عزت نفس

حكم :
اينجاتب طبق تجربه هاي گذشته دريافته ام كه عزت نفس و تاثير آن بر رابطه هاي عاطفي و شخصينهاي انسان با ديگر اشخاص در تعامل اجنماعي تاثير دارد .
به اين دليل به اين تحقيق پرداخته ايم .
ريزنكات :
عزت نفس بالا و پايين ۳
نحقيقات انجام شده در ايران ۴
نحقيقات انحام شده در خارج ازايران ۵
گوش دادن فعال موجب عزت نفس مي شود ۸

عزت نفس فردي و عرت نفس جمعي ۹
چگونه عزت نفس بر زندگي روزانه اثر مي گذارد ۹
معناي عزت نفس ۱۱
خانواده هاي قدرت طلب ۱۳
ابعاد عزت نفس ۱۴
نقش خانواده در شكل گيري عزتنفس ۱۵
عوامل مؤثر در رشد عزت نفس ۱۹
زمينه هاي عزت نفس ۲

مقدمه:
بررسي و مطالعه دقيق مباني نظري و تئوريكي هر موضوع تحقيق به محقق اجازه مي‎دهد كه با ديدي روشن و بدون ابهام و كنترل متغيرهاي مختلف كه ممكن است به پديده‎ يا پديده‎هاي مورد تحقيق تأثيرگذار باشد اقدام كرده و به نتايجي كه بدانها دست مي‎يابد. اطمينان و اعتماد بيشتري داشته باشد..

الف: پيشينه نظري تحقيق
عزت نفس براي روان‎شناسان مهمترين موضوع از جنبه نظر فردي، اجتماعي و روان شناختي است. موضوع عزت نفس سالهاست كه ذهن روانشناسان را مشغول كرده است يكي از اين روانشناسان «آلفرد آدلر» مي‎باشد وي از سه منبع عمده كه عزت نفس را كاهش مي‎دهد كه عبارتند از:
۱- حقارت عضوي: با پديد آمدن نقص جسماني و احساس كهتري حاصل از آن عزت نفس تحت تأثير قرار مي‎گيرد. آدلر با گسترش اين مفهوم اصطلاح عقده حقارت در رابطه با احساس ضعف و بي‎كفايتي كه هر كس با آن زاده مي‎شود و بايد بر آن تسلط يابد را عنوان مي‎نمايد.

۲- احساس حقارت: تجربه و پيامد اين حقارت كه دربردارنده احساس اتكايي و انتظار حمايت ديگران يا برعكس نوعي پرخاشگري را به همراه دارد.
۳- نازپروردگي: به نظر آدلر كودكان نازپرورده، نيز دستخوش احساس كهتري مي‎باشند و مستبد و خودرأي مي‎باشند،‌ از نظر اجتماعي پرورش نايافته‎اند و از بلوغ لازم رواني برخوردار نيستند .

به نظر آدلر، محيط عامل اصلي در احساس كهتري مي‎شود. كه محيط خانوادگي از مهمترين محيط‎هايي است كه شخصيت كودك در آن شكل مي‎گيرد و تأثير زيادي در ميزان عزت نفس كودكان دارد. در اين محيط پدر و مادر در رأس قرار مي‎گيرند كه در صورت عدم رفتار صحيح و اعمال رفتار مستبدانه كودك از عزت نفس مناسب و بالايي برخوردار نخواهد شد.

در واقع هر چه ميزان ارتباطات و تعاملات كودك با والدينش بيشتر و صميمانه‎تر باشد، به آساني شيوه‎هاي كنترل رفتار خود را فرامي‎گيرد و از سويي ديگر پذيرفته شده در بين همسالان و ارتباطات اجتماعي مداوم موجب عزت نفس مثبت مي‎گردد عدم نشان دادن محبت و مورد تأييد قرار ندادن حرفهايي كه بايد والدين آنها را قبول كند، احساس ضعف و ناتواني و كمبود عزت نفس را در وجود آنها مي‎گذراند، كه اين كار خود باعث مي‎شود كه نوجوان به سمت بزهكاري گرايش پيدا كند.

عزت نفس بالا و عزت نفس پايين
عزت نفس بالا به عنوان يك ديدگاه سالم از خود مورد بررسي قرار گرفته است. بطور واقع‎گرايانه كمبودها و نكات ضعف را دربرمي‎گيرد و نه ؟؟ كه منجر به انتقاد شديد از فرد شود. شخصي كه عزت نفس مثبت دارد. خودش را به طريق مثبتي ارزشيابي مي‎كند و نظر مناسبي در مورد نكته نظرات مثبت خود و ديگران دارد. در مقابل كسي كه به عزت نفس پايين مبتلا است، اغلب يك نگرش مثبت مصنوعي نسبت به دنيا از خود نشان مي‎دهد و در نااميدي تلاش مي‎كند تا به ديگران و خودش نشان دهد كه او شخص لايقي است و يا ممكن است در درون خودش انزوا گزيند و از ارتباط با ديگراني كه از آنها مي‎ترسد اجتناب نمايد. شخص مبتلا به عزت نفس پايين فردي است كه احساس غرور كمي در خودش ادراك نموده است.

كارل راجرز: هسته مركزي شخصيت به نظر راجرز «خود» است كه مفاهيم ديگر پيرامون آن قرار مي‎گيرد. خود يا خويشتن شامل تمام افكار، ادراكات و ارزشهايي است كه من را تشكيل مي‎دهد. من شامل آنچه هستم و آنچه مي‎توانم انجام دهم مي‎شود و اين خويشتن ادراك شده به نوبه خود بر ادراك فرد از جهان و هم بر رفتار او تأثير مي‎گذارد. فردي كه از يك خودپنداره قوي و مثبت برخوردار باشد در مقايسه با فردي كه خودپنداره ضعيف دارد،‌ نظرگاه كاملاً متفاوتي نسبت به جهان خواهد داشت.

تحقيقات انجام شده در ايران
خادميان (۱۳۷۲) در تحقيق خود اظهار مي‎دارد كه بين نگرش تربيتي والدين و عزت نفس كودكانشان رابطه معني‎داري وجود دارد وي ابراز مي‎دارد كه رابطه نگرش تربيتي والدين با عزت نفس پسران بيشتر و قوي‎تر از رابطه تربيتي والدين با دختران است وي در بررسي فوق دريافت كه در مناطقي كه وضعيت اجتماعي خانواده‎ها متوسط و بالا بوده است

رابطه بين نگرش تربيتي والدين و عزت نفس دخترها معني‎دار است و در مناطقي ديگر كه خانواده‎ها از وضعيت اجتماعي پايين برخوردار بوده‎اند، رابطه معني‎داري بين عزت نفس كودكان و نگرش تربيتي والدين آنها مشاهده نشد. تحليل ميانگين نمرات دو گروه نشان داد كه ميانگين نمرات عزت نفس پسران بيشتر از دختران است و ميانگين و ميانگين نمرات عزت نفس در مناطقي كه از وضعيت اجتماعي اقتصادي بالاتري برخوردارند از مناطق سطح پايين بيشتر بوده است.

معماريان، بابايي، زنده‎طلب (۱۳۷۷) گزارش دادند كه در بسياري از موارد عدم آگاهي والدين از نحوه (صحيح) رفتار با كودك علت اصلي پايين بودن ميزان عزت نفس كودكان است. در اين تحقيق، نگرش منفي و مثبت والدين در زمينه عزت نفس نوجوانان قبل و بعد از برنامه مشاركت والدين مقايسه شده،‌ نشان داد كه نگرش منفي والدين بعد از شركت در برنامه مشاركت به صفر رسيد و نگرش مثبت والدين نيز چند برابر شد. در نتيجه بعد از شركت والدين در برنامه آ‌موزش مهارتهاي رفتاري عزت نفس فرزندان آنان افزايش يافت.

تحقيقات انجام شده در خارج از ايران
هيگنز و مارينا (۱۹۹۸) يك نمونه پنجاه نفري والدين كودكان بين سنين ۱۲-۵ سال را مورد بررسي قرار دادند. اين والدين رفتارهايي از قبيل خشونت و بدرفتاري با كودكان مرتكب شه بودند اين تحقيق نشان داد كه بدرفتاري والدين تأثير بسزايي بر ابعاد مختلف شخصيت كودكان از جمله عزت نفس آنان گذاشته و باعث كاهش عزت نفس در كودكان شده است.

لوز، ماري و ديگران (۱۹۹۷) بدرفتاري والدين از قبيل سوء استفاده جسمي آنها و سوء استفاده گفتاري، غفلت احساس و ديگر گونه‎هاي بدرفتاري را مورد بررسي قرار دادند و دريافتند كه سوء‌ استفاده جسمي والدين و سوء استفاده گفتاري آنان، موجب خشم و غفلت احساسي موجب تنهايي و انزواطلبي اجتماعي مي‎شود. كه اين فراتر و ماوراء ديگر گونه‎هاي تأثير بدرفتاري جلوه كرد. اين محققان بيان كردند كه بين بدرفتاري والدين و عزت نفس كودكان رابطه منفي وجود دارد و اين رابطه در پسرها قوي‎تر است.
واريا، ريچارد، واس (۱۹۹۶) در پژوهش خود به بررسي ادراك از سوء استفاده «رواني،‌جسماني و جنسي» مي‎پردازند و همچنين تأثير رواني و سازگاري اجتماعي را در يك گروه نمونه مورد بررسي قرار مي‎دهند. در اين ميان ديگر موارد بدرفتاري عزت نفس و مسائل جمعيت‎شناسي مورد بررسي قرار گرفت،‌ تحليل‎ها نشان داد كه افرادي كه مورد سوء استفاده و بهره‎كشي قرار گرفته بودند مشكلات زياد سازگاري رواني و اجتماعي داشتند كه به مراتب پيش از گروهي بود كه مورد سوء استفاده قرار نگرفته بودند كه اين افراد «‌سوء استفاده شدگان» نسبت به ديگر موارد بررسي شده مشكلات بيشتري داشتند از جمله عزت نفس بسيار پاييني داشتند.

كوپر اسميت (۱۹۶۷) در تحقيق خود به اين نتيجه رسيد كه كودكان با عزت نفس بالا افرادي هستند كه احساس عزت نفس، استعداد، خلاقيت و ابراز وجود مي‎كنند و به راحتي تحت تأثير عوامل محيطي قرار نمي‎گيرند. وي اظهار نمود در بررسي‎هاي خود دريافتم كه عزت نفس قابل تعريف و اثبات شدني است. او عزت نفس را به عنوان بازخوردهاي ازيابي كننده‎اي كه فرد نسبت به خود دارد تعريف نمود كه حوزه‎اي از باورهاي فرد را پيرامون توانمنديها، ارزشمنديها، تأييد، عدم تأييد و مؤثر بودن را دربرمي‎گيرد بنابر ديدگاه وي عزت نفس قضاوت شخص پيرامون و ارزشمندي خود است اين تجربه ذهني است كه موجب افتراق گزارشهاي كلامي و رفتار آشكار افراد از يكديگر است.

منبع:«عزت نفس» مجله زيست شماره…… نويسنده
موضوع اصلي:
گوش دادن فعال موجب عزت نفس مي شود
نام نويسنده:مولايي ۱۷/۸/۱۳۸۵
مولايي با بررسي در زمينه عزت نفس پيشنهادي مي كند به فرزند خود توجه كنيد سوالاتي بپرسيد و عبارات را تغيير و بازگو كنيد به خاطر داشته باشيد كه به چشمان خود نگاه كنيد (بحث را ببينيد به احساسات و حالات و تن صداي خود توجه كنيد ) وي براي تاييد اين نظريه مي نويسد كه شما نيازي نيست و نبايد بخواهيد هر چيزي را درباره كودك خود تغيير دهيد تا به ويژگي هاي رفتاري شما متناسب شود تاكيد مي شود كه وظيفه شما ايجاد احساس با ارزش بودن در فرزند خود و اعتماد به نفس است «از زبان عزت به نفس استفاده كنيد »(ص۲۱)

«نقل قول مستقيم» مجله تربيت
عزت نفس فردي و عزت نفس جمعي (بروور۱۹۷۹)
با بروور با مطالعه ريشه هاي عزت نفس فردي و جمعي پيشنهادي كند نظريه هويت اجتماعي در درجه اول بر انگزيش فرد تاكيد دارد..
بر اساس اين نظريه زماني كه هويت اجتماعي افراد با تهديد مئاجه مي شود،
بر اساس اين نظريه زماني كه هويت اجتماعي افراد با تهديد مواجه مي شودآنها از طريق همانند سازي اجتماعي مثبت دست مي زنند بنابر اين افراد تحقيرهاي اعضاي برون گروه را نسبت به درون گروه كاهش مي دهند تا به مقايسه مطلوبي بين گروه خودي و برون گروه دست يابند.(ص۵۴)
تربيت .روشهاي افزايش عزت نفس در كودكان و نوجوانان

عزت نفس
چگونه عزت نفس برزندگي روزانه اثرمي گذارد [كلمز۱۹۲۹:۲۹]
كلمز در بررسي تاثير عزت نفس برزندگي روزانه پيشنهاد مي كند نظر فرد در مورد خويشتن به افكار احساسات و اعمالي كه از وي سر مي زند مربوط است شخص با عزت نفس بالا چون احساس مثبت و از راههاي گوناگون پاسخ مي دهند او را مي پذيرند و جذبش مي شوند در حضورش احساس راحتي مي كنند و از اين نسبت به خود نيز احساس بي كفايتي اش را به صورت نوعي درماندگي مجسم آشكار مي كند همواره طرد مي شود
مجله مشاوره مدرسه

معناي عزت نفس
عزت نفس از نظر روانشناسان به ميزان ارزشي كه فرد براي كفايت و صلاحيت خود در رابطه با اهداف كلي و ايده‎آل‎هاي خود در نظر مي‎گيرد برمي‎گردد.

بنابراين ممكن است فردي از نظر ديگران بسيار موفق ارزيابي شود ولي هنوز در نظر خود او فردي ناموفق باشد. البته زيربناي اين نوع تصور به خود پنداشت فرد مربوط است. قضاوت ديگران او را به احساس رضايت از خود نمي‎رساند. البته ديگران در شكل‎گيري اين احساس در كودكي مؤثرند. پايين بودن عزت نفس همواره با تعريف بنيادي ناروشن فرد از آينده خود همراه است. براي مثال كسي كه داراي عزت نفس پاييني است براي توصيف خود از اصلاحات دوسوگرايانه يا دوگانه استفاده مي‎كند بنابراين خود را هم كم‎رو و بزدل و هم بي‎باك و جسور هم سرسخت و نامنعطف و هم انعطاف‎پذير و ملايم توصيف مي‎كند. اين درهم شدگي قضاوت با فقدان پايداري بي‎ثباتي و بي‎اعتمادي نسبت به سرشت و سرنوشت بنيادين خود پيوند مي‎يابد بر همين اساس اين افراد احتمالاً نمي‎توانند تصميم بگيرند كه در چه موقعيت اجتماعي شركت كنند آنها حتي ممكن است خود رادر موقعيت‎هايي قرار دهند كه پيامهاي اجتماعي ضد و نقيض و منفي درباره ارزشمندي خود دريافت مي‎كنند و بنابراين خود را در معرض در هم‎شدگي بيشتر قرار مي‎دهند.

داشتن عزت نفس براي همه انسانها يك ضرورت است. در واقع چيزي است كه هميشه در جستجوي آن هستيم با اين حال و با همه تلاشها،‌ بعضي از افراد انساني هرگز به آنچنان اعتماد به نفسي كه بتواند احساس واقعي و شادي كنند نمي‎رسند و هميشه در ناراحتي و شك و ترديد زندگي مي‎كنند و هيچ وقت به موفقيت در زندگي دست پيدا نمي‎كنند.

ما در طول زندگي، انرژي زيادي مصرف مي‎كنيم تا اطرافيانمان را وادار به تغيير كنيم. اگر ذره‎اي از آن انرژي را براي كار بر روي خودمان معطوف مي‎كرديم، نسبت به ديگران محبت بيشتري در ما به وجود مي‎آمد، زيرا عزت نفس قوي به ايجاد احساس قوي‎تري از محبت نسبت به اطرافيان منجر مي‎شود، دنيايي كه در آن افراد بتوانند واقعاً به خودشان ارزش و احترام قائل شوند، دنيايي خواهد بود كه مردم بيشتر به فكر يكديگر هستند. اگر انسانها به عنوان يك كل بتوانند عزت نفس خود را بالا ببرند ما شاهد تغيير بزرگي در كيفيت زندگي خود و آنها خواهيم بود.

در اين تحقيق سعي شده است تأثير بدرفتاري والدين را بر عزت نفس دانش‎آموزان را بررسي و مشخص كرد. همانطور كه مي‎دانيد خانواده و نحوه برخورد و رفتار آنها كودكان در ميزان عزت نفس آنها بسيار مؤثر و تأثيرگذار مي‎باشد. بنابراين كودكان بايد در محيط گرم خانواده و در كنار والدين خود ميزان عزت نفس خود را بالا ببرند تا در دوران جواني و نوجواني و بزرگسالي بتوانند زندگي مستقلي داشته باشند.

خانواده‎هاي قدرت‎طلب
اين گروه از والدين سعي مي‎كنند رفتارها و نگرشهاي كودكان خود را با توجه به معيارهاي رفتاري معين شكل داده كنترل و ارزيابي مي‎كنند. والدين قدرت طلب كودكان را به اطاعت تشويق مي‎كنند و به منظور گردن نهادن، ‌شيوه‎هاي مختلف تنبيه را ترجيح مي‎دهند. والدين قدرت‎طلب كودكان و نوجوانان را پرورش مي‎دهند: سركش، طغيانگر، برخوردار از سطوح بالاي كمرويي و اضطراب احساس بي‎كفايتي و حقارت. اين نوع كودكان هيچ موافقت و سازش با ارزشها و خواسته‎هاي والدين خود ندارند و از گزينش هدفهاي منطقي و قابل دسترس عاجزند. بيشتر مشكلات رفتاري، روحي و شخصيتي اين نوع كودكان نتيجه رفتار والدين است. از آنجا كه عمده‎ترين و مؤثرترين عامل در فرايند شكل‎گيري شخصيت براي ايجاد حس عزت نفس، خانواده است و عزت نفس از اجزاي شخصيت و هسته مركزي سازگاري اجتماعي است.

ابعاد عزت نفس
۱ـ تنفر از خود
كساني كه براي خود عزت نفس اندك قائلند، به حقارت خود معتقدند و دوست داشتني نيستند. آنها از خود انتظارات غير منطقي دارند ، هميشه به شدت از خود انتقاد مي كنند ، از موقعيتهاي اجتماعي هراسناكند ، انتظار شكست مي كشند و مي خواهند هميشه در حاشيه باشند .

۲ـ شك و ترديد درباره خود
افراد داراي عزت نفس متوسط از ويژگيهاي چندي برخوردارند. آنها به خود شك مي كنند ، خوشبين بوده و انتقاد كمتري را مي پذيرند، مايلند خود را با ديگران تطبيق دهند ، آنها براي برطرف كردن ترديد خود جوياي شناخت و تأييد بيروني هستند . مسأله اصلي اين افراد عدم اطمينان است . آنها در واقع بازيگر نقشي هستند كه ديگران را خوشحال مي كند نه خود را .

۳ـ تأييد خود
كساني كه براي خود عزت نفس زيادي قايلند ، اساساً به خود اعتماد دارند . چنين حالتي آنها را علاقمند مي سازد كه با تمام وجود به استقبال مسايلي بروند و ابراز وجود كنند . اين امر به آنها شجاعت مي دهد تا در مقابل تهديدها ايستادگي نمايند. چنين افرادي گوشه گير نبوده ، انتقاد را مي پذيرند، ناكاميها را تحمل مي كنند . شكست آنها را از پا در نمي آورد و از نظر جسمي سالمند .