امروزه استفاده از رایانه، زندگی بشر را در تمامی وجوه دگرگون ساخته است. مطالعات انجام شده در ارتباط با برنامه های توسعه اغلب كشورها، نشاندهنده محوری بودن نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات در این گونه برنامه هاست. فناوری اطلاعات و ارتباطات را می توان به عنوان ابزاری نیرومند برای ارتقای كیفیت و كارایی آموزش مورد استفاده قرار داد به گونهای كه شیوه سنتی آموزش را دستخوش تغییر قرار داده و دیگر نیازی به حضور فیزیكی در كلاسهای درس نباشد.
انفورماتیك، تله ماتیك ارتباط راه دور به كمك رایانه و مخابرات، مجموعه ای را پدید آورده كه منشا انقلاب سوم بر پایه صنعت اطلاع رسانی شده است انقلابی كه محور آن دسترسی به اطلاعات، جستوجو و بازیابی اطلاعات در مدت زمان محدود و هزینه معقول است و نهایتا _موجبات تحقق دهكده جهانی و جامعه اطلاعاتی را پدید می آورد. تعاریف متعددی از جامعه اطلاعاتی ارائه شده است ولی محوریت چنین جامعهای، اطلاعات وتولید ارزشهای اطلاعاتی است نه تولید ارزشهای مادی.

فناوری اطلاعات و ارتباطات و نقش آن در آموزش

فناوری اطلاعات، زیست شناسی و ژنتیك ملكولی و فناوری نانو، امروزه به عنوان موِلفه های انقلاب علمی صنعتی سوم محسوب میشوند. فناوری اطلاعات شاخه ای از فناوری است كه با استفاده ازسخت افزار، نرم افزار و شبكه افزار، مطالعه وكاربرد داده و پردازش آن درزمینه های ذخیره ، ویرایش، انتقال، مدیریت، جابه جایی، مبادله، كنترل، سوییچینگ و غیره را امكان پذیر میسازد. فناوری اطلاعات وارتباطات خود به تنهایی نقش مهمی را درتوسعه جوامع ایفا می كند.
آموزش، تجربه ای است مبتنی بر یادگیری كه به منظور ایجاد تغییرات نسبتا _ماندگار در فرد صورت می گیرد. یادگیری، به عنوان یكی از نیازمندیهای اساسی انسان، تحت تا یر روشهای نوین ناشی از كاربرد فناوری اطلاعات قرار گرفته است. كلاس مجازی یكی از محصولات فناوری اطلاعات و ارتباطات در زمینه آموزش است. در این روش، آموزشهای مورد نظر درمكانی مشخص ارائه و سپس با بهره برداری از روشهای انتقال همزمان یا ناهمزمان به مكان دیگر منتقل میشود. برخی از دلایل توجه به كلاس مجازی دراجرای سیاستهای آموزشی عبارتاند از:
ـ عدم نیاز به جابه جایی استادان، معلمان ومربیان از یك منطقه به منطقه دیگر و امكان بهره گیری از اساتید به نام بدون توجه به موقعیت مكانی
ـ كاهش هزینه لجستیكی
ـ حذف تاثیر منفی عواملی همچون دوری، وضعیت بد جغرافیایی و امنیت كم
ـ افزایش كیفیت آموزش ازطریق بهرهمندی از اساتید، معلمان و مربیان با سابقه ومجرب مناطق دیگر.
تاكنون برای استفاده از این فناوری در آموزش، گامهای مختلفی برداشته شده كه نتایج آن به صورت نرم افزار، برنامه های تحت وب و غیره دراختیار كاربران قرار گرفته است. از نرم افزار های ارایه شده می توان به نرم افزار Autherware از شركت Macro media اشاره كرد.

نیازمندی‌های كلاس مجازی
۱ـ سیستمهای آموزش
سیستمهای آموزش از راه دور به دو دسته آموزش همزمان و غیرهمزمان تقسیم می شود.
الف: سیستمهای آموزش همزمان

این
روش شامل یكی از حالتهای ذیل است:
ـ كنفرانس ویدیویی دوطرفه
دراین روش، استاد ودانشجو همدیگر را می بینند و می توانند با همدیگر به گفتوگو بپردازند. در چنین حالتی، به پهنای باند زیادی برای انتقال صوت و تصویر نیاز است. هر چند با استفاده از فنون فشرده سازی صوت و تصویر، همچونMPEG4 ، می توان پهنای باند را تا حدود ۲۵۶ كیلو بیت بر ثانیه كاهش داد. این نوع آموزش، همان دیدگاه سنتی آموزش است كه معلم در سر كلاس حضور دارد. تنها تفاوت این سیستم با سیستم قدیمی آموزش، عدم نیاز به حضور فیزیكی استاد در كلاس درس است.

ـ كنفرانس صوتی دوطرفه
برخلاف كنفرانس ویدیویی، استفاده از صوت به همراه تصاویر جانبی برای آموزش از راه دور، كارایی بیشتر دارد. چراكه توجه دانشجو بیش از آنكه به معلم جلب شود، محتوای درس را تحتالشعاع قرار میدهد. دراین سیستم، استاد و دانشجویان تصویر را نمی بیند، آنها فقط اسلایدها را دیده و صدای همدیگر را می شنوند. دراین سیستم، به پهنای باند كمی حدود ۳۳ كیلو بیت برثانیه ازهرطرف مورد نیاز است كه با دوخط تلفن نیزدردسترس قرار می گیرد. لذا هزینه این روش از حالت قبل كمتر است.

ـ روش دیداری ـ شنیداری
دراین شیوه از تركیب دور روش قبل استفاده می شود: هرگاه استاد اسلاید ندارد، تصویر او نمایش داده می شود وهرگاه مطلبی با اسلاید بیان می شود، فقط اسلاید و صدای او دیده و شنیده می شود. صدا و تصویر دانشجویان نیزبا نظر استاد نمایش داده می شوند. این روش بسیار مناسب است و از قابلیتهای دو شیوه قبل به نحو احسن بهره می گیرد. هر چند از پهنای باند به صورت مناسب استفاده نمی شود.

ب: سیستمهای آموزشی ناهمزمان
دراین شیوه، دروس آموزشی از قبل تهیه و به گونه ای ذخیره می شود و دانشجویان می توانند به آن گوش دهند. این حالت از یادگیری نیز با روشهای گوناگون قابل اجراست:
ـ استفاده ازضبط ویدیویی
از روشهای قدیمی آموزش از راه دور محسوب میشود. دراین حالت، كلاس درس استاد با استفاده از نوارهای ویدیویی یاCDهای صوتی ـ تصویری ضبط شده ودراختیار آنان قرار می گیرد. هزینه |این روش بسیاركم است و به تدریس وتكثیر محدود می شود.

ـ استفاده از CDهای آموزشی
در این روش، ازبرنامه های كامپیوتری برای فهم درس و شبیهسازی محیط آزمایشگاهی استفاده می شود. هزینه این روش نیز كم است اما به نسبت ضبط ویدیویی هزینه بیشتری دارد.
ـ استفاده ازپخش وبی(webCasting)
استفاده از وب در آموزش از راه دور، یكی از ابزارهای موِثر آموزشی به شمار میآید كه قادر است تمام محیطهای متنی، صوتی و ویدیویی را تركیب كند. روشهای مختلفی برای توسعه برنامه های كاربردی تحت وب وجود دارد از جمله میتوان به ASP ،JSP،CGI ،ISAPI و ActiveX اشاره كرد. دراین شیوه، درس با روشهای مختلف برنامه نویسی، روی یك سایت قرار میگیرد و دانشجویان با استفاده از خطوط اینترنت، درس مورد نظرشان را یاد میگیرند. با توجه به روش مورد استفاده، پهنای باند مورد نیاز نیز متفاوت خواهد بود. در این روش، به نحواحسن از فناوری اطلاعات استفاده میشود و امكان استفاده از استاد در همه زمانها، وابستگی زمانی و مكانی استفاده از كلاس را از بین میبرد. هزینه این روش بیش ازدو روش گذشته است، اما حسن آن این است كه دانشجویان هرجا و هرزمان می توانند از آن استفاده كنند.

۲ـ بستر ارتباطی
بستر ارتباطی، محیطی است كه درآن داده ها بین دونقطه منتقل می شوند كه در حالت كلی به سه دسته Circuit Switch و Packet Switch و Leased line تقسیم می شود. برای انتقال صوت و تصویر می توان از هر سه نوع خط ارتباطی استفاده كرد. در انتخاب خطوط باید پارامترها و مشخصات آن خط را در نظر گرفت. بستر ارتباطی بر اساس حداقل نیاز انتخاب می شود. این بستر می تواند خطوط اجاره ای مخابرات، اتصال ماهواره به اینترنت شكل۱، استفاده از VSAT و حتی خطوط تلفن باشد.

۳ـ اتاق تدریس
تقریبا _درتمام روشهای مجازی، اتاقی برای تدریس با امكانات زیر مورد نیاز است:
ـ عایقهای صوتی
ـ دوربین فیلم برداری
ـ وایت برد الكترونیكی یا معمولی
ـ میكروفون
ـ ادوات ضبط دیجیتالی درس

۴ـ كلاس اتاق دانشجویان
برای پخش وبی، وجود یك رایانه متصل به اینترنت كافی است تا دانشجویان در هر زمان یا مكانی از آموزش استفاده كنند اما در روشهای همزمان، اتاق دانشجویان باید به امكانات زیر مجهز| باشد:
ـ میكروفون حداقل یك عدد و حداكثر به تعداد دانشجویان
ـ بلندگو حداقل یك عدد
ـ یك) PC Projector یا یك كامپیوتر به ازای هردانشجو(
ـ یك كامپیوتر
ـ یك دوربین فیلمبرداری
ـ وایت برد الكترونیكی یا معمولی

۵ـ امنیت
شبكه های رایانهای به سرعت در حال گسترش هستند به گونهای كه اگر در سال ۱۹۸۶ فقط تعداد معدودی از رایانه ها در یك مركز كوچك به یكدیگر متصل می شدند، در سال ۱۹۹۷ بیش از ۱۶ میلیون رایانه در ۸۵ كشور جهان به شبكه اینترنت متصل شده و هر ده ماه این رقم دو برابر می شود. این گونه شبكه ها علاوه بر مزایا، معایبی نیز دارند. به عبارت بهتر، چون اطلاعات در شبكه های كامپیوتری درمحیط انتقال به اشتراك گذاشته می شود و امكان استفاده القوه آن برای دیگران نیز مهیا خواهد شد، این موضوع درسیستمهای امنیتی ـ تجاری خطر بزرگی است اما درآموزش الكترونیكی خطرهای دیگری نیز وجود دارد و آن اینكه یك اخلالگر میتواند اقدامات ذیل را انجام دهد:

ـ تغییر محتوا
ـ ازكار انداختن سرویس
برای اجتناب از موارد یاد شده، باید تمهیداتی درنظر گرفته شود كه از مهمترین راهكارهای آن می توان به روش رمزنگاری داده ها و احراز هویت و استفاده از خطوط اختصاصی <اشاره كرد.

نتیجه گیری
فناوری اطلاعات و ارتباطات و حركت از جوامع سنتی به جوامع اطلاعاتی، تمامی ابعاد نیازمندیهای بشری را تحت تاثیر قرار داده است. روشهای آموزشی نیز تابع چنین تغییر و تحولاتی بودهاند. مسلما _بهره گیری از آموزش مجازی با استفاده از روشهای جدید، موجبات كارایی و اثربخشی بیش از پیش نظامهای آموزشی در جوامع بشری را فراهم می نماید. در كشور ما نیز برنامه ریزی به منظور بهره گیری از چنین روشهایی در اجرای آموزشها، اعم از آموزشهای مدرسه ای، حرفهای و تخصصی ضروری است. استفاده از چنین فنونی، امكان افزایش كیفیت و بهره وری آموزشی در كلیه سازمانها را پدید می آورد.

تدریس فعال

کی از مقوله های مهم در آموزش و پرورش فرایند یاددهی و یادگیری است .به عبارت دیگر تمامی فعالیتهای آموزش و پرورش در جهت بسترسازی مناسب برای تحقق این فرایند می باشد. در رأس این فرایند، دانش آموزان قرار دارند و همه فعالیت ها، مانند تأمین معلم، مواد آموزشی، فضای آموزشی و … در خدمت او قرار می گیرد. مفهوم فرایند یاددهی – یادگیری در این فرایند واژه های تدریس، یادگیری، ارزشیابی، مواد آموزشی، تعامل معلم و دانش آموزان و … مطرح می باشد که تعاریف واژه های اصلی ارایه می شود.

۱- تدریس: تعامل یا ارتباط متقابل معلم با دانش آموز بر اساس طرح منظم و هدفداربه منظور تغییر در رفتار را تدریس نامند.
۲- یادگیری: تغییر درطرز تفکر و مهارت های ذهنی و حرکتی را یادگیری نامند.
۳- ارزشیابی: فرآیندی منظم برای تعیین و تشخیص میزان پیشرفت شاگردان در رسیدن به هدفهای آموزشی.
۴- مواد آموزشی: شامل کتاب، فیلمهای آموزشی، مجلات و … که محتوای یادگیری تلقی می شود.

اهداف در فرایند یاددهی – یادگیری
کمیته بین الملل آموزشی در قرن بیست و یکم یادگیری را بر چهار ستون استوار می داند:
۱- آموزش برای یادگیری
۲- آموزش برای عمل کردن
۳- آموزش برای زیستن

۴- آموزش برای همزیستی.
با یک نگاه کلی می توان استنباط کرد که آموزش در وضعیت فعلی در جهت یادگیری ماندگارو استاندارد نیست، بلکه صرفاً جهت کسب نمره است .
همچنین آموزش های فعلی مهارت لازم را به بچه ها نمی دهند و آنها بدون کسب مهارت فارغ التحصیل می شوند. در عین حال آموزش فعلی با اشتغال و زندگی همگونی کمی دارد و خرد جمعی و کارهای مشارکتی کم رنگ است. بنابراین خلاء موجود بین وضع موجود و وضع مطلوب تماماً نشانه های آسیب در فرایند یاددهی و یادگیری است. نکته مهمتر این است که در فرایند آموزش، روش یادگیری مهم است، تا دانش آموزان با دانستن روشها بتوانند با مسائل برخورد کنند و مشکلات خود را حل کنند. ( هسته اصلی فرایند تدریس، ترتیب دادن محیطی است که درآن شاگردان بتوانند تعامل کنند و نحوه یادگیری را بررسی نمایند.)
۵- روش یادگیری همان روش فکر کردن است که هدف اصلی در فرایند یاددهی و یادگیری است. ( اندیشیدن دانش آموزان در جریان آموزش برجسته ترین ویژگی فعالیت های آموزش در ژاپن است. )
۶- فکر کردن پاسخی است که انسان به مشکلات خود می دهد و این پاسخ متضمن دستیابی به حل مساله است. فکر، راهنمای عمل است. ( هدف عمده آموزش باید وادار کردن دانش آموزان به تفکر باشد. اساس یادگیری نحوه تفکراست که باید به شاگردان تعلیم داده شود.)
۷- بنابراین باید فعالیتهای کلاس، مواد آموزشی، روشهای تدریس و … تماماً باید تفکر را تحریک کند.( هر یاد درونی که نتواند تفکر و تخیل یادگیرنده را تحریک کند جز خاراندن حافظه نقش دیگری ایفا نکرده است.)

۸- خلاقیت و حل مسأله محصول تفکر است. در کلاس هایی که به دانش آموزان اجازه داده می شود فکر کنند، نظر دهند، سؤال و پرسش نمایند و حتی خلاف عرف و عادت نظر دهند ( تفکر واگرا ) دانش آموز پویا است و احساس خستگی نمی کند، در غیر این صورت چنانچه فقط شنونده باشد و انتظارات مشخص از او خواسته شود او را در آسیب بزرگی گرفتار کرده ایم، در این حالت او احساس بد بینی پیدا می کند، انگیزه خود را از دست می دهد، هویت خود را شکست خورده می بیند و … . اگر کلاس شاد و براساس علاقه باشد و در مناسبات تعامل مطلوب برقرار شود،باعث می گردد فردی مانند انیشتن که او را کودن تلقی می کردند به یک دانشمند تبدیل شود.

 

( استاد مطهری بیان داشته اند که مغز فراگیران را به صورت انبار نباید تلقی کرد، بلکه هدف پرورش نیروی فکر است). یکی از اهداف مهم، پرورش تفکرانتقادی دردانش آموز است. انتظار این است که دانش آموزان پس از فارغ التحصیل شدن در زمینه های مختلف اهل نظر بوده و بتوانند مسائل را نقد و تحلیل نمایند. لازمه رسیدن به چنین هدفی شروع فعالیتها از دوران ابتدایی است تا آنها عملاً مخالفت کردن، موافقت کردن، معاشرت کردن، مباحثه کردن را تمرین کرده باشند. دانشمند ترین دانشمندان هم اگر مغز سیاسی و فهم سیاسی نداشته باشد با یک آب نبات به سوی دشمن می رود و مجذوب او می شود. استاد شریعتی هم در جمله ای زیبا فرموده اند: انقلابی شدن بیش ازهرچیز مستلزم یک انقلاب ذهنی،یک انقلاب در بینش و یک انقلاب در شیوه تفکراست.

 

آموزش تفکر انتقادی شامل ایجاد عمدی یک جو نامتعادل است تا شاگردان بتوانند فرایندهای فکری خود را تعریف و اصلاح کنند و دوباره بسازند. عامل اصلی در تفکر انتقادی توانایی طرح پرسشهای مربوط به نقد و بررسی راه حلها بدون مطرح نمودن جایگزینهاست. مهارتهای تفکرانتقادی باید از طریق تلاش در تمرین تفکر انتقادی و تحلیل از دروس مختلف رشد و توسعه یابند. برای رسیدن به این هدف، معلم باید بکوشد فضایی در کلاس ایجاد کند که در آن حس کنجکاوی طبیعی شاگردان شکوفا شود. علاقه شاگردان را پس از جلب کردن افزایش دهد، سپس باید حالت کنش متقابل میان شاگردان و استاد بر جو کلاس حاکم شود در این حالت تفکر انتقادی رشد می کند. بنظر می رسد در این زمینه مدارس ما دچار آسیب جدی هستند؛ یعنی فعالیت دانش آموزان در جهت پرورش تفکری انتقادی هدایت نمی شود. یکی دیگر از هدفهای اساسی یادگیری،استاندارد یادگیری است. یادگیری استاندارد،ب دانش، مهارت و نگرشهای اساسی براساس اهداف آموزش می باشد.

در شرایط فعلی بین نمره کسب شده و درصد قبولی دانش آموزان با یادگیری استاندارد آنها همخوانی وجود ندارد. چرا که اکثر سؤالات امتحانی استاندارد نیستند و تمام سطوح شناختی را نمی سنجند. بنابراین یکی دیگر از آسیب های جدی در فرایند یاددهی – یادگیری نظام ارزشیابی است. امتحان به خودی خود هدف نیست بلکه ابزار و وسیله ای برای ارزشیابی یادگیری در راستای اهداف پیش بینی شده است.در صورتی که بخش اعظم واقعیت های علمی و مندرجات کتابهای درسی زمینه و محلی برای اندیشیدن، مفهوم سازی، مهارت پروری و … هستند و نه گفته ها و نوشته های مقدسی که همه دانش آموزان ملزم به پس دادن آنها در جلسه آزمون و ارزیابی باشند. معلمان باید به این آگاهی و مهارت برسند که هدفهای متعالی برنامه را همراه با مفاهیم مهم و اساسی کتاب و نه همه متن کتاب را، هدف آزمون و ارزیابی قرار دهند. در کنار این مطلب اندازه گیری با مقیاس ۲۰ مورد نقد است و باید این مقیاس به حروف الف ، ب ، ج ، د و ه تغییر یابد. جمع بندی: اهداف آموزش در سه حیطه شناختی عاطفی، روانی حرکتی تقسیم شده است .
در تقسیم بندی های جدید بیشتر اهداف دانستنی، مهارتی و نگرشی مطرح می گردد. در مجموع این اهداف با هدف اصلی وزارت آموزش و پرورش که همان انسان سازی است پیوند می خورد.انسان سازی در معنای عام همان تربیت است. به عبارت دیگر آموزش و پرورش فراهم کننده زمینه های لازم برای تربیت است. تربیت ابعاد مختلف انسان مانند بعدعاطفی، اجتماعی، سیاسی، اخلاقی،اعتقادی،جسمی، ذهنی رادربر می گیرد.

رویکردهای فرایند یاددهی – یادگیری و آسیب شناسی آن
در مجموع می توان این فرایند را در دو رویکرد مورد بررسی قرار داد:
۱- رویکرد نوین ۲- رویکرد سنتی
رویکرد نوین: در این رویکرد معلم نقش راهنما و تسهیل کننده را بر عهده دارد و دانش آموز در فرایند تدریس با فعالیتهای خود، مهارت و توانایی های بالقوه خود را به فعالیت در می آورد. در این رویکرد دانش آموزفعال است، مسائل را کشف و حل می کند، سوال می کند و با همیاری دیگران یاد می گیرد و در نهایت فرایند محور است.

رویکرد سنتی: در این رویکرد معلم، محور و ارائه دهنده اطلاعات و دانش آموز، شنونده و حفظ کننده مطالب است در این رویکرد دانش آموز فعال نیست، لکه معلم فعال است و سعی می کند مطالب را از طریق سخنرانی یا توضیحی به نمایش بگذارد، دانش آموز به عنوان یک بانک فرض می شود که باید اطلاعات به آن سپرده شود. در این رویکرد پاسخ ها و نمره های دانش آموزمهم است، رنهایت این رویکرد نتیجه محور است.

بنابراین به نظر می رسد تبدیل رویکرد غیر فعال به فعال، نمایشی اکتشافی، بانکی به حل مساله، پاسخ محور ه سوال محور ، یادگیری فردی به یادگیری همیاری ، و … با هدف خلاقیت دانش آموزان از ضروریات گذر از آسیب های موجود تلقی می شود.
ویژگیهای رویکرد نوین در فرایند یاددهی – یادگیری

۱- معلم هدایت گر و تسهیل کننده جریان یادگیری است. ۲- دانش آموزان در فعالیت های کلاسی فعال هستند. ۳- دانش آموزان در فعالیت های کلاسی مسائل را بررسی و حل می کنند. ۴- دانش آموزان فرضیه های خود را آزمایش و نتیجه گیری می کنند. ۵- دانش آموزان علاوه بر پاسخ سوالات به طراحی سوال می پردازند. ۶- دانش آموز با همیاری دیگران به یادگیری می پردازند. ۷- دانش آموزان پژوهش می کنند و نتیجه آن را در کلاس گزارش می نمایند. ۸- منبع یادگیری علاوه بر کتاب شامل مواد آموزشی دیگر نیز می باشد. ۹- ملاک یادگیری استاندارد، پیشرفت می باشد. ۱۰- رشد فرایندهای پیچیده ذهنی ( نقد و بررسی، استدلال، تجزیه و تحلیل، خلاقیت ) مفهوم سازی، خلاصه کردن، قضاوت و … هدف است.۱۱علاوه بر جنبه تمرینی جنبه کاوشگری دارد. ۱۲- فرصت خود ارزیابی برای دانش آموزان فراهم می شود. ۱۳- ارزشیابی مستمر در جریان تدریس صورت می گیرد. ۱۴- در ارزشیابی علاوه بر دانستنیها به مهارت و نگرش ها نیز توجه می شود. ۱۵- هر دانش آموز با خودش مقایسه می شود. ۱۶- دانش آموزان به تولید مفاهیم می پردازند. ۱۷- فرصت فکر کردن برایشان فراهم می شود. ۱۸- فرصت موافقت و مخالفت موضوعات فراهم می شود. ۱۹- مهارتهای شناختی سطوح بالا مانند مهارت مشاهده تقویت می شود. ۲۰- زمینه برای مهارتهای اجتماعی، از طریق تبادل نظر در گروه فراهم می شود. ۲۱- دانش آموزان با درگیرشدن در فعالیتها به آموختن علم می پردازند. ۲۲- اجازه داده می شود دانش آموزان وسایل آموزش ساده را تهیه کنند. ۲۳- گردش علمی در فرایند تدریس برنامه ریزی می شود. ۲۴- دانش آموزان براساس محتوای کتاب نحوه یادگیری را بررسی می نمایند.

ویژگیهای رویکرد سنتی در فرایند یاددهی – یادگیری

این ویژگیها در واقع آسیب هایی هستند که در فرایند یاددهی – یادگیری مدارس ما وجود دارند و باید به سمت ویژگیهای نوین تغییریابند.

۱-معلم فعال است و مطالب را به طور کامل ارائه می دهد. ۲- معلم راه حل ها و پاسخ را ارائه می دهد. ۳- دانش آموزان فقط پاسخ ها را حفظ می کنند. ۴- دانش آموزان به تنهایی یاد می گیرند. ۵- منبع یادگیری فقط کتاب است. ۶- ملاک یادگیری کسب نمره است. ۷- رشد فرایندهای ساده ذهنی هدف است( شنیدن، حفظ کردن، نمره فراموشی). ۸- تکالیف بدون هدف و خسته کننده است. ۹- ارزشیابی از یادگیری بیشتر در محدوده دانستنیهااست. ۱۰- دانش آموزان از فعالیتهای خود و دیگران ارزشیابی نمی کنند. ۱۱- ملاک یادگیری درارزشیابی بیشتردر مقایسه با دیگر دانش آموزان است. ۱۲- دانش آموزان مفهوم آموزی می کنند. ۱۳- ارزشیابی پایانی بیشتر ملاک عمل است. ۱۴- موضوعات آزمایشگاهی نیز به صورت تئوری و نوشتاری یادگرفته می شود.

رایانه، فراهم کننده انقلاب آموزشی

بحث مربوط به استفاده آموزشی از رایانه در نظام آموزش و پرورش کشورهای در حال توسعه، به ویژه در دهه اخیر، مورد مطالعه وسیع قرار گرفته است. هم اینک نیز این مقوله در دستور کار برنامه ریزان، مدیران، محققان و اندیشمندان آموزش و پروش این کشور قرار دارد.

این در حالی است که کشورهای صنعتی تا حدود زیادی به اصول اساسی و راهکارهای مناسبی برای بهره گیری از این ماشین در نظام آموزش های رسمی و غیر رسمی خود نایل شده اند و به نتایج امیدوار کننده ای نیز رسیده اند. در وضعیت حاضر، گروهی از اندیشمندان و پژوهشگران درباره استفاده آموزشی از رایانه پا را فراتر گذاشته اند، تا آن جا که ورود رایانه به خانه و مدرسه را مصادف با آغاز یک ” انقلاب آموزشی” قلمداد می کنند. آنان اعتقاد دارند که رایانه علاوه بر یک منبع آموزشی برای تقویت و توسعه فرایند یاددهی – یادگیری در مدارس، می تواند نقش یک منبع یادگیری مستقل، خود آموز و رونق بخش رویکرد” تداوم یادگیری” را برای دانش آموزان ایفا کند و در واقع، با بهره گیری منطقی از این ماشین آموزشی می توان آموزش و یادگیری را از دورن کلاس و مدرسه به منازل و محیط های خارج از مدرسه انتقال داد. علاوه بر این، رایانه این توانایی را دارد که بازوی مدیریت نظام آموزش و پرورش – هم در ابعاد مدیریت کلان نظام و هم مدیریت کلاس و مدرسه – باشد.