مقدمه :

عموما دو نوع باریکه ی نوترونی مختلف برای نوترون درمانی با بور استفاده می گردد: نوترون های حرارتی و نوترون های فوق حرارتی. نوترون های حرارتی تنها برای درمان تومورهای سطحی نظیر سرطان پوست مفید هستند. در صورتی که برای درمان تومورهای عمیق تر از نوترون های فوق حرارتی که دارای انرژی و قدرت نفوذ بالاتر هستند، استفاده می گردد.[۱] در نوترون درمانی با بور نیز مانند سایر رادیوتراپی ها قبل از اینکه بیمار مستقیما تحت تابش قرار گیرد ، باید تمامی تست های مربوط به دزیمتری بر روی یک فانتوم یا هندسه ی مرجع انجام شود. فانتوم ها الگوهای آزمایشی ای هستند که کل یا قسمتی از بدن انسان را شبیه سازی می کنند. هر چقدر این مدل ها به واقعیت نزدیکتر باشند، نتایج اندازه گیری ها دقیق تر است.[۲]در این تحقیق رفتار یک فانتوم سر در قرارگیری در میدان نوترونی فوق حرارتی حاصل از راکتور تهران

۲۴۸

که به منظور نوترون درمانی با بور طراحی گردیده، پرداخته شده است.و مقادیر دز بر حسب عمق نفوذ در این فانتوم محاسبه شده است.همه ی شبیه سازی ها با استفاده از کد MCNPX صورت گرفته است.

فانتوم

فانتوم شبیه سازی شده یک فانتوم بیضیگون است که به مدل سر Snyder نزدیک می باشد.[۳] دیواره آن از جنس acrylic بوده و درون آن از آب پر شده است. پایه ی فانتوم یک صفحه acrylic می باشد که از ۳/۵cm پائین تر از خط وسط بیضیگون شروع می شود. پایه ی فانتوم از ۳۱ ورودی تشکیل شده است این ورودی ها برای وارد کردن لوله های حامل ابزار سنجش دز به داخل حجم فانتوم تعبیه شده اند. نمای جانبی و تحتانی این فانتوم به ترتیب در شکل های ۱و ۲ نشان داده شده اند.

شکل(:(۱ نمای جانبی فانتوم

۲۴۹

×

شکل(:(۲ نمای تحتانی فانتوم