علائم استاندارد براي جوشكاري ،‌لحيم كاري و آزمون هاي غير مخرب
قسمت A

۱- علامت هاي اصلي

۱-۱ تفاوت ميان علامت جوش و علائم قراردادي جوش
اين استاندارد تفاوت ميان علائم جوش و علائم قراردادي جوش را مشخص مي كند.
علائم جوش به نوع جوش اشاره مي كند و به عنوان يك قسمت از علائم قراردادي جوش مورد استفاده قرار مي گيرد .

۲-۱ علائم جوش:
علائم جوش در شكل شماره ۱ نشان داده شده است . اين علامت ها روي خط مرجع علائم جوش ترسيم مي شوند ( براي گويا بودن و سرعت بخشيدن )‌

۳-۱ علائم قراردادي جوش :
علائم قراردادي جوش شامل چندين عنصر است ( شكل ۲ را ببينيد )خط مرج علائم جوش و بردار فلش تنها عناصر ضروري هستند. عناصر اضافي مي تواند براي انتقال اطلاعات خاص جوشكاري به كار برده شوند. ممكن است اطلاعات جوشكاري با وسايل ديگر نيز بيان شوند ، مثل نوشتن ياداشت يا جزئيات ، مشخصات ، استانداردها ، كدها يا ديگر ترسيمات و يا معادل آنها در علائم قراردادي جوش نمايش داده شوند .. تمام عناصر مورد استفاده داراي محل مشخصي در علائم قراردادي جوش هستند كه در شكل ۲ نمايش داده شده اند .

۴-۱ علائم تكميلي :
علامت هاي تكميلي به صورت پيوند با علائم قراردادي جوش مورد استفاده قرار مي گيرند كه در شكل شماره ۳ علائم تكميلي نمايش داده شده اند.

۵-۱ شيوه به كاربردن علائم قراردادي جوش:
فلش علائم قراردادي جوش به يك خط از نقشه اشاره مي كند كه قطعاً يك خط اتصال را نمايش مي دهد . پيشنهاد مي شود كه فلش به يك خط ممتد اشاره كند ( خط يك موضوع، خط ديد ) اگر چه ممكن است فلش به يك خط نامرئي ( نه ديد ) اشاره كند .
۶-۱ توضيحات :

مثال هاي داده شده با اندازه هاي آن تنها به عنوان توضيح هستند و قصد نشان دادن اصول كاربرد صحيح را دارند . اين مثال ها قصد ندارند جزئيات طراحي يا كدهاي جايگزين يا نيازهاي مشخصي را نمايش دهند.

شکل شماره ۱ – علامتهای جوشکاری
توجه : خطوط مرجع برای توضیح بهتر به صورت خط چین نشان داده شده است

شکل ۲- محل استاندارد عناصر علائم قراردادی جوشکاری

شکل ۳- علائم تکمیلی

۲- انواع اتصالات اساسي :
اساسي ترين اتصاللات جوشي در شكل شماره ۴ نمايش داده شده است.

۳- قوانين اصلي

۱-۳ مفهوم محلي كه فلش علائم قراردادي جوش به آن اشاره مي كند :
در صورتي كه اطلاعات روي خط مرجع نوشته شوند به اين معني است كه اطلاعات مربوط به سمت ديگري است كه فلش به آن اشاره مي كند
و در صورتي كه سمت اشاره فلش مورد نظر باشد اطلاعات را زير خط مرجع مي نويسيم. به شكل هاي مقابل دقت كنيد .

۱-۱-۳ علامت جوش گوشه ، جناقي و جوش لبه
براي اين علائم فلش به يك قسمت از خط جوش متصل مي شود و اين سمت به عنوان سمت فلش (Arrow Siad ) شناخته مي شود و سمت مقابل به عنوان سمت ديگر شناخته (Other Siad ) خواهد شد . ( رجوع كنيد به شكل شماره ۵ )

۲-۱-۳ علائم جوش گل ميخ ، دكمه جوش ، جوش زائده اي ، جوش برجسته و درزجوش
براي نمايش اين علائم فلش را به خط مرجع متصل مي كنيم ، ضمن اين كه خط مرجع خارج از سطح عضو اتصال قراردارد و فلش به خط اتصال يا خط مركز مطلوب اشاره مي كند . سمتي كه فلش به آن اشاره مي كند به عنوان سمت فلش (Arrow Siad ) شناخته مي شود و سمت مقابل به عنوان سمت ديگر شناخته (Other Siad ) خواهد شد .
( مراجعه كنيد به شكل هاي ۶ تا ۹ )

۳-۱-۳ علائمي كه جهت و سمت برايشان بي معني است :
براي بعضي از علائم جوشكاري سمت فلش يا سمت ديگر معني ندارد ، اگر چه ممكن است عللائم تكميلي مورد استفاده با آنها ارتباط داشته باشند .
( شكل هاي ۲-۱-۸ و ۴-۱-۸ و جداول ۱و۲ را ببينيد )

۲-۲ مشخص كردن محل جوش با رجوع به محل اتصال :

۱-۲-۳ جهت فلش :
براي جوشكاري در سمت فلش Arrow Siad ) ) ، علامت جوش بايد زير خط مرجع درج شود ( مراجعه كنيد به ۱-۱-۳ )

۲-۲٫۱ سمت ديگر فلش :
براي جوشكاري در سمت ديگر فلش (Other Siad ) ، علامت جوش بايد روي خط مرجع درج شود ( مراجعه كنيد به ۱-۱-۳ )

۳-۲-۳ هر دو سمت ( سمت فلش و سمت ديگر) :
در صورتي كه هر دو طرف فلش جوشكاري شود علائم جوش در دو طرف خط مرجع ترسيم مي شود
۱-۳-۲-۳ علامت هاي جوش متقارن :
اگر علائم جوش مورد استفاده در دو طرف خط مرجع يك محور تقارن عمودي يا نرمال نسبت به خط مرجع داشته باشند ، علائم نسبت به خط مرجع همراستا شده و ترسيم مي شوند
۲-۳-۲-۳ علائم جوش غير متقارن :
در صورتي كه هر كدام از علائم جوش يك محور عمودي يا نرمال تقارن نداشته باشند ، آنگاه سمت چپ علائم جوشكاري براي هم رديف شدن آن ها نسبت به خط مرجع مورد استفاده قرار مي گيرند .
۳-۳ جهت و شكل قرار گيري علائم جوشكاري :
علائم جوش گوشه ، نيم جناقي ، نيم لاله اي و نيم جناقي لب گرد به گونه اي ترسيم شوند كه پايه عمود آنها سمت چپ خط مرجع قرار گيرد

۴-۳ شكستن خط فلش :
وقتي فقط يك عنصر اتصال وجود داشته باشد براي ترسيم درزجناقي يا لاله اي مي توان يك شكست به بردار فلش داد ( شكل ۶ را ببينيد ) اگر مشخص است كه عضو يك درز جناقي يا لاله اي دارد نيازي نيست خط فلش شكسته شود و در صورتي كه شكست خط فلش داراي مزيتي نباشد ، نيازي به شكستن خط فلش نيست .

۵-۳ تركيب علائم جوشكاري :
براي اتصالاتي كه بيشتر از يك نوع جوش دارند يك علامت براي مشخص كردن هر كدام از جوش ها به كار برده مي شود . ( شكل ۷ )

۶-۳ يك خط مرجع با چند فلش
ممكن است دو يا چند خط فلش با يك خط مرجع براي اشاره كردن به محل هاي مختلف جوش مورد استفاده قرار گيرند .

۷-۳ چند خط مرجع :
۱-۷-۳ سلسله عمليات :
ممكن است دو يا چند خط مرجع براي نمايش يك سلسله عمليات مورد استفاده قرار گيرد. اولين عمليات روي نزديك ترين خط مرجع به فلش مشخص مي گردد، عمليات ديگر به ترتيب روي خطوط مرجع ديگر مشخص مي شوند.

۲-۷-۳ اطلاعات تكميلي :
دنباله اضافه شده به خط مرجع مي تواند براي مشخص كردن اطلاعات تكميلي جوشكاري مورد استفاده قرار گيرد .

۳-۷-۳ علامت مكان جوشكاري و جوشكاري دور تا دور:
وقتي نياز است جوشكاري ( يا آزمون ) دور تا دور انجام شود ، علامت آن در محل اتصال خط مرجع و خط فلش درج مي شود .

۸-۳ علالمت مكان جوشكاري :
جوشكاري در محل ( محل مونتاژ ،كارگاه ساختماني يا بيابان ) به وسيله اضافه كردن علامت پرچم به علائم قراردادي جوش مشخص مي گردد . پرچم به صورت عمود نسبت به خط مرجع و در محل تقاطع خط مرجع با خط فلش ترسيم مي شود.
( ضميمه B – 3 – 8 را ملاحظه كنيد )

۹-۳ توسعه دادن مفهوم جوشكاري به وسيله علائم :
۱-۹-۳ پيوستگي جوش : به غير بعضي از موارد علائم جوش پيوسته هستند.
۲-۹-۳ تغيير در جهت جوشكاري :
علائم تنها بين هر تغيير درجهت جوشكاري ، برخورد با خط هاشور يا خط اندازه ( شكل ۸ ) به استثناء وقتي كه علامت جوش دور تا دور است به كاربرده شود . موارد اضافه شده به علائم جوش يا استفاده از چند فلش براي تغيير در جهت جوش براي تغييرات مورد استفاده قرار مي گيرد . وقتي استفاده از چندين فلش در يك علامت جوش پسنديده و خوب باشد ، فلش ها مي توانند به يك خط مرجع متصل شوند ( شكل (A)9 ) يا به اولين خط مرجع در نمونه هايي كه چند خط مرجع دارند متصل مي شود.
( رجوع كنيد به ضمضيه ۲-۹-۳ B )

۳-۹-۳ عضو نامرئي ( نديد )
وقتي يك عضو نامرئي مورد جوشكاري قرار مي گيرد مانند شكل زير آن را نمايش مي دهيم . اگر جوشكاري عضو نديد با جوشكاري عضو ديد متفاوت باشد . اطلاعات لازم براي هر دو طرف بايد درج گردد .

۴-۹-۳ مشخصات محل جوش :
مشخصات محل جوش با طول جوش كم تر از طول قابل دسترس اتصال ، در محل مخصوص نوشته مي شود . ( شكل ( C )8 را ببينيد )

۵-۹-۳ محل جوش بدون مشخصات :
يك جوش با طول كم تر از طول قابل دسترس اتصال ، بدون مشخص شدن محل جوش در شكل ( D )8 آمده است .

۱۰-۳ علامت جوشكاري دور تا دور:

۱-۱۰-۳ جوشكاري در جهت ها يا صفحه هاي مختلف :
يك جوش پيوسته ، تك جوش يا چند نوع جوش به وسيله اضافه كردن علامت دور تا دور ، در محل اتصال خط مرجع مشخص مي شود . مجموعه جوش ها ممكن است جهت هاي متفاوتي داشته باشند و يا روي چند صفحه باشند
( شكل B , C , D , E 9 و ضميمه ۱۰-۳B را ببينيد )

۲-۱۰-۳ جوش هاي جانبي ( پيراموني ) :
جوشكاري دور تا دور يك لوله نياز به نمايش علامت جوشكاري دور تا دور ندارد .
۱۱-۳ دنباله ( دم )‌علائم قراردادي جوش :

۱-۱۱-۳ جوشكاري و مشخصات پروسه مربوط به آن :
پروسه جوشكاري را مي توان با استفاده از جداول ۱و۲ در قسمت دنباله علامت جوش نوشت ،‌يك پيشوند كمكي براي پروسه را مي توان از جدول شماره ۴ استخراج كرده و مورد استفاده قرار داد.

۲-۱۱-۳ مراجع :
خصوصيات كدها يا هرگونه اسناد اجراشدني ديگر را مي توان به وسيله درج كردن در دنباله علامت جوشكاري مشخص كرد .
نيازي به درج محتوي اطلاعات و اسنادمرجع نيست.

۳-۱۱-۳ طراحي كردن انواع علائم جوشكاري :
ممكن است تكرار يكسان علائم جوشكاري در يك نقشه به وسيله معين كردن يك شاخص بر طرف شود ( شكل ۱۰ را ببينيد ) كاربر ممكن است اطلاعات اضافي و تكميلي را براي تمام اتصالات درج كند ( ضميمه ۳-۱۱-۳ B را ببينيد

۴-۱۱-۳ تشخيص انواع جوش هاي مخصوص :
وقتي كه علائم جوشكاري براي تعيين جوش مطلوب ناقص هسستند ، جوش بايد به وسيله يك برش عرضي يا اطلاعات ديگر با يك عطف ( اشاره) به آن در دنباله مشخص شود . اين امر ممكن است براي اتصالات اريب ضروري باشد.

۵-۱۱-۳ حذف دنباله :
زماني كه نياز به مشخص كردن مرجع نيست مي توان دنباله را حذف كرد .

۶-۱۱-۳ نوشتن نكته ها :
نكات طراحي ممكن است در آماده كردن اطلاعات وابسته به جوش ها مورد استفاده قرار گيرند . اين قبيل اطلاعات لازم نيست پيوسته در علائم جوشكاري درج شود .

۱۲-۳ بدست آوردن گرده مناسب به وسيله جوشكاري :
تقریبا ًگرده های به شکل تخت ، محدب ، مقعر را می توان بدون ماشینکاری مخصوص به وسیله جوش بدست آورد. برای مشخص شدن نوع گرده جوش به علائم قراردادی جوش علامت جوش تخت یا محدب و غیره را اضافه می کنیم .

عملیات تکمیلی جوش :

۱-۱۳-۳ بدست آوردن گرده جوش به وسیله عملیات تکمیلی :
به وسیله اضافه کردن علامت گرده و علامت عملیات تکمیلی تقریبا ً می توان با دستگاه های مکانیکی جوش با گرده تخت ، محدب و مقعر را فراهم کرد.

۲-۱۳-۳ روش های عملیات تکمیلی :
با استفاده از علائم زیر می توان شیوه عملیات تکمیلی را مشخص کرد، اما درجه تکمیل را نمی توان معین کرد.

۳-۱۳-۳ روش عملیات تکمیلی نامشخص:
در صورت نا مشخص بودن عملیات تکمیلی برای شکل گرده جوش می توان با قراردادن علامت ” U ” روی علامت جوش آن را بیان کرد .

علامت ذوب کامل :
علامت ذوب کامل تنها هنگامی که برای استحکام ریشه نفوذ کامل مورد نیاز است و قطعه از یک طرف با جوش داده شود مورد استفاده قرار می گیرد. ( شکل ۱۱ )

۱-۱۴-۳ محل قرارگرفتن علامت نفوذ کامل :
علامت نفوذ کامل در جهت مخالف محل علامت جوش روی خط مرجع قرارمی گیرد.
(شکل ۱۱ )
۲-۱۴-۳ ابعاد نفوذ کامل :
شاید بالاترین استحکام ریشه به وسیله نوشتن ابعاد مورد نیاز در سمت چپ علامت نفوذ کامل مشخص شود ( شکل ۱۱) می تواند بالاترین استحکام ریشه مشخص نگردد .

نفوذ کامل در جوش لبه ها :

۱-۱۵-۳ نفوذ کامل در جوش لبه ها روی اتصالات لب به لب فلانچ ها :
جوش لبه هایی که باید نفوذ کامل داشته باشند به وسیله علامت جوش لبه همرا با علامت نفوذ کامل مشخص می گردند. جزئیات فلانچ ها در نقشه مورد رسیدگی قرار می گیرد و روی علامت جوش مشخص نمی گردد. ( شکل ( D )11 )

۲-۱۵-۳ جوش لبه با نفوذ کامل روی اتصالات گوشه ای فلانچ ها :
جوش های لبه ای که نیاز به نفوذ کامل دارد به وسیله علامت جوش لبه همرا با علامت نفوذ کامل که در سمت دیگر علامت جوش درج می گردد مشخص می شوند .
جزئیات فلانچ ها در نقشه مورد رسیدگی قرار می گیرد و روی علامت جوش مشخص نمی گردد. ( شکل ( E )11 )

روش های ترسیم علامت ها :
علائم به صورت ماشینی ، الکترونیکی یا به صورت دستی ترسیم می شوند. علامت ها در نشریه ها نشان داده شده اند یا برای دقت بالا در ترسیم با ابعاد دقیق می توانید به ضمیمه A یا ضمیمه AM مراجعه نمائید.

واحد متریک :
استانداردهای مختلفی برای نمایش علائم به کار می رود . برای نمایش علائم از دو استاندارد در کنار هم استفاده نمی شود. اگر شما از سیستم متریک یا آمریکایی استفاده می کنید می توانید از ابعاد نشان داده شده در این استاندارد بهره ببرید . در صورتی که از استاندارد دیگری استفاده می کنید می توانید به مرجع ANSI Y14 مراجعه ننمایید .

تلرانس ابعاد جوش :
تلرانس ابعاد جوش در قسمت دنباله علائم قراردادی جوش نشان داده می شوند یا تلرانس به وسیله نوشتم متن ، کد یا مشخصات دیگر مشخص می گردد.

شکل ۴- اتصالات اصلی

شکل ۵- کاربرد فلش برای نمایش دادن سمتی که می خواهد جوش بخورد

شکل ۶-کاربرد فلش های شکسته در علائم جوش

شکل ۷- ترکیب علائم جوش

ادامه شکل ۷- ترکیب علائم جوش

شکل ۸- مشخصات موقعیت و وسعت جوش های گلويي (Fillet )

ادامه شکل ۸- مشخصات موقعیت و وسعت جوش های گلويي
شکل ۹- مشخصات محدوده جوشکاری
ادامه شکل ۹- مشخصات محدوده جوشکاری
ادامه شکل ۹-

شکل ۱۰- نمونه ای از کاربرد علائم استاندارد جوشکااری
شکل ۱۱- کاربرد علامت نفوذ کامل
۴- جوشكاري شياري

۱-۴ كليات
۱-۱-۴ اندازه شيارهاي يكطرفه :
اندازه شيار مي تواند در يك طرف خط مرجع در كنار علائم جوش مشخص گردد.
( شكل (A) 12 و (F)12 را ببينيد )

۲-۱-۴ اندازه شيارهاي دوطرفه :
هر شيار از شيارهاي دوطرفه را مي توان اندازه گذاري كرد. اگرچه فاصله باز بودن ريشه تنها يك بار مشخص مي شود .( شكل ۱۳ )

۳-۱-۴ فلش هاي شكسته و راست :

۱-۳-۱-۴ فلش شكسته :
يك فلش شكسته زماني مورد استفاده قرار مي گيرد كه لازم است معلوم شود قطعه براي شيار يكطرفه يا دو طرفه پخ جناقي يا شيار نيم لاله اي دارد و قطعه از يك طرف يا دوطرف جوش مي خورد.

۲-۳-۱-۴ فلش راست براي جوشكاري شيار يكطرفه :
فلش راست زماني مورد استفاده قرار مي گيرد كه شكل لبه قطعه براي جوشكاري شياري يكطرفه يا دو طرفه مناسب باشد .

۳-۳-۱-۴ فلش راست براي جوشكاري شيار دوطرفه :
فلش راست زماني مورد استفاده قرار مي گيرد كه شكل دو طرف لبه قطعه براي جوشكاري جناقي دو طرفه يا نيم لاله اي دوطرفه مناسب باشد. شكل لبه مي تواند براي يك قطعه در يك طرف با طرف ديگر متفاوت بوده و براي هر طرف در سمت مناسب خط مرجع ترسيم شود.

۲-۴ اندازه عمق شيار در جوشكاري شياري :
۱-۲-۴ محل قرار دادن علامت : عمق شيار (S) و اندازه شيار جوش ( عمق نفوذ ) در سمت چپ علائم جوش نوشته مي شود ( شكل هاي ۱۲ تا ۱۷ )

۲-۲-۴ نفوذ كامل اتصال :
در صورتيكه عمق شيار يا اندازه شيار جوش از علائم قراردادي جوش حذف شود يعني لازم است نفوذ كامل در اتصال انجام گيرد. تنها شيارهاي براي اتصالات يكطرفه و اتصالات دوطرفه اي كه داراي هندسه اتصال متقارن هستند .
( شكل هاي (D , E )12 و ۲۱ و (A < B < D ) 22 و ۲۳ و ضميمه A4.2.2

۳-۲-۴ جوشكاري با نفوذ جزيي ، اندازه ريشه جوش مشخص ، عمق پخ نامشخص :
اندازه ريشه جوش اتصال داخل پرانتز كنار علائم جوش مشخص مي گردد
( شكل هاي (A , C , F) 12 )

۴-۲-۴ اتصال با نفوذ كامل جوش ، اندازه ريشه جوش مشخص ، عمق پخ نا مشخص :
اندازه شيارهاي جوش نا متقارن است و در كنار علائم جوشكاري داخل پرانتز نوشته مي شود .

۵-۲-۴ عمق پخ مشخص، اندازه ريشه جوش در جاي ديگري مشخص گرديده :
يك اندازه در قسمت چپ علائم جوش جناقي يكطرفه ، نيم لاله اي يا لاله اي درج مي شود كه تنها عمق پخ را نمايش مي دهد.

۶-۲-۴ عمق پخ و اندازه ريشه جوش مشخص :
به غير از ريشه جوش لب به لب (Square) اندازه ريشه جوش (E) به عمق پخ (S) وابسته است و به صورت “S(E) ” در قسمت چپ علائم جوش نمايش داده مي شود.
( شكل هاي ۲۰و۱۷و۱۵و۱۴ )

۷-۲-۴ عمق پخ مشخص ، اندازه ريشه جوش نامشخص :
يك علامت جوش با عمق پخ تعريف شده و سايز ريشه جوشي كه كاملا ٌ اتصال را فرا گرفته است و در جاي ديگري مشخص نگرديده است مي تواند به وسيله عمق ريشه جوشي كه كمتر از عمق شيار نيست مشخص گردد.

۸-۲-۴ هندسه جوش نامشخص ، اتصال با نفوذ كامل مورد نياز :
بايد هندسه اتصال اختياري با نفوذ كامل به وسيله نوشتن كلمات ” CJP ” در دنباله علائم قراردادي جوش مشخص گردد و علامت گرده جوش حذف شود ( شكل ۱۸ )

۹-۲-۴ هندسه جوش نامشخص ، اندازه شيار جوش مشخص :
براي هندسه اختياري ، اندازه شيارجوش به وسيله نوشتن اندازه ” ( E ) ” روي خط مرجع مشخص مي گردد اما علامت جوش حذف مي شود ( شكل ۱۹ )

۱۰-۲-۴ درز جوش هاي گرد :
اندازه ” ( S ) ” جوشهاي شياري لب گرد كه تنها با نقطه مماس نشان داده مي شوند به وسيله خط اندازه گذاري مشخص مي گردند .
( شكل ۲۰ و ضميمه B4.2.9 )

۳-۴ اندازه شيار
۱-۳-۴ فاصله باز بودن شيار:
اندازه فاصله يك شيار جوش در وسط علامت جوش درج مي شود و تنها يك طرف خط مرجع اندازه شيار جوش مشخص مي گردد.
( شكل ۲۱ )

۲-۳-۴ زاويه شيار جوش :
زاويه شيار ريشه جوش خارج از علامت جوش درج مي گردد ( شكل ۲۲ )

۳-۳-۴ شعاع و سطح ريشه :
شعاع شيار و سطح ريشه شيار لاله اي و نيم لاله اي به وسيله يك برش سطحي ، جزئيات يا اطلاعات ديگر كه محل آن دردنباله علائم آمده است مشخص مي گردد .
( شكل ۱۱-۳ )

۴-۴ طول ريشه جوش

۱-۴-۴ موقعيت :
اندازه طول جوش در قسمت راست علامت جوشکاری در قسمت علائم قراردادی جوش مشخص می گردد ( شکل A , C 23 )

۱-۱-۴-۴ جوشکاری با طول کامل : وقتی شیار جوش تا انتها ادامه دارد نیازی به درج اندازه طول جوش نیست ( شکل (B)23 )

۲-۱-۴-۴ طول جوش مشخص : مشخصات طول جوش و محل آن را می توان روی خطی مشابه با خطوط اندازه گذاری مشخص کرد و فلش علائم قراردادی جوش را به آن خط متصل کرد . ( شکل ( C )23 )

۳-۱-۴-۴ هاشور : از هاشور می توان برای نمایش گرافیکی شیار جوش استفاده کرد.
۲-۴-۴ تغییر راستای جوش : برای استفاده از علائم و شیوه های مشخص شدن تغییرات در راستای جوش می توانید به قسمت ۲-۳-۹ و شکل ۲۴ مراجعه فرمائید.
۵-۴ درز جوش متناوب ( یک پاس جوش و فاصله و جوش ) :
۱-۵-۴ گام :
گام درز جوش های متناوب را می توان با اندازه مرکز به مرکز دو قسمت جوش همجوار در یک طرف اتصال مشخص کرد. ( شکل ( A )25 )

۲-۵-۴ محل درج ابعاد گام :
گام درز جوش های متناوب را می توان در قسمت راست اندازه طول جوش بعد از علامت ( – ) مشخص کرد . ( شکل ( A )25 )

۳-۵-۴ درز جوش زنجیره ای منقطع :
ابعاد درز جوش زنجیره ای منقطع در دو طرف خط مرجع مشخص می گردد . قسمتهای درز جوش زنجیره ای منقطع باید در مفابل یکدیگر مشخص شوند .
( شکل ( B ) 25 )

۴-۵-۴ درز جوش های شطرنجی منقطع: ابعاد درز جوش های شطرنجی منقطع در دو طرف خط مرجع مشخص می گردد و علائم درز جوش در مقابل هم اما با کمی فاصله روی خط مرجع درج می گردد.( شکل ( C ) 25 )

۵-۵-۴ ادامه جوشکاری :
در مبحث جوشکاری شیاری منقطع، اضافه کردن طول محل جوشی که برای جوشکاری در نظر گرفته شده است به وسیله علائم جوش جداگانه روی خط اندازه گذاری مشخص می گردد ( شکل ( D ) 25 ) وقتی طول محل جوش مشخص شده باشد، طول اتصال نباید از طول کار تجاوز نماید ( شکل ( E )25 )

۶-۵-۴ موقعیت جوش منقطع:
وقتی موقعیت جوش متناوب مشخص نیست ، به عنوان مثال اتصال دایره ای ؛ موقعیت باید به وسیله خط اندازه گذاری ( قسمت ۲-۱-۴-۴ و ۲-۱-۳-۵ را ببینید ) یا به وسیله هاشور( ۳-۱-۳-۵ و ۳-۱-۴-۴ را ببینید ) مشخص گردد .

۶-۴ فرم جوش و عملیات پایانی جوش های شیاری :
۱-۶-۴ فرم حاصله به وسیله جوشکاری :

جوشهای شیاری که تقریبا ً به صورت تخت یا سطح محدب بدون عملیات تکمیلی انجام می شوند به وسیله اضافه کردن علامت تخت یا محدب به عللامت جوش مشخص می گردند .
( قسمت ۱۲-۳ و شکل ( A ) 26 را ببینید )

۲-۶-۴ بدست آوردن فرم جوش به وسیله عملیات تکمیلی :
جوش هایی که فرم آن ها به وسیله عملیات پایانی شکل داده می شود با اضافه کردن علامت پایانی به علائم جوشکاری مشخص می گرددند .
( شکل ( B ) , ( C ) 26 )

۷-۴ جوشکاری از پشت ( Backing welding ) و جوش پشتی ( Back weld )

۱-۷-۴ کلیات :
علائم جوشکاری از پشت وجوش پشتی یکسان هستند تفاوت آن ها در این است که جوشکاری ازپشت ( Backing welding ) بعد از جوشکاری شیاری انجام می شود و جوش پشتی ( Back weld ) قبل از جوشکاری شیاری انجام می شود . ( ۳-۷-۴ و ۲-۷-۴ را ببینید )
۲-۷-۴ علامت ( Back weld ) :
علامت ( Back weld ) روی خط مرجع در جهت مخالف شیار قرار می گیرد .
وقتی تنها یک خط مرجع داریم در دنباله خط مرجــــع علائـــم قراردادی جوش متن ( Back weld ) نوشته می شود.

اگر چند خط مرجــــع داشته باشیـــم علامت ( Back weld ) روی خط مرجع مقدم تر از خط مرجـــع شیـــــار جوش قرار می گیرد. ( شکل ( A ) 27 )

۳-۷-۴ علامت ( Backing welding ) :
علامت ( Backing welding ) روع خط مرجع در جهت مخالف شیار قرار می گیرد. وقتی تنها یک خط مرجع داریم در دنباله خط مرجع علائم قراردادی جوش متن ( Backing welding ) نوشته می شود.
اگر چنــــد خط مـــرجـــع داشته باشیـــم علامــت ( Backing welding ) روی خط مرجع مقدم تر از خط مرجع شیار جوش قرار می گیرد.
( شکل ( B , C ) 27 )

۴-۷-۴ شکل گرده پایانی ( Backing welding ) و ( Back weld ) :

شکل گرده بدست آمده به وسیله جوشکاری ( Backing welding ) و ( Back weld ) که می تقریبا ً می توانند به شکل تخت یا نحدب جوش بخورند به وسیله اضافه کردن علامت تخت یا محدب به علامت جوش مشخص می شود .
( قسمت ۱۲-۳ را ببینید )

۲-۴-۷-۴ بدست آوردن فرم جوش به وسیله عملیات پس جوش :
جوش های ( Backing welding ) و ( Back weld ) که شکل گرده جوش آن ها باید با عملیات پایانی ایجاد شود به وسیله اضافه کردن علامت آن به علائم جوش مشخص می شوند ( ۱۳-۳ را ببینید )

۸-۴ اتصال با پشت بند :
یک اتصال با پشت بند به وسیله علامت پشت بند که روی خط مرجع در جهت مخالف شیار قرارمی گیرد مشخص می گردد . اگرباید پشت بند بعد از پایان جوشکاری برداشته شود یک علامت ” R ” داخل علامت پشت بند قرارمی دهیم ( شکل ( A ) 28) جنس و ابعاد پشت بند در قسمت دنباله یا روی نقشه مشخص می شود.

اتصال با فاصله :
یک اتصال با فاصله مورد نیاز به وسیله علامت مستطیل بین علامت جوش مشخص می گردد.
( شکل ( B ) 28)
در نمونه ای که چند خط مرجع داشته باشد علامت فاصله روی نزدیک ترین خط مرجع به فلش درج می شود.
( شکل ( C ) 28) نوع ماده و ابعاد فاصله دهنده در دنباله علامت جوشکاری مشخص می گردد.

۱۰-۴ الحاق شونده قابل مصرف :
الحاق شونده قابل مصرف به وسیله قراردادن علامت آن روی خط مرجع در جهت مخالف علامت شیار جوش مشخص می شود ( شکل ۲۹ )
کلاس الحاق کننده مصرفی براساس استاندارد AWS در قسمت دنباله علائم جوشکاری نوشته می شود .
برای آشنایی با کلاس بندی الحاق کننده مصرفی به AWS / A5.30 مراجعه نمایید.

۱۱-۴ جوشکاری شیاری با گوجینگ پشت( BACK GOUGE ) :
یک اتصال با نفوذ کامل که احتیاج به گوجینگ دارد می تواند با یک خط مرجع یا چند خط مرجع مشخص شود ( شکل ۳۰ ) و در دنباله آن متن ( BACK GOUGE ) درج گردد

۱- در نمونه ای که دو شیارنامتقارن دارد باید عمق شیار برای هر طرف نشان داده شود ( شکل ( A ) 30) همچنین زاویه شیار و فاصله باز بودن ریشه باید مشخص گردد.
۲- در نمونه ای که شیار یک طرفه یا شیار دو طرفه متقارن دارد تنها زاویه شیار و فاصله باز بودن ریشه با علامت جوش درج می شود ( ۲-۲-۴ و شکل ( B < C )30) را ببینید

۱۲-۴ جوش های آب بندی
وقتی جوشکاری به قصد آب بندی بودن انجام می گیرد ، در قسمت دنباله جوش می توان علامت Seal Weld درج شود.
( ضمیمه B-4.10 را ببینید )

۱۳-۴ وقتی که زاویه بین سطوح اتصال نوع جوشکاری را مشخص می کند و از این جهت روش مناسب جوشکاری مورد سئوال است، جزئیات اتصال مورد نظر و موقعیت جوش همراه با اندازه های مورد نیاز باید در دتایل نقشه نشان داده شوند ( شکل ۳۱ 

شکل ۱۲- مشخصات اندازه عمق ریشه جوش که پخ آن مشخص نشده است

شکل ۱۳- کاربرد ابعاد شیار جوش در علائم جوشکار