریت محتوا سه دسته کاربر وجود دارند:
نویسندگان (ایجاد محتوا روی وب)
مدیران محتوا (چه محتوایی و کجا منتشر شود)
منتشران محتوا (نظر محتوا روی وب)

CMS به شما امکان می دهد که:
نویسندگان غیر فنی و ویرایشگران بتوانند به راحتی و در اسرع وقت محتوای خود را منتشر کنند. این کار بدون استفاده از CMS می بایست توسط متخصصین انجام بگیرد

یک CMS موارد زیر را برقرار می سازد:
تعریف روند نشر
امتیازات ویژه نشر به افراد مختلف
کاهش زمان نشر

این موارد را می توان به صورت زیر خلاصه کرد:
صفحات ساده برای ارائه معمولی
صفحات پیچیده با طرح های ویژه
اطلاعات پویای موجود در پایگاه داده به صورت مرتب تغییر می کنند
آموزش
راهنمای Online
مدارک عمومی

هزاران صفحه در زمینه های مختلف برای کاربران متفاوت
انبوهی از ارتباطات بین صفحات
اجزای اصلی یک CMS عبارتند از
مدیریت تولید محتوا
مدیریت کاربران
مدیریت سرویس ها
مدیریت سطوح کاربری

فصل دوم
وب معنایی و سیستم مدیریت محتوا

تعریف
وب معنایی را می‌شود فضایی جهانی از جنس محاسبات هوشمند ماشینی تصوّر کرد که در آن تمامی کتاب‌ها، کتاب‌خانه‌ها دانشها، دانش‌نامه‌ها و دانشگان‌ها (پایگاه‌های دانش‌ – Knowledge bases) به صورتی معنی‌گرا و با توانایی درک مفهومی همدیگر در کنار هم قرار خواهند گرفت. آقای Tim Berners-Lee، که معروف به پدر وب است، آینده وب را بصورتی بیان کرده که بر خلاف وب کنونی فقط توسط انسانها قابل فهم نباشد بلکه توسط ماشین ها نیز قابل درک و پردازش است. ایده وب معنایی نیز از همین نکته منشا می‌گیرد. در زیر سه تعریف مختلف از وب معنایی ارائه شده است:

پروژه‌ای با هدف ایجاد رسانه‌ای جهانی برای رد و بدل کردن اطلاعات بصورتی که برای کامپیوتر قابل فهم و پردازش باشد.
وب معنایی، شبکه‌ای از اطلاعات در مقیاس جهانی است به نحوی است که پردازش آنها توسط ماشین ها به سادگی امکان پذیر است.
وب معنایی شامل داده‌های هوشمند وب است که توسط ماشین ها قابل پردازش است.
هر چند نزدیکی به تحقّقّ ایجاد چنان فضایی محتاج پیشرفت‌هایی جدید و کلّی‌نگرانه در بسیاری از زمینه‌های مهندسی، ریاضی، هوش مصنوعی، و به ویژه در زبان‌شناسی، فلسفه، و بسیاری از معارف دیگر انسانی خواهد بود، گام‌های اوّلیّه در این سمت برداشته شده است. ( عاملی ، ۱۳۸۶ )

مؤلّفه‌های وب معنایی

لایه‌های وب‌ معنایی
مولّفه‌های وب معنایی (Components of the Semantic Web): بسیاری از استانداردها و ابزارهای وابسته به فنّاوری اکس‌ام‌ال (XML) را می‌توان به اینترنت آینده و وب معنایی نیز مربوط دانست. از آن جمله باید شمای اکس‌ام‌ال (XML Schema)، چارچوب شرح منابع ((Resource Descrption Framework (RDF)، شمای آردی‌اف (RDF schema)، و زبان هستی‌شناسی وب ((Web Ontology LANGUAGE (OWL) را برشمرد.

مولّفه‌های مختلف وب‌ معنایی، در تصویر سمت چپ آمده است. RDF که زبان پایه استفاده شده در وب معنایی است بر پایه XML بنا نهاده شده اند. XML نیز خود بر اساس Unicode و URI بنا نهاده شده است بنابراین از زبانهای مختلف پشتیبانی می‌کند. از URI نیز برای مشخص کردن مفاهیم در وب معنایی استفاده می‌شود، برای مثال URL نوعی URI است که برای مشخص کردن منابع در وب استفاده می‌شود. قسمت اصلی وب معنایی آنتولوژی ها هستند که ارتباط بین برچسب های اسناد وب معنایی و اشیا واقعی که اسناد مذکور آنها را تشریح می‌کنند، برقرار می‌کند. در بالای آنتولوژی قواعد قرار دارد که با استفاده از آنها

می‌توان دانش جدیدی را از دانش موجود نتیجه گرفت. در صورتی که یک چهارچوب استاندارد برای قواعد موجود بوجود آوریم، می‌توانیم به اثبات برسیم و اثبات های بدست آمده را در کاربرد های مختلف به اشتراک بگذاریم. یکی از اهداف وب‌ معنایی رسیدن به اطمینان است که در بالاترین لایه قرار دارد. در این جهت استاندارد‌های گوناگونی در حال شکل‌گیری و استفاده‌اند. از این میان می‌توان FOAF که استانداردی برای ایجاد شبکه‌ اجتماعی است، را نام برد.

زبان تشریح منابع Resource Description Language

سه تایی ها در RDF
زبان HTML که در وب کنونی استفاده می‌شود توانایی بیان اشیا و روابط بین آنها در وب را ندارد. بنابراین زبان دیگری جهت استفاده در وب معنایی بوجود آمده که RDF نام دارد. RDF زبانی است بر اساس XML که جهت تشریح مفاهیم و ایجاد اسناد در وب معنایی بوجود آمده است. اسناد RDF در واقع حاوی توضیحاتی در مورد اطلاعات در وب معنایی هستند به نحوی که آنها را قابل درک برای ماشین ها می‌کند. همان طور که در شکل روبرو نشان داده شده است، هر عبارت در RDF بصورت سه قسمت فاعل، گزاره و مفعول بیان می‌شود. گزاره و فاعل خود از نوع منبع هستند و مفعول نیز می‌تواند از نوع منبع (Resource) یا رشته‌ای ثابت (Literal) باشد. برای مثال به جملات زیر توجه کنید:

• Buddy Belden owns a business
• The business has a Web site accessible at http://www.c2i2.com/~budstv
• Buddy is the father of Lynne
این جملات ممکن است در اسناد یا نامه‌های یک شرکت موجود باشد و در صورت بیان آنها بصورتی استاندارد می‌توان از آنها به عنوان دانش در شرکت استفاده کرد. جملات بالا را می‌توان به صورت سه تایی های زیر مطرح کرد:
<#Buddy><#owns><#business>

<#business><#has-website><http://www.c2i2.com/~budstv>
<#Buddy><#father-of><#Lynne>
سه تایی های بالا به زبان N3 مطرح شده اند و علامت # نشان می هد که URI مفهوم مربوطه، سند جاری می‌باشد. همچنین ابزارهایی جهت نمایش اسناد RDF بصورت گرافی وجود دارد. شکل روبرو نمونه‌ای از نمایش جملات قبل بصورت گرافی است که توسط ابزار IsaViz ارائه شده توسط W3C، ایجاد شده است.

برنامه‌نویسی و ایجاد
به منظور ساخت و ایجاد نرم‌افزارهای کاربردی برروی وب معنایی برنامه‌نویسان باید سه عامل گوناگون را با یکدیگر جمع و هماهنگ نمایند:
• زبان اصلی برنامه‌نویسی مثل جاوا یا سی‌شارپ
• زبان وب معنایی مثل آردی‌اف و آ‌وُ‌ل
• پروتکل‌های وب نظیر اچ‌تی‌تی‌پی و سُوپ
ابزار ایجاد وب معنایی
• آلتووا سمانتیک ورکس عبارت است از یک ویرایشگر بصری برای ساخت و ایجاد آردی‌اف و آ‌وُ‌ل برای وب معنایی. صورت رایگان این نرم‌افزار را می‌توان به صورت آزمایشی از محل سایت آن فراهم کرده و برای مدت ۳۰ روز مورد بررسی قرار داد. ( رستمی ، ۱۳۸۶ )

سیستم‌های استدلال‌گر
از آنجا که هدف وب معنایی فراهم‌سازی منابع اینترنتی قابل فهم مستقیم و بدون واسطه توسط ماشین است، توانایی بر پردازش زبان هستی‌شناسی وب یکی از ویژگی‌های عمده در سامانه‌هایی‌ست که در آینده به بهره‌برداری از این گونه منابع نیاز دارند.

انواع ریزه کارى هاى بازرگانى، و خدمات شبکه اى آماده ( ONLINE ) و روى شبکه ( WEB ) با نرم افزارى تنظیم شده ( SOFTWARE MODULES ) است که مانند قطعات اسباب بازى موسوم به LEGO BLOCKS به یکدیگر متصل اند.”ریچارد هیث روت” ( RICHARD HAYES – ROTH ) کارمند ارشد تکنولوژى نرم افزار شرکت هیولت پاکارد اظهار مى کند: که ما انتظار داریم SEMANTIC WEB انقلابى عظیم به عنوان انقلاب اصلى شبکه اطلاع رسانى کامپیوترى، یعنى “وب اصلى” را به جهانیان ارایه دهد. ( صمدی ، ۱۳۸۵ )

بنابراین، براى دستیابى به هدف پرعظمتى که سخن از آن رفت، آقاى LEE ، باید در آب هاى بى اندازه گل آلود شنا کند.این برنامه که “سمانتیک وب” نامیده مى شود، از پیش توسط کنسرسیوم شبکه جهانى کامپیوتر W3C که آقاى LEE در راس آن قرار دارد، سرمایه گذارى شده است. مسلما این SEMANTIC WEB که از قابلیت تشخیص معنابرخوردار است، از جذابیت بسیار هم برخوردار خواهد بود.

SEMANTIC WEB (شبکه هوشیار) به عقیده BERNERS – LEE ، نه تنها معنى کلمات و تصورات، بلکه ارتباطهاى منطقى بین کلمات را درک مى کند. به همین خاطر، این SEMANTIC WEB نیرویى بالقوه ترسناک را در خود ذخیره دارد.لازم به تذکر است که بیشترین دانش و معلومات این شبکه هوشیار، براساس دو اصل ساخته شده است: یکى، شناخت مفاهیم و دیگر، ریاضیات. لذا در زمینه شکستن اعداد و ارقام هم اکنون کامپیوتر جاى انسان را گرفته و در این کار از انسان برتر است. و استدلال آن در زمینه کمک به انسان این است که مهارت هایش مانند مهارت هاى انسان است و در این نکته نه تنها اسرار درونى را کشف مى

کند، بلکه مى تواند خودبخود مسیرهاى جدید را هم کشف کند. حتى با یک دستگاه کامپیوترنسبتا ابتدایى از نوع همین شبکه هوشمند، در آینده پیدا کردن گنجینه هاى اطلاعاتى و دانستنى ها، انسان را مجبور نمى کندکه در جستجوى برگ برگ اطلاعات مورد نظر وقت صرف کند، بلکه کامپیوترها در عوض مى توانند عوامل یا نرم افزارهاى هوشمند را براى کشف هزاران هزار وب سایت بکار بگیرند و به طور منطقى آنچه را که مورد نظر است، از یکدیگر تسویه نمایند. و این خود به تنهایى – چه در محیط مسکونى و یا در محیط کار – مى تواند سبب پیشبرد امور باشد.

اما فواید بسیار دیگرى نیز در این زمینه وجود دارد و آن این است که تولیدکنندگان نرم افزارها مى توانند از بسیارى ازموضوعات مفید روزمره اجتماعى یا علمى، بهره بردارى کنند مانند کمک رسانى به تولیدکنندگان صنعتى در زمینه پیداکردن مشترى و انواع مذاکرات مربوط به سازندگان قطعات یدکى و قیمت هاى نازل موردنظر و کمک رسانى به یافتن پاسخ انواع سوالات دیگر. این شبکه هوشمند گنجینه ایست لایتناهى از شوق اکتشاف هاى بزرگ.

بیشترین اختراعات و اکتشاف هاى علمى، از جمله شبکه کامپیوترى کنونى از ترکیب هاى نوین دانستنى هاى موجودسرچشمه مى گیرند. این شبکه هوشمند، یعنى SEMANTIC WEB آنچه را که بشر مى تواند در تمام طول حیاتش با تردستى فراهم آورد، مى تواند در فاصله یک شب تا صبح از طریق ترکیب هایى که انجام مى دهد، ارایه نماید. به قول یکى از خبره گان اطلاعاتى در کالیفرنیا موسوم به CHAITANYA BARU : “اینک دانشمندان براى انجام بسیارى از تحقیقات علمى مجبورنیستند که مطالب مربوط را مورد مذاکره قرار دهند، چون اینگونه مطالب خودبخود بر روى وضعیتی منظم قرار گرفته اند، مانندتغییرات جوى و مطالب علمى دیگر، ولى در حال حاضر، از نوشتارهاى درهم و بر هم خاصىاستفاىه می شود”.

البته دانشمندان – یا هر کس – مى توانند نظریات خود را به وسیله این شبکه ها براى بررسى و مطالعه در اختیار دیگران قرار دهند. جالب این که به وسیله ماشین هایى که توانایى خواندن و ترجمه اصطلاحات زبان هاى فنى را دارند، نیز مى توان نظریات مندرج در میلیون ها صفحه شبکه را به صورت خلاصه درآورد. همین خواص باعث شده است که فرایند ارزیابى وتکامل اطلاعات افزایش یابد. ( نفیسی ، ۱۳۸۶ )

بر اثر نتایج حاصل، آقاى BERNERS – LEE آینده بشریت را “عصر راستینه هاى شفاف” ارزیابى مى کند و بر این باوراست که این شبکه هوشمند SEMANTIC WEB کمک مى کند که مردمان بیشترى آگاهی یابند و بهتر مسایل و امور را تحلیل و تفسیر کنند. وى اضافه مى کند که قدرت این شبکه هوشمند، به قدرى است که مى تواند همکارى هاى میان ملت هاو مردمان را در زمینه ابعاد تصورات فرهنگى تربیت و تقویت کند، و ثمرات آن سبب خواهد شد که ملت ها در زمینه مسایل مهم به راه حل هاى لازم دسترسى پیدا کنند، مانند علت گرم شدن آب و هواى کره زمین، و… حتى زیر و رو کردن کاینات. ( بیات ، ۱۳۸۶ )
اما سوال اصلى این است که آیا BERNERS – LEE مى تواند در انجام این کار دشوار موفق شود یا نه؟

تعداد کسانى که دراین باره تردید دارند، کم نیستند. هنوز بیشتر افرادى که BERNERS – LEE گوشه گیر را مى شناسند، خوشبین مى باشند. JOHN R. PATRICK که یک مدیر اجرایى ارشد شرکت IBM است و در حال حاضر، بازنشسته شده، شخصى است که به تاسیس کنسرسیوم W3C کمک کرد. وى اظهار مى کند که ” TIM براى دیدن آینده و تبدیل آن به واقعیت، داراى استعدادى خداداد است.”

اریک اشمیت هم که قبلا رییس شرکت SUN بود و اینک یکى از نوپردازان شرکت GOOGLE INC است، اظهارمى کند:” اگر قرار شود که در زمینه کامپیوتر جایزه نوبل اعطا شود، آقاى BERNERS – LEE کسى خواهد بود که لیاقت دریافت جایزه نوبل را دارا است”. و از طرفى دیگر، آقاى LARRY L. SMARR ، مدیر انستیتوى مخابرات و اطلاعات دانشگاه کالیفرنیا،معتقد است که BERNERS – LEE شخصیتى است که در تاریخ آینده انسان نامش به ثبت خواهد رسید.
آنچه بر دانشمند کامپیوتر تاثیر اخلاقى گذاشته است، شخصیت BERNERS – LEE مى باشد. وى داراى شخصیتى است آرام و محبوب و در عین حال، با خصوصیاتى پیگیر و پرکوش.
SEMANTIC WEB چیست؟

BERNERS – LEE اولین شخصى است که اعتراف مى کند که شبکه جهانى کامپیوتر WWW مکانى است که به سختى مى توان در آنجا کارهایى را انجام داد، زیرا موتور پژوهشى شما – حتى با دشوارى بسیار – مى تواند بین یک شماره تلفن یایک کدپستى تفاوتى را قایل شود. مثلا در یک کامپیوتر که یک سایت مسافرتى را بررسى مى کند، زمان حرکت “۰۹:۰۵ AM “صبح به سادگى مى تواند ۵۰:۹۰ دلار استرالیایى معنى شود. ولى در شبکه هوشمند ( SEMANTIC WEB ) به لغات با استفاده از یک زبان که XML نامیده مى شود، بر چسب زده شده، از اینرو، کامپیوترها مى توانند تشخیص دهند که معناى لغت هاچیست.

نرم افزارهاى هوشمند که واسطه یا عامل ( AGENTS ) نامیده مى شوند، مى توانند معناى لغت و عقب و جلو بودن لغات را تشخیص دهند. ( رحیمی ، ۱۳۸۵ )
دو سال قبل، BERNERS – LEE ، شخصیت هاى سختکوش صنعت کامپیوتر در کنسرسیوم W3C را متقاعد کرد که بایدبه گسترش SEMANTIC WEB اقدام کنند و به این ترتیب، قبل از سال ۱۹۹۸ آنان را متقاعد ساخت که زبان ویژه اى موسوم به زبان علامت گذارنده توسعه پذیر XML ( EXTENSIBLE MARKUP LANGUAGE ) ،را تصویب کنند. این زبان،زبانى است مرکب از کاراکترها یا سمبول هاى قابل تغییر براى استفاده متن مورد نظر، و در عین حال، زبانى خواهد بودمخصوص شبکه. SMARR در این زمینه توضیح مى دهد: ” TIM در حفظ و هدایت XML در میان شخصیت هاى W3C کاربسیار بزرگى را انجام داده است.”

درحال حاضر،حدود۳۰۰شرکت از نرم افزار XML شرکت” OPEN APPLICATIONS GROUP “OAGI INC ” استفاده مى کنند و OAGI پیش بینى مى کند که تعداد استفاده کنندگان از این نرم افزار به دو برابر برسد.
مثالی عینی از کاربرد SEMANTIC WEB :

۱ – خانم JANE از عامل یا واسطه خود کمک مى طلبد:
خانم JANE یک مسافرت به فیجى را طرح ریزى مى کند. شبکه هوشمند ( SEMANTIC WEB ) کامپیوتر مى تواند برنامه هاى لازم را در این زمینه تنظیم کند. عامل یا واسطه مسافرت که تماما از کد نرم افزارى ساخته شده، جستجو در وب را آغاز مى کند و تمام اطلاعات مربوط در رابطه با جداول زمانى خطوط هوایى، قیمت آپارتمان هاى شخصى، و کیفیت هاى خوب سواحل قابل استفاده براى شنا را جمع آورى مى کند و JANE هم بابلیطهاى دیجیتالى در دست خود بر مى گردد.

۲ – عامل وب با قابلیت تشخیص معنا : ( SEMANTIC WEB )
اولین توقفگاه این عامل هوشمند، جایى است موسوم به یک مخزن مجازى. عامل یا واسطه JANE ، یک کتابخانه مجازى است که اصطلاحات و تعاریفى که توسط خطوط هوایى،شرکت هاى حمل و نقل دریایى، آژانس هاى مسکن، و خدمات اجاره اتومبیل به کار مى رود، به آن داده مى شود. این عامل هم بلافاصله اصطلاحات را تشخیص مى دهد و در خود ذخیره مى کند و از هرگونه توضیحى که به این شبکه داده مى شود، اززبانى استفاده مى کند که آنرا اصطلاحا XML مى گویند و با این زبان هرگونه شرحى را دقیقا شناسایى مى کند و تشخیص مى دهد. هنگامى که این عامل، علایمى مانند “زمان ورود” را شناسایى مى کند، مى تواند نیازهاى اطلاعاتى لازم را فراهم آورد. ( هدایتی ، ۱۳۸۶ )