پيشگفتار
دنيا پس از رنسانس و به خصوص در قرن پاياني هزاره دوم آنچنان شاهد دگرگوني هاي شگرفي در زمينه هاي علوم و فنون بوده كه بسان رويايي باور نكردني مي آيد. رشد چشمگير صنعت در روزگار ما بگونه اي بوده كه حتي خالق داستانهاي علمي و تخيلي ژول ورن چنين چيزي به مخيله‌اش خطور نكرده و نتوانسته بود پيش بيني تحولات عصر تكنولوژي را تصور كند.

حركت شتابان صنعت به اسب افسار گسيخته اي مي ماند كه ياراي توقف نداشته و همان طور مي‌تازد. سوار بر آن صاحبان صنايع بزرگ دنيا و كشورهاي توسعه يافته مي باشند كه فاصله خود را لحظه به لحظه از ديگر كشورها بيشتر مي كنند تا عملا اميدي براي رسيدن به آنها وجود نداشته باشد. در اينجا بود كه دانشگاهها با هدف به روز كردن دانشجويان خود و با هدف اينكه از رهگذر عقب نمانده و افرادي تحصيل كرده كه در صنعت روز دنيا عملاً عقب مانده و ناكارآمد باشند

پرورش ندهند تصميم به ورود در اين عرصه گرفتند و تلاش كردند خلأ مزبور را به گونه اي پر نمايند. بزرگترين خدمتي كه اين مراكز آموزشي به دانشجويان خود و به صنعت كشور نمودند برقراري واحدهايي به نام كارآموزي بود تا بدينوسيله پيوندي ميان دانشگاه و صنعت بوجود آيد و با همراهي و معاضدت استادان دانشگاه و نخبگان فنون در هر چه بالا بردن سطح كيفيت محصولات و صنايع بكوشند. اميد است اين پيوند متقابل آينده اي بهتر از آن صنعت كشور نمايد.

مقدمه اي پيرامون شركت ايران خودرو
شركت ايران خودرو در مرداد ماه سال ۱۳۴۱ تحت شماره ۷۳۵۲ به نام شركت سهامي كارخانجات ايران ناسيونال در اداره ثبت شركتها به ثبت رسيد و در تاريخ ۱۵/۷/۱۳۴۲ به بهره برداري رسيد.
اين كارخانه در ابتدا به توليد اتوبوسهاي مدل ۱۱۳۲۱ و ميني بوسهاي ۳۱۹ پرداخت. سپس در تاريخ ۲۰ شهريور ۱۳۴۵ اجازه تأسيس كارخانجات ساخت انواع اتومبيلهاي سواري ۴ سيلندر به اين كارخانه داده شد كه به دنبال آن در ۲۳/۲/۱۳۴۶ توليد پيكان با امتياز ساخت گروه كرايسلر در

كارخانة شمالي آغاز گرديد. در سال ۱۳۵۱ بخش مونتاژ موتور با ظرفيت ۳۰ گروه كرايسلر در ساعت و چند ماه بعد قسمتهاي تراش قطعات موتور و ريخته گري براي ۶ قطعه از موتور پيكان با ظرفيت ۱۵ دستگاه در ساعت شروع به كار كرد. اين شركت در اصل مجموعه اي از چند كارخانه صنعتي مختلف مي باشد كه هر كدام قسمتي از نيازهاي توليدات اين كارخانه را براي توليد نهايي محصول برآورده مي كنند كه تعدادي از اين كارخانجات به شرح زير مي باشند:
برش و پرس، رنگ زني، ريخته گري و سنگ زني، موتور سازي، تزئينات و تكميل كاري، اتوبوس سازي، سواري سازي و …

سالن آلومينيم قسمت ريخته گري قرار است در چند سال آينده به ابهر انتقال يابد و در آنجا بصورت شركتي مستقلاً فعاليت خود را آغاز نمايد. همچنين سالن چدن اين واحد نيز (ريخته‌گري) به تاكستان انتقال يافته و آن هم بصورت مستقل فعاليت خواهد كرد.
كارخانه ريخته گري ايران خودرو در زميني به مساحت ۱۰۷۰۴ متر مربع در مجموعه جنوبي شركت ايران خودرو و بين جاده مخصوص و قديم كرج واقع شده است.

مقدمات اجراي طرح اين كارخانه در اوايل سال ۱۳۵۰ بوده است كه نصب و راه اندازي كارخانه توسط شركت كرايسلر تا سال ۱۳۵۳ بطول انجاميده است بطوريكه در ۲۷/۷/۱۳۵۳ سالن ريخته‌گري رسماً افتتاح گرديد و طبق برنامه از پيش تعيين شده توليد ۶ قطعه چدني موتور به شرح زير را آغاز كرد:
سيلندر. سر سيلندر، اگزوز، فلايويل، كپه ياتاقان، چرخ دنده.
پس از گذشت ۱۶ سال كه تنها ۶ قطعه چدني موتور پيكان در اين قسمت ساخته مي شود از سال ۱۳۷۰ اقدام به ساخت قطعات جديد ديگر نمود كه عبارتند از كاسه چرخ پيكان، ديسك پيكان، فلايويل پژو و تويي چرخ پيكان مي باشد. پس از آن با تغيير برنامه توليد شركت و انبوه سازي توليد كارخانه فقط به توليد قطعات سيلندر و سرسيلندر و از سال ۷۹ قطعات صادراتي والئو پرداخت و توليد بقيه مايحتاج خود را به كارگاهها و كارخانه هاي خصوصي، اقماري و … واگذار كرد كه بعضي از آنها تحت نظر ايران خودرو و بعضي ديگر بصورت مستقل به توليد محصول با كيفيت تحت نظر اين شركت
مي پردازند.

مقدمه
در راستاي سياست توسعة صنعت خودرو و افزايش توليدات، شركت ايران خودرو در ادامه ارزيابي وضعيت موجود و امكان سنجي كارخانه ريخته گري، واحد برنامه ريزي مسئول انجام پروژه امكانسنجي و تهية گزارش مربوطه براي توليد ۵۹۸۰۰ عدد سيلندر پژو، ۳۱۲۳۵ عدد سرسيلندر XU7 ، ۲۸۴۹۰ عدد سرسيلندر XU9 و پوسته كلاچ (صادراتي) در سالن آلومينيوم مي‌باشد كه نتايج بررسي اين گزارش ارائه مي گردد.

خلاصه وضعيت موجود در سالن آلومينيوم
در حال حاضر محصولات توليدي سالن آلومينيوم شامل سيلندر پژو، سرسيلندر XU7 ، سرسيلندر XU9 (موردنياز كارخانه ايران خودرو) و پوسته كلاچ (صادراتي) مي باشد. در اين گزارش ظرفيت سالن آلومينيوم را به تفكيك براي محصولات فوق بررسي مي نماييم.
۱- سيلندر پژو
عمده ايستگاههاي كاري براي توليد اين محصول شامل ايستگاه ريخته گري ۲۵۰۰ HP ، شماره‌زني، كنترل ظاهري و ابعادي، تميزكاري، كنترل تميز كاري، شات بلاست، سوراخكاري، واتر تست، شستشو، نشت گيري و كنترل نهايي مي باشد.
۲- سرسيلندر XU7 , XU9
براي توليد اين محصول يك خط ماهيچه گيري و يك خط توليد سرسيلندر در نظر گرفته شده است. در خط توليد ماهيچه، ايستگاههاي ساخت، تميزكاري، سوراخكاري و پخت ماهيچه موجود است و در خط توليد سرسيلندر، ايستگاههاي ريخته گري L.P ، شماره زني، كنترل ظاهري، تميز كاري، تخليه ماهيچه، X-RAY ، برش راهگاه، كيوبينگ، عمليات حرارتي، واتر تست، تعميراتي و كنترل نهايي موجود مي باشد.

بخش اول
سرسيلندر XU7 , XU9
شرح وضع موجود:
فرآيند توليد سرسيلندر XU7 , XU9 مشابه بوده و دستگاهها و ايستگاههاي موردنياز آنها يكسان است اما در حال حاضر توليد سرسيلندر XU7 بدليل عدم تحويل قالب ريخته گري آن، كمبود نيرو و پايين بودن اغلب دستگاهها، متوقف مي باشد.
در اين بخش ابتدا وضعيت دستگاههاي موجود در سالن آلومينيوم براي توليد سرسيلندر XU7 , XU9 ارائه مي شود. سپس با توجه به اينكه اين دستگاهها براي توليد سرسيلندر XU9 فعال مي‌باشند لذا درصد توقفات، درصد ضايعات، زمان استاندارد و در نهايت ظرفيت اين دستگاهها و ايستگاههاي كاري مربوط براي اين محصول را محاسبه مي كنيم. در قسمت بعدي با توجه به يكسان بودن فرآيند توليد سرسيلندر XU7 , XU9 و يكسان فرض كردن درصد توقفات، درصد ضايعات و زمان استاندارد دستگاهها و ايستگاههاي مختلف براي توليد دو محصول محاسبه مي‌شود.

در انتهاي اين بخش نيازهاي سالن آلومينيوم براي دستيابي به برنامه توليد سرسيلندر (۲۸۴۹۰ عدد سرسيلندر XU9‌ و ۳۱۲۳۵ عدد سرسيلندر XU7 ) در سال ۸۰ بررسي مي گردد.

وضعيت دستگاهها و تجهيزات موجود براي توليد سرسيلندر (XU7 , XU9)
رديف دستگاه/ تجهيزات درصد توقفات درصد ضايعات ساعات كاركرد مجاز روزانه تعداد موجود
فعال غيرفعال
۱ ساخت ماهيچه * ۸/۱۴% ۴/۴۳% ۵/۱۴ ۸ –
۲ دايكاست LP800 * 5/35% 27% 25/20 2 7
3 خنك كننده سرسيلندر – – ۲۵/۲۰ ۲ –
۴ شماره زني – – ۲۵/۲۰ ۱ –
۵ ويبره تخليه ماهيچه سرسيلندر ۱۰% – ۵/۱۴ ۱ –
۶ X-Ray ** 5% 24% 25/20 1 –
7 برش راهگاه سرسيلندر ۱۰% – ۵/۱۴ ۱ –
۸ كيوبينگ – – ۲۵/۲۰ ۳ –
۹ كوره عمليات حرارتي – – ۲۵/۲۰ ۲ –
۱۰ واتر تست سرسيلندر ۱۱% ۹% ۵/۱۴ ۱ –
۱۱ شستشوي سرسيلندر – – – – ۱
۱۲ اندازه گيري گاز هيدروژن – – – – ۱
۱۳ كوره ذوب ۵۰۰ كيلوگرمي – – ۲۴ ۳ –
۱۴ جرثقيل سقفي ۵ تن – – ۲۴ ۱ –
۱۵ جرثقيل سقفي ۱۰ تن ** – – ۲۴ ۱ –
۱۶ دستگاه CMM ** – – 5/14 1 –
17 دستگاه گاززدايي – – ۲۴ ۱ –
۱۸ ترمو رگلاتور – – ۲۴ ۸ –
*‌ براي محاسبه درصد توقفات و درصد ضايعات اين دستگاهها، ميانگين گرفته شده است. اين اطلاعات به تفكيك هر دستگاه در جدول بعد آمده است.
** اين دستگاهها براي سيلندر و سرسيلندر هر دو استفاده مي شوند.
توضيح: براي محاسبه درصد توقفات و درصد ضايعات، از اطلاعات ماههاي ارديبهشت و خرداد سال ۸۰ استفاده شده است.

محاسبه ظرفيت دستگاهها
در اين قسمت ابتدا ظرفيت دستگاهها و ايستگاههاي ماهيچه سازي و سپس ظرفيت ساير دستگاهها و ايستگاههاي كاري كه براي توليد سرسيلندر XU9‌ فعال مي باشند را محاسبه كرده و در دو جدول ارايه مي كنيم.
لازم به توضيح است كه ستون “درصد ضايعات” بيانگر درصد ضايعات هر دستگاه بصورت جداگانه مي باشد. اما ستون “درصد ضايعات از دستگاه تا آخر” بيانگر درصد ضايعات كلي محصول از دستگاه موردنظر تا تحويلي به ماشين شاپ مي باشد. اعداد اين ستون در مورد هر دستگاه بصورت زير محاسبه شده است:

(درصد ضايعات ايستگاه موردنظر-۱)/۱۰۰۰(درصد ضايعات ايستگاه ماقبل-۱)/(درصد ضايعات ايستگاه آخر-۱)/۱=b
(b-1)/b = درصد ضايعات از ايستگاه موردنظر تا آخر
توضيح: ظرفيت سالانه دستگاهها، بدون كسر ضايعات و با توجه به ساعات كاري مجاز روزانه آنها و ۲۶۰ روز كاري در سال بصورت زير محاسبه شده است:
زمان استاندارد/(درصد توقفات-۱)× زمان در دسترس= ظرفيت سالانه هر دستگاه
بعنوان مثال براي دستگاه واتر تست داريم:
۱۲۰۵۵۰=۶۷/۱ / (۱/۰-۱)×۶۰×۵/۱۴×۲۶۰= ظرفيت سالانه دستگاه واتر تست

جدول محاسبه ظرفيت سنجي سر سيلندر XU9
رديف شرح ايستگاه درصد توقفات درصد ضايعات درصد ضايعات از دستگاه تا آخر ساعات كاري مجاز روزانه تعداد كارگر زمان استاندارد (دقيقه) ظرفيت سالانه

۱ ريخته گري LP1 32% – 54% 25/20 2 66/13 15726
2 ريخته گري LP2 39% – 54% 25/20 2 66/13 14107
3 كنترل ظاهري – ۲۷% ۵۴% ۲۵/۲۰ ۱ ۹۴/۲ ۱۰۷۴۵۰
۴ فن (خنك كننده) – – ۳۷% ۲۵/۲۰ ۲ ۱۲ ۵۲۶۵۰
۵ شماره زني – – ۳۷% ۲۵/۲۰ ۱ ۷۷/۰ ۴۱۰۲۶۰
۶ ويبراتور ۱۰% – ۳۷% ۵/۱۴ ۱ ۴۳/۱ ۱۴۲۳۶۵
۷ سنگ فرز – – ۳۷% ۵/۱۴ ۱ ۲/۴ ۵۳۸۵۷

۸ X-Ray 5% 24% 37% 25/20 2 57/6 45678
9 برش راهگاه ۱۰% – ۱۷% ۵/۱۴ ۱ ۹۲/۱ ۱۰۶۰۳۱
۱۰ كيوبينگ – – ۱۷% ۲۵/۲۰ ۳ ۶۶/۳۹ ۲۳۸۹۶
۱۱ كنترل ابعادي – ۱% ۱۷% ۱ ۸
۱۲ پليسه گيري – – ۱۶% ۵/۱۴ ۱ ۶۵/۷ ۲۹۵۷۰
۱۳ عمليات حرارتي – – ۱۶% ۲۵/۲۰ ۱ ۴۹/۷ ۴۲۱۷۶
۱۴ واترتست ۱۱% ۹% ۱۶% ۵/۱۴ ۱ ۶۷/۱ ۱۲۰۵۵۰
۱۵ كنترل نهايي – ۷% ۷% ۵/۱۴ ۲ ۰۹/۲ ۱۰۸۲۳۰

جدول محاسبه ظرفيت ماهيچه سازي
رديف شرح ايستگاه درصد توقفات درصد ضايعات درصد ضايعات از دستگاه تا آخر ساعات كاري مجاز روزانه تعداد كارگر زمان استاندارد (دقيقه) ظرفيت سالانه
۱ ساخت مسير روغن تايواني ۵% ۴۵% ۷۵% ۵/۱۴ ۱ ۴۷/۳ ۹۲۸/۶۱
۲ ساخت دود تايواني ۱۵% ۱۹% ۶۳% ۵/۱۴ ۱ ۵۷/۲ ۸۱۳/۷۴
۳ ساخت هوا تايواني ۱۰% ۴۲% ۷۳% ۵/۱۴ ۱ ۳ ۸۶۰/۶۷
۴ ساخت واترژاكت تايواني ۲۳% ۵۲% ۷۸% ۵/۱۴ ۱ ۵۳/۳ ۳۴۱/۴۹
۵ ساخت مسير روغن هندي ۸% ۵۰% ۷۷% ۵/۱۴ ۱ ۳۹/۴ ۴۰۴/۴۷
۶ ساخت دود هندي ۱۸% ۲۳% ۶۵% ۵/۱۴ ۱ ۸۱/۳ ۶۸۳/۴۸

۷ ساخت هوا هندي ۱۲% ۴۴% ۷۴% ۵/۱۴ ۱ ۶۳/۴ ۹۹۳/۴۲
۸ ساخت واترژاكت هندي ۲۷% ۵۸% ۸۰% ۵/۱۴ ۱ ۵۴/۴ ۳۷۱/۳۶
۹ تميزكاري ماهيچه (سرسيلندر) – – ۵۴% ۵/۱۴ ۵ ۷ ۳۱۴/۳۲
۱۰ پخت ماهيچه (كوره پخت) – – ۵۴% ۵/۲۰ ۲ ۸۶/۳ ۶۰۱/۵۸

مقايسه توان توليد و برنامه توليد
در اين قسمت ظرفيت فعلي دستگاهها و ايستگاههاي مختلف كاري براي توليد سرسيلندر، با تعداد موردنياز آنها (با لحاظ ضايعات) مقايسه مي شود. ضمناً تعداد موردنياز در هر ايستگاه طبق رابطه زير بدست آمده است:
(درصد ضايعات از ايستگاه تا آخر-۱)/تعداد موردنياز مطابق برنامه سال ۸۰= تعداد مورد نياز سرسيلندر با لحاظ ضايعات

ظرفيت مازاد براي XU7 با كم كردن تعداد مورد نياز XU9 از ظرفيت توليد اين محصول بدست آمده است.
جدول مقايسه ظرفيت توليد ماهيچه و تعداد مورد نياز ماهيچه
رديف شرح دستگاه درصد ضايعات از دستگاه تا آخر ظرفيت سالانه براي XU9 تعداد موردنياز براي XU9‌با لحاظ ضايعات ظرفيت مازاد (براي XU7) تعداد موردنياز براي XU7 با لحاظ ضايعات
۱ ساخت مسير روغن تايواني ۷۵% ۱۰۹۳۳۲ ۱۱۸۷۷۰۸ ۹۳۷۶- ۱۳۰۱۴۶
۲ ساخت مسير روغن هندي ۷۷%
۳ ساخت دود تايواني ۶۳% ۱۲۳۴۹۶ ۷۹۱۳۹ ۴۴۳۵۷ ۸۶۷۶۴
۴ ساخت دود هندي ۶۵%
۵ ساخت هوا تايواني ۷۳% ۱۱۰۸۵۳ ۱۰۷۵۱۰ ۳۳۴۳ ۱۱۷۸۶۸
۶ ساخت هوا هندي ۷۴%
۷ ساخت واتر ژاكت تايواني ۷۸% ۸۵۷۱۲ ۱۳۵۶۶۷ ۴۹۹۵۵- ۱۴۸۷۳۸
۸ ساخت واتر ژاكت هندي ۸۰%
۹ تميز كاري (ست سيلندر) ۵۴% ۳۲۳۱۴ ۶۱۹۳۵ ۲۹۶۲۱- ۶۷۹۰۲
۱۰ پخت ماهيچه ۵۴% ۵۸۶۰۱ ۶۱۹۳۵ ۳۳۳۴- ۶۷۹۰۲

جدول مقايسه توان توليد و برنامه توليد سرسيلندر
رديف شرح دستگاه درصد ضايعات از دستگاه تا آخر ظرفيت سالانه براي XU9 تعداد موردنياز براي XU9‌با لحاظ ضايعات ظرفيت مازاد (براي XU7) تعداد موردنياز براي XU7 با لحاظ ضايعات
۱ ريخته گريLP/800 54% 29833 61935 32102- 67902
2 كنترل ظاهري ۵۴% ۱۰۷۴۵۰ ۶۱۹۳۵ ۴۵۵۱۵ ۶۷۹۰۲
۳ فن * ۳۷% ۵۲۲۰۶۰ ۴۵۲۲۲ ۷۰۳۸ ۴۹۵۷۹
۴ شماره زني ۳۷% ۴۱۰۲۶۰ ۴۵۲۲۲ ۳۶۵۰۳۸ ۴۹۵۷۹
۵ ويبراتور ۳۷% ۱۴۲۳۶۵ ۴۵۲۲۲ ۹۷۱۴۳ ۴۹۵۷۹
۶ سنگ فرز ۳۷% ۵۳۸۵۷ ۴۵۲۲۲ ۸۶۳۵ ۴۹۵۷۹
۷ X-Ray 37% 45678 45222 456 49579
8 برش راهگاه ۱۷% ۱۰۶۰۳۱ ۳۴۳۲۵ ۷۱۷۰۶ ۳۷۶۳۳
۹ كيوبينگ ** ۱۷% ۲۳۸۹۶ ۳۴۳۲۵ ۱۰۴۲۹- ۳۷۶۳۳
۱۰ پليسه گيري ۱۶% ۲۹۵۷۰ ۳۳۹۲۰ ۴۳۵۰- ۳۷۱۸۵
۱۱ عمليات حرارتي ۱۶% ۴۲۱۷۶ ۳۳۹۲۰ ۸۲۵۶ ۳۷۱۸۵
۱۲ واتر تست ۱۶% ۱۲۰۵۵۰ ۳۳۹۲۰ ۸۶۶۳۰ ۳۷۱۸۵
۱۳ كنترل نهايي ۷% ۱۰۸۲۳۰ ۳۰۶۳۵ ۷۷۵۹۵ ۳۳۵۸۶
*‌ظرفيت اين دستگاه دو برابر شده است زيرا دو ايستگاه (دو دستگاه) بصورت موازي فعال فعال مي باشند.
** ظرفيت اين دستگاه سه برابر شده است زيرا جمعاً سه دستگاه در اين ايستگاه فعال مي باشند.

نتيجه گيري
الف: ماهيچه سازي
۱- دستگاه ساخت مسير روغن: دو دستگاه موجود براي توليد ۱۱۸۷۰۸ عدد ماهيچه مسير روغن XU9 با ۹۳۷۶ عدد كسري ظرفيت مواجه مي باشند. براي جبران اين كسري ظرفيت مطابق رابطه زير نياز به ۳۲۳ ساعت اضافه كار دو دستگاه مي باشد.

همچنين براي توليد ۱۳۰۱۴۶ عدد ماهيچه مسير روغن XU7‌ نياز به تهيه حداقل دو دستگاه (با ظرفيت مشابه) مي باشد.
۲- دستگاه ساخت دود: دو دستگاه موجود در وقت عادي براي توليد ماهيچه ها مورد نياز XU9 به اندازه ۴۴۳۵۷ ظرفيت اضافه دارد.
براي توليد بقيه ماهيچه موردنياز XU7‌(۴۲۴۰۷=۴۴۳۵۷-۸۶۷۶۴) نياز به خريد يك دستگاه (با ظرفيت مشابه) مي باشد.
۳- دستگاه ساخت هوا: دو دستگاه موجود در زمان عادي ضمن اينكه ماهيچه هاي موردنياز سرسيلندر XU9‌را تامين مي كنند به ميزان ۳۳۴۳ ماهيچه نيز ظرفيت اضافه دارند.
براي تولدي ماهيچه هاي XU7 نياز به دو دستگاه ديگر در زمان كاركرد عادي (با ظرفيت مشابه) مي باشد.
۴- دستگاه ساخت واترژاكت: دو دستگاه براي ۱۳۵۶۶۷ واترژاكت XU9، ۴۹۹۵۵ عدد كسري ظرفيت مواجه مي باشند. براي جبران اين كسري بر اساس رابطه زير نياز به ۲۱۹۷ ساعت اضافه كار دو دستگاه مي باشد.

ضمناً براي توليد ۱۴۸۷۳۸ عدد واترژاكت XU7 نياز به خريد حداقل ۲ دستگاه ديگر (با ظرفيت مشابه) مي باشد.
۵- در ايستگاه تميزكاري ماهيچه براي رسيدن به برنامه توليد نياز به افزايش نيرو مي باشد.
۶- در قسمت پخت ماهيچه براي رسيدن به برنامه توليد سرسيلندر XU9‌ مطابق رابطه زير نياز به ۱۵ روز اضافه كار مي باشد.

براي رسيدن به برنامه توليد سرسيلندر XU7 نياز به يك كوره پخت جديد با ظرفيت مشابه داريم. اين كوره مطابق رابطه زير بايد ۳۰۲ روز در سال فعال باشد.

ب- ساخت سرسيلندر
۱- دستگاه LP800: دو دستگاه فعال براي ريخته گري سرسيلندر XU9‌، به ميزان ۳۲۱۰۲ عدد سرسيلندر كسري ظرفيت دارند. براي جبران كمبود نياز به خريد حداقل يك قالب ديگر (۷ دستگاه بدليل نبودن قالب غيرفعال مي باشند) داريم. لذا با فعال شدن دستگاه جديد و وجود دو دستگاه فعال (مجموعاً سه دستگاه) و در نظر گرفتن ۲۰۲۲ ساعت اضافه كار براي سه دستگاه كه از رابطه زير بدست مي آيد به برنامه توليد سرسيلندر XU9 در سال ۸۱ خواهيم رسيد.

= ظرفيت سالانه يك دستگاه

۴۴۷۵۱=۳×۱۴۹۱۷= ظرفيت سالانه سه دستگاه در زمان عادي
ساعت اضافه كار مور نياز براي ۳ دستگاه
براي توليد ۶۷۹۰۲ عدد سرسيلندر XU7‌، نياز به خريد ۴ عدد قالب براي ريخته گري محصول مورد نظر در زمان كار عادي (با ظرفيت مشابه) مي باشد.
۲- دستگاه فن (خنك كننده سرسيلندر): دو دستگاه موجود در زمان كاركرد عادي (۱۵/۲۰ ساعت در روز جوابگوي برنامه توليد سرسيلندر XU9‌مي باشند اما براي دستيابي به برنامه توليد سرسيلندر XU7 نيازمند دو دستگاه ديگر با ظرفيت مشابه و ۲۵/۲۰ ساعت كار در روز هستيم.

۳- دستگاه X-Ray : دستگاه موجود تامين كننده برنامه سرسيلندر XU9‌ مي باشد اما براي دستيابي به برنامه توليد سرسيلندر XU7‌حداقل بايد يك دستگاه ديگر از همين نوع خريداري گردد.
توضيح : در صورت افزايش كيفيت محصولات سالن آلومينيوم و انجام تست X-Ray بصورت نمونه گيري، يك دستگاه جوابگوي برنامه توليد هر دو محصول سرسيلندر XU7‌ و XU9‌ مي‌باشد.

۴- دستگاه كيوبينگ: در قسمت كيوبينگ سه دستگاه فعال موجود است. اين سه دستگاه براي دستيابي به برنامه سرسيلندر XU9 ، با ۱۰۴۲۹ عدد كسري ظرفيت مواجه مي باشند. براي جبران اين كمبود بايد يك دستگاه جديد خريداري شود. علاوه بر فعال بودن ۴ دستگاه بصورت ۲۵/۲۰ ساعت در روز مطابق رابطه زير يكي از دستگاهها بايد بمدت ۱۶۲۹ ساعت در سال در ساعات اضافه كار فعال باشد.

ظرفيت سالانه يك دستگاه

ساعت ساعات اضافه كاري موردنياز براي يك دستگاه

۵- كوره عملياتي حرارتي: كوره موجود علاوه بر تامين برنامه XU9‌ ظرفيت اضافه نيز دارد اما براي تامين برنامه سرسيلندر XU7‌ نيازمند يك كوره جديد مي باشيم.

۶- دستگاههاي ويبراتور (تخليه ماهيچه)، برش راهگاه، واتر تست و شماره زني: در اين ايستگاهها، دستگاههاي موجود جوابگوي برنامه تولدي هر دو محصول مي باشند.
۷- در اكثر ايستگاههاييكه در آنها كارگر نقش اساسي دارد مانند كنترل، سنگ زني، پليسه گيري و … كمبود نيروي انساني احساس مي شود.
وضعيت كوره هاي ذوب
۱- برآورد ذوب موردنياز سالانه جهت تحقق برنامه توليد سرسيلندر XU9 :
براي محاسبه ذوب موردنياز براي توليد ۲۸۴۹۰ عدد سرسيلندر سالم XU9‌ با در نظر گرفتن ۵۴% ضايعات از ايستگاه LP800 تا كنترل نهايي به ترتيب زير عمل مي كنيم:
Kg 5/13= ذوب مصرفي براي يك عدد سرسيلندر XU9
61935= (54/0-1)/ 28490= تعداد سرسيلندر مورد نياز براي ذوب ريزي
Kg 836123= 5/13× ۶۱۹۳۵= ميزان ذوب مورد نياز در سال

۲- برآورد ذوب مورد نياز سالانه جهت تحقق برنامه توليد سرسيلندر XU7 :
ذوب مورد نياز براي توليد ۳۱۲۳۵ عدد سرسيلندر سالم XU7‌ با در نظر گرفتن ۵۴% ضايعات كلي مطابق زير محاسبه مي شود:
ذوب مصرفي براي يك عدد سرسيلندر XU7
67903=(54/0-1)/ 31235= تعداد سرسيلندر موردنياز براي ذوب ريزي
Kg 916690= 5/13×۶۷۹۰۳= ميزان ذوب مورد نياز در سال
۳- محاسبه ظرفيت كوره ها: در حال حاضر سه دستگاه كوره ۵۰۰ كيلوگرمي براي تامين دستگاههاي ريخته گري سرسيلندر (LP800) موجود مي باشد. اين دستگاهها بصورت۲۴ ساعت فعال مي باشند و چنانچه با ظرفيت كامل كار كنند داراي توقفات زير خواهند بود:
– توقف بدليل ايرادهاي مشعل: هفته اي دو ساعت
– توقف بدليل سوراخ شدن بوته: هفته اي ۲ روز (۲۴×۲ ساعت)
بنابراين درصد توقفات كوره ها به ترتيب زير محاسبه مي شود:

ساعت مقدار توقفات در يك هفته

ساعت = مقدار توقفات در سال

درصد توقفات

ظرفيت ذوب سازي اين كوره ها در هر ۵/۳ ساعت، ۳۵۰ كيلوگرم مي باشد. با در نظر گرفتن ۵/۰ ساعت زمان براي كنترل و آناليز ذوب، اين زمان به ۴ ساعت خواهد رسيد. لذا ظرفيت ذوب سازي اين سه كوره در سال به قرار زير مي باشد:

ظرفيت هر كوره در سال

مجموع ظرفيت سه كوره در سال
با توجه به محاسبات فوق سه كوره ۵۰۰ كيلوگرمي موجود، جوابگوي ذوب مورد نياز براي ريخته‌گري سرسيلندر XU9‌ مي باشند و به ميزان ۴۴۱۵۱۷ كيلوگرم ذوب، ظرفيت اضافه خواهند داشت.
Kg 441517=836123-1277640
ميزان ذوب مازاد فوق مي تواند براي سرسيلندر XU7 بكار رود. براي تامين مابقي ذوب مورد نياز سرسيلندر XU7 مطابق رابطه زير نياز به حداقل يك دستگاه كوره جديد با مشخصات مشابه خواهد بود:
۹۱۶۶۹۰-۴۴۱۵۱۷=۴۷۵۱۷۳ = كسري ذوب براي سرسيلندر XU7

تعداد كوره جديد مورد نياز

خلاصه وضعيت كوره هاي تامين كننده ذوب سرسيلندر
نام كوره ظرفيت سالانه (كيلوگرم) تعداد كل ظرفيت سالانه تعداد سرسيلندر XU9 موردنياز براي ذوب ريزي وزن يك عدد سرسيلندر ذوب موردنياز سرسيلندر XU9 ظرفيت مازاد كوره ها
كوره ذوب ۵۰۰ كيلوگرمي ۴۲۵۸۸۰ ۳ ۱۲۷۷۶۴۰ ۶۱۹۳۵ ۵/۱۳ ۸۳۶۱۲۳ ۴۴۱۵۱۷

وضعيت ذوب مورد نياز سرسيلندر XU7
ظرفيت ذوب مازاد تعداد سرسيلندر XU7‌ موردنياز براي ذوب ريزي وزن يك عدد سرسيلندر ذوب موردنياز سرسيلندر XU7 كمبود ذوب موردنياز براي سرسيلندر XU7 تعداد كوره جديد موردنياز
۴۴۱۵۱۷ ۶۷۹۰۳ ۵/۱۳ ۹۱۶۶۹۰ ۴۷۵۱۷۳ ۱

بخش دوم
سيلندر پژو
شرح وضع موجود:
در اين قسمت وضعيت كلي دستگاهها، تجهيزات، و ايستگاههاي مربوط به توليد سيلندر پژو به همراه درصد توقفات، درصد ضايعات و ساعت كاركرد مجاز روزانه آنها تعيين مي شود.
در قسمت بعد ظرفيت اين دستگاهها و ايستگاههاي كاري تعيين شده و آنرا با برنامه توليد سال ۸۰ سيلندر پژو مقايسه مي كنيم.
در انتها نيز نيازهاي سالن آلومينيوم براي دستيابي به برنامه توليد سال ۸۰ سيلندر پژو (۵۹۸۰۰ عدد) بررسي و مشخص مي شوند.
شرح وضع موجود
در اين قسمت وضعيت كلي دستگاهها، تجهيزات، و ايستگاههاي مربوط به توليد سيلندر پژو به همراه درصد توقفات، درصد ضايعات و ساعات كاركرد مجاز روزانه آنها تعيين مي شود.
در قسمت بعد ظرفيت اين دستگاهها و ايستگاههاي كاري تعيين شده و آنرا با برنامه توليد سال ۸۰ سيلندر پژو مقايسه مي كنيم.
در انتها نيز نيازهاي سالن آلومينيوم براي دستيابي به برنامه توليد سال ۸۰ سيلندر پژو (۵۹۸۰۰ عدد) بررسي و مشخص مي شوند.