سیستم های حسابداری کارخانه مــیــنــو

تاريخچه كارخانه مينو :

شركت صنعتي مينو خرمدره كه يكي از بزرگترين كارخانجات توليد كننده مواد غذايي در خاورميانه است در ۸۵ كيلومتري جنوب شرقي زنجان و درشهرستان خرمدره واقع شده است. كه در سال ۱۳۵۲ تأسيس و در سال۱۳۵۴ به مرحله بهره برداري رسيد. از وسعت ۵۴ هكتاري مينو حدوداً ۱۲۰ هزار متر مربع آن را سطح زيربناي كارگاه ها و انبارها اشغال نموده است. در شركت مينو جهت توليد محصولات متنوعي از قبيل بيسكويت، ويفر، كيك پم پم، پفك نمكي، تافي و آبنبات و شكلات (داراي گواهينامه ISO 9001)، فعاليت چشمگيري آغاز شده است. ضمن اينكه كارگاه چاپ و پلاستيك نيز بخشي از نيازهاي چاپي محصولات را تأمين

مي كند. علاوه بر اينها واحدهايي هم وجود دارند كه بي ازتباط با توليد نبوده و در واقع خط مشي و روند بهبود توليد را زير نظر مديريت سطح بالا تعيين مي نمايد. مانند واحد مهندسي، پروژه برق، برنامه ريزي ، كنترل مرغوبيت، امور فني و آموزش. . اولين محصول توليدي اين شركت آبنبات و توسط يك خط توليد متشكل از دستگاه تهيه شربت (پخت شربت ) قالب زن آبنبات و دستگاه بسته بندي بوده و به تدريج بر تعداد دستگاه و تعدادكارگاه ها و تنوع محصولات افزوده

شده است شركت صنعتي مينو در سال ۱۳۵۴ به صورت رسمي تأسيس گرديد، اين شركت از نوع سهامي خاص بوده و فردي بنام خسروشاهي آنرا تأسيس نمود. وي شركت ديگري را نيز با همين نام در تهران تأسيس كرده است كه بيشتر توليدات آن دارويي مي باشد وبه نام پارس مينو معروف است. دفتر مركزي اين شركت در تهران قراردارد و هر دو شركت با مديريتي مشترك اداره مي شد. آقاي خسروشاهي در سال ۱۳۳۰ با خريد زمين اين شركت شروع به ساخت و راه

اندازي آن كرد در آن زمان اين شركت حدود يازده هكتار مساحت داشت. وي نام دختر بزرگ خويش مينو را بر آن نهاد. كارخانه توسط مهندسين آلماني و آمريكايي طراحي و ساخته شد. دستگاه هاي آن نيز از يك شركت آلماني خريداري گرديد ولي به خاطر اختلاف آقاي خسروشاهي با شركت فروشنده، دستگاه ها به صورت ناقص توسط شركت بسته شد تا اينكه متخصصان داخلي دستگاه ها را تكميل و راه اندازي كردند و بعدها شركت گسترش داده شد و قسمت هاي ديگري نيز به آن اضافه شد و اين شركت تقريباً به همين صورت كه امروز هست در سال ۱۳۵۵ تكميل شد. بعد از پيروزي انقلاب اين شركت توسط دولت ضبط و در اختيار ملت و تحت حمايت دولت قرار گرفت. اين شركت داراي امكانات رفاهي نظير رستوران، زمين فوتبال، سالن ورزشي، خانه هاي سازماني، كتابخانه و …

مي باشد. و نيز از زمان تأسيس، معلولين زيادي در آن مشغول به كارند. محصولات اين شركت علاوه بر فروش در داخل كشور، به كشورهاي اروپايي و عربي صادر مي شود.همچنين پخش و فروش محصولات بر عهده شركت قاسم مي باشد.

مواد اوليه شركت بيشتر از داخل تأمين مي شود كه شامل روغن، شكر، شيرخشك، نمك، ذرت، سبوس، نشاسته ، فندق و گلوكز است. بخشي از مواد اوليه مانند كاكائو و انواع اسانس ها نيز از خارج از كشور تهيه ميگردد. آرد و پودر پنير در خود شركت توليد مي گردد.
توليدات عمده اين شركت عبارتند از: انواع بيسكويت، ويفر، كيك، انواع كارامل، تافي، پفك، نرمك، شكلات فندقي، چاپ پلاستيك و …
همچنين انبارهايي ساخته شده تا محصولات تا زمان فروش در آنجا نگهداري شود.

• تقسيم بندي واحدهاي مينو عبارتنداز:

۱- واحد توليد
۲- واحد برنامه ريزي
۳- واحد توسعه و تحقيقات
۴- واحد پروژه
۵- واحد كنترل كيفي
۶- واحد خدمات فني
۷- واحد امور اداري
۸- واحد بازرگاني
۹- واحد امور مالي

واحد كنترل كيفي: كيفيت مواد اوليه و محصولات نهايي را كنترل مي كند. آزمايشات اين واحد به دو قسم است:

 آزمايشات ميكروبي: از نظر ميكروبي مواد مورد نظر را مورد آزمايش قرار مي دهد.
 آزمايشات شيميايي: كه استاندارد بودن محصولات نهايي و مواد اوليه خريداري شده را مورد آزمايش قرار مي دهد.

• قسمت هاي موجود در كارخانه:

الف) مديريت :

۱- مديريت كارخانه
۲- مديريت امور اداري
۳- مديريت بازرگاني و بازار يابي
۴- مديريت توليد
۵- مديريت فني
۶- مديريت پروژه
۷- مديريت برق
۸- مديريت حراست

۹- مديريت روابط عمومي
۱۰- مديريت كارگزيني
۱۱- مديريت امور مالي
۱۲- مديريت برنامه ريزی

ب) كارگاه هاي توليدي و قسمت هاي فني مربوط به هر كدام :

۱- كارگاه بيسكويت ( پخت و بسته بندي و برق )
۲- كارگاه كيك سازي( پخت و بسته بندي و برق )
۳- كارگاه پفك سازي( پخت و بسته بندي و برق )

۴- كارگاه تافي و آبنبات ( پخت و بسته بندي و برق )
۵- كارگاه ويفرسازي ( پخت و بسته بندي و برق )
۶- كارگاه شكلات سازي ( پخت و بسته بندي و برق )

• واحد ها و قسمت هاي فني :

۱- لوله كشي و تأسيسات
۲- سيم پيچي
۳- كارگاه نجاري
۴- كارگاه تراشكاري

۵- كارگاه آهنگري
۶- كارگاه تهويه و تبريد
۷- كارگاه الكترونيك
۸- كارگاه ابزار دقيق

۹- كارگاه برق و تأسيسات
۱۰-كارگاه چاپ و پلاستيك
۱۱- كارگاه گاز رساني
۱۲- كارگاه نيرو

د) انبارها :

۱- انبار مواد: مواد اوليه بيسكويت ، انبار مواد و ويفر و …
۲- انبار محصول: بيسكويت ، انبار ويفر و ساير محصولات توليدي
۳- انبار كارتن: كارتن بسته بندي مورد نياز كليه واحد هاي توليدي
۴- انبار سلوفان: سلوفان بسته بندي مورد نياز كل واحد هاي توليد

۵- انبار فني: قطعات و لوازم يدكي ماشين آلات قسمتها
۶- انبار ملزومات: ملزومات پرسنل شركت استحقاقي ها
۷- انبارضايعات: دستگاه هاي از كار افتاده و قطعات استهلاك شده ماشين آلات
ه ) واحد مهندسي پروژه:

۱- انجام پروژه هاي برقي و الكترونيك در همكاري با واحد مهندسي پروژه
۲- طراحي و ساخت مدارهاي كنترل دستگاه ها و ماشين آلات
۳- تعمير و نگهداري سيستم هاي برقي و الكترونيكي
۴- تعمير و حفظ و نگهداري سيستم هاي برق قدرت

ر) واحد مهندسي فني :

۱- تعمير و حفظ و نگهداري كليه دستگاه ها و ماشين آلات توليد و بسته بندي
۲- نظارت در كارهاي تعميراتي و رفع معايب از كاركرد و استهلاك دستگاه ها
۳- درخواست خريد، تعويض و جايگزيني ( دستگاه هاي پخت، توليد، بسته بندي ) واحدهاي توليدي

• واحد امور مالي :

در واحد امور مالي اكثر كارها را با سيستم نرم افزاري نما انجام مي دهند كه اين قسمتها عبارتند از:حسابداري، حقوق و دستمزد، حسابداري اموال و انبارها و حسابداري فروش ، كه با توجه به نياز واحدها فرم هايي ايجاد و اطلاعات در آنجا وارد و براي تهيه گزارش هاي لازم برنامه هاي متعددي مي توان ايجاد و اطلاعات مورد نياز خود را در صفحه نمايش و چاپگر مشاهده و چاپ كرد.

الف ) حسابداري :

بانك اطلاعات كد حسابها ايجاد مي گردد كد حساب و نام حساب در آن وارد و فرم ديگري براي صدور سند كه شامل شماره سند، تاريخ، كد حساب، نام حساب، شرح، بدهكار و بستانكار ايجاد مي گردد. اين دو فرم با هم در ارتباط بوده به صورتي كه با وارد كردن كد در فرم صدور سند نام حساب از فرم كد حسابها جستجو و به فرم سند منتقل مي شود. وقتي هر سندي صادر گرديد مي توان براي هر كد حساب، حساب معين تهيه كرد و از فرم اسناد كه اطلاعات پانچ مي گردد مي توان دفتر روزمره، دفتر كل، دفتر معين، تراز آزمايشي، مانده حساب و ساير گزارشات مورد نياز را استخراج نمود.

ب ) حقوق و دستمزد:

بانك اطلاعاتي ايجاد مي گردد به نام مشخصات پرسنل كه كليه مشخصات پرسنل در آن وارد مي گردد و فرم ديگري براي محاسبه حقوق ايجاد مي گردد و كاركرد بر اساس پانچ كارت در فرم مربوطه وارد و با اجراي برنامه اي كاركرد كاركنان محاسبه و كسورات قانوني كسر و طي ليستي به چاپگر ارسال مي گردد و صندوق شركت بر اساس فيش هاي صادره اقدام به پرداخت حقوق مي كند.

ج ) حسابداري انبارها:

بانك اطلاعاتي ايجاد مي گردد كه فرمي براي هر كالا با كد مربوطه ايجاد و فرم ديگري نيز براي ثبت جنس ها و كالاهاي مربوطه و صادره از انبار درست درست مي شود. با وارد كردن رسيد انبار و حواله انبار در فرم مربوطه موجودي انبار و ميزان مصرف مشخص مي گردد.

د ) حسابداري فروش :

مانند حسابداري انبارها از دو فرم يكي فرم كد محصول با نام محصول و فرم ديگري براي وارد كردن محصولات تحويلي به انبار محصول و ثبت فاكتورهاي فروش ايجاد مي گردد كه با وارد كردن اطلاعات قبض توليد و وارد كردن محصولات فروش رفته مي توان به ميزان فروش، مبلغ فروش، بدهكاران فروش و ميزان موجودي كالا در انبار دست يافت.

ز ) حسابداري اموال :

در حسابداري اموال نيز براي شركت كد حساب و شماره پلاك و نام كالاي خريداري شده در بانك اطلاعاتي وارد و در فرم ديگري ميزان استهلاك آنها با نرخ مصوب وارد و طي ليستي استهلاك هر كدام ماهانه محاسبه و نسبت به صدور سند مربوطه اقدام مي گردد و با گزارش ديگرميتوان به تاريخ خريد، مبلغ خريد، ميزان استهلاك و ارزش دفتري هر يك از اموال شركت دسترسي پيدا كرد.

• انواع محصولات توليدي شركت مينو:

محصولات توليدي شركت مينو به دو دسته تقسيم مي شوند :
• محصولات آردي
• محصولات غير آردي

۱- محصولات آردي :

محصولات آردي شامل يك كارگاه بيسكويت كه داراي چهارخط توليد مي باشد كه توليدات اين كارگاه ها عبارتند از:
الف ) بيسكويت ساقه طلايي ( ليواني ،كرمدار )، پتي بور، پتي مانژ، فان فان
ب ) كيك شامل كارگاههاي پم پم كه انواع پم پم ( صدفي، متاليزي موزي، متاليزي پرتقالي، متاليزي ليمويي ) توليد مي نمايد و يك كارگاه ويفر مي باشد.
۲– محصولات غيرآردي:

يك كارگاه پفك كه انواع پفك خانواده، متاليزي، متاليزي رشته اي ، سركه نمكي متاليزي توليد مي نمايد.
كارگاه تافي وآبنبات كه توليد كننده انواع تافي ( كره اي ، كاكائويي ، مخلوط ، شكلاتي ، و اظطراري ) ، بن بن ( قرمز ، ميوه اي ، نعنايي )، كارامل ( عسلي، شيري ) كپل ( شيري، ميوه اي، شيري سلفاني )، كاكل( ميوه اي ، نعنايي ) ، شو شو ( نعنايي، ميوه اي ، شيري )، بلوره( ميوه اي و شيري ) ، پمپادور ( ميوه اي و عسلي ) و سان تافه و آبنبات I&YOU می باشد.
کارگاه توليد شكلات که توليد کننده دو نوع شکلات تابلت و ويفر شکلاتی نانو ميباشد.
تعريف توليد جرياني :
فرآيند توليدي است كه در آن واحدهاي محصول بطور متوالي از تركيب عملياتي يكسان با تجهيزات تخصصي كه معمولاً در يك خط توليد قرار گرفته اند عبور مي كنند.
فرايند توليد شکلات :

در خصوص روند توليد محصولات هم بي مناسبت نيست كه به عنوان نمونه به ساخت ويفر شکلاتی نانو اشاره اي شود كه در ابتدا بارعايت كليه موارد بهداشتي، آرد بوسيله سيستم پنوماتيك به كارگاه منتقل و پس از خمير شدن بوسيله ميكسرهاي خميرزني، در مرحله بعد به منظور تهيه نان ويفر، خمير وارد مخزن ذخيره دستگاه پخت مي شود . سپس با پمپ مخصوصي براي عمل پخت در قالب مربوطه قرار گرفته و سپس بوسيله دستگاه كرم پخش كن، كرم ويفر كه قبلاً با مواد و اسانس هاي مجاز تهيه شده به نان اضافه مي شود ويک لايه نان شطرنجی روی آن قرار می گيرد , آنگاه جهت سفت شدن كرم ، نان به داخل

يخچال هاي مربوط هدايت و به محض خارج شدن از يخچال هابه کارگاه شکلات سازی جهت تهيه نانومنتقل می شود درآنجا شيت های ساندويچ روي خط ويژه برش قرار می گيرد و به قطعات کوچک با طول ۱۱۱ وضخامت۱۵ و عرض ۲۵ ميليمتر بريده می شود و اِين قطعات به قسمت شکلات زنی وسپس به يخچال جهت سفت شدن شکلات منتقل وازآنجا مستقيماً به قسمت ماشين بسته بندی رفته پس از بسته بندي درلفاف های يک گرمی به تعداد ۱۶ عدد درهر جعبه قرار گرفته وسپس سلوفان کشی شده و در نهايت به تعداد ۱۲ جعبه در داخل هركارتن رديف و به انبار محصول تحويل داده مي شود.

• برنامه ريزي :
از مسئوليتهاي مهم واساسي در واحدهاي صنعتي برنامه ريزي وكنترل موجوديها است.
فعاليتهاي متمركز شده با عنوان كنترل موجوديها همواره مورد توجه خاص مديريت،بخش كنترل موادوسفارشات ومهندسي صنايع است.ساير واحدهاي صنعت نيز با توجه به اهداف و وظايفي كه به عهده دارندهر يك به نوعي خاص سياستهاي رايج ونحوه اعمال فعاليتهاي برنامه ريزي وكنترل موجوديها را مورد توجه قرارداده وبنابرمصالح خود به نوعي سياست وخط مشي براي اداره اين فعاليت گرايش دارند.

در اين ميان وظيفه مسئولين ودست اندركاران بخش كنترل وموجوديها ومهندسي صنايع ومديريت مواد وسفارشات آن است كه با در نظر گرفتن اهداف واستراتژيهاي كل سازمان وضمن توجه به مجموعه عوامل وشرايط حاكم بر سازمان روشها وسياستهايي را اتخاذ نموده وبه اجرا درآورند كه در اقتصاد كلي سازمان اثر مثبت داشته باشد.

فعاليتهاي برنامه ريزي وكنترل موجودي همان گونه كه از عنوان آن مشخص است به دو بخش برنامه ريزي وكنترل قابل تفكيك است.
در بخش برنامه ريزي سياستها وشيوه هاي مناسب واقتصادي تدوين مي شود.

بخش كنترل نقش اجرا كننده وبكارگيرنده اين روشها وسياستهاي تدوين شده را به عهده خواهد داشت. امور برنامه ريزي وكنترل موجودي بايددر همكاري وتبادل نظر نزديك با حسابداري صنعتي ،بخش فروش وبازاريابي ،امورتوليد، بخش خريد وتداركات وانبارها به بررسي شرايط وتدوين سياستها بپردازد.
با توجه به اصول ذكر شده ،زنجيره تامين وهمبستگي حلقه هاي زنجيره ،بخشهاي فروش وبازاريابي ،اطلاعات مربوط را از توزيع كنندگان ومشتريان به سيستم كنترل موجودي انتقال ميدهند.همينطور بخشهاي خريد، تداركات وسفارشات نيز اطلاعات مورد نياز را از سمت ورودي سازمان به سيستم برنامه ريزي وكنترل موجودي ميرسانند.

ارتباط برنامه ریزی باوظایف مدیریت :ارائه تعریفی جامع از مفهوم مدیریت بسادگی امکان پذیر نیست.ولی اکثر تعاریف به عباراتی توصیفی از قبیل تصمیم گیری،برنامه ریزی،تعیین خط مشی،تعیین وظایف وتهیه طرحهای تشویقی واستخدام افرادبمنظور اجرای سیاستهای از پیش تعیین شده منجر میگردد.مدیریت هر واحد تجاری،اهدافی را تعیین میکند وجهت نیل به آنها ،از فعالیت وکوشش افراد تحت نظارت خود استفاده مینماید. در حقیقت مدیریت هدف نهایی را مدنظردارد که دستیابی به آن از طریق پیمودن مراحلی میسر میگردد.برای موفقیت در این راه ترکیبی از دانش،تجربه ومهارت مدیریت ودانش وتجربه سایر افرادی که جهت حصول به هدف نهایی فعالیت مینمایند،ضروری است.دستیابی به اهداف تعیین شده با همکاری مدیران وکارکنان از طریق اجرای دو وظیفه اساسی مدیریت امکان پذیر میگردد.این دو وظیفه عبارتند از : برنامه ريزي واعمال کنترل .

ارتباط برنامه ريزی با سازماندهی:

سازماندهی اساساتعيين چارچوبی است که در آن فعاليتهای ضروری بايداجراگرديده وافرادمسئول انجام فعاليتها مشخص گردند.بدون وجود سازماندهی مناسب ،مدير قادربه انجام وظايف محوله نخواهد بود.اصطلاح سازماندهی يا سازمان به مفهوم منظم کردن واحدهاوقسمتهای مستقل مرتبط به يکديگر در يک مجموعه کلی ميباشد.سازمان دهی مستلزم قراردادن قسمتها ودواير يک واحدتجاری در يک چارچوب سازمانی مطلوب وتقسيم مسئوليت وتفويض اختيار به بعضی افراد

می باشد.پس از ايجاد واحدهای سازمانی مديريت به منظور انجام کارها بايد اموری را به هر يک از اين واحدها.جهت دستيابی به اهداف واحد تجاری ،تقسيم وتخصصي مناسب کارها بين کارکنان از اهميت ويزه ای برخوردار است.از جمله موارد با اهميت ديگر،روابط بين رئيس ومرئوس از يک طرف وروابط بين مديران در سطح مديريت از طرف ديگر ميباشدکه واحدهای سازمانی را در قالب يک مجموعه به يکديگر پيوند مي دهد.