مقدمه
تعريف سيمان:
سيمان مجموعه اي از مواد شيميايي است كه در انواع سازه هاي مختلف براي پيوند اجزاي ساختمان مورد استفاده قرار ميگيرد و هدف به هم چسباندن اجزاي ساختمان وايجاد يكپارچكي و افزايش استحكام و مقاومت آن در مقابل فشارهاي گوناگون است.
سيمان برحسب مشخصات ونوع تركيبات مواد آن داراي انواع متفاوتي ميباشد كه چندين نمونه از آن در كارخانه سيمان مشهد ساخته ميشود ومورد استفاده قرارميگيرد كه سيمان هاي نوع ۲ و۵ وپوزولاني از آن جمله ميباشند كه هركدام برحسب خواصي كه دارند داراي كاربرد خاصي ميباشند كه از آن براي سدسازي وپل سازي وساير كارهاي عمراني مورد استفاده قرار ميگيرد.

بهار ۸۷

تاريخچه
ورود سيمان به ايران توسط بيگانگان براي ساختن بناهايي نظير سفارتخانه وتاسيسات بندري صورت گرفته است ايجاد كارخانه هاي سيمان در ايران وانجام بررسي هاي

لازم روي مواد اوليه مناسب سيمان از سال ۱۳۰۷ آغاز شد ونهايتا در سال ۱۳۱۰ بين دولت ايران و كمپاني اف ال اسميت دانماركي قرارداد احداث يك كارخانه به ظرفيت ۱۰۰ تن در روز بسته شد واين كارخانه در هفت كيلومتري تهران در ري احداث گرديد.
كارخانه سيمان مشهد در سال ۱۳۳۲ تاسيس ودر سال ۱۳۳۴ اولين خط توليد كه به نام كوره هاي قائم يا عمودي معروف بود راه اندازي گرديدو نهايتا در سال ۱۳۶۲ متوقف گرديد .واحد ۳۰۰ تني در سال ۱۳۴۶ راه اندازي گرديد ودر سال ۱۳۵۴ واحد ۱۲۵۰ تني راه اندازي شد ودر سال ۱۳۷۰ عمليات ساخت واحد ۳۰۰۰ تني آغاز گرديد وبه توفيق الهي در سال بهمن ماه سال ۱۳۷۷ اين واحد عظيم هم به بهره برداري رسيد هم اكنون مطالعات در زمينه احداث يك واحد ۳۰۰۰ تني جديد به پايان رسيده است وعمليات ساخت بزودي آغاز ميشود وباساخت اين واحد جديد توليد سيمان در اين كارخانه به حدود ۱۰۰۰۰ تن در روز خواهد رسيد و به توفيق الهي و مدد مديران وپرسنل سخت كوش اين كارخانه يكي از موفق ترين سازمانها در ايران ميباشد.

آتش باري
ابتدا دل كوه را به وسيله مته هايي به قطر ۱۰ سانتي متر به عمق ۴٫۵ متر حفاري كرده كه اين مته ها بصورت كوپل به يكديگر متصل ميشوند ونيروي اين پيكور به وسيله كمپرسور تامين ميشود هر مته داراي طول ۱ متر ميباشد كه براي هر سوراخ ۴۰ الي ۵۰ مته استفاده ميشود بعد از اتمام حفاري اين سوراخها توسط آتشبار كه از ديناميت و نيترات تشكيل ميشود پر شده وبا ميله هاي چوبي نخهاي فتيله اي را به همديگر متصل شده بعد از اتصال از فاصله دور با سيمهاي تلفن با جرقه هاي باطري منفجر ميشود وبعد از انفجار سنگ معدن كه سنگ مارل ميباشد آماده حمل به سنگ شكن ميباشد.

سنگ شكن
سنگ مارل از معدن توسط كاميون به محل سنگ شكن حمل ميشود ودرون قيف سنگ شكن ريخته ميشود و بار توسط نوار زنجير فلزي وارد چكشي ميشود اين نوار زنجير به نوار زبره كش معروف ميباشد كه توسط موتورDC دور متغير كه داراي كلاچ برقي ميباشد به حركت در مي آيد بار داخل چكشي نرم ميشود اين چكشي داراي چكشهايي به وزن ۵۰ كيلوگرم ميباشد كه اين چكشي ها روي يك محور سوار هستند كه با دوران اين محور توسط موتور چكشها به حركت در آمده وسنگ را خرد ميكنند.
موتوري كه اين محور را به حركت در ميآورد داراي مشخصات زير ميباشد.
SIMENSE
2FA80 DIN 46062 TYPE 3PA1074
KLASS A 450 KW
COS Ф ۰٫۷ ۷۵۰ V
RPM 1025 400 A
MADE IN GERMANY

اين نرمه ها روي نوار نقاله ميريزد واز آنجا به الواتور وارد ميشود . الواتور كه نوعي بالابر است بار را بالا برده و روي نوار بلند ريخته و از آنجا به داخل سيلو مي ريزد.
الواتور تشكيل شده از كاسه هايي به هم متصل شده كه بار را به بالا منتقل ميكند و محرك ان هم موتور گيربكس ميباشد.
لازم به ذكر است كه سيستم سنگ شكن نيز مانند سيستم هاي ديگر داراي فيلتر و سيستم هواكشي ميباشد و گردوخاك حاصل از نرم شدن سنگ با استفاده از فن به داخل بگ فيلتر كشيده ميشود.
بگ فيلتر تشكيل شده از كيسه هايي كه گردوخاك به داخل آن آمده و گردوغبار آن گرفته ميشود .
گردوغبار كه همان پودر سنگ مارل است دوباره برروي نوار نقاله ريخته ميشود ودر انتها به داخل سيلو ميريزد.
سنگ آهن و آهك توسط كاميون از معادن ديگر به محل سيلوها حمل ميشود وبار توسط ويبراتور روي نوار نقاله ميريزد واز آنجا به سيلوهاي سر آسياب موادخام وارد ميشود.
سيلوهاي سر آسياب سه عدد ميباشد
۱- سيلوي سنگ مارل
۲- سيلوي سنگ آهن وبوكسيد
۳- سيلوي سنگ آهك
از زير سيلوها توسط سه عدد شنك از هركدام از سنگ ها به اندازه درصد مورد نياز بر روي نوار نقاله ميريزد و از آنجا داخل آسياب مواد خام ميشود وسنگ ها خورد ميشوند و از آسياب توسط يك عدد شوت وارد بالابر ميشود مشخصات موتور چكشي آسياب مواد به شرح زير ميباشد.

QU280S4AGE TYPE
50 HZ 380∆ / ۶۶۰
COS Ф ۰٫۸۸ ۷۵ KW
R.P.M 1475 IP 44

شوت لوله اي است كه بار را بوسيله شيبي كه داراست منتقل كرده و از آنجا بارتوسط بالابر بالا رفته و از آنجا توسط دو عدد شوت داخل سپراتورها ميشود.
سپراتور:
سپراتور وسيله اي است كه بار را الك ميكند يعني باري كه داخل ميشود را از هم جدا ميكند يعني نرمه و زبره بار از هم جدا ميشود .
سپراتور از دو جداره تشكيل شده كه داخل جداره اول فني تعبيه شده است كه نرمه بار را جدا ميكند و به وسيله مكش كه دارد بار را به سيلوهاي مواد خام هدايت ميكند و زبره آن به جداره دوم برخورد كرده و دوباره وارد آسياب مواد خام ميشود و مجددا وارد سپراتور ميشود وزبره آن دوباره به آسياب برميگردد و اين مرحله ادامه دارد تا بار كاملا نرم شده وبه صورت پودر درمي آيد آسياب مواد خام داراي سيستم بسته ميباشد .
لازم به ذكر است كه هواي داغ داخل كوره كه بعدا در مورد آن توضيح داده ميشود توسط فن به داخل سپراتور دميده مي شود كه براي از بين بردن رطوبت مواد خام استفاده ميشود.
مشخصات آسياب مواد خام ۱۲۵۰ تني به شرح ذيل ميباشد.
سازنده كمپاني آن هيشمن HICSHMANN ميباشد و ظرفيت آن ۱۰۰ تن در ساعت و قطر آن ۳٫۵ متر ميباشد .
مشخصات موتور آسياب مواد به شرح ذيل ميباشد.

BBC
G0 20010 TYPE SP630 H6
170 A ۶۰۰۰ V
COS Ф ۰٫۸۸ ۱۵۰۰ KW
50 HZ 991 / MIN
680 A ROTOR  ۱۳۵۰V
P = 33r JHS CLASS F
MADE IN GERMANY

سيلوهاي مواد خام :

بار كه از سيستم آسياب مواد خام مي آيد وارد سيلوهاي مواد خام ميشود.
اين بار توسط دو عدد بولوور كه خود يك مجموعه كمپرسور را تشكيل ميدهد داخل سرسره يا ايراسلايد ميشود به اين ترتيب كه داخل آسياب چند عدد فلت تعبيه شده است كه هوا داخل فلت ها ميشود وبار را به لرزه در مي آورد و اين بار از دريچه سيلو وارد ايراسلايد ميشود و از آنجا داخل ايرليفت ميشود در انجا دو عدد بلوور برزگ وظيفه انتقال بار را به سيكلون بر عهده دارند به اين ترتيب كه هوا با فشار زياد داخل ايرليفت ميشود و از سر ديگر ايرليفت بار خارج شده و به پيشگرمكن وارد ميشود.

پيشگرمكن يا همان سيكلون ها مجموعه اي از محفظه هايي است كه بصورت عمودي پشت سر يكديگر قرار گرفته اند به طوري كه بار از بالا وارد سيكلون ها ميشود به وسيله حرارتي كه داخل اين سيكلونها موجود ميباشد بار نيم پخت ميشود. اين بار نيم پخت از ته سيكلون ها وارد كوره ميشود و كوره بار را به طور كامل ميپزد.
كوره:
كوره استوانه اي است كه بصورت افقي روي ياتاقان ها سوار است داخل كوره به وسيله آجر نسوز آجرچيني شده است علت اين آجرچيني اينست كه دماي كوره خيلي بالاست و اگر اين آجرها نباشد كوره سرخ شده و بدنه آن ذوب ميشود.
مشخصات كوره هزارتني به شرح ذيل ميباشد.
طول كوره : ۷۶ متر قطر كوره : ۴ متر
داراي ۹ عدد ساتولايت خروجي كوره : ۶۰ تن بر ساعت
شيب كوره : ۴ درصد مصرف گاز : ۴۰۰۰ متر مكعب در ساعت

مشخصات موتور كوره ۱۰۰۰ تني به شرح زير ميباشد.