طراحي پست

مقدمه
با رشد روزافزون جمعيت، بزرگ شدن ش.رها، افزايش مصرف سرانه انرژي الكتريكي و وابستگي كليه فعاليتهاي اجتماعي اعم از صنعتي – كشاورزي اقتصادي و خدماتي به انرژي الكتريكي لزوم تامين اين انرژي بصورت گسترده و در مقياس بالا و بنحو مطلوب اجتناب ناپذير مي باشد.

بديهي است كه تامين اين انرژي با مقياس و كيفيت فوق از طريق نيروگاه هاي محلي و كوچك نه تنها اقتصادي نبوده بلكه در اكثر موارد از نقطه نظرهاي مختلفي غيرعملي نيز مي باشد. از طرف ديگر احداث نيروگاه هاي بزرگ امروزه در نقاط خاص قابل توجيه بوده كه عمدتا از مراكز مصرف دور بوده و بنابراين لازم است توليدشان از طريق خطوط انتقال كه بنحو مناسبي به يكديگر ارتباط مي يابند و تشكيل شبكه الكتريكي را ميدهند بمراكز مصرف هدايت كردند.

براي انتقال قدرت هاي زياد و در فواصل طولاني بمنظور كاهش تلفات لازم است ولتاژ توليدي نيروگاه افزايش يافته و سپس در نقاط مصرف طي مراحلي بنحوي كاهش داده شود كه قابل استفاده براي مصرف كننده باشد.

براي تبديل اين ولتاژ و همچنين بمنظور اتصال نقاط مختلف شد كه به يكديگر بايستي ايستگاههائي در شبكه ايجاد نمود كه به پست برق معروف هستند.

تعریف پست:
پست محلی است که تجهیزات انتقال انرژی درآن نصب وتبدیل ولتاژ
انجام می شودوبا استفاده از کلید ها امکان انجام مانورفراهم می شود
درواقع کاراصلی پست مبدل ولتاژ یاعمل سویچینگ بوده که دربسیاری
از پستها ترکیب دو حالت فوق دیده می شود.

 

در خطوط انتقال DC چون تلفات ناشی از افت ولتاژ ندارد وتلفات توان انتقالی بسیار پایین بوده ودر پایداری شبکه قدرت نقش مهمّی دارند لزااخیرا ُ این پستها مورد توجه قراردارند ازاین پستها بیشتردر ولتاژهای بالا (۸۰۰ کیلو ولت وبالاتر) و در خطوط طولانی به علت پایین بودن تلفات انتقال استفاده می شود.
درشبکهای انتقال DC درصورت استفاده ازنول زمین می توان انرژی الکتریکی دا توسط یک سیم به مصرف کننده انتقال داد.
پستها را می توان ازنظر نوع وظیفه,هدف,محل نصب,نوع عایقی, به
انواع مختلفی تقسیم کرد. براساس نوع وظیفه وهدف ساخت:

پستهای افزاینده , پستهای انتقال انرژی , پستهای سویچینگ و کاهنده فوق توزیع .
ـــ براساس نوع عایقی:

پستها با عایق هوا, پستها با عایق گازی( که دارای مزایای زیراست:
(پایین بودن مرکز ثقل تجهیزات در نتیجه مقاوم بودن در مقابله زلزله,

کاهش حجم, ضریب ایمنی بسیار بالا باتوجه به اینکه همهً قسمت های
برق دار و کنتاکت ها در محفظهً گازSF6 امکان آتش سوزی ندارد,

پایین بودن هزینهً نگهداری باتوجه به نیاز تعمیرات کم تر, استفاده د ر
مناطق بسیار آلوده و مرطوب و مرتفع
گرانی سیستم و گرانی گاز SF6 , نیاز به تخصص خاص برای نصب و تعمیرات,مشکلات حمل و نقل وآب بندی سیستم.
ـــ بر اساس نوع محل نصب تجهیزات :
نصب تجهیزات در فضای باز , نصب تجهیزات در فضای سرپوشیده .
معمولاُ پستها را از ۳۳ کیلو ولت به بالا به صورت فضای باز ساخته وپستهای عایق گازی راچون فضای کمی دارندسرپوشیده خواهند ساخت.

انواع پستها

پستهاي برق از نظر وظيفه اي كه در شبكه بعهده دارند، به انواع زير تقسيم ميشوند.
پست هاي بالا برنده ولتاژ (پست نيروگاهي) Step up substations
پست هاي توزيع (كاهنده ولتاژ) Distribution substations
پست هاي كليدي Switching substations

پست هاي بالا برنده ولتاژ (پست نيروگاهي) Step up substations
ولتاژ توليدي ژنراتورها بعلت محدوديت هايي كه در ساخت آنها وجود دارد محدود بوده و براي انتقال اقتصادي قدرتهاي زياد بفواصل طولاني لازم است كه ولتاژ آنها افزايش يابد. بنابراين معمولاً در نيروگاههاي بزرگ كه از مراكز مصرف دور مي باشند. لازم است پستهايي بمنظور تبديل ولتاژ به ولتاژ بالاتر (كه مقدار آن بستگي به فاصله و قدرت انتقالي دارد) احداث گردند كه باين پستها كه وظيفه افزايش ولتاژ توليدي را دارند پستهاي بالابرنده ولتاژ مي گويند.

پست هاي توزيع (كاهنده ولتاژ) Distribution substations
ولتاژ انرژي الكتريكي مورد نياز مصرف كنندگان بايستي در حد مطلوب كاهش داده شود تا بتواند قابل مصرف باشد، اين كاهش ولتاژ از طريق پستهاي كاهنده و يا پستهاي توزيع صورت مي گيرد ولي بايد توجه داشت كه كاهش ولتاژ از مقدار خيلي زياد بمقدار خيلي كم از طريق ايستگاههاي توزيع با قدرت كم اقتصادي نميباشد و بنابراين لازم است كه اين ولتاژ در چند مرحله كاهش داده شود.

 

پست هاي كليدي Switching substations
اين پستها در واقع هيچگونه تبديل ولتاژي انجام نميدهند بلكه فقط كارشان ارتباط خطوط مختلف شبكه به يكديگر است. لازم به تذكر است كه ممكن است پستهائي در شبكه وجود داشته باشند كه تركيبي از هر يك از پستهاي فوق باشند. بعنوان مثال قسمتي از پستي نيروگاهي ميتواند با كاهش ولتاژ وظيفه توزيع محلي را نيز انجام دهد و يا دربستي علاوه بر انجام عمل ارتباط خطوط مختلف عمل تبديل يا كاهش ولتاژ نيز صورت بگيرد.
پستها از نظر كلي و وضعيت فضاي استقرار تجهيزات به دو صورت وجود دارند.

پستهاي باز (بيروني) Outdoor
پستهاي بسته (داخلي) Indoor
پستهاي باز پستهائي هستند كه تجهيزات فشار قوي آنها در محوطه باز قرار دارند و مستقيماً در معرض تغييرات شرايط جوي غيرقابل كنترل مي باشند.
پستهاي بسته پستهائي هستند كه تمام تجهيزات فشار قوي آنها يا اكثر آنها (معمولا ترانسفورماتورهاي قدرت در فضاي آزاد نصب مي شوند) درمحوطه پوشيده قرار دارند.
اصولا كلمات Indoor و Outdoor در مورد اكثر تجهيزات فشار قوي بكار برده ميشود و در واقع معرف نحوه كاربرد وسيله مزبور از نظر نصب در فضاي آزاد و يا بسته ميباشد. بدهي است كه تجهيزات Outdoor بايستي داراي شرايط ويژه اي از نظر شرايط جوي محيط (درجه حرارت آلودگي و..) باشند كه لزوماً تجهيزات Indoor داراي چنين ويژگي هايي نميباشند.
پستهاي بازخود بر چند نوع هستند:
پستهاي معمولي Concentional
پستهاي گازي (GIS) Gas insulated substations
پستهاي هوائي Pole mounted substations
پستهاي معمولي پستهائي هستند كه آزادعايق بين فازها و قسمتهاي برقدار با زمين بوده و بنابراين لازم است فاصله معيني بين قسمتهاي برقدار برقرار بوده و علاوه بر آن براي ايمني افرادي كه در محوطه پست عبور و مرور ميكنند،‌فواصل مشخص و معيني بين تجهيزات و باز مين در نظر گرفته شود و تجهيزات مستقيماً درمعرض عوامل جوي از قبيل آلودگي و غيره مي باشند . شكل صفحه بعد يك نمونه از اين پستها را نشان مي دهد، اين پستها درمواقعيكه با محدوديت هايي از قبيل زمين آلودگي و غيره روبرو نباشيم كاربرد داشته و اقتصادي ترين نوع پستها (در ولتاژهاي بالا) ميباشند.
پستهاي گزاي GIS پستهائي هستند كه قسمتهاي برقدار تجهيزات (بخصوص تجهيزات سوئيچگير) در داخل محفظه هاي فلزي كه با گاز SF6 پر شده قرار دارند اين محفظه هاي فلزي داراي پتانسيل صفر (زمين) ميباشند بنابراين رعايت فواصل مشخص لزومي ندارد.
لازم به تذكر است كه گاز SF6 گازي است كه داراي خاصيت عايقي بسيار خوبي در فشارهاي بالا بوده و معمولاً در پستهاي فشار قوي نقش بسيار عمده‌اي در جهت كاهش ابعاد و همچنين بي اثر نمودن آلودگي هاي محيط دارد.

پست ۴۰۰ كيلوولت GIS از نوع بيروني
اين پستها در مواردي بسته به محدوديت فضا بصورت طرحها و خاصي نيز
پستهاي هوائي:
پستهاي توزيع در ولتاژهاي ۲۰ كيلو ولت به پائين و با قدرت كم ميباشند كه معمولا در نقاط حومه شهرها و يا روستاها روي تيرهاي برق نصب ميگردند و با هزينه بسيار كمي نيز احداث ميگردند و تجهيزات عمده آنها ترانسفورماتور مي باشد.
پستهاي بسته نيز خود بر چند نوع ميباشند.
پستهاي گازي (GIS)
پستهاي معمولي Conventional
پستهاي گازي:
در بعضي از مناطق كه بعللي از قبيل كمبود جا و يا آلودگي بيش از حد (مناطق ساحلي) امكان احداث پستهاي معمولي باز نميباشد پستهاي فوق كه بلحاظ وجود محفظه هاي فلزي كه ازگ از پر شده و قسمتهاي برقدار در آنها قرار دارند نيازي به رعايت فواصل مشخص بين تجهيزات از يكديگر و با زمين نبوده نصب ميگردند.

اين پستها خود ممكن است بصورت روزميني و يا زيرزميني وجود داشته باشند در كشورهايي كه زمين از ارزش فوق العاده بالائي برخوردار مي باشد مثل كشور ژاپن از پستهاي زيرزميني كه از نوع GIS ميباشد استفاده ميشود اين پستها در طبقات زيرين ساختمانهاي بزرگ و بلند قرار دارند و ترانسفورماتورهاي آنها از سيستم خنك كنندگي آبي استفاده مينمايند.

 

پستهاي معمولي بسته:
پستهاي با ولتاژ پايين (تا حدود ۶۳ كيلوولت) را براي افزايش ايمني و همچنين جلوگيري از اثرات آلودگي محيط و محدوديتهاي شهري ميتوان بصورت بتسه احداث نمود اين پستها تا ولتاژ ۱۳۲ كيلوولت نيز وجود دارد ولي بايد توجه داشت كه در ولتاژهاي بالا بلحاظ بزرگ شدن ابعاد هزينه ايجاد ساختمان زياد بوده و معمولا اقتصادي نميباشد.

اين پستها در ولتاژهاي پائين بصورتهاي كيوسكي – زيرزميني و غيره نيز وجود دارد. شكل صفحه بعد يك نمونه از اين پستها را نشان ميدهد.
پستهاي سيار Mobile substation
اين نوع پستها معمولا بصورت پستهاي با ظرفيت كم و در ولتاژهاي بالا ميتوانند بصورت موقت جايگزين يك پست دائمي با ولتاژ بالا كه زمان زيادي طول ميكشد بشوند. اين پستها در شبكه ايران بصورت ۲۰/۲۳۰ كيلوولت و ۶۳/۲۳۰ كيلوولت با ظرفيت هاي محدودي در حدود ۳۰ تا ۴۰ مگا ولت آمپر مورد استفاده قرار ميگيرند.

تجهيزات اين پستها كه معمولا بصورت GIS ميباشد بهمراه يك دستگاه ترانسفورماتور روي يك يا چند دستگاه تريلي نصب گرديده و بسادگي ميتوانند از يك نقطه به نقطه ديگر انتقال داده شوند.
اين نوع پستها معمولاً بصورت موقت به يك خط فشار قوي بصورت T اتصال يافته و در حالتهاي اضطراري و تا مواقعي كه پست صالي در منطقه راه اندازي شود بار منطقه را تامين خواهد نمود.

 

اجزاء‌تشكيل دهنده پستها:
بطور كلي پستها از اجزاء كلي زير تشكيل ميگردند.
سوئيچگير Switchgear

ترانسفورماتورهاي قدرت و ترانسفورماتورهاي زمين و يا تغذيه داخلي
سيستم هاي جبران كننده از قبيل راكتور و يا خازن
تاسيسات جنبي الكتريكي مانند سيستم روشنائي محوطه – سيستم حفاظت از رعد و برق سيستم زمين
ساختمان كنترل
تاسيسات جنبي ساختماني مانند ساختمان نگهباني – اطاق ديزل – انبار پاركينگ و غيره
البته بايد توجه داشت كه در بعضي از پستها بسته به نوع پست ممكن است بعضي از اجزاء فوق وجودنداشته باشد،‌بطور مثال در پستهاي كليدي اجزاء رديف ۲ وجود ندارد.
حال بشرح جزئيات تشكيل دهنده هر يك از اجزاء زير ميپردازيم:
سوئيچگير:
به مجموعه اي از تجهيزات فشار قوي كه عمل ارتباط فيدرهاي مختلف را به باس يا رويا قسمتهاي مختلف باس بار را بيكديگر در يك سطح ولتاژ معين انجام ميدهد، سوئيچگير ميگويند.
در يك پست تبديل ممكن است يك يا دو و يا سه سوئيچگير با ولتاژهاي مختلف وجود داشته باشد. مثلاً در پست ۶۳/۲۳۰/۴۰۰ كيلوولت زياران سه سوئيچگير ۴۰۰ كيلوولت – ۲۳۰ كيلوولت و ۶۳ كيلوولت وجود دارد.
الف: باس بار (شين) – مقره – اسكلت فلزي – سيم – لوله كلمپ و اتصالات
ب: كليد فشار قوي (دژنكتور) Circuit breaker
ج: سكسيونر (جدا كننده) Disconnect switch
د: ترانسفورماتورهاي جريان وولتاژ Instrument transformers
ه: تله موج و متعلقات مربوطه Line trap
شينه بندي Basar Arrangement
شينه بندي : نحوه ارتباط الكتريكي فيدرهاي مختلف را به يك باس بار و به يكديگر درهر سوئيچگير ، شينه بندي ميگويند.
شينه بنديهاي مختلفي وجود دارد كه انتخاب هر يك از آنها بايستي با توجه به مزايا و معايب هر يك و اصول كلي زير براي هر پست و يا سوئيچگير مورد توجه قرار گيرد.
الف: ولتاژ و ظرفيت پست
ب: قابليت اطمينان مورد نياز در تامين بار مصرف كننده ها
ج: قابليت انعطاف در تعمير و يا توسعه
د: موقعيت پست در سيستم
ه: نوع تجهيزات (معمولي يا G.I.S)
و: وضعيت فيدرهاي تغذيه كننده و نحوه ارتباط آنها به پستهاي مجاور ونحوه شينه بندي پستهاي مزبور
ز: تعداد و نحوه ارتباط فيدرهاي تغذيه شونده، به پستهاي مربوطه و وضعيت شبكه تغذيه شونده
ح: وضعيت پست از نظر توسعه آينده
ط: محدوديت هاي موجود از قبيل كمبود جا و غيره
ي : قيمت و پارامترهاي اقتصادي
حال بشرح هر يك از شينه بندي هاي متداول و مزايا و معايب آنها ميپردازيم.
شينه بندي ساده
معمولترين و متداولترين شينه بندي براي پستهاي با ولتاژ با ۶۳ كيلوولت بوده (گرچه پستهاي كم اهميت با ولتاژ تا ۲۳۰ كيلوولت نيز با شينه بندي فوق وجود دارند)
اين نوع شينه بندي كه در شكل صفحه بعد نشان داده شده ، ساده ترين و ارزانترين نوع شينه بندي است.
عايقي تجهيزات را كاهش داد. پايين آوردن سطح عايقي تجهيزات از نظر اقتصادي و بهره برداري مهم ميباشند. يكي از وسايل حفاظتي درداخل پست برقگير (Lightning arrestor) ميباشد كه ساختمانآن در بخش مبوطه شرح داده خواهد شد . برقگيرها اضافه ولتاژهاي ظاهر شده در پست را كنترل مي نمايند. مشخصات برقگير با توجه به مقادير اضافه ولتاژهاي مختلف بدست مي آيد. باتوجه به مقدار اضافه ولتاژ موقت نامي برقگير انتخاب مي شود. در ولتاژهاي زير ۳۰۰ كيلوولت مقدار اضافه ولتاژ صاعقه و در بالاي ۳۰۰ كيلوولت مقدار اضافه ولتاژ سوئيچينگ تعيين كننده سطح ولتاژ حفاظتي در برقگير ميباشند. سطح تحمل عايقي تجهيزات بايستي بالاتر از سحط حفاظتي ولتاژ در برقگير بوده كه اين اختلاف سطح بعنوان ضريب اطمينان ميباشد. حداقل مقدار سطح تحمل عايقي تجهيزات بايستي ۲/۱ برابر بزرگتر از سطح حفاظت شده توسط برقگير باشد.
مزايا : سادگي – ارزاني – سهولت در بهره برداري
معايب:
الف: تعميرات در هر مورد بدون قطع بار امكان پذير نيست.
ب: توسعه پست بدون قطع بار امكان پذير نيست
ج: اتصالي روي باس با رعايت قطع بار كامل پست ميشود.
براي رفع عيب (ج)‌ ميتوان از شينه ساده تقسيم شده استفاده نمود كه با اتصالي روي هر قسمت از باس بار فقط بار مربوط به فيدرهاي متصل شده بهمان قسمت از باس بار قطع ميگردد (شكل ب)
براي پستهاي ۲۰ كيلوولت و توزيع عموماً از اين نوع شينه بندي استفاده ميشود. ولي براي پستهاي با ولتاژ بالا معمولاً از اين نوع شينه بندي استفاده نميشود مگر در موارد يكه اهميت پست كم باشد و يا اينكه سوئيچگير پست از نوع باشد كه احتمال اتصالي روي باس بار خيلي كم ميباشد. از نكات مثبت اين نوع شينه بندي اين است كه :
سيستم هاي حفاظت و كنترل و اندازه گيري و مانورهاي عملياتي بسيار ساده ميباشد.
شينه بندي ساده:
اين نوع شينه بندي از نظر اصولي همان شينه بندي ساده جدا شده است با اين تفاوت كه دو قسمت شينه از نظر استقرار فيزيكي بنحوي بوده كه روبروي هم قرار داشته و داراي اين خاصيت مي باشد كه زوجهاي مختلفي از فيدرهاي مجاور كه هر فيدر از يك قسمت از باس بار تغذيه ميشوند بدون تقاطع با يكديگر ميتوانند به پستهاي مختلفي ارتباط يابند.
باين ترتيب با بروز اتصالي روي هر قسمت از باس بار فقط يكي از فيدرهاي هر زوج بدون برق شده كه در نتيجه هيچيك از پستهاي تغذيه شونده از اين فيدرها بدون برق نميشوند.
اين نوع شينه بندي در سوئيچگيرهاي با تعداد زيادي فيدر خروجي كه از نوع خط هوائي ميباشند مناسبتر از نوع شينه بندي معمولي ساده ميباشد.
عايقي تجهيزات را كاهش داد. پايين آوردن سحط عايقي تجهيزات از نظر اقتصادي و بهره برداري مهم ميباشند. يكي ا زوسايل حفاظتي در داخل پست برقگير (Lightning arrestor) ميباشد كه ساختمان آن در بخش مربوطه شرح داده خواهد شد. برقگيرها اضافه ولتاژهاي ظاهر شده در پست را كنترل مي نمايند.

مشخصات برقگير باتوجه به مقادير اضافه ولتاژهاي مختلف بدست مي آيد. باتوجه به مقدار اضافه ولتاژ موقت ولتاژ نامي برقگير انتخاب ميشود. در ولتاژهاي زير ۳۰۰ كيلو ولت مقدار اضافه ولتاژ صاعقه و در بالاي ۳۰۰ كيلوولت مقدار اضافه ولتاژ سوئيچينگ تعيين كننده سطح ولتاژ حفاظتي در برقگير ميباشند. سطح تحمل عايقي تجهيزات بايستي بالاتر از سطح حفاظتي ولتاژ در برقگير بوده كه اين اختلاف سطح بعنوان ضريب اطمينان ميباشد. حداقل مقدار سطح تحمل عايقي تجهيزات بايستي ۲/۱برابر بزرگتر از سطح حفاظت شده توسط برقگير باشد.

مقادير تحمل سطح عايقي تجهيزات در جداول ضميمه ۳و ۴و۵ درج شده و مشخصات برقگيرها در بخش برقگير آورده شده است.
سيستم شيشه اصلي و انتقالي Main and Transfer bus scheme

اين نوع شينه بندي نسبت به شينه ساده داراي قابليت اطمينان بيشتري است و معمولاً هنگاميكه تعداد فيدرها زياد باشد مورد استفاده قرار ميگيرد.
در اين نوع شينه بندي همواره از يك شينه بعنوان شينه اصلي و از شينه ديگر بعنوان شينه انتقالي استفاده ميشود.
مزيت اين شينه بندي نسبت به شينه بندي ساده در اين است كه كليد كوپلاژ ميتواند جاي هر يك از كليدهاي فيدرها را بگيرد، باين معني كه در اثر خرابي كليد فيدر مربوطه را ميتوان ا زطريق كليد كوپلان به باس بار اصلي متصل نمود.

عيب اين نوع شينه بندي در اين است كه در صورت بروز عيب روي شينه اصلي كليه فيدرهاي بي برق ميشوند كه ميتوان با نصب كليد جدا كننده شينه اصلي اين عيب را كاهش داد. در شكل اين كليد با خط چين نشان داده شده است.

شينه بندي دوبل Double (Duplicate) busbar
در اين نوع شينه بندي همانطوريكه از نامش پيداست دو شينه وجود دارد كه هر دو اصلي بوده و هر فيدر ميتواند بسته به انتخاب اپراتور به هر يك از باس بار (شينه) ها متصل باشد.
در اين نوع شينه بندي در اثر اتصالي روي هر شينه ميتوان فيدرهاي متصل بآنرا به شينه ديگر انتقال داده و نسبت به رفع اتصال يو يا تعمير شين بدون بي برق شدن فيدرها اقدام نمود.

از مزاياي ديگر اين نوع شينه بندي اينست كه اپراتور ميتواند به نحو دلخواه فيدرها را روي دو باس با ر در حالت عادي متصل نمايد.
در اين نوع شينه بندي تعميرات روي شينه و همچنين توسعه پست با حداقل قطعي برق قابل انجام ميباشد.
در اين نوع شينه بندي نيز ميتوان جهت بالا بردن اطمينان و امكان انتخاب در پست از كليد تقسيم كننده شينه استفاده نمود.
ضمناً با اضافه كردن سكسيونرهاي (الف) يا (ب) در شكل فوق ميتوان امكان انجام تعميرات روي كليد فيدرهاي مربوطه را بدون بي برق كردن آن و با استفاده از كليد كوپلاژ بدست آورد.
اين سيستم از متداولترين نوع شينه بنديها است كه در پستهاي مهم از آن استفاده ميشود. بخصوص پستهائي با تعداد فيدرهاي زياد.
۵- شينه بندي ۵/۱ كليدي One and a half breaker scheme
اين نوع شينه بندي كه در سالهاي اخير بخصوص در كشور ما متداول شده از انواع شينه بندي است كه ضمن قابليت اطمينان بالا در تامين برق فيدرها از سلكتيويته (قابليت انتخاب) زيادي نيز برخوردار ميباشد و از نظر اقتصادي نيز حالت اپتيمم را در مقابل مزاياي خود دارد.
دليل نام گذاري آن به ۵/۱ كليدي همانطوريكه در زير مي بينيد اينست كه براي هر دو فيدر ۳ كليد اختصاص مييابد.
از مزاياي اين شينه بندي اينست كه در اثر اتصالي روي شينه هيچ يك از فيدرها حتي براي مدت كوتاهي هم بي برق نميشوند. ضمناً در اثر خرابي و يا در موقع تعمير هر كليد نيز فيدر مربوطه ميتواند از مسير ديگر برقدار باشد.
در شكل صفحه بعد بترتيب حالتهاي اتصالي روي باس با زوايا خرابي كليدها را كه تمامي فيدرها برقدار ميباشند را نشان مي دهد.
۶- شينه بندي دو كليد Double Circuit breaker system
اين شينه بندي نيز نوعي سيستم دو شينه است، منتهي مزيت آن نسبت به مثلاً سيستم دو شينه اصلي در كل اينست كه ميتوان بدون قطع هر فيدر دژنكتور مربوط به آن را هنگام بروز عيب ،‌تعمير نمود.
عيب اين شينه بندي نيز هزينه سرمايه گذاري زياد آن است و بهمين دليل مورد استفاده آن فقط در موارد نادر و بسيار مهم از نظر برقدار باقيماندن فيدرها است.
۷- شينه بندي حلقوي Ring busbar (Mesh)
اين شينه بندي مطابق شكل ، داراي مزاياي زير است:
الف: هر دژنكتور بدون از دست دادن هر مداري ميتواند قطع شود.
ب: اتصال كوتاه در هر نقطه شينه باعث از دست دادن يك مدار ميشود.
ج: هزينه سرمايه گذاري آن از سيستمهاي دو شينه قبلي كمتر است.
بايستي توجه داشت كه در اين شينه بندي نيز تمام دژنكتورها ، ‌سكسينرها و تجهيزات ديگر (نظير ترانسفورماتورهاي جريان) ميبايستي به اندازه بيشترين جريان عبوري از شينه ظرفيت داشته باشند. كه اين مسئله باعث محدود شدن تعداد فيدرها بدلايل اقتصادي ميگردد و بهمين دليل معمولاً تعداد فيدرهاي چنين شينه بندي بين ۴ الي ۶ محدود ميگردد.