علل وقوع تصادفات جاده ای در کشور

چکیده
مقدمه:تصادفات و سوانح با بیش از ۰۰۰/۲۰ مورد مرگ در سال,دومین علت مرگ و میر در کشور پس از مرگ و میر ناشی از بیماری های قلبی عروقی می باشند.محاسبه دقیق خسارات مستقیم و غیر مستقیم,جانی و مالی ناشی از بروز این حوادث,لزوم توجه خاص به این مهم را بیشتر می نمایاند.علل و عوامل انسانی بیشترین درصد را در بروز این سوانح به خود اختصاص داده اند.ما در این مطالعه,نقش اختلالات خواب را در بروز تصادفات رانندگی مورد توجه قرار داده ایم.

مقدمه:

تصادفات رانندگی با بیش از ۰۰۰/۹۷ مورد مرگ در سال,پنجمین علت حوادث منجر به مرگ در ایالات متحده آمریکا بوده,این میزان مرگ باعث تلف شدن دو میلیون سال از عمر افراد کمتر از ۶۵ سال می گردد.این در حالی است که سالیانه,بیماری های قلبی عروقی باعث از بین رفتن ۷۴ میلیون سال و خودکشی نیز عامل اتلاف ۹/۰ میلیون سال از سالهای عمر افراد می گردند.

با نگاهی به آخرین آمار منتر از طرف معاونت سلامت وزارت بهداشت و درمان,اهمیت ویپه این موضوع در ایران واضح تر می گردد.این گزارش,حوادث و تصادفات را دومین علت مرگ و میر ÷س از مرگ و میر ناشی از بیماری های قلبی و عروقی معرفی کرده است.خواب یک رفتار کاملاً پیچیده است و خواب کافی برای سلامتی,عملکرد صحیح و حتی بقاء ضروری است.کیفیت بد خواب و خواب ناکافی باعث افزایش خطر وقوع بیماری های مختلف,افزایش شیوع خواب آلودگی مفرط روزانه و کاهش کیفیت زندگی می شود.

خواب آلودگی بیش از حد روزتنه یعنی تمایل به چرت زدن و یا خوابیدن به طور سهوی طی روز,خصوصاٌ مواقعی که فرد فعالیتی انجام نمی دهد . شیوع این حالت در مطالعات مختلف بین ۴ تا ۳۱ درصد متغیر است . فاکتورهای عمده سهیم در ایجاد خواب آلودگی بیش از حد روزانه شامل: خواب ناکافی شبانه,اختلالات خواب از جمله:

آینه هنگام خواب,بی خوابی , تارکولپسی,پرخوابی ایدیوپاتیک با علت سیستم عصبی مرکزی, شیفت کاری,سفرهای طولانی با هواپیما در عرض جغرافیایی,افسردگی,بیماریهای غدد درون ریز, داروها,بیماری های قلبی و عروقی واختلالات خواب ناشی از درد میباشند.البته درمیان افرادی که زیاد

 

رانندگی می کنند(قشر راننده که بیشتر مردان میان سال هستند)آینه انسدادی هنگام خواب از شایعترین علل خواب آلودگی هنگام رانندگی به حساب می آید.ما در این مطالعه بنای آن داریم تا به اثرات اختلالات خواب بر بروز تصادفات و حوادث رانندگی بپردازیم و علل و عوامل موثر آن را بررسی کنیم.

علل وقوع تصادفات جاده ای در کشور

جاده های کشور هر لحظه شاهد وقوع تصادفات خونین است و این اتفاقات ناگوار تا زمانی که استانداردهای ایمنی جاده ها از یک طرف و رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی از سوی دیگر جدی گرفته نشود ، همچنان ادامه خواهد داشت.

 

جاده های نامناسب ، رانندگان ناشی و یا خواب آلود ، اتومبیل های فرسوده و غیر استاندارد ، رعایت نکردن مقررات رانندگی در جاده ها و… از جمله عواملی به شمار می روند که به عنوان مقصران تصادفات جاده ای شناخته شده اند اما سهم جاده ها در این میان بیش از بقیه عوامل است . حتی در مواردی که مقصر اصلی راننده ناشی است ، باز اگر وضعیت جاده ها متناسب باشد، می توان امیدوار بود که حادثه رانندگی به فاجعه تبدیل نشود…

با توجه به وجود ۵۷۰ هزار کیلومتر راه و ۷۵۰ کیلومتر آزاد راه در کشور ، باید به این مساله توجه داشت که ۸۰ درصد ترافیک و ۷۵ درصد تصادفات بر روی ۲۰ درصد از محورهای بین استانی و بین شهری رخ می دهد .

بررسی های به عمل آمده در گروه آمار سازمان پزشکی قانونی کشور نشان می دهد که طی شش ماهه نخست سال جاری ۱۵۴۳۳نفر به علت تصادفات رانندگی در کشور کشته شده اند که این رقم نسبت به مدت مشابه در سال گذشته ، ۳/۶ درصد رشد داشته است.

جاده های ناهموار…
به گزارش مهر ، راههای موجود در کشور ، راههای مناسبی برای رانندگی نیستند . این حقیقت را نمی توان در پوشش نقش بسیار زیاد خطای انسانی در بروز تصادفات جاده ای و یا مشکلات مربوط به فرسوده بودن و استاندارد نبودن خودروها پنهان کرد. مسئولان کشور باید به اصلاح وضعیت راهها، بعنوان یک ماموریت حیاتی که با زندگی و جان انسانها مرتبط است ، نگاه کنند…

پذیرفتن حقیقت شجاعت است . مسئولان ما باید شجاعت پذیرفتن حقیقت را داشته باشند . نمی توان منکر خطای انسانی ، منکر به خواب رفتن برخی از رانندگان کامیون و اتوبوس که ناشی از ساعات طولانی رانندگی در جاده ها به دلیل نیازهای انباشته مالی آنها شد اما وقتی در اغلب جاده های کشور بدلیل باریک بودن گذرگاه فقط دو اتومبیل می توانند در مسیر مخالف از کنار یکدیگر عبور کنند ، بروز کوچکترین خطای انسانی ، بدلیل در اختیار نبودن کوچکترین قدرت مانور برای راننده مقابل به مفهوم بروز فاجعه است .

بطور روشن تر باید گفت در بسیاری از تصادفات خونین که مردم اصطلاحا به آن ” تصادف شاخ به شاخ ” می گویند ، می بینیم که راننده ای که از سمت مقابل می آمده و مثلا راننده یک کامیون بوده و به علت خستگی ، در حالت خواب آلوده قرار داشته و ناچار انحراف به چپ پیدا کرده است در همین لحظه اتوبوسی که با ۴۵ مسافر از روبرو می آید، پس از مشاهده این وضعیت ، بدلیل باریک بودن جاده قدرت هیچگونه مانوری نداشته و نهایتا مجبور شده یا به کوه بزند یا اتوبوس را به دره بیندازد و یا یک تصادف خونین شاخ به شاخ باعث شود.

کارشناس پلیس راه ، علت حادثه را خواب آلودگی راننده کامیون اعلام می کند اما کسی نمی گوید اگر راننده کامیون خواب آلود بوده ، راننده اتوبوس که خواب آلود نبوده است . اگر اینطور باشد باید بپذیریم که درجاده های ما همه در حال چرت زدن هستند. در حالی که واقعا اینطور نیست . اگر راننده کامیون از شدت خستگی خواب آلوده بوده، راننده اتوبوس با دیدن انحراف او به چپ ، می توانسته به سرعت واکنش نشان دهد و از تصادف فرار کند اما وقتی جاده باریک چنین اجازه ای را نمی دهد ، راننده اتوبوس چکار کند!!

حوادث جاده ای در ایران بسیار تکان دهنده است . روزی نیست که از کشته شدن افرادی در جاده ها نشنویم، افرادی که سرمایه های این جامعه هستند و کشور برای پرورش و رشد آنها هزینه های سنگین گوناگونی را متقبل شده است وقتی یک استاد دانشگاه ، یک تکنسین ، یک فارغ التحصیل دانشگاه ، یک مدیر کشوری و … در حادثه ای جاده ای جان خود را از دست می دهد چقدر جامعه باید هزینه کند تا دوباره فردی چون او تربیت شود و جای خالی او را پر کند . با این نگاه انسانی ، مرور تیتر خبرهایی که کشته شدن افرادی را در جاده ها اطلاع می دهند ، احساسی متفاوت را در انسان برخواهد انگیخت.

سرنشینان خودروها ؛ بیشترین کشته شدگان تصادفات
بر اساس بررسی های صورت گرفته مشخص شد که ۵/۳۰ درصد کشته های ناشی از تصادفات سرنشین ، ۲۵ درصد موتورسوار ، ۳/۲۲ درصد عابر ، ۵/۱۹ درصد راننده و ۲/۰درصد دوچرخه سوار بوده اند.
به گزارش مهر ، بررسی ها نشان می دهد نزدیک به نیمی از افراد یعنی ۳/۴۹ درصد ، در محل وقوع تصادف ، ۴/۳۹ درصد در بیمارستان ، ۸/۹ درصد در حین انتقال به بیمارستان و ۸/۰ درصد افراد در منزل فوت کرده اند.

همچنین ، بیشترین نسبت متوفیات در مناطق درون شهری مربوط به استانهای تهران با ۶/۵۲ درصد ، اصفهان ۵/۴۲ درصد ، و بیشترین نسبت متوفیات در مناطق برون شهری مربوط به استان های قزوین با ۸/۸۱ درصد و گیلان ۶/۷۷ درصد و در نهایت بیشترین نسبت متوفیات درجاده های روستایی مربوط به استانهای ایلام با ۸/۱۳ درصد و کردستان ۱/۱۳ درصد بوده است .

۱۴۰ هزار کشته و ۱۲ میلیون مصدوم ؛ آمار تصادفات ۷ سال گذشته در ایران
۳۱۰ میلیارد تومان خسارات سالانه تصادفات رانندگی

موثق ترین آمار تصادفات رانندگی در کشور از کشته شدن ۱۴۰ هزار و ۹۳۳ شهروند طی ۷ سال گذشته (از ابتدای ۷۷ تا انتهای ۸۳ ) حکایت دارد و این در حالی است که وقوع این حوادث بیش از ۱۲ میلیون مصدوم و ۵۰۰ هزار معلول مادام العمر بر جای گذارده است.
به گزارش خبرنگار اجتماعی “مهر” ، هرساله در سراسر دنیا بیش از ۵۰ میلیون نفر در اثر حوادث ترافیک مجروح و ۲/۱ میلیون نفر کشته می شوند و با وجود اینکه ایران کمتر از یک صدم جمعیت جهان را به خود اختصاص داده ، بیش از یک چهلم از حوادث ترافیکی را به خود اختصاص داده است. در ایران در گروههای سنی یک ماهه تا ۵۰ ساله مهمترین علت مرگ ، حوادث غیر عمدی است و در راس همه حوادث ، سوانح ترافیکی قرار دارد.

بنابراین گزارش ، در حالی که میزان بروز مرگ ناشی از حوادث مربوط به حمل و نقل در جهان ۸/۲۰ درصد از کل مرگ و میرها را به خود اختصاص می دهد ، در ایران این میزان ۳۸ درصد است.
وزارت بهداشت در سال گذشته به صورت رسمی اعلام کرد: در ایران از هر ۱۰۰ هزار نفر در طول سال ، ۲۷۵ نفر دچار سوانح رانندگی می شوند. به طوری که ۲۳۷ نفر از آنها بستری و ۳۸ نفر می میرند.

بر اساس پیش بینی سازمانهای بین المللی ، با ادامه این روند میزان خسارت جانی سوانح ترافیکی از سال ۲۰۰۰ تا سال ۲۰۲۰ در کشورهای متوسط ۸۰ درصد افزایش یابد و بر اساس پیش بینی بانک جهانی ، در این مدت کشورهای جنوبی آسیا با افزایشی معادل ۱۴۴ درصد ، بیشترین رشد را در مرگهای ناشی از حوادث ترافیکی خواهند داشت. به اذعان کارشناسان این رقم در ایران نیز در صورت عدم مداخله کارآمد ، همین مقدار رشد خواهد یافت.
به گزارش “مهر”، مطالعات گروه آمار سازمان پزشکی قانونی کشور نشان داد ، میانگین رشد سالانه میزان فوتی های تصادفات رانندگی در ۷ سال گذشته ۳/۷ بوده است که به این ترتیب در سال ۱۴۰۰ میزان کشته شدگان حوادث ترافیکی به بیش از ۵۸ هزار تن می رسد.

باید توجه داشت که در حوادث ترافیکی منجر به جرح علاوه بر کشته شدگان، طیف گسترده تری نیز دچار مصدومیت می شوند. پدیده کوه یخ در پیامدهای ناشی از حوادث یک فرآیند واقعی است ، قله کوه یخ که معمولا مورد توجه قرار می گیرد و به ظاهر کوچک است، موارد مرگ ناشی از حوادث است . ولی بدنه عظیم این کوه از بستری شدگان ، آسیب دیدگان نیازمند خدمات سرپایی و درمانهای خانگی توام با ناتوانایی های گذرا یا ماندگار تشکیل شده است و عواقب روانی و اجتماعی حوادث نیز بر بزرگی این بدنه می افزاید.

در ارزیابی بار اقتصادی – اجتماعی ناشی از حوادث همواره باید این بدنه عظیم مورد توجه قرار گیرد. مجموعه بررسی های سال های ۱۳۷۹، ۱۳۸۰ و ۱۳۸۲ در ایران نشان داده که به ازای یک مورد مرگ ناشی از حوادث و ۱۳ مورد بستری ، ۱۰۰ مورد آسیب منجر به درمان خانگی ، استراحت در منزل و ناتوانی گذرا وجود دارد.
نکته حائز اهمیت دیگر در این بحث ، گروه های سنی قربانیان حوادث ترافیکی است .

بررسی آمار نشان می دهد تلفات این گونه حوادث بیش از هر گروهی مربوط به طبقه جوان جامعه است. به طوری که بیش از ۵۰ درصد موارد مرگ ناشی از حوادث را افراد ۴۴ – ۱۵ سال تشکیل می دهند. بر این اساس بر آورد می شود تنها در سال ۱۳۸۱، ۲ میلیون سال عمر به علت مرگ های زودرس و عمر سپری شده با ناتوانی ، در نتیجه حوادث در کشور از بین رفته است که ۱۰۵ هزار سال آن ناشی از مرگ های زودرس و ۹۵۰ هزار سال آن ناشی از عمر سپری شده با ناتوانی است.
عواقب اجتماعی تصادفات…

عواقبی که حوادث در زندگی انسانها می گذارد ، علاوه بر از دست دادن سلامتی یا زندگی ، هزینه های مراقبتهای درمانی ، توانبخشی ، از دست دادن درآمد و قدرت تولید نیز هست. که خود عواقب روحی – روانی را نیز به همراه دارد.

مطالعات انجام شده برروی خانواده هایی که یک فرد آسیب دیده در جمع خود دارند نشان داده است که در بعضی خانواده ها اجبارا الگوی زندگی و کار تغییر کرده و حدود یک سوم آنها درآمدشان را از دست داده و حتی در بعضی موارد حضور یک فرد آسیب دیده در خانواده باعث شده است بچه ها از مدرسه رفتن باز بمانند.
در یک مطالعه جامع دیگر پیرامون خسارات وارده تصادفات بر قربانیان و خانواده های آنها مشخص شد که ۹۰ درصد خانواده های افرادی که کشته شده و ۸۵ درصد خانواده افرادی که معلول شده اند ، افت طولانی مدت کیفیت زندگی داشته و در نیمی از موارد این پیامدها شدید بوده اند. سردرد ، مشکلات خواب ، خوابهای آشفته و مشکلات عمومی سلامت حتی تا سه سال پس از وقوع حادثه نیز در این افراد مشاهده شد.

نکته دیگری که باید به آن توجه داشت این است که اگرچه قربانبان محدود به طبقه اقتصادی خاصی نمی باشند ، ولیکن تعداد قربانیان فقیر به مراتب بیشتر است . همچنین زنده ماندن و بهبود کامل افراد فقیر پس از وقوع آسیب نیز کمتر محتمل است