چکیده :

در این تحقیق عوامل مــؤثر در پرخاشــگری نوجوانــان و نقش آنها در روابط اجتماعی مورد بررسی قــرار گرفتــه است.با توجه به اھمیــت موضـوع پرخاشــگری مخصوصــا در نوجوانان که می تواند ســدی در راه تحصــیل ،تربیــت و حتی زندگی سالم آینده آنان باشد و این کــه اعمــال و رفتار دانش آموزان پرخاشگر موجب آزار و اذیت خــود و ھم دیگر دانش آموزان می شود و ایــن مضــوع در روابــط اجتماعی آنها تاثیر گذار است.

اھداف این پژوھش عبارتند از بررسی کلی نظریات ارائه شده در مورد علل پرخاشگری

– بررسی عواملی که در پرخاشگری مؤثرند و تلاش در جهت رفع این عوامل

۱

– ارائه شیوه پیشگیری برای دانش آموزان کــه رفتــار پرخاشگرانه دارند

کلمات کلیدی: پرخاشگری،نوجوانان،روابط اجتماعی،تحصیل

-۱مقدمه:

نوجوانان ھر جامعه سرمایه ھاي بنیادي آن ھستند و بقاي ھر جامعه و وضع آن بیش از ھر چیز بر نوجوانان آن پایدار است. به عبارت دیگر میان سعادت جامعه و وضع برخورداري نوجوان از زندگی سالم و لذت

بخش رابطه مستقیم وجود دارد. نوجوان در اجتماع

زندگی می کند و به عنوان یک موجود اجتماعی باید

بتواند با آن سازگار شده ، عدم سازگاري فرد با

محیط زندگی در نهایت به نابودي او منجر خواھد شد و ھمچنین این عدم سازگاري به ناکامی وي منجر می شود .

و می توان گفت که پاسخ ناکامی پرخاشگري است

پرخاشگري یعنی رفتار خشن وتند به ھنگام عدم سازگاري با موقعیت. اینگونه رفتارھا در زندگی روزمره ارتباط بسیار نزدیک با ناکامی دارد. پرخاشگري می تواند ناکامی ھاي فشرده را رھا سازد و نوعی تخلیه روانی و تسکین موقتی براي فرد فراھم آورد. اما پایان آن نیز معمولا رضایت بخش نیست.

پرخاشگری به ھر گونه رفتاری که به ھدف آسیب رساند

یا مجروح ساختن موجودی دیگر انجام گرفته باشد،اطلاق می شود.افراد پرخاشگر غالبا تمایل خود برای آسیب

رساندن به دیگران اعتراف کرده و در صورت عملی نشدن
قصدشان ابراز یأس می کنند. پس آنچه در این میان
حائز اھمیت است قصد و نیت رفتارکننده می باشد.یعنی
۲

رفتار آسیب زا در صورتی پرخاشگری محسوب می شود که

از روی قصد وعمد و به منظور صدمه زدن به دیگران انجام گرفته باشد.

با توجه به اینکــه پرخاشــگری بــرای دانــش آمــوزان و خانواده او موجب مشکلات فراوانی می شود حتی در رفتار و زنــدگی آینــده او نیــز تــاثیر مــی گــذارد(مثلا افسردگی،شکست در تحصیل ،شکست در برقراری ارتباط بــا دیگران )ھمچنین از آنجایی که عصر ما عصــر پرخاشــگری
است و در تمامی زمانها کم و بیش انسان ھــایی وجــود

داشته اند که براثر مشکلات رفتاری خاص(پرخاشــگری)عده ای مورد آزار و اذیت آنها قرار گفته اند لذا سعی ما این است که حتی الامکان راه ھایی را بــا اصــول علمــی ھما ھنگ باشد را ارائه دھیم و این مشــکلات را برطــرف کنیم تا از به وجود آمــدن افــراد پرخاشــگر جلــوگیری شود. علامت بسیار مهمی که در بسیاری از اوقات والدین دانش آموزان به ویژه اولیای مدارس به سادگی از کنار آن می گذرند.تحقیقات نشان داده که عمده تــرین عامــل پرخاشگری ریشه در نابسامانی درون خانواده و روش ھای تربیتی نادرست دارد و از طرفــی درمــان ایــن اخــتلالات بدون مساعدت و یاری مسئولین مدرسه و والــدین امکــان پذیر نمی باشد بنابراین شناخت تاثیر عوامل محیطی بر رشد نوجوانان از نظر تعلـیم و تربیــت اھمیــت خاصــی دارد.بنابراین نسبت به اھمیت موضوع ارائه یک برنامه آموزشی مناسب برای این گونه دانش آموزان نیــاز اســت تا اعمال پرخاشگرانه آنها کنترل شود و احساس امنیــت و شایستگی کلیه دانش آموزان تامین شود.

-۲پیشینه و ادبیات تحقیق:

۳

-۱ تحقیــق در مــورد خــانواده ھــایی کــه مشکلاتشان پرخاشگری فرزندانشان بود را جرالد پاترسون انجام داد، وی در برنامه ای ۳۵ خانواده دارای مشــکل را شــرکتداد.۲۰ خــانواده کــه برنامــه را بــه پایــان بردنددر کل رفتارھــای پرخاشــگرانه آنهــا نیــز کــاھش یافته بود و چون رفتارھای کاھش یافته پس از یک ســال مشاھده نشده بود چنین بــر مــی آمــد کــه دســتاوردھای درمان تداوم یافته است.پاترسون و ھمکارانش دیدند که برنامه ھایی که بر اساس یادگیری اجتماعی تنظــیم مــی شود در کــاھش مشــکلات رفتارھــای مســأله ســاز کودکــان پرخاشگر موثر می باشند.