شبکه های ادهاک

مقدمه
شبكه هاي كامپيوتري همانند بسياري از ابداعات ديگر ، حاصل رقابت هاي دوران جنگ سرد بين بلوك غرب وشرق است . اززماني كه شوروي سابق توانست در حركتي غير منتظره موشكي را به فضا بفرستد و پس از آن در حركتي غير منتظره تر ، نخستين انسان را به فضا اعزام كند، ايالات متحده لحظه اي آرام و قرار

نداشت تا بتواند عقب ماندگي هاي خود را جبران كند ودر ميدان مسابقه ، گوي سبقت را از حريف بربايد. همين موضوع سرچشمه فعاليت هاي بسيار ديري شد كه يكي از آنها پروژه آرپا (ARPA) بود. پروژه اي كه وزارت دفاع آمريكا براي بررسي ضعيف جان در پس از جنگ جهاني اتمي مي توانست باشد روي مي داد،

وضعيت زير ساخت ها و ارتباطات چگونه مي شد و چگونه بايد سيستم ها را به نوعي طراحي كرد كه ارتباطات بين آنها برقرار و محفوظ بماند. براي همين آژانس آرپا تصميم گرفت ابتدا روي موضوع اتصال Main Frame برنامه ريزي كند و به همين منظور قرار دادي را براي تحقق اين امر با دانشگاه MIT منعقد نمود. در اواخر سال ۱۹۶۰ ميلادي ، اولين شبكه كامپيوتر متولد شد . شبكه هاي متشكل از چهار كامپيوتر كه در دانشگاه هاي MIT ( دو كامپيوتر ) . كاليفرنيا و استنفورد مستقر بودند. پسوند net به نام آرپا اضافه شد و آرپانت متولد گرديد .

شبكه هاي كامپيوتري از سال ۱۹۷۲به عموم معرفي شدند و آرپانت كه شبكه اي از كامپيوترهاي دانشگاه ها را فراهم آورده بود از طبقه بندي هاي ارتش خارج گرديد. متعاقب همين امر ، شركت زيراكس كه آزمايشگاه افسانه اي PARC را در اختيار داشت . كار روي شبكه هاي كامپيوتري را شدت بخشيد و درسال ۱۹۷۳ رساله دكتراي باب متكالف را آزمايش كرد . نتيجه اين آزمايش موفقيت آميز چيزي شد كه نام قرار داد يا پروتكل اترنت را برآن نهادند. پروتكلي كه هنوز هم

محبوبترين پروتكل شبكه بندي در سراسر جهان است و ميليون ها كامپيوتر از طريق آن با يكديگر ارتباط برقرار مي كنند. ابداع مهم ديگري كه راه توسعه شبكه ها را هموارتر تمود ابداع مهم ديگري كه راه توسعه شبكه ها را هموارتر نمود ابداع روش Packet Switching بود. اين روش جايگزين روش Circuit Switching شد از آن متداول بود. در نتيجه با روش جديد ديگر نيازي نبود كه يك ارتباط نقطه به نقطه ويك به يك بين كامپيوتر سرويس دهنده و سرويس گيرنده وجود داشته باش

. همين مفهوم هنگامي كه درسال ۱۹۷۴ با پروتكل TCP/IP عجين گرديد ويژگي هاي منحصر به فرد خود را بيشتر نشان داد. توسعه همين روندها منجر به پيدايش يك شبكه سراسريي شد كه مي توانست به خوبي در مقابل يك حمله اتمي تاب بياورد وبدون داشتن مركزيت واحد قابل كنترل باشد. اين گونه اينترنت به عنوان گسترده ترين و بزرگترين شبكه جهاني پديد آمد و همان گونه كه ازنام برمي آيد شبكه اي است بين شبكه ها ، تركيب جديد inter به همراه net به همين مفهوم اشاره داد. واين شبكه سراسري اكنون چنان درهمه جا خود را گسترانده است وگاهي اوقات كاركرد آن چنان بديهي مي نمايد كه براي برخي مفهوم شبكه همسان مفهوم اينترنت است وبسياري اين دو واژه را به جاي يكديگر به كار مي برند.

شبكه هاي ادهاك
شبکه هاي بي سيم، کاربردها، مزايا و ابعاد تکنولوژي شبکه هاي بي سيم، با استفاده از انتقال داده ها توسط امواج راديويي، در ساده ترين صورت، به تجهيزات سخت افزاري امکان مي دهد تا بدون استفاده از بسترهاي فيزيکي همچون سيم و کابل، با يکديگر ارتباط برقرار کنند. شبکه هاي بي سيم بازه وسيعي از کاربردها، از ساختارهاي پيچيده اي چون شبکه هاي بي سيم سلولي (که اغلب براي تلفن هاي همراه استفاده مي شود) و شبکه هاي محلي ي

بي سيم (WLAN – Wireless LAN) گرفته تا انواع ساده اي چون هدفون هاي بي سيم، را شامل مي شوند. از سوي ديگر با احتساب امواجي هم چون مادون قرمز، تمامي تجهيزاتي که امواج مادون قرمز نيز استفاده مي کنند، همچون صفحه کليد ها، ماوس ها و برخي از گوشي هاي همراه، در اين دسته بندي جاي مي گيرند. طبيعي ترين مزيت استفاده از اين شبکه ها عدم نياز به ساختار فيزيکي و امکان نقل و انتقال تجهيزات متصل به اين گونه شبکه هاي و هم چنين امکان ايجاد تغيير در ساختار مجازي آن هاست. از نظر ابعاد ساختاري، شبکه هاي بي سيم به سه دسته تقسيم مي گردند : WWAN، WLAN و WPAN.

مقصود از WWAN که مخفف Wireless WAN است، شبکه هايي با پوشش بي سيم بالاست. نمونه يي از اين شبکه ها، ساختار بي سيم سلولي مورد استفاده در شبکه هاي تلفن همراه است. WLAN پوششي محدودتر، در حد يک ساختمان يا سازمان، و در ابعاد کوچک يک سالن يا تعدادي اتاق، را فراهم مي کند. کاربرد شبکه هاي WPAN يا Wireless Personal Area Network براي موارد خانگي است. ارتباطاتي چون Bluetooth و مادون قرمز در اين دسته قرار مي

گيرند. شبکه هاي WPAN از سوي ديگر در دسته ي شبکه هاي MANET نيز قرار مي گيرند. در شبکه هاي MANET، يک سخت افزار، به محض ورود به فضاي تحت پوشش آن، به صورت پويا به شبکه اضافه مي شود. مثالي از اين نوع شبکه ها، Bluetooth است. در اين نوع، تجهيزات مختلفي از جمله صفحه کليد، ماوس، چاپگر، کامپيوتر کيفي يا جيبي و حتي گوشي تلفن همراه، در صورت قرار گرفتن در محيط تحت پوشش، وارد شبکه شده و امکان رد و بدل داده ها با ديگر تجهيزات متصل به شبکه را مي يابند. تفاوت ميان شبکه هاي MANET با شبکه هاي محلي بي سيم (WLAN) در ساختار مجازي آن هاست. به عبارت

ديگر، ساختار مجازي ي شبکه هاي محلي بي سيم بر پايه ي طرحي ايستاست در حالي که شبکه هاي MANET از هر نظر پويا هستند. طبيعي ست که در کنار مزايايي که اين پويايي براي استفاده کننده گان فراهم مي کند، حفظ امنيت چنين شبکه هايي نيز با مشکلات بسياري همراه است. با اين وجود، عملاً يکي از راه حل هاي موجود براي افزايش امنيت در اين شبکه ها، خصوصاً در انواعي همچون Bluetooth، کاستن از شعاع پوشش سيگنال هاي شبکه است. در

واقع مستقل از اين حقيقت که عملکرد Bluetooth بر اساس فرستنده و گيرنده هاي کم توان استوار است و اين مزيت در کامپيوترهاي جيبي برتري قابل توجهي محسوب مي گردد، همين کمي توان سخت افزار مربوطه، موجب وجود منطقه محدود تحت پوشش است که در بررسي امنيتي نيز مزيت محسوب مي گردد. به عبارت ديگر اين مزيت به همراه استفاده از کدهاي رمز نه چندان پيچيده، تنها حربه هاي امنيتي اين دسته از شبکه ها به حساب مي آيند. خطر معمول در کليه شبکه هاي بي سيم مستقل از پروتکل و تکنولوژي مورد نظر، بر مزيت اصلي اين تکنولوژي که همان پويايي ساختار، مبتني بر استفاده از سيگنال هاي راديويي

به جاي سيم و کابل، استوار است. با استفاده از اين سيگنال ها و در واقع بدون مرز ساختن پوشش ساختار شبکه، نفوذگران قادرند در صورت شکستن موانع امنيتي نه چندان قدرتمند اين شبکه ها، خود را به عنوان عضوي از اين شبکه ها جازده و در صورت تحقق اين امر، امکان دست يابي به اطلاعات حياتي، حمله به سرويس دهنده گان سازمان و مجموعه، تخريب اطلاعات، ايجاد اختلال در ارتباطات گره هاي شبکه با يکديگر، توليد داده هاي غيرواقعي و گمراه کننده،

سوءاستفاده از پهناي باند مؤثر شبکه و ديگر فعاليت هاي مخرب وجود دارد. MANET ها اين شبكه ها متشكل از نودهاي متحركي هستند و هر كدام مي توانند به عنوان مسيرياب براي ديگري عمل كنند. اين تغيير مكان امكان آن را فراهم مي آورد كه اين شبكه همواره در حركت و در جريان باشد. داشتن يك شبكه موقت قابل جابه جايي چالشهايي را ايجاد مي كند و اين چالش ها فقط منحصر به مسيريابها نيست. زماني كه يك بسته اطلاعات از نودي به نود ديگر فرستاده مي

شود واضح است اگر يكي از اين نودها جابه جا شود ديگرسريعترين راه انتقال اين بسته با زماني كه آن دو نود به صورت ثابت عمل مي كردند تفاوت خواهد كرد و به دليل ماهيت جابه جايي نودها بعضي ها در حال پيوستن به يك شبكه اند و بعضي در حال خروج از آنند. MANET ها بيشتر در كارهايي با فوريت بسيار بالا از جمله در عمليات نظامي و امدادرساني هاي كلان كاربرد بسيار فراوان دارند. در هر دوي اين موارد عمليات در شرايطي اجرا مي شود كه لزوماً در آن امكان

زيرساختهاي مخصوص براي شبكه هاي ثابت وجود ندارد براي همين هم به MANET ها گاهي اوقات بي زير ساخت نيز مي گويند. به عنوان مثال در ميان گروه عمليات امداد و نجات در منطقه هاي زلزله زده هر راديوي دستي مي تواند نقش رد كردن اطلاعات را به راديوهاي مجاور بازي كند. مشابه با اين وضعيت مي توان شبكه اي قوي، با قدرت خودترميمي براي مقاصد نظامي وبه شكل اختصاصي و موقت طراحي كرد. اين شبكه هاي متحرك مي توانند مورد استفاده

جنگجويان در حال حركت قرار گيرند. ضمن آن كه مي توانند با گرد و غبار هوشمندكه توسط هواپيماهاي جنگي در منطقه عمليات پخش مي شوند ارتباط بر قرار كنند. (گرد و غبار هوشمند به حسگرهاي بسيار كوچك در حد گرد و غبار گفته مي شود كه توانايي فرستادن علائم را به ماهواره ها و شبكه هاي اينترنتي دارند اين حسگرها انواعي دارند كه به عنوان چشم عمليات محسوب مي شوند و چون در حد و اندازه گرد و غبارند و اطلاعات ذيقيمتي را مخابره مي كنند كاربردهاي وسيعي پيدا كرده اند). سالهاست كه تحقيقات براي ساخت شبكه هاي اختصاصي موقت متحرك براي مقاصد نظامي در حال انجام است. اما اخيراً به دليل آن

كه امكانات و توانايي هاي بالقوه آن در زمينه هاي تجاري در حال ظهور است به مركز توجه و علاقه بسياري از كمپاني ها تبديل شده است. ساده ترين فرم شبكه هاي متحركBluetoothاست كه يك پروتكل بي سيمي با دامنه و برد كوتاه است و مي تواند ارتباط ميان تلفن همراه و ساير ابزارهاي الكترونيكي نزديك از جمله تلفن ثابت، چاپگر و كامپيوتر همراه برقراركند. تنها اشكال اين شبكه هاي متحرك ساده اين است كه فقط مي تواند يك پرش واحد را پشتيباني كند. اين

شبكه هاي اختصاصي موقت در اول راهند و مشكلات عديده اي دارند. در عمل هنوز با همگاني شدن و به بهره برداري رسيدن فاصله زيادي دارند. مشكل ديگر توافق بر سر پروتكل هاست، MANET فقط در شرايطي كارآيي دارد كه ابزارهاي مجهز به آن به اندازه كافي وجود داشته باشند و همگي از استانداردها ثابتي پيروي كنند، نكته اينجاست كه شرايط مختلف ايجاب مي كند كه استانداردهاي متفاوتي تعريف شوند. براي فائق آمدن به چنين مشكلي مخلو طي از پروتكل ها

برگزيده مي شوند و هر يك در شرايط خاص خود مورد استفاده قرار مي گيرند

گامي نو در جهت گسترش شبكه هاي اختصاصي متحرك
گسترش شبكه هاي بي نياز اززيرساخت

تاكنون از چهار فن آوري انقلابي در دنياي بي سيم به آنتن هاي هوشمند و شبكه هاي تور مانند پرداخته شد. دو فن آوري يادشده كمابيش راهي بازار شده اند اما هنوز جايگاه ويژه خود را پيدا نكرده اند. دو فن آوري شبكه هاي اختصاصي متحرك ad hoc netwroks و انتقال داده ها از طريق باندهاي فوق العاده پهن هنوز مراحل آزمايشگاهي را طي مي كنند. امروز به طور مختصر به شبكه هاي اختصاصي موقت و متحرك [ad hoc] پرداخته مي شود: همانطور كه از نام شبكه هاي اختصاصي متحرك پيداست اين شبكه ها كه متشكل از ابزارهاي چندگانه اي هستند و هر كدام مي توانند به عنوان مسيرياب براي ديگري عمل كنند امكان جابه جا شدن را دارند. اين تغيير مكان امكان آن را فراهم مي آورد كه اين شبكه همواره در حركت و در جريان باشد. داشتن يك شبكه موقت قابل جابه جايي

چالشهايي را ايجاد مي كند كه هنوز دانشمندان اين فن با آن دست و پنجه نرم مي كنند و اين چالش ها فقط منحصر به مسيريابها نيست. زماني كه يك بسته اطلاعات از ابزاري به ابزار ديگر فرستاده مي شود واضح است اگر يكي از اين ابزارها جابه جا شود ديگرسريعترين راه انتقال اين بسته با زماني كه آن دو ابزار به صورت ثابت عمل مي كردند تفاوت خواهد كرد و به دليل ماهيت جابه جايي ابزارها بعضي ها در حال پيوستن به يك شبكه اند و بعضي در حال خروج از آنند.

شبكه هاي ادهاك يا اختصاصي و موقت بيشتر در كارهايي با فوريت بسيار بالا از جمله در عمليات نظامي و امدادرساني هاي كلان كاربرد بسيار فراوان دارند. در هر دوي اين موارد عمليات در شرايطي اجرا مي شود كه لزوماً در آن امكان زيرساختهاي مخصوص براي شبكه هاي ثابت وجود ندارد براي همين هم به شبكه هاي ادهاك گاهي اوقات «بي زير ساخت[» infrastructureless] نيز مي گويند. به عنوان مثال در ميان گروه عمليات امداد و نجات در منطقه هاي زلزله زده هر

راديوي دستي مي تواند نقش رله كردن اطلاعات را به راديوهاي مجاور بازي كند. مشابه با اين وضعيت مي توان شبكه اي قوي، با قدرت خودترميمي براي مقاصد نظامي وبه شكل اختصاصي و موقت طراحي كرد. اين شبكه هاي متحرك مي توانند مورد استفاده جنگجويان در حال حركت قرار گيرند. ضمن آن كه مي توانند با «گردوغبار هوشمند» [smart dust] كه توسط هواپيماهاي جنگي در منطقه عمليات پخش مي شوند ارتباط بر قرار كنند. [توضيح اين كه غبار هوشمند به حسگرهاي بسيار كوچك در حد گردوغبار گفته مي شود كه توانايي فرستادن علائم را به ماهواره ها و شبكه هاي اينترنتي دارند اين حسگرها انواعي دارند

كه به عنوان چشم عمليات محسوب مي شوند و چون در حد و اندازه گردوغبارند و اطلاعات ذيقيمتي را مخابره مي كنند كاربردهاي وسيعي پيدا كرده اند.]«زيگموند هه آص» محقق دانشگاه كورنل مي گويد: سالهاست كه تحقيقات براي ساخت شبكه هاي اختصاصي موقت متحرك براي مقاصد نظامي در حال انجام است. اما اخيراً به دليل آن كه امكانات و توانايي هاي بالقوه آن در زمينه هاي تجاري در حال ظهور است به مركز توجه و علاقه بسياري از كمپاني ها تبديل شده است. ساده ترين فرم شبكه هاي متحرك ادهاك، بلوتوث Bluetooth(معني تحت الفظي آن دندان آبي است] است كه يك پروتكل بي سيمي با دامنه و برد

كوتاه است و مي تواند ارتباط ميان تلفن همراه و ساير ابزارهاي الكترونيكي نزديك از جمله تلفن ثابت، چاپگر و كامپيوتر همراه برقراركند. تنها اشكال اين شبكه هاي متحرك ساده اين است كه فقط مي تواند يك هاپس [Hops] واحد را پشتيباني كند.پيشرفت در زمينه شبكه هاي «وي في» Wi-fi نيز در پيشبرد شبكه هاي اختصاصي موقت مؤثر بوده است. با يك نرم افزار مناسب امكان دارد كه يك كامپيوتر همراه مجهز به وي في به عنوان رله كننده اطلاعات به دستگاههاي

ديگر عمل كند. به اين ترتيب چند دستگاهي كه به اين دو يعني وي في و نرم افزار مخصوص آن مجهز شده اند مي توانند سرراه اينترنت و محلي كه زيرساخت شبكه ندارد قرارگيرند و نقش رله كننده را براي انتقال اطلاعات بازي كنند. ديو جانسون از محققين شبكه هاي ادهاك در دانشگاه رابس در شهر هوستون تكزاس است كه براساس ابزارهاي وي في يك سيستم را به عنوان نمونه طراحي كرده است كه روي خودروهاي در حال حركت نصب مي شود.
شبكه هاي ادهاك قابليت ها و توانايي هاي تلفن هاي همراه را بالا خواهند برد. در آمريكا مردم فستيوال «مرد در آتش» دارند كه در بيابانهاي نوادا برگزار مي كنند درصورتي كه تلفن هاي همراه آنها به ابزارهاي لازم براي ايجاد ارتباط در شبكه هاي ادهاك فراهم باشد آنها مي توانند بدون نياز به زيرساختهاي مخصوص براي ارتباط بي سيمي در آنجا با هم ارتباط برقرار كنند. چارلز پركين از كارشناسان ادهاك در مركز تحقيقات نوكيا واقع در ماونتن ويو كاليفرنيا مي گويد: نه تنها امكان ايجاد ارتباط ميان تلفن هاي همراه بدون اتصال به شبكه هاي اصلي ممكن است بلكه قابليت هاي ديگري نيز دارند. در يك محيط بسيار شلوغ مثل صندلي هاي تماشاچيان در يك بازي فوتبال پرهيجان تلفن هايي كه در ميان راه اين تلفن قرارگرفته اند مي توانند در رله كردن اين تلفن هاي از درون جمعيت به نزديك ترين مركز تلفن مؤثر واقع شوند. به اين ترتيب ظرفيت ها نيز بالاتر خواهد رفت. با راه افتادن آن ديگر در يك محله نيز نيازي به استفاده از شبكه سلولي

cellular networks نيست. به اين ترتيب امكان صرفه جويي هم به وجود خواهد آمد. در اين صورت تركيبي از شبكه هاي سلولي و ادهاك باعث بهبودي كار مي شود چون در عمل دامنه برد اين شبكه از ظرفيت ظاهري اش فراتر خواهد رفت. به عبارت ديگر چون بعضي از تلفن هاي خارج از محدوده فعاليت شبكه سلولي

يا ساير تلفن هاي مجاور يك ارتباط موقت ايجاد مي كنند و به تدريج به تلفني كه در حدود و دامنه شبكه سلولي مذكور قرار گرفته متصل مي شود عملاً تلفني كه در خارج از تيررس و برد شبكه سلولي قرارگرفته بود به كمك تلفن هاي ميان اين دو به دامنه برد شبكه هاي سلولار مي پيوندد و دامنه مؤثر اين شبكه ها را از حد تعريف شده و قابل انتظار فراتر مي برند. براي همين شكي نيست كه نوكيا و ساير سازندگان زيرساختهاي مخصوص تلفن هاي همراه با نگراني و دقت به آينده شبكه هاي ادهاك چشم دوخته اند.

 

اما همانطور كه گفته شد اين شبكه هاي اختصاصي موقت در اول راهند و مشكلات عديده اي دارند. در عمل هنوز با همگاني شدن و به بهره برداري رسيدن فاصله زيادي دارند چون هيچكس حاضر نيست تلفن همراهش نقش رله كننده اطلاعات يك تلفن ديگر در چند قدم آن طرف تر باشد و باطري تلفن شما به شدت مصرف شود، درواقع شخص ديگري در حال استفاده كردن از تلفن شما باشد. زماني چنين فرهنگي جاخواهد افتاد كه به قدري همگاني شود كه اشكالاتي نظير اين به چشم نيايد و هر كسي به اين نتيجه برسد به همان اندازه اي كه تلفنش رله كننده اطلاعات ديگران است خود فرد نيز از تلفن ديگران به عنوان رله كننده اطلاعات استفاده كرده است. عده اي براي آن كه چنين پديده اي جان بگيرد براين باورند كه بايد برنامه خاصي طراحي شود كه بار خرج چنين سيستمي به

دوش همه استفاده كنندگان و كاربران تقسيم شود.مشكل ديگر توافق بر سر پروتكل هاست، ادهاك فقط در شرايطي كارآيي دارد كه ابزارهاي مجهز به آن به اندازه كافي وجود داشته باشند و همگي از استانداردها يعني پيروي كنند، نكته اينجاست كه شرايط مختلف ايجاب مي كند كه استانداردهاي متفاوتي تعريف شوند. براي فائق آمدن به چنين مشكلي مخلو طي از پروتكل ها برگزيده مي شوند و هر يك در شرايط خاص خود مورد استفاده قرار مي گيرند.

شبكه هاي بي سيم
آغاز راه
فناوري ارسال اطلاعات به صورت بدون بي سيم ، سابقه اي پنجاه ساله دارد. درسال ۱۹۴۲ يك نوازنده پيانو به نام George Antheil ويك هنر پيشه سينما به نام Hedy lamarr روشي را به نام رمز نگاري راديويي Frequency-Hoppping ثبت مي كنند كه بعدها به فناوري طيف گسترده يا Spread –Spectrum معرف مي شود. اين روش كه نخستين بار در زير دريايي ها به كار گرفته مي شود ازسوي نيروهاي نظامي داده مي شود و درسال ۱۹۸۵ ، نيروي دريايي ايالات متحده موفق مي شود اولين تراشه كامپيوتري براي ارتباطات راديويي برپايه فناوري طيف گسترده را توليد نمايد .

اين فناوري تا سال ها در اختيار صنايع نظامي باقي مي ماند تا آن كه در سال ۱۹۸۵ ، به صورت تجاري در اختيار عموم قرار داده مي شود. با وراد شدن روش انتقال اطلاعات از طريق امواج راديويي در كاربردهاي عمومي ، كميسيون ارتباطات فدارال (fcc) نيز در سال ۱۹۸۹ استفاده ازاين فناوري را درسه باند راديويي به صورت license free يا بدون مجوز ، مجاز مي شمارد. در سال ۱۹۹۰ انجمن مهندسان برق و الكترونيك (IEEE) شروع به استاندارد سازي اين فناوري ارتباطي مي نمايد . سرانجام نختسين استاندارد در اين زمينه را IEEE در سال ۱۹۹۷ با شماره (( ۱۱٫ ۸۰۲ براي ارتبابط بدون سيم واز طريق هوا بين سرويس گيرنده وسرويس دهنده )) معرفي مي نمايد .

دوسال بعد يعني درسال ۱۹۹۹ دو گونه ديگر از استانداردهاي IEEE با عناوين a 11. 802 و b 11. 802 معرفي مي گردند و در پاييز همان سال نخستين محصولات مبتني براستاندارد b 11. 802 به بازار عرضه مي شوند. بلافاصله يعني درسال ۲۰۰۰ شركت مايكروسافت ، ويندوز ۲۰۰۰ را با امكان كار در شبكه هاي Wireless lan عرضه مي نمايد و تأييديه wi-fi براي محصولات مبتني بر b 11 . 802 صادر مي گردد.

سال ۲۰۰۱ را مي توان سال توسعه شبكه هاي بي سيم ناميد زيرا دراين سال مجموعه هتل هاي regent , Radisson , Carlson به ارايه سرويسهاي بي سيم براي مشتريان شان روي مي آورند وشركت Starbucks نيز در كافي شاپها شروع به ارايه همين سرويس مي نمايد . با آغاز اين سرويس دهي ها ، مسئله امنيت شكبه هاي بي سيم به طور جدي مطرح مي گردد.

در پاييز سال ۲۰۰۱ ، دومين سري از محصولات بي سيم مبتني براستاندارد a 11 . 802 عرضه مي گردند و fcc نيز ناچار مي شود در قوانين و مقرارت خود دراين خصوص تجديد نظر نمايد. درسال ۲۰۰۲ شركت lucent technologhies اولين فناوري ارتباط بين شبكه هاي wi-fi و ۳g را فراهم مي آورد كه درنوع خود ايده اي بسيار جديد به نظر مي آيد . در اكتبر همين سال Wep , Wpa براي امنيت بخشي به شبكه هاي بي سيم توسعه مي يابند. درسال ۲۰۰۳ ارايه سرويس هاي بي سيم در سطح جامعه و ارتباطات بين شهري توسعه يافته است ، شركت اينتل پردازنده و Centrino خود را در اين رابطه عرضه نموده وشركت مك دونالد قصد دارد تا پايان سال ، تعداد سيصد واحد از فروشگاه هاي خود را به اين فناوري مجهز كند و به مشتريان خدمات بي سيم ارايه نمايد .

درهمين سال اولين محصولات مبتني براستاندارد g 11 . 802 به بازار آمدند ضمن آن كه اولين محصولات كه به طور كامل از wpa حمايت مي كنند نيز عرضه شده اند . به دنبال عرضه بعضي محصولات مبتني بر g 11. 802 چندين شركت اقدام به ارايه محصولات تركيبي ۸۰۲٫۱۱A/B/G or 802. 11a/g نموده اند كه به نوعي به استقبال اين استاندارد جديد مي باشد . بر طبق آمارهاي منتشره محصولاتي كه خود را به منظور رعايت استاندارد ها با WI- FI سازگار كرده اند از سال ۲۰۰۰ تعداد ۸۶۵ محصول از (۱۲ شركت ) مي باشند كه نشان ديگري از توسعه اين فناوري مي باشد .

پيش بيني مي شود كه درسال ۲۰۰۵ بالغ برنيم ميليون دستگاه مبتني براستانداردهاي ۸۰۲٫۱۱ از قبيل تلفن هاي همراه و كامپيوتري روميزي و پخش كننده هاي DVD و پخش كننده هاي MP3 و كارت هاي شبكه و PDA تلوزيون و… به فروش خواهد رسيد .

استانداردها
اگر به تازگي قصد خريد تجهيزات Wireless داشته ايد يا با هدف روي آوردن به اين فناوري . به مطالعه در آن پرداخته ايد . حتماً ابتدا بين عددهاي مختلف مدتي سرگردان مانده ايد و تفكيك بين g , b , a را قدري دشوار يافته ايد . اگر بخواهيم به طور خلاصه به اين استانداردها اشاره كنيم بايد بگوييم كه به طور كلي سه استاندارد مختلف دراين زمينه توسط انجمن IEEE تعريف شده است .
نخستين آنها ، ۸۰۲٫۱۱g , 802.11a آمده اند ۸۰۲٫۱۱b در حال حاضر متداول ترين و رايج ترين استاندارد اين حوزه است كه همان گونه كه گفتيم از سال ۱۹۹۹ به بازار آمده است و تخمين زده مي شود كه بيش از ۴۰ ميليون دستگاه در حال حاضر ازاين استاندارد استفاده مي كند.

شبكه هاي b يعني آنهايي كه بر ۸۰۲٫۱۱b مبتني هستند در باند فركانس راديويي ۲٫۴jhz فعاليت مي كنند. كه بدون نياز به اخذ مجوز است. اگر شبكه b را در داخل ساختمان پياده سازي كنيم ( به اصطلاح شبكه اي Indoor داشته باشيم ) مي توانيم حدوداً محدوده اي ۵۰ تا ۵۰۰ متري را تحت پوشش قرار دهيم كه به طور اسمي با سرعت ۱۱ mbps كارخواهد كرد اما عملاً سرعت چيزي در حدود ۴ تا ۶ مگا بيت برثانيه خواهد بود كه درمقايسه با سرعت ارتباطات باند پهن ( از طريق dsl يا مودم كابلي ) سريعتر است و به لحاظ پايين تر بودن هزينه راه اندازي نيز داراي امتياز ديگري مي باشد .

استاندارد دوم يعني ۸۰۲٫۱۱a در سال ۲۰۰۱ عرضه شد و برخلاف شبكه هاي g , b در باند فركانس راديويي ۵jhz عمل مي كند. اين شبكه ها مي توانند به طور تنوري تا سرعت ۵۴mbps كار كنند ولي در عمل به سرعت هاي حدود ۲۱ تا ۲۲ مگابيت بر ثانيه مي رسند. اگر شبكه هاي a را به صورت Indoor راه اندازه كنيم محدوده عمل آنها حدود ۲۰۰ متر خواهد بود.

استانداردهاي سوم يعني ۸۰۲٫۱۱g نيز كه به تازگي ارايه شده است همانند b درباند فركانس راديويي ۲٫۴ghz فعاليت مي كند با اين تفاوت كه مي تواند به طور تنوري تا سرعت ۵۴ مگا بيت بر ثانيه ( به طور عملي بين ۱۵ تا ۲۰ مگابيت بر ثانيه ) به تعادل داده بپردازد و محدوده عمل آن نيز در حالت Indoor بين ۵۰ تا حدود ۵۰۰ متر مي باشد .