صلیب سرخ و هلال احمر

تاريخچه
هانري دونان در ۸ مه ۱۸۲۶ در خانواده‌اي مذهبي در شهر ژنو ديده به جهان گشود . درزادگاه هانري دونان، پس از انتشار كتاب خاطرات سولفورينو تعدادي از افراد خيرخواه و سرشناس شهر ژنو از پيشنهادات وي استقبال نمودند و يك كميته پنج نفره را تشكيل دادند. اين كميته در ۲۳ اكتبر۱۸۶۳ با دعوت از ۱۶ كشور اجلاس را در ژنو برگزار نمود كه براساس مصوبه اجلاس كميته صليب سرخ تأسيس گردد.صليب سرخ كه معكوس رنگهاي پرچم كشور سوئيس زادگاه هانري دونان بود به احترام وي بعنوان نشان كميته بين‌المللي انتخاب گرديد. با تلاشهاي هانري دونان و

كميته بين‌المللي صليب سرخ در جريان اجلاس سال ۱۸۶۴ در ژنو كه با شركت ۱۵ كشور اروپايي برگزار شد اولين كنوانسيون ژنو در مورد كمك‌رساني به مجروحين جنگهاي زميني به تصويب رسيد.
در جنگ سال ۱۸۷۰ ميان آلمان و فرانسه كه بمحاصرة پاريس انجاميد، هانري دونان ضمن سازماندهي و جمع‌آوري كمكهاي مردمي و انتقال پتو و غذا به جبهه‌ها، به مجروحين جنگ كمك نمود تا از منطقه درگيري خارج شوندوسال بعد كميته بين‌المللي صليب سرخ به سرپرستي دونان

اسامي اسراء جنگ را اعلام نمود و خانواده‌هاي آنان را از نگراني خارج ساخت در سال ۱۸۷۵ نام كميته به ” كميته بين‌المللي صليب سرخ “ تغيير يافت.
در سال ۱۸۷۶ دولت عثماني بجاي استفاده از نشان صليب سرخ از معكوس رنگهاي پرچم خود يعني هلال احمر در زمينه سفيد براي جمعيت ملي خود استفاده كرد كه بعدها بسياري از كشورهاي اسلامي آن را بعنوان نشان جمعيت ملي خود بكار بردند. هانري دونان درسال ۱۹۰۱ اولين جايزة صلح نوبل را بخاطر تلاشهاي بشردوستانه‌اش دريافت داشت ودر سي‌ام اكتبر سال ۱۹۱۰ در سن ۸۲ سالگي در گذشت. روز تولدهانري دونان يعني هشتم ماه مه برابر با ۱۸ ارديبهشت همه ساله بعنوان روز جهاني صليب سرخ وهلال احمر گرامي داشته مي‌شود.

دولت ايران در سال ۱۳۰۱ جمعيت ملي خود را تأسيس نمود ولي بجاي استفاده از نشان صليب سرخ و يا هلال احمر علامت شير و خورشيد سرخ را بعنوان نشان جمعيت خود انتخاب كرد.با تلاشها و پيگيري متمادي دولت و جمعيت ايران سرانجام علامت شير و خورشيد در كنفرانس ژنو در سال۱۹۲۹ بعنوان نشان سوم مورد حمايت بين‌المللي، به تصويب رسيد. از آن پس سه نشان

صليب سرخ، هلال احمر وشير وخورشيد سرخ بعنوان نشانهاي رسمي بين‌المللي شناخته شده ونهايتاً درمتن كنوانسيون‌هاي چهارگانه ژنو مصوب ۱۹۴۹ بعنوان نشانهاي سه گانه بين‌المللي كه تحت حمايت حقوق بين‌الملل بشردوستانه قرارداردبه تصويب رسيدند. پس از پيروزي انقلاب اسلامي و در سال ۱۳۵۹ دولت ايران با ارسال نامه‌اي به دولت سوئيس بعنوان امين و نگاه دار

نده قراردادهاي چهارگانه ژنو اعلام نمودكه استفاده از شيروخورشيد سرخ را به تعليق درآورده و بجاي آن از نشان هلال احمراستفاده خواهد نمود. از آن پس جمعيت شير و خورشيد سرخ ايران به جمعيت هلال احمر جمهوري اسلامي ايران تغيير نام داد.

با گسترش ارتباطات بين‌المللي و توجه بيشتر به مسايل اجتماعي و بهداشتي در اوايل قرن بيستم، تعدادي از كشورها به فكر تأسيس تشكيلات جديدي در داخل صليب سرخ افتادند. به پيشنهاد رئيس صليب سرخ آمريكا، هانري ديويسون، و جهت ياري رسانيدن به جمعيتهاي ملي در زمينه بلايا و سوانح طبيعي و نيز خدمات بهداشتي و اجتماعي، اتحاديه جمعيتهاي ملي صليب سرخ در سال ۱۹۱۹ در شهر پاريس تأسيس گرديد كه با افزايش

كشورهاي عضو اين اتحاديه

درسال ۱۹۹۱، به فدراسيون بين‌المللي جمعيتهاي صليب سرخ و هلال احمر تغيير نام داد. فدراسيون بين‌المللي امروزه با عضويت جمعيتهاي ملي ۱۷۸ كشور جهان و بعنوان بزرگترين سازمان بشردوستانه جهان در سطوح بين‌المللي، منطقه‌اي، ملي و محلي به كمك مردم آسيب‌ديده از بلايا و سوانح مي‌شتابد و جمعيتهاي ملي را در زمينه خدمات بشردوستانه و توسعه سازمان ياري مي‌دهد.

تاریخچه نهضت بین المللی صلیبسرخ وهلال احمر
در سال ۱۸۵۹ میلادی به دنبال نبرد سخت میان سپاهیان فرانسه و اتریش در سولفرینو ( محلی در شمال ایتالیا ) ، هانری دونان با دیدن صحنه های این جنگ پیشنهاد تاسیس یک جمعیت امدادی داوطلب را داد . وی با دعوت از ۱۶ کشور اروپایی صلیب سرخ را تاسیس کرد و به همین علت هانری دونان را پدر صلیب سرخ می دانند.

در سال ۱۸۷۶ میلادی کشور ترکیه علامت هلال احمر را روی زمینه سفید که معکوس رنگهای پرچم کشور ترکیه است به عنوان آرم جمعیت خود انتخاب کرد.
در ایران اولین گروه امداد ارتش بود و با علامت شیر و خورشید که در سال ۱۳۰۱ توسط دولت ایران پیشنهاد شده بود و در سال ۱۳۰۸ ( ۱۹۲۹ میلادی ) به همراه علائم صلیب سرخ و هلال احمر به رسمیت شناخته شد. پس از انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۳۶۰ علامت شیر و خورشید سرخ ایران از علائم حذف و به جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران تغییر کرد.
صلیب سرخ وهلال احمر یک سازمان جهانی است که تمام جمعیتهای آن مقامی یکسان دارند و مسئولیتها و وظایف مشترکی را در کمک به یکدیگر دنبال می کنند.

در سال ۱۸۶۳ میلادی به احترام هانری دونان علامت صلیب سرخ روی زمینه سفید که معکوس رنگهای پرچم کشور سوئیس زادگاه وی است به عنوان علامت مشخصه کمیته صلیب سرخ انتخاب شد.
صلیب سرخ و هلال احمر بزرگترین سازمان بشردوستانه دنیادرسال ۱۸۶۳ انجمن سلامت عمومی ژنو توسط پنچ شهروند سوئیسی تاسیس شد. این افراد تحت تاثیر کتابی از هنری دونانت (Henry Dunant) که عقاید بشردوستانه وی را درباره پرستاری و مراقبت از بیماران ومجروحین جنگی بیان می کرد،اقدام به تأسیس انجمن خودنمودند. درکتاب دونانت پیشنهاد شده بود که خدمت به آسیب دیدگان و نظامیان زخمی، فعالیتی بی طرف محسوب گردد.

الف- مبدأ پیدایش و علائم آن
درسال ۱۸۵۹ .م. جنگی بین سربازان فرانسوی و اتریش در حوالی سولفرینو شروع شد. به طوری که بعد از ۱۶- ۱۵ ساعت ۴۰۰۰۰ کشته و زخمی به جای گذاشت.
درسال ۱۲۴۱ ه.ش یک تاجر سوئیسی نیکوکار به نام هانری دونان به شهر کاسپن لیوان در ۴ کیلومتری سولفرینو رسید. وقتی آن صحنه های دلخراش را مشاهده کرد ، اوتحت تأثیرقرارگرفت و تصمیم گرفت برای نجات جان مجروحان جنگ کاری بکند. او خاطرات خود را در کتابی به نام « یاد سولفرینو » نوشت ، که از وضع زخمی ها و آسیب دیدگان در آن کتاب مطالبی را بیان کرد و یاد آور شد که ایجاد یک سازمان مقدس و بین المللی برای کمک به سربازان زخمی لازم است ، کمیته بین المللی صلیب سرخ بوجود آمد.

درسال ۱۸۶۳٫م. نمایندگان ۱۶ کشور در ژنو گرد هم آمدند و با کوشش های رونان و یارانش این کمیته برای اولین بار تشکیل شد و در سال بعد به رسمیت شناخته شد. قراردادهای چهارگانه ژنو براساس احترام به شخص وحشیت انسان تدوین شد وحافظ حقوق مجروحین و بیماران و اسیران و افراد بی طرف درزمان وقوع جنگ می باشد. تاکنون ۱۸۵ کشور از جمله دولت ایران به این قرارداد ملحق شدند. این جمعیت درسال ۱۳۰۲ه.ش به نام جمعیت شیروخورشید درکشور ما تأسیس شد. در سال ۱۳۵۹ این جمعیت به جمعیت هلال احمر تبدیل شد.

علائم صلیب سرخ و جمعیت هلال احمر
درسال ۱۲۴۲ه.ش برای تجلیل ازهانری دونان واحترام به زادگاه او ( سوئیس ) که اولین کنفرانس این سازمان را تشکیل دادند. علامت صلیب سرخ روی زمینه ی سفید که معکوس رنگ های پرچم کشورسوئیس بود ،به عنوان علامت مشخصه ی حرکت صلیب سرخ انتخاب شد. درسال ۱۲۵۵ه.ش. ( ۱۸۷۶٫م. ) به دنبال جنگ روسیه و عثمانی ، دولت روسیه و عثمانی اعلام داشت به جای صلیب سرخ روی پارچه ای سفید به کار خواهد گرفت که معکوس رنگ های پرچم روسیه و عثمانی است. این علائم درسال ۱۳۰۸ه.ش به عنوان علائم امدادی دارای مصونیّت به رسمیّت شناخته شد. علائم فوق الذکر که مورد حمایت قراردادهای ژنو می باشند ، دارای محتویات فرهنگی بوده و مفهوم مذهبی به طور مستقیم ندارد. باید یادآور شد که برای مسلمانان اندیشه های هانری دونان که در وجود صلیب سرخ بین المللی شناخته می شود تازگی ندارد. به خاطر این که در ۱۴۰۰ سال قبل و حتّی پیش از آن راه انبیاء و اولیاء الهی اصول حیات بخش انسانی را به ما آموخته است. همچنین برای ما مسلمانان آیه ی شریفه ی « تعاونوا علی البر والتقوی ولا تعاونوا علی الاثم و العدوان و اتقوااللّه شدید العقاب » و پیرامون آن نیز دستورات انفاق و خیرات و ایثار و روح اخوت و …. و اصول انسان دوستانه را به طور وسیع تر و عمیق تر مطرح نموده است. به طوری که این اصول انسان های ایثارگر پرورش می دهد که سرا در خدمت خلق خدا باشد.

ب- اصول اساسی هفتگانه ی صلیب سرخ و هلال احمر
کاملاً با مفاهیم و معیارهای انسانی ما مطابقت دارد و تا حدود زیادی از همین مفاهیم و معیارهای الهی الهام گرفته است. این اصول در سال ۱۳۴۹ به تصویب رسید ودرتمام فعالیت های صلیب سرخ و هلال احمر راهنما بوده ودرهر شرایطی لازم الاجرا می باشد که شامل :
۱- انسانیت و بشر دوستی : هدف صلیب سرخ و هلال احمر حمایت از حیات و سلامت انسان ها ، ضمانت احترام به حقوق بشر، تشویق تفاهم ، دوستی وهمکاری متقابل و برقراری صلح پایدار میان انسان هاست.

۲- بی غرضی : هیچ نوع تبعیضی نسبت به ملیّت ، نژاد ، مذهب ، اعتقادات ، طبقه و نظرگاه سیاسی قائل نمی شود و تلاش آن به منظور تسکین آلام انسان های رنجور و دردمند است و حقّ تقدم با کسانی است که دارای مبرم ترین مشکلات هستند.
۳- بی طرفی : اطمینان عمومی درمنازعات واغتشاشات ،مسائل سیاسی، نژادی و عقیدتی کمال بی طرفی را رعایت می کنند.
۴- استقلال : یک سازمان مستقل است. جمعیت های ملی در عین حال به عنوان سازمان های انسان دوستانه در خدمت کشورهای مطبوع خود هستند و مطابق با قوانین مربوطه عمل می کنند. باید طوری استقلال داشته باشند که در هر زمانی بتوانند طبق این اصول عمل نمایند.
۵- خدمت داوطلبانه : خدمتی داوطلبانه است و هیچ تمایلات سودجویانه ندارد.

۶- وحدت و انحصار : در هر کشوری یک جمعیت صلیب سرخ و هلال احمر می تواند وجود داشته باشد که رو به همگان گشوده شده است. صلیب سرخ و هلال احمرهر کشورکمک های امدادی خود را باید در اقصی نقاط کشور دراختیار قرار داده و کلیه ی کشورها را تحت پوشش داشته باشد.
۷- جهان شمولی : صلیب سرخ و هلال احمر یک سازمان جهانی است که تمام جمعیت های آن مقام یکسان دارند و وظایف مشترکی را در کمک به یکدیگر دنبال می کنند.

فدراسیون بین المللی صلیب سرخ و هلال احمر پس از پایان جنگ جهانی اول در پاریس تشکیل شد. درسال ۱۳۶۰ نام اتّحادیه به نام اتّحادیه های جمعیت های صلیب سرخ و هلال احمر و درسال ۱۳۷۰ فدراسیون بین المللی تبدیل شد.
همان طور که از نام این سازمان برداشت می شود کلیه ی جمعیت های ملّی صلیب سرخ هلال احمر که هر کدام در تصمیمات فدراسیون شریک وسهیم هستند. فدراسیون سازمان مستقل ، غیرسیاسی ، غیر دولتی و غیر نژادی ، غیر مذهبی ، خصوصی و بی طرف است. مقرّ فدراسیون در ژنو بوده و علامت آن هلال احمر و صلیب سرخ در داخل یک مربع مستطیل قرار دارد ( با زمینه ی سفید )۰

هدف کلی فدراسیون
الهام بخشیدن ، تشویق و کمک در تصحیح و گسترش کلیه ی اشکال فعالیت – های بشر دوستانه توسط جمعیّت های ملّی به منظور جلوگیری و تسکین آلام بشری و بدین وسیله کمک به حفظ و اشاعه ی صلح در جهان است. بودجه ی عالی فدراسیون درسال ۱۹۹۳ حدود ۳۰۰ میلیون فرانک فرانسه بوده است.

اهداف سازمان هلال احمر
۱- تلاش برای تسکین آلام بشری و ضمانت احترام به حقوق بشر.
۲- کوشش در جهت برقراری دوستی و تفاهم متقابل و صلح پایدار میان ملّتها.
۳- حمایت از زندگی و سلامت انسان ها.
نقش و وظایف هلال احمر
۱- ارائه خدمات امدادی در هنگام بروز حوادث طبیعی مثل زلزله.
۲- ارائه کمکهای اولیّه در حوادث غیرمترقبه و پیش بینی نشده به وسیله ی امداد گران.
۳- کمک به امر توانبخشی و ارائه ی خدمات اجتماعی در جهت تسکین آلام گان و ایجاد حس تعاون و همکاری. ( امور توانبخشی مثل مرکز فنی ارتوپدی که در زمینه ی وسایل کمکی معلولین و دست و پای مصنوعی فعالیت دارد. )
۴- ارسال کمک و اعزام عوامل امدادی و درمانی به بسیاری از کشورها در صورت لزوم.
۵- تلاش در جهت تسکین آلام بشری و کمک به امر سلامت جامعه.
۶- ارائه امور جوانان جمعیّت و توسعه ی مشارکت جوانان درامر تصم

۷- برنامه ریزی و اقدام در جهت آمادگی و مقابله با حوادث و سوانح آموزشی.
۸- کمک به تیم دارو و وسایل و تجهیزات پزشکی مورد نیاز مراکز بهداشتی و درمانی.
تعریف کمک های اولیه
مراقبتها و مجموعه اقداماتی هستند که هنگام وقوع حادثه یا سوانح برای تقلیل سطح ضایعات ، جلوگیری از مرگ ، کم کردن درد و اضطراب بیمار انجام می گیرد و همچنین به منظور پیشگیری از پیشرفت سطح ضایعات و جلوگیری از عوارض سوء بعدی ناشی از سوانح تا قبل از رسیدن به پزشک یا رسیدن شخص مصدوم یا مجروح به مراکز درمانی توسط افراد پزشک.
اهداف آموزش کمک های اولیه

۱- نجات و زنده نگه داشتن مصدوم یا بیمار.
۲- پیشگیری از صدمات بیشتر.
۳- جلوگیری از حوادث بعدی سوء بعدی قبل از رسیدن به مراکز درمانی توسط افراد غیر پزشک.
۴- نحوه استفاده صحیح از کیف کمک های اولیه.
سیستم خدمات اورژانس پزشکی
این سیستم به صورت اورژانس های شهری و در قالب ارائه خدمات آمبولانسی توسط وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی به اجرا در می آید. در کشور ما این خدمات از طریق تلفن ۱۱۵ به طور رایگان در اختیار قرارمی گیرد و علاوه بر انجام خدمات اولیه پزشکی ، پذیرش بیماران را در بیمازستان ها میسر می سازد. ارائه کمک های اولیه باید قبل از رسیدن اورژانس آغاز گردد و با رسیدن اورژانس ، می بایست وظیفه ی اصلی مراقبت ها به آنها سپرده شود. به کسی که کمک های اولیه پزشکی را به صورت حرفه ای ارائه می دهد ، تکنسین گویند. ( EMT )

نقش و وظایف امدادگر در صحنه آسیب
به هر فرد دوره دیده داوطلب یا مأمور که اقدام به ارائه کمک های مورد نیاز نماید ، امدادگر گفته می شود. او به عنوان یک فرد کمک دهنده می تواند وظایف متعددی را در صحنه ی آسیب بر عهده گیرد. این وظایف و نقش ها بسته به نوع و شرایط حادثه به شرح زیر متفاوت می باشند.
۱- رسیدگی سریع و مناسب به مصدومین موجود در صحنه آسیب یا بیماران ؛
۲- حفاظت از سلامت خود ؛
۳- حفاظت و ایمنی صحنه آسیب ؛
۴- درخواست کمک از مراجع ذیصلاح ( اورژانس ، آتش نشانی ، هلال احمر ، پلیس و … ) ؛
۵- مشارکت در انجام عملیات جستجو و نجات
۶- دست یابی به مصدوم و رهاسازی وی ؛
۷- انجام ارزیابی مصدوم و سانحه ؛
۸- اجرای کمک های اولیه و اقدامات ضروری ؛
۹- انتقال مصدوم ( در صورت لزوم ) ؛
۱۰- هدایت اطرافیان ونظاره گران به انجام اقدامات ضروری( مدیریت صحنه )؛
۱۱- کنترل فعالیت ها و اقدامات اطرافیان ونظاره گران صحنه آسیب ؛
۱۲- کمک به پرسنل اورژانس و سایر نیروهای امدادی ( در صورت لزوم ) ؛
۱۳- مکتوب سازی اقدامات و مراقبت های انجام شده ؛
۱۴- اطلاع رسانی ؛

۱۵- حمایت روانی از آسیب دیدگان ؛
۱۶- پشتیبانی عملیات ؛
۱۷- ارتقاء سطح معلومات و مهارت های خود و اطرافیان ؛
۱۸- رعایت فرهنگ و اصول غالب بر منطقه ؛
۱۹- عدم دخالت در امور پزشکی ؛
۲۰- مکتوب سازی اقدامات ؛
خصوصیات امدادگر
امدادگران جهت ارائه بهتر کمک های اولیه به مصدومین ، باید ویژگی زیر را داشته باشد :
۱- داشتن اطلاعات کافی و مهارت های لازم جهت انجام کمک های اولیه
۲- حفظ خونسردی در حین مواجهه با صحنه آسیب و مصدومین
۳- سرعت عمل در کار که این امر برای رسیدگی به عوامل تهدید کننده زندگی پراهمیت می باشد
۴- داشتن ابتکار عمل و حداکثر استفاده از حداقل وسایل موجود
۵- تسلی بخشیدن به مصدومین و حمایت روانی از آنها
۶- رعایت فرهنگ غالب منطقه آسیب و پایبندی به تعالیم مذهبی و ارزش ها
۷- شناخت محدوده فعالیت خود و عدم دخالت در امور پزشکی
۸- آراسته بودن ظاهر و برخورد مناسب
نحوه برخورد و ظاهر امدادگر

به عنوان یک امدادگر می بایست همواره وضع ظاهری ، برخوردها ورفتارهای خود را مورد بررسی مجدد قرار دهید. همچنین اقدامات و کمک های اولیه ارائه شده به مصدومین را مرورنمایید ، زیرا حرفه ای عمل کردن در صحنه آسیب ، بر موفقیت شما به عنوان یک امدادگر می افزاید.
چون معمولاً به عنوان اولین فرد دوره دیده وارد صحنه آسیب می شوید ، ضروری است که خونسرد وموقر باشید ، درغیر این صورت ، مطمئناً توان فکر- کردن از شما گرفته شده و دست به اقدامات غیر ضروری و اشتباه خواهید زد.
دربرخورد اول با مصدوم هوشیار ، نام و نام خانوادگی ، واحد اعزام کننده و ضرورت اقدامات خود را برای او تشریح نمایید و همواره موقر و حرفه ای عمل کنید.
پوشیدن لباس فرم سازمانی و آراسته بودن ظاهر به شما در معرفی خود و کسب رضایت یا اجازه از اطرافیان مصدوم کمک خواهد کرد.
سپس قبل از اقدام به هر کاری باید از مصدومین برای لمس بدنشان رضایت یا اجازه اخذ شود. این نکته در تمام دنیا به عنوان یک شرط اساسی مطرح می باشد که لمس بدن مصدوم هوشیار بدون کسب رضایت از او یا اجازه از اطرافیانش مجاز نیست ، هر چند لازم به توضیح است که کسب رضایت یا اجازه از مصدوم بی هوش با توجه به ضرورت انجام اقدامات فوری برای ایشان ، لزومی ندارد.

واکنش به استرس ها
حادثه همواره با استرس های شدیدی برای امدادگران ، مصدومین و اطرافیانش همراه می باشد. دیدن صحنه های مرگ ، جراحات شدید یکی از خشن ترین صحنه هایی است که امدادگر تجربه می کند و ممکن است تأثیرات زیادی در روان و رفتارهای امدادگر و اطرافیان مصدوم به جای گذارد. لذا در کنار هر تیم امداد و نجات حضور یک روانشناس ضرورت می یابد.

تأثیر استرس بر مصدومین زنده
متنوع بوده و به شرح زیر طبقه بندی می شود :
۱- مرحله انکار ( نه من! ) : در اولین مرحله از واکنش های طبیعی نسبت به استرس ، مصدوم از پذیرش رخداد سانحه سربازمی زند واظهاراتش نشان می دهد که اصولاً اومعتقد به بروز سانحه نیست وخود سانحه را رد می کند. ( به یاد داشته باشید که این یک واکنش طبیعی به شمار می آید. )
۲- مرحله عصبانیت ( چرا من؟ ) : دومین مرحله از واکنش های طبیعی نسبت به استرس بوده و ممکن است شما هدف عصبانیت مصدوم یا اطرافیان و بستگان وی قرار گیرید. به دفاع نپردازید ، زیرا این خشم ناشی از شرایط محیطی بوده و به خاطر عملکرد شما نمی باشد. فراموش نکنید که می بایست طاقت تحمل کردن این شرایط را داشته باشید ، درغیراین صورت نمی توانید به طورمؤثر کمک های اولیه را ارائه نمایید و هرگز عصبانی نشوید. به یاد داشتخ باشید که عصبانی شدن مصدوم یا اطرافیانش در جریان استرس ها ، واکنش طبیعی است.
۳- مرحله چانه زنی ( باشد ، اما … ) : در سومین مرحله از واکنش های طبیعی نسبت به استرس ، پذیرش مرگ خود یا آشنایان به کندی انجام می گیرد. اگربا فردی در این مرحله مواجه شدید ممکن است کمی در پذیرش شرایط مقاومت کند.

۴- مرحله افسردگی ( آه … ) : در این مرحله فرد رفتار گوشه نشینانه ، ناامیدی وتمایل به خودکشی از خود نشان می دهد که همراه با از دست رفتن اشتها و میل به زندگی است.
۵- مرحله پذیرش واقعیت ( باشد … ) : در آخرین مرحله از واکنش های طبیعی نسبت به استرس ها ، فرد بتدریج تمام واقعیت را درک می کند.
لازم به توضیح است که سرعت عبور از تمام این مراحل متفاوت بوده و در هر فرد از الگویی خاص پیروی می کند. این مراحل در مورد مصدومینی که در یک صحنه حادثه دیگرافتاده وامکان رهاسازی آنها وجود ندارد و درحال مرگ هستند،
به وضوح مشهود است.
علایم استرس

۱- افزایش تعداد ضربان قلب
۲- افزایش تعداد تنفس
۳- افزایش فشار خون
۴- گشاد شدن عروق پوست ( پوست سرد و مرطوب )
۵- مردمک های گشاد
۶- افزایش قند خون
۷- افزایش انقباض عضلات
۸- کاهش خون رسانی به لوله گوارش ( سوء هاضمه )

نحوه رسیدگی به فردی که عزیزی را از دست داده است
در جریان مرگ عزیزان یا ابتلا به بیماری شدید و جراحات ، احتمال بروز ناراحتی های زیر بیشتر است.
۱- خشم و عصبانیت ۲- افسردگی ۳- درد اعضا
۴- اضطراب ۵- احساس گناه ۶- ترس بی مورد
۷- وابستگی ۸- ناهنجاریهای روانی ۹- شب ادراری
برخورد مناسب با فردی که عزیزی را از دست داده ، نیازمند دانستن نکات ظریف و مهمی بوده که در صورت غفلت ، جبران ناپذیر است. نحوه مکالمه با فرد داغدار در جدول زیر آورده شده است. در رویایی با این افراد هیچ گاه نباید مانع ازشرکت آنها درمراسم خاکسپاری ، دیدن روی متوفی ، گریه و تألم آنها شوید ، ولی در نظر داشته باشید که کوبیدن سر به زمین و دیوار ، پاشیدن خاک بر سر وصورت نمی توان جزء واکنش های طبیعی قلمداد کرد. تنها موردی که در سوانح ترجیح داده می شود که اقوام و بستگان روی متوفی شان را نبینند هنگامی است که بدن متوفی به شدت آسیب دیده و منظره نامناسبی پیدا کرده باشد.
بگویید نگویید
خدا رحمت کند. اجازه دهید ، اوضاع بهتر می شود.

واقعاً پذیرش آن سخت و دردناک است. تو باید زندگی ات را ادامه دهی.
احساسات خود را با دیگران در میان بگذارید. شما می توانید همسر یا فرزند دیگر داشته باشید.
چند لحظه با من درباره احساساتت صحبت کن. تو تنها کسی نیستی که عزیزی از دست داده ای.
اگر می خواهی گریه کنی ، ایرادی ندارد. علی رغم نبود چند نفر ، زندگی ادامه می یابد.
همه از خداهستند و بسوی او می روند. می دانم چه رنجی می کشی !
مصاحبه و گرفتن شرح حال

ابتدا خود را به عنوان امدادگر دوره دیده به مصدوم و اطرافیان او معرفی کنید و اعتماد مصدوم را برای انجام معاینه یا کمک های اولیه به دست آورید. ( دقت کنید زمان زیادی را صرف این کار نکنید ) شرح حال معمولاً با پرسش در مورد مشخصات مصدوم ( نام و نام خانوادگی مصدوم ، سن ، جنس ، آدرس ) شروع می شود. چون قبل از ارائه کمک های اولیه رضایت اطرافیان مصدوم نیز مطرح می

باشد ، به همین دلیل نام و نام خانوادگی شاهدان حادثه را نیز منظور نمایید. سپس شکایت اصلی مصدومین هوشیار را سؤال کنید ، بدین منظور می توان از سؤالات بازمانند « چه شده ؟ یا مشکل شما چیست ؟ »استفاده نمایید. پس از پرسش به مصدوم وقت بدهید تا در این رابطه صحبت کند و صحبت او را قطع نکنید ، مگر اینکه از مسیر مورد بحث خارج شود. بیشترین شکایات اصلی ، درد و یا اختلال کارکرد اعضا می باشد.
بعد از پیدا کردن شکایت اصلی – اگر زمان اجازه دهد – دو روش به شما کمک می کند که مشکل مصدوم را مشخص می کند :
۱- گرفتن یک شرح حال به روش
S-A-M-P-L-E
2- در صورتی که درد ، یکی از شکایات اصلی باشد ، بکاربردن روش
به عنوان راهی برای شرح درد مصدوم میباشد. P-A-I-N
کمک های اولیه
هنگامی که به نظرمی رسد فرد در حال غش کردن است یا خود بیمار ذکر می کند که ممکن است به زودی غش کند ، دو کار انجام دهید :
۱- از افتادن و سقوط فرد جلوگیری کنید.
۲- فرد را طاق باز کنید و پاهایش را ۲۰ تا ۳۰ سانتی متر بالا نگه دارید.
اگر بیمار غش کرد و یا پیش بینی کردید که غش می کند :
۱- فوراً او را به پشت بخوابانید و پاهایش را ۲۰ تا ۳۰ سانتی متر بالا نگه دارید.
۲- اگر شروع به استفراغ کرد ، فرد را به پهلو بچرخانید تا راه تنفسی او باز بماند.
۳- لباسهای تنگ را آزاد کنید.

۴- اگر بیمار به زمین افتاده است به دنبال صدمات ثانویه او بگردید.
۵- پارچه ای را با آب خنک آغشته کنید و با آن پیشانی و صورت فرد را مرطوب نمایید.
۶- آب را روی صورت بیمار نپاشید زیرا خطر آسپیراسیون وجود دارد.
۷- املاح بودار یا آمونیاک به کار نبرید زیرا سوختگی مخاط تنفسی می دهد.
۸- از سیلی زدن به صورت بیمار به منظور بهوش آوردن وی خودداری کنید.
۹- تا قبل از بهبودی کامل اجازه نوشیدن به مصدوم ندهید.

غش بیماری نیست بلکه علامتی از بیماریهای مختلف به شمار می آید. در جریان غش بیمار به سرعت هوشیاریش را باز می یابد و لی اگر مصدوم یکی از شرایط زیر را داشته باشد نیاز به انتقال سریع به مراکز درمانی و مراقبت پزشکی دارد :
۱- بالای ۴۰ سال سن داشته باسد.
۲- حملات مکرر بیهوشی داشته باشد.
۳- بعد از ۵ – ۴ دقیقه بهوش نیاید.
۴- در حالت نشسته یا خوابید

ه هوشیاریش را از دست بدهد.
۵- غش بدون علت واضح.
توصیه های لازم در هنگام زلزله
۱- وحشت نکنید ، زلزله چند ثانیه بیشتر طول نمی کشد ( کمتر از یک دقیقه ) لذا نگریزید.
۲- در لرزش های ضعیف سعی کنید به زیر میز یا نیمکت های مقاوم پناه ببرید.
۳- در لرزش های شدید ، چهارچوب درها و یا ستون های قوی خانه را محکم نگه دارید تا زلزله متوقف شود.
۴- در صورت توقف لرزش ها ، درها را باز کنید و از داخل فضای سقف دار یا خطرناک خارج شوید.
۵- مراقب ریزش های شکسته ازارتفاع های بالاتر ، سقوط اشیاء وآتش سوزی باشید.
۶- اگر در هنگام لرزش در راه پله بودید محکم نرده را بگیرید و بیهوده ندوید.
۷- چنانچه در مکان های عمومی بودید به سمت درهای خروجی هجوم نبرید.
۸- اگر در وسیله نقلیه در حال حرکت بودید ، آن را با احتیاط در گوشه ای پارک کنید و در نقطه ای پناه بگیرید.
۹- چنانچه در ساحل بودید از ساحل فاصله بگیرید و به مناطق مرتفع بروید زیرا ممکن است موج های بلند وارد ساحل شود.
۱۰- در صورتی که از نظر زمانی فرصت داشتید ، جریان برق ، آب و گاز را قطع کنید.
۱۱- لازم است برای آمادگی در مقابل رویدادهای ناگهانی وسایل زیر را همراه داشته باشید :
رادیو ، اوراق بهادار ، بیمه نامه ، شناسنامه ، کارت ها ، دفترچه تلفن ، کیف- کمک های اولیه ، داروهای مورد نیاز ،چراغ قوه ، کپسول آتش نشانی و کمی آب و غذای کنسرو شده.
آمادگی های مورد نیاز
۱- وضع قوانین مربوط به استحکام سازه ها در جامعه مانند آیین نامه ۲۸۰۰٫
۲- وضع قوانین مربوط به کاربری زمین های شهری.
۳- تغییر مکان جوامع نزدیک به کانون های حادثه.
۴- افزایش آگاهی عمومی و گسترش برنامه های آموزشی مقابله با زلزله.
۵- تکمیل نشان گرهای پیش بینی زلزله.

مشخصات زلزله
۱- زلزله از قبل خبر نمی کند یعنی هشدار قبلی ندارد ، با این وجود در جریان زلزله های شدید ، پس لرزه ممکن است روی دهد و این پس لرزه ها به صورت هشداری برای زلزله بزرگ بعدی محسوب می شود.
۲- وقوع آن بسیار سریع اتفاق می افتد. زلزله به طور متوسط کمتر از یک دقیقه طول می کشد.
۳- عموماً مناطق زلزله خیز ، مشخص و از پیش شناخته شده می باشد.
۴- اثرات عمده زلزله شامل لغزش زمین و شکستگی لایه های زمین بوده و خسارات اساسی ای به شریان های حیاتی و زیرساختارها وارد می آورد.
نکته : از احداث ساختمان در مناطق زیر بپرهیزید :
۱- در نزدیکی گسل ها.
۲- در لبه پرتگاه ها وشیب ها.
۳- در مجاورت دیوارهای حایل غیر مقاوم.
۴- در مجاورت ساختمان های غیر مقاوم.
۵- در تماس با ساختمان های بلند.
۶- در زمین های سست.