صنعت ليزينگ

سايه روشن هايي از كاربردهاي ليزينگ در صنعت و اقتصاد
ليزينگ ؛ پديده اي نو
اشاره
تحولات وسيعي كه در عرصه توليد و عرضه و تقاضا، طي نيم قرن اخير رخ داده است، موجب شده است تا دست اندركاران سياستهاي اقتصادي دركشورها، برنامه هاي لازم را بــــراي تاسيس شركتهاي جديد كه مي توانند ابزارهاي اعتباري درجهت رشد صنايع و اقتصاد آنها محسوب شوند، در دستور كار خود قرار دهند.

واحدهاي ليزينگ (LEASING) ازجمله چنين شركتهايي ه

ستند كه چنانچه آئين نامه ها و مقررات فعاليت آنها به خوبي تدوين و تصويب شود مي توانند سهم خوبي در توسعه اقتصادي و صنعتي كشور داشته باشند. از ليزينگ تعابير و تعاريف مختلفي شده است برخي آن را اجاره داري كه نوعي قرارداد و توافق ميان

دو نفر اعم از فرد حقيقي و حقوقي است، تعريف كرده اند و گروهي آن را به صورت اجاره به شرط تمليك مي دانند. درهـــــرحال آنچه اهميت دارد بهره برداري از منفعت كالاي سرمايه اي و مصرفي كه قابليت اجاره دارد، است.

اهميت اجراي شيوه ليزينگ در كشورها براي رشد اقتصاد و صنايع تا آنجاست كه امروز نزديك به سه ميليون شركت در جهان به فعاليتهاي گوناگون ليزينگ مشغول مي باشند. بسياري به اشتباه تصور مي كنند اين پديده نو تنها در صنعت خودرو قابل اجرا بوده و كاربرد دارد. درحالي كه از آن در زمينه هاي اقتصادي، پزشكي، عملياتي، كمك خريد براي انواع قطعات و ليزينگ برون مرزي استفاده گسترده مي شود.
بنابراين مي توان گفت، ليزينگ، كاربردهاي وسيعي در اقتصاد جوامع دارد. در ايران كاربرد ليزينگ بيشتر در سرمايه و مسايل مالي مي باشد. برطبق آمارهاي جديد تا پايان سال ۱۳۸۲ تعداد شركتهاي ليزينگ در كشورمان بيش از۶۰ شركت بوده است.

به طوركلي شركتهاي ليزينگ مستقيماً با مشتريان سروكار

دارند و سعي بر اين دارند تا انتظارات مشتريان را درمورد ويژگيهاي كالاي مورد درخواست آنها تامين نمايند. اما اينكه در اين راه تا چه اندازه موفق بوده و هستند، هدف اصلي اين گزارش است.

اينكه ليزينگ چيست و تدوين آئين نامه ها و مقررات مربوط به آن تا چه حد به نفع شركتهاي ليزينگ و مخاطبانشان كه همان مشتريان يا مصرف كنندگان هستند، مي باشد و يا اينكه، چقدر در توسعه حركتهاي اقتصادي و چرخش چرخهاي صنعتي كشورمان نق

ش موثر ايفا مي كند، از محورهاي مهمي است كه در اين گزارش به آنها پرداخته شده است.

ليزينگ از بدو پيدايش
سابقه اجاره داري در تمام جوامع به قرنها پيش برمي گردد و نمي توان اذعان داشت كه محصول هزاره جديد است اما مي توان گفت كه امروز به صورت يك صنعت آن هم به شكل جهاني يا بيــــــن المللي، مورداستفاده قرار مي گيرد. يعني اجاره داري درموردهر نوع دارايي در هر كشور كه قابل تصرف و خريداري باشد، قابل اجرا است. اين دارايي ها مي تواند شامل زمين، نيروگاه، صنايع، رايانه ها، تجهيزات كارخانه اي، نرم افزارها، خودرو و هر نوع اموال منقول و غيرمنقول ديگر باشد كه بتوان منافع آنها را به ديگري واگذار كرد.
آقاي مرتضي كاووسي دبيركل انجمن شركتهــــــاي ليزينگ ايران و مدير امور سرمايه گذاري شركت پارس ليزينگ، تاريخچه ليــزينگ درجهان را اين گونه بيان مي كند، همان طور كه اشاره شد ليزينگ داراي تاريخ و سابقه اي كهن و چندهزار ساله است. شايد نتوان زمان

دقيق و مشخصي براي سرآغاز كاربرد عمليات اجاره در زندگي بشر يافت. ولي برمبناي آنچه كه از متون باستاني بدست داده شده است، اقوام ايلامي و سومري در حدود (۲۰۰۰) سال قبل از ميلاد مسيح به نوعي اجاره داري ساده زمين، گاو، آب و تجهيزات كشاورزي مي پرداخته اند. تقسيم بندي دوگانه ليزينگ به عملياتي و مالي اولين بار در دوران رم باستان و حكومت (JUSTINIAN) صورت گرفت. در قرون وسطي اجاره داري كشتي هاي تجاري به عنوان يك رشته مهم در مبادلات اعتباري بين مردم مرسوم گرديد. در اروپاي قرون ميانه، ليزينگ زمين و مستغلات باتوجه به قوانين سخت گيرانه زمين داري و محدوديتهاي شديد خصوصي سازي رونق چشمگيري يافت و به سرعت به ايالات متحده آمريكا منتقل شد. در يادداشتهاي روزانه جورج واشنگتن در دهه (۱۸۴

۰) موارد متعددي در زمينه ليزينگ كارخانجات و واگنهاي راه آهن به

چشم مي خورد. درهمين اوان، ليزينگ واگنهاي راه آهن در انگلستان نيز مرسوم گرديد و اولين شركت ثبت شده ليزينگ در ماه مارس (۱۸۵۵) با نام شركت واگن بير

منگهام تاسيس شد و به اجاره واگن به معدن داران ذغال و فلزات پرداخت. در اوايل قرن بيستم، ليزينگ ماشين آلات توليد يك محصول خاص نظير كفش و تجهيزات تلفن خصوصي در انگلستان و آمريكا گسترش يافت. اولين شركت مدرن و مستقل صنعت ليزينگ در سال (۱۹۵۲) در شهر سانفرانسيسكو تاسيس شد كه هنوز هم تحت نام شركت بين المللي ليزينگ ايالات متحده به فعاليت اشتغال دارد. تاسيس اين شركت را بايد سرآغاز تشكيل موسسات مستقل ليزينگ (غيروابسته به بانكها و يا موسسات مالي) در آمريكا به حساب آورد.
زيرا بانكها، طبق قانون فدرال كميسيون ارز، تا اوايل دهه (۱۹۶۰) از فعاليت ليزينگ به صورت موجر ممنوع بودند.
به هرحال رسوخ و رونق ليزينگ در اقتصاد ايالات متحده در شروع دهه (۱۹۵۰) را كه با رونق اقتصادي اين كشور در سالهاي بعداز جنگ جهاني دوم مقارن گرديده بود، بايد سرآغاز تحولات همه جانبه و فراگير اين صنعت به حساب آورد. به همين ترتيب ليزينگ از اوايل دهه (۱۹۶۰) در سرتاسر اروپاي غربي گسترش يافت و مقارن با همين سالها به ژاپن رسيد. خوشبختانه رونق و پويايي ليزينگ خيلي زود از محدوده جهان توسعه يافته فراتر رفت و به آفريقا، آمري

كاي لاتين و آسيا اشاعه يافت. اولين شركت ليزينگ در آفريقا در سال (۱۹۶۵) در زيمبابوه تاسيس شد و نخستين آن در هندوستان در سال (۱۹۷۳) به وجود آمد و در اين كشور پهناور به آنچنان شكوفايي رسيد كه در پايان سال (۱۹۸۴) تعداد اين شركتها به بيش از هفتصد شركت بالغ شد. همگي اين شركتها به اجاره داري اموال منقول نسبتاً كم بها نظير چرخهاي خياطي اشتغال ورزيدند.

شركت مالي بين المللي (INTERNATIONAL FINANCE CORPORATION) يا (IFC) وابسته به بانك جهاني كه باهدف تشويق سرمايه گذاري و رونق اقتصادي در كشورهاي جهان سوم تاسيس گرديده است، به سهم خود كوششهاي ذيقيمتي براي توسعه ليزينگ در كشورهاي درحال توسعه به عمل آورد. كره جنوبي اولين كشوري بود كه IFC به مشاركت در صنع

ت ليزينگ آن كشور پرداخت و شركت توسعه ليزينگ كره جنوبي را در سال ۱۹۷۷ با حمايتهاي عملياتي و دانش فني شركت ژاپني ليزينگ شرق (ORIENT LEASING OF JAPAN) بنيان نهاد. متعاقب اين اقدام صنعت ليزينگ در كشورهاي درحال رشد آمريكاي لاتين، آفريقا و آسيا با بهره گيري از حمايتهاي مالي و مشورتي (IFC) به سرعت گسترش يافت.

موسسه فوق الذكر، طبق آمار اعلام شده از جانب شركت (EUROMONEY) از سال (۱۹۷۷) تا پايان سال (۲۰۰۳) بيش از (۱۰۰۶) ميليون دلار، در (۵۴) كشور درحال توسعه و در (۱۰۳) شركت ليــــــزينگ اين كشورها سرمايه گذاري كرده است. گفتني است كه اين موسسه در سال ۱۳۸۲ مذاكراتي را با شركت بانك كارآفرين براي تاسيس يك شركت ليزينگ براي اجاره اقلام سنگين راهسازي و ساختماني به عمل آورده كه طبق اطلاعات اعلام شده، قرارداد اين سرمايه گذاري منعقد گرديده و مراحل اوليه اجراي طرح آغاز شده است.

طبق آخرين ارقامي كه موسسه پول اروپايي (EUROMONEY) به عنوان يكي از بزرگترين و معتبرترين مركز مطالعاتي ليزينگ در جهان منتشر نموده است، حجم عمليات ليزينگ در پايان سال (۲۰۰۲) فقط در پنجاه كشور منتخب مركز مذكور، به رغم رشد پايداري كه طي دهه گذشته داشته اند، با تاثيرپذيري از تحولات منفي اقتصاد جهاني ناشي از واقعه سپتامبر (۲۰۰۱) با (۳/۱) درصد رشد منفي به رقم (۴۶۱/۶) ميليارد دلار بالغ گرديد. در اين ميان ايالات متحده آمريكا با بيش از (۲۰۰) ميليارد دلار، نيمي از مبادلات جهاني ليزينگ را به خود اختصاص داده و پس از آن به ترتيب ژاپن ، آلمان، فرانسه و انگلستان بزرگترين سهم از بازار ليزينگ جهان را دراختيار داشته اند.

به گفته آقاي داود جديد بناب، مديرعامل شركت رايان سايپا، اجاره داري يا ليزينگ تامين منابع مالي (اعطاي تسهيلات) درقالب قراردادهاي اجاره به شرط تمليك به منظور تامين نيازهاي سرمايه اي متقاضيان است. اين نيازهاي سرمايه اي و نيازهاي سرمايه در گردش با ابزار ليزينگ تامين مي شوند. در اصل گسترش فرايند فعاليتهاي كسب و كار و نيز ضرورت تحــــــو

ل در روشهاي معمول كسب و كار موجب پيدايش شيوه ليزينگ در جوامع بويژه جوامع صنعتي شده است.
صنعت ليزينگ به عنوان يك صنعت مدرن مالي امروزه با حجم وسيع مالي، كشورهاي صنعتي درحال توسعه را دربرگرفته است. شركت ليزينگ ايران در سال ۱۳۵۴ هجري شمسي توسط فرانسويها در ايران تاسيس گرديده است. از حدود دو سال پيش باتوجه به وضعيت بازار، در بخش خودرو، شركتهاي ليزينگ فعاليتهاي گسترده اي را شروع كردند كه با توجه به

نياز بازار، حجم فعاليت آنها روز بروز گسترده تر مي گردد.

در بخش غيرخودرويي نيز فعاليتها شروع شده است كه احتمالاً قبل از پايان سال فعاليت ليزينگ آنها نيز شروع خواهدشد. درحال حاضر انجمني نيز به نام انجمن ليزينگ ايران تشكيل گرديده كه حدوداً ۵۰ شركت بزرگ و كوچك در آن عضويت دارند.

به هرحال نياز به تامين منابع مالي، همانطور كه در دنيا متداول است در ايران هم وجـــود دارد و طبيعتاً ما هم در كشورمان همان طوري كه از اختراعات و اكتشافات به عمل آمده استفــاده مي كنيم از اين پديده مالي نيز بهره مي بريم.

در ايران باتوجه به قوانين بانكي بدون ربا، ليزينگ تقريباً با عقد اجاره به شرط تمليك همخواني دارد.
آقاي محمد آزادي، دانشجوي كارشناسي ارشد مديريت و كارشناس سازمان مديريت صنعتي ليزينگ را روشي مي داند كه امكاناستفاده از دارايي ها را بدون نياز به مالكيت آنها فراهم مي آورد. وي معتقد است اين پديده جديد براي اولين بار در كشاورزي و توسط سومري ها مورد استفاده قرار گرفته و در طي قرون وسطي از ليزينگ براي استفاده از زمين و ساختمان نيز استفاده شده است.
ليزينگ پس از بحران سال ۱۹۲۹ در آمريكا و به منظور مقابله با مشكلات مالي و اقتصادي حاكم بر آن كشور به كار گرفته شد و اولين شركت ليزينگ در سال ۱۹۵۲ در آمريكا تاسيس شد و به تدريج بكارگيري اين روش طي سالهاي دهه ۱۹۶۰ در اروپا و ژاپن آغاز شد.
از نگاه آمار در سال ۲۰۰۱ ميلادي بيش از ۵۵۰ ميليارد دلار تجهيزات در سراسر دنيا از طريق ليزينگ مبادله شده است كه سهم ايالات متحده از اين رقم ۲۲۰ ميليارد دلار مي باشد. امروزه بيش از ۳۵ درصد از كل تجهيزات سرمايه اي ازطريق ليزينگ تامين مي شود و از هر ۱۰ شركت، ۸ مورد اين روش را بكــــار مي گيرند كه از ميان آنها مي توان شركتهاي IBM و XEROX را نام برد.
به طوركلي مي توان گفت، ليزينگ ابزار مهمي بـــــراي تشويق و ترغيب در امر سرمايه گذاري مي باشد و در توسعه اقتصادي كشورها بسيار موثر است، به گونه اي كه تا

 

حدود ۳۰ درصد از سرمايه گذاري هاي انجام شده در كشورهاي پيشرفته ازطريق ليزينگ انجام مي شود.
اينكه ليزينگ براساس چه نيازها و چارچوبهايي وارد ايران شده است را از زبان آقاي محمدعلي نوح پيشه مديرعامل و عضو هيأت مديره شـركت ليزينگ پارسيان مي خوانيم وي مي گويد، بطـوركلي ليزينگ ازسويي وسيله اي است جهت افزايش قدرت خريد به صورت تامين منابع مالي موردنياز طرف تقاضا و از سوي ديگر ابزاري است جهت توسعه فروش كالاهاي سرمايه اي و بادوام، توضيح آنكه در روابط اقتصادي معمولاً حداقل دو طرف و يا به عبارت بهتر دو مبادله گر نقش اساسي دارنـــــد كه به طرف عرضه يا عرضه كنندگان و طرف تقاضايا متقاضيان تعبير مي شوند. وقتي محصولي عرضه مي شود و براي تبادل آن قيمتي تعيين مي گردد مبادله اقتصادي تحقق نمي يابد مگرآنكه اولاً براي آن محصول، متقاضي وجود داشته باشد (محصول عرضه شده واقع نياز باشد)، ثانياً متقاضي قيمت تعيين شده را متناسب با محصول عرضه شده بداند و ثالثاً توانايي پرداخت قيمت محصول را داشته باشد.
ليزينگ ابزاري است كه عمدتاً شرط سوم را محقق مي كند و يا زمينه تحقق آن را فراهم مي كند.

به عبارت ديگر ليزينگ مي تواند متقاضيان يك كالا و يا محصول را به لحاظ كمّي افزايش دهد تا از اين طريق فاصله بين عرضه زياد و تقاضاي كمتر از عرضه را پوشش دهد. اين عبارت بيانگر زمينه هاي اقتصادي و اجتماعي پديده ليزينگ است. به اين معني كه وقتي تناسب بين عرضه و تقاضا دچار اختلال مي شود و عرضه بر تقاضا فزوني مي گيرد اتخاذ سياستهاي مالي و پولي مناسب جهت رفع اختلال پيش آمده ضرورت مي يابد. ليزينگ در اين مواقع ابزاري جهت جلوگيري از ركود اقتصادي و انباشت كالا و محصول در انبار عرضه كنندگان است. تغيير بازارهاي انحصاري به بازارهاي رقابتي از ديگر عواملي است كه فعاليت ليزينگ را به عنوان ابزاري جهت ايجاد مزيت رقابتي اجتناب ناپذيري مي نمايد.
خروج از شرايط انحصاري در توليد و عرضه محصول و تفوق عرضه نسبت به تقاضا به هر دليل (افزايش توليد و يا كاهش قدرت خريد و…) و توسعه رقابت بين توليدكنندگان زمينه ساز ظهور ليزينگ در اقتصاد مي باشد. اگرچه پديده ليزينگ در ايران (به صورت رسمي و در ابعاد بسيار محدود) قدمت چندين ساله دارد و حتي تاسيس اولين شركت ليزينگ به قبل از انقلاب برمي گردد (شركت ليزينگ ايران) لكن پس از انقلاب رشد و توسعه اين پديده به اواخر دهه ۱۳۷۰ و اوائل دهه ۱۳۸۰ مربوط مي شود كه اقتصاد ايران از اقتصاد نسبتاً بست

ه قبل به اقتصاد بازتري تغيير شكل داد و رقابت بين توليدكنندگان در عرصه هاي مختلف نيز افزايش يافت.
آقاي رضا كاوياني مشاور مديريت ريسك در صنايع نفت و گاز و پتروشيمي نيز در اين باره اعتقاد دارد، امروز ليزينگ به معناي اجاره دادن نوعي فعاليت اعتباري شامل تامين منابع مالي از بانكها و موسسات مالي و نيز كالا از توليدكنندگان يا عرضه كنندگان كالا و اجاره و فروش كالا به مصرف كنندگان يا متقاضيان است. در چنين حالتي شركت ليزينگ (موجر) مالك كــالا و استفاده كننده از كالا (مستاجر) مي باشد كه با دريافت تسهيلات از شركت ليزينگ از چنين حقي برخوردار شده است.

 

درواقع مستاجر حق استفاده از كالايي را در زمان حال دارد كه با وجوه مالي خود بدون استفاده از تسهيلات ليزينگ توانايي لازم جهت تهيه آن را نداشته باشد و بدين ترتيب با استفاده از اين روش، مستاجر مي تواند در هر زمان نسبت به تامين تجهيزات و ابزار كار جديدتر و مدرن تر بپردازد. افزون بر آن بهاي سنگين تكنولوژي روز را با شرايط مناسب تر تحمل خواهد نمود. درواقع مستاجر بهاي كالايي را كه درمقطع كنوني محاسبه گرديده در آينده و با سطح درآمد آتي خود مي پردازد. اداره و سازماندهي مناسب، كنترل و نظارت جديد بر وقوع عمليات فوق منجر به كاهش تورم در جامعه خواهد گرديد.

تعاريف و واژه هاي مرتبط با ليزينگ
ليزينگ از نگاه آقاي كاووسي يك ابزار است ابزاري با زمينه هاي گسترده كاربردي كه مهمتريــــن آن حركت دادن توليد و مصرف به سوي تعادل است. از آنجا كه بدون شك ديپلماسي اقتصادي كليه جوامع امروزه برمبناي پاسخگويي توليد به مصرف و افزايش متوازن هر دو اين عوامل و جلوگيري از بروز تورم يا كسادي در اقتصاد و مآلاً رفاه عامه استوار است، بنابراين وجود ابزاري تاثيرگذار در تحقق مطلوب اين استراتژي، اهميت كاربردي آن را نمايان مي سازد و به همين دليل ليزينگ در اقتصاد جهاني معاصر، باتوجه به ويژگيهاي آن از جايگاه رفيعي برخوردار گرديده و در همه عرصه هاي توليد، حضوري فعال و موثر دارد. بخش عظيمي از عمليات مالي و تامين اعتبار درجهــــان با استفاده از اين صنعت صورت مي پذيرد. ليزينگ را امروزه به عنوان صنعت مي شناسند، زيرا ليزينگ ابزار توليد مشتري (تقاضا) است.

تقويت و ارتقاي قدرت خريد در بازار مصرف و تبديل هر رغبت به خريد به يك تقاضاي موثر، رل اصلي ليزينگ است. ازسوي ديگر ليزينگ مكانيزمي سهل و ممتنع است. ازنظر سهولت وبه تعريف عام مي توان آن را وسيله اي دانست براي كسب منافع حاصل از استفاده از هر نوع كالا و يا خدمت، براي يك دوره زماني معين و درقبال پرداخت هزينه مربوط. ولي

ازمنظر تكنيك هاي روزآمد، ابداعات جديد و روشهاي گوناگوني كه در كشورهاي مختلف در اين صنعت صورت پذيرفته، ليزينگ پيشرفته را با آنچه كه در كشور ما جريان دارد، تا اندازه اي پيچيده و متفاوت جلوه گر مي سازد. مبادلات ليزينگ طي سه دهه گذشته تا امروز، باتوجه به مفاهيم حقوقي

، حسابداري، مالي، مالياتي، تجاري و بازاريابي داراي تعاريف گوناگوني گرديده است ولي همه آنها تلاش كرده اند تا اين مفهوم را درعمل اثبات كنند كه ليزينگ يك مبادله تجاري است كه در آن مالك كالا (مـــــوجره LESSOR) حق استفاده و بهره برداري از كالاي مورداجاره را در برابر اقساط اجاره و براي يك دوره معين به مستاجر (LESSEE) واگذار مي نمايد.

كميته بين المللي استانداردهاي حسابداري كه در سال (۱۹۸۲) استانداردهاي حسابداري ليزينگ را تحت عنوان (IAS.17) تدوين و منتشر نمود، عملياتينگ عملياتي (OPERATIONAL LEASE) .

طبق تعريف استاندارد (IAS.17) هرگونه عمليات ليزينگ، به غير از ليزينگ مالي، عملياتي خوانده مي شود. در اين روش، اختيار تملك كالا براي مستاجر وجود ندارد و دوره اجاره كوتاه مدت و يا ميان مدت بوده و هر كالا مي تواند طي عمر اقتصادي خود چندين بار مورد اجاره واقع شود.

آقاي نوح پيشه نيز ليزينگ را اين گونه تعريف مي كند: باتوجه به نكات فوق مي توان بيان نمود كه ليزينگ نوعي معاملـــه است كه اساس آن را اجاره تشكيل مي دهد و ارتباط بين مالك و متقاضي مبتني بر ارتباطات تعريف شده در حوزه موجر و مستاجر مي باشد.
به طورخلاصه مي توان بيان نمود كه ليزينگ فراهم آوردن شرايط تسهيلات اجاره از سوي موجر است كه طي آن حق استفاده و يا مالكيت محصول يا كالاي سرمايه اي و با دوام در ازاي دريــــافت اجاره و تحت شروط توافق شده اي در طي دوره اجاره (در مواردي كه حق استفاده به مستاجر واگذار مي شود) يا پايان دوره اجاره (در مواردي كه حق مالكيت انتقال مي يابد) به مستاجر واگذار مي گردد، كه در صورت انتقال مالكيت به آن اجاره به شرط تمليك مي گويند.

درحال حاضر دو نوع اجاره به صورت عمده جاري است كه نوع اول آن اجاره عملياتي و نوع دوم اجاره سرمايه اي است كه اصطلاحاً به صورت اجاره به شرط تمليك در قوانين كشور ما نيز تعريف و تبيين شده است.

خانم آناهيتا خزاعي، دانشجوي كارشناسي

ارشد مديريت صنعتي و يكي ديگر از كارشناسان سازمان مديريت صنعتي، تعاريفي از واژه هاي مهم از ليزينگ، مراحل اوليه آن و مزاياي ليــــــزينگ را ارائه كردند كه با هم مي خوانيم:

LESSEE (اجاره كننده): فرد يا شركتي كه حق استفاده از مورد اجاره را در ازاي پرداخت مبلغ اجاره تعيين شده در قرارداد دارد.
LESSOR (اجاره دهنده): مالك قانوني مورداجاره، كه حق استفاده از آن را در ازاء دريافت مبلغ تعيين شده در قرارداد به فرد يا شركتي منتقل مي كند.
CONTRACT (قرارداد): توافق كتبي بين

طرفين كه تمامي شرايط و موارد مرتبط با انتقال حق استفاده از مورداجاره و پرداخت مبلغ اجاره به LESSOR (اجاره دهنده) را دربردارد.
SUPPLIER (عرضه كننده): توليدكننده يا شركتي كه مورد اجاره را تهيه مي كند.
RENTAL (مبلغ اجاره): مبالغي كه به صورت دوره اي از طرف LESSEE (اجاره كننده) به LESSOR (اجاره دهنده) پرداخت مي شود و در قرارداد معين شده است.

مراحل اوليه ليزينگ
۱ – قرارداد ليزينگ بين دو طرف امضا مي شود.
۲ – LESSOR (اجاره دهنده)، مبلغ خريد را به تامين كننده پرداخت مي كند.
۳ – مورد اجاره به (اجاره كننده) تحويل داده مي شود.
۴ – LESSEE (اجاره كننده)، مبلغ تعيين شده را طبق قرارداد به LESSOR (اجاره دهنده) پرداخت مي كند.

مزاياي ليزينگ
۱ – نحوه پرداخت باتوجه به شرايط (اجاره كننده) ازنظر جريان نقدينگي تعيين مي گردد. مبلغ اجاره به صورت ماهانه، دو ماه يك بار و يا چهار ماه يك بار قابل پرداخت است همچنين مي توان اين مبلغ را (در طي زمان پرداخت) اضافه و يا كم نمود.
۲ – در پايـــــان مدت قرارداد (اجاره كننده) مي تواند مورد اجاره را به قيمت تعيين شده در قرارداد خريداري نمايد، قرارداد را تجديد كند و يا مورد اجاره را UPGRADE يا افزايش دهد.
۳ – علاوه بر حق استفاده از مورد اجاره خدمات ديگري نيز مانند پشتيباني فني، گارانتي و يا امكان تعويض مورداجاره براي استفاده از تكنولــــوژي پيشرفته تر نيز به مشتري ارائه مي گردد. هزينه اين گونه خدمات ممكن است به مبلغ ا

جاره افزوده شود و يا به صورت جداگانه محاسبه گردد.
۴ – هزينه خريد مورداجاره از عرضه كنندگان ازطريق منابع ماليLESSOR و يا با مشاركت سرمــــــايه گذاران و موسسات مالي تامين مي شود.
۵ – بــــــرطبق قوانين هر كشور، دو طرف مي توانند از مزاياي مالياتي مرتبط با ليزينگ استفاده كنند.
۶ – ليزينگ ممكن است با هدف خري

د و يا تنها با هدف استفاده از مورد اجاره در زمان مشخص، انجام گيرد.
تاثير ليزينگ بر صنعت و اقتصاد
آقاي كاوياني، با نگاهي مثبت به تاثير و نقش ليـــــزينگ بر اقتصاد و صنايع جامعه مي گويد، ليزينگ درصورتي كه به روش صحيح و با نرخ مناسب سود در اختيار همگان قرار گيرد، امكان بهره گيري از مواهب زندگي را نه در آينده دور، بلكه درحال براي آحاد مردم فراهم مي آورد. ايجاد اشتغال پايدار در واحدهاي كوچك خودكفا و مردمي از مزاياي بكارگيري ليزينگ در جامعه مي باشد. اين امر به خودي خود باعث بلوغ و اعتماد به نفس شده و فرد را در مسير رشد و تعالي مادي و معنوي قرار مي دهد. ليزينگ در كوتاه مدت باعث ايجاد اشتغال و افزايش GNP خواهدشد. ازجمله تاثيرات ليزينگ به اختصار مي توان به صرفه جويي در مصرف سرمايه مستاجر، ايجاد منابع مالي جديد براي شركتهاي بازرگاني و صنعتي، امكان انعكاس يا عدم انعكاس معامله در ترازنامه، گردش نقدينگي بيشتر در شركتها، ايجاد مانعي در راه افزايش تورم و نيز مستاجر را از خطر تغييرات تكنولوژي و لزوم جايگزين كردن ماشين آلات قديمي و يا ساير شرايطي كه به علت ابهام وضع آتي مي توانــــد او را از نقطه نظر اقتصادي موردتهديد قرار دهــد مصون نگه مي دارد و حمايت مي كند. ليزينگ همچنين امكان تنظيم بودجه مطمئن را به شركتها مي دهد و از آنجايي كه منابع مالي شركتهاي ليزينگ ازطريق اعطاي تسهيلات، صرف تامين تجهيزات موردنياز موسسات توليدي و صنعتي يا خدماتي مي گردد و به بياني منابع پولي، صرف امور معين مي شود و معمولاً در بازار سرمايه نيز اين اتفاق يعني انتقال مالي از دست يك ســـــرمايه گذار به دست سرمايه گذار ديگر به وفور يافت مي شود. نقش پراهميت شركتهاي ليزينگ در بهبود ساختار اقتصادي جوامع با تاثير در افزايش رقابت ميان منابع مالي ضمن تقليل هزينه تامين منابع مالي در سرمايه گذاريها، مضافاً در كاهش ريسك ها يا كنترل ريسك ناشي از آن قابل تامل است. ليزينگ مي تواند در افزايش اشتغال، كاهش نرخ تورم، افزايش درآمد ملي و سرانه و كاهش نرخ بهره و افزايش سرعت گردش پول نقش اساسي ايفا كند.

بطوركلي، توسعه فرايندي بحراني است كه قطعاً خودبه خود اتفاق نمي افتد بلكه دخالت موثر علمي، حرفه اي و سنجيده نهادهاي دولتي و مردم را مي طلبد.

چنين دخالتي ازطريق نهادها و فرايندهاي

مناسب امكان پذير است.
يكي از اصلي ترين نمادها و ابـــزارهاي اين مهم، بانكداري توسعه اي و سازمانهاي وابسته به آن مي باشد. دلايل نياز به بانكهاي توسعه اي و سازمانهاي وابسته آن ازجمله شركتهاي ليزينگ عبارتند از: محدوديت بازار، عوامل خارجي، مقياس اقتصادي، تضاد در منافع اجتماعي و فردي و خطرگريزي بخش خصوصي.

در فيزيك مبحثي به نام پروكلاسيون اس

ت كه موظف به پاسخگويي به يك سوال اساسي است، مبني بر اينكه تحت چه شرايطي يك خاصيت فيزيكي در يك شبكه منتشر مي شود به عنـــــوان مثال مبحث پروكلاسيون به ما مي گويد چه تعداد سيم در يك كابل مي تواند به طور تصادفي قطع باشد ولي جريان برقي كه از يك طرف شبكه وارد مي شود به طرف ديگر برسد، كه در اين مبحث حد آستانه و محاسبه رياضي آن نقش اساسي دارد. حد آستانه حداقل شرايط لازم براي تسري يا عدم تسري يك پديده در كل شبكه مي باشد.

اگر و فقط اگر توسعه يافتگي در يك جامعه از چنين قوانيني تبعيت كند ساده انديشي است اگر تصور كنيم مي توان تنها بخشي از جامعه را در راه توسعه انداخت و انتظار تسري آن را داشت. بنابراين توسعه نياز به عزم ملي دارد و در اين راه ليزينگ مي تواند نقش ابزار پروكلاسيون توسعه اقتصادي را بازي مي كند.

ليزينگ بسته به وضعيت منطقه اي و جغرافيايي يا ملي، مي تواند در ابعاد گوناگوني ظاهر شود و سازماندهي گردد. براي مثال ليزينگ خودرو در استانهاي ترانزيت از قبيل سيستان و بلوچستان، خراسان، اصفهان، فارس، آذربايجان و تهران مي تواند تحولي در امر حمل و نقل جاده اي فراهم كند و همچنين ليزينگ كشتي هاي صيادي يا لنجها

مي تواند تحولي در امر صيادي و كشتيراني به وجود آورد و ليــــزينگ ماشينهاي راهسازي و جاده سازي انقلابي در امر اشتغال و ايجاد راههاي ارتباطي خواهدبود. و دركل ليزينگ در هر صنعتي كه وارد شود و به صورت مطالعه شده و صحيح به ا توسعه اقتصادي دركل بدنه جامعه فراهم گردد. و اين نيازمند توجه بيشتر به اهميت نقش ليزينگ به عنوان يك مدل از پروكلاسيون توسعه اقتصادي مي باشد.

درباره توسعه صنعت و اقتصاد توسط ليزينگ آقاي نوح پيشه، معتقد است؛ همچنان كه مطرح شد ليزينگ مي تواند ابزاري باشد در متعادل كردن عرضه و تقاضا ازطريق افزايش قدرت خريد متقاضي، لذا در صورتي كه بين اعطاكنندگان تسهيلات و عرضه كنندگان كالا تعاملي برقرار شود مي توان بيان نمود كه ليـزينگ مي تواند مانع از انباشت كالا نزد عرضه كننده و سازنده گردد و از بروز بحرانهاي ناشي از ركود اقتصادي جلوگيري نمايد. البته اين امر وقتي محقق مي گردد كه سهم ليزينگ در مبادلات اقتصادي قابل توجه باشد. تاثير ديگر ليزينگ آن است كه از فشار مراجعه متقاضي به سيستم بانكي جهت اخذ تسهيلات مي كاهد و طيف وسيعتري از مردم كه به هر دليلي استفاده از تسهيلات بانكي براي آنها مقدور نيست را در زمره استفاده كنندگان از تسهيلات قرار مي دهد.

باتوجه به نكات فوق مي توان بيان نمود كه ليزينگ از يك سو مي تواند رافع ركود اقتصادي ازطريق فعال كردن طرف تقاضا باشد و از اين طريق زمينه هاي اقتصادي و مالي لازم را جهت رشد توليدات و افزايش ظرفيت توليد كارخانجات سازنده محصولاتي را كه فروش آنها از طريق ليزينگ انجام مي شود فراهم نمايد كه پيامد اين امر نيز افزايش اشتغال و كاهش نرخ بيكاري است و از سوي ديگر با فراهم نمودن امكانات مالي براي مصرف كننده، رفاه بيشتري را نصيب استفاده كنندگان از تسهيلات مي نمايد.

انتظار مي رود كه باتوجه به شرايط اقتصادي روبه رشد كشور، ليزينگ نيز بتدريج به جايگاه واقعي و مناسب خود در عرصه فعاليتهاي اقتصادي نائل گردد. براساس آمار موجود دركشورهاي پيشرفته صنعتي سهم ليزينگ در حدود ۲ درصد توليد ناخالص داخلي است. اين سهم در كشور ما به كمتر از ۰/۵درصد (نيم درصد) بالغ مي گردد. لذا چنانچه رفع موانع موجود در سر راه توسعه و تعميم فرهنگ ليزينگ در كشور موردعنايت مراجع قانونگذاري، سياستگذاري و نظارت پولي و مالي قرار گيرد مي توان اميدوار بود كه در آينده نزديك شاهد ايفاي نقش تعيين كننده و رسالت اصلي ليزينگ در توسعه اقتصادي كشور باشيم.

 

درباره تاثير ليزينگ بر اقتصاد و صنايع نيز آقاي جديدبناب نظريات خود را اين گونه بيان كرد، صددرصد، اجراي ليزينگ دركشورمان بر صنعت و اقتصاد كشور تاثيرگذار است و آن هم تاثير مثبت. ليزينگ به عنوان الگويي جديد در تجارت از يك طرف تامين كننده نيازهاي مالي و پولي متقاضيان كــــالا و از طرف ديگر فراهم كننده ابزار توليد انبوه و همچنين وسايل و ابزار بخش خدمات ازجمله لوازم پزشكي، آزمايشگاهي و بيمارستاني در اقتصاد خردوكلان خواهدبود.