كلرامفنيكل

كلرامفنيكل :
توجه : براي اطمينان از كار از محلول استاندارد مي توان استفاده كرد .
طرز تهيه محلول استاندارد :
مقدار ۵۰ ميلي گرم از پودر كلرامفنيكل استاندارد را دقيقاً وزن كرده به يك بالن ژوژ ۱۰۰ ميلي ليتر منتقل كنيد ، در ۸۰ ميلي ليتر آب مقطر به كمك حرارت روي بن ماري و با بهم زدن حل كنيد و پس از خنك كردن با آب مقطر به حجم برسانيد و خوب مخلوط كنيد ، مقدار ۲ ميلي ليتر اين محلول را با پيپت به يك بالن ژوژه ۵۰ ميلي ليتري منتقل كرده و با آب مقطر به حجم برسانيد و خوب مخلوط كنيد .
روش كار :

اسپكتروم uv محلول نمونه و محلول استاندارد را در طول موج ۲۷۸ ميلي ميكرون در سل يك سانتيمتري با استفاده از دستگاه اسپكتروفتو متر مناسب اندازه گيري كنيد . از آب مقطر به عنوان بلانك استفاده نمائيد .
محاسبات :
mgكلرامفنيكل موجود در هر كپسول =

و يا
كد در آن :
Au : جذب محلول آزمايشي
As : جذب محلول استاندارد
s : وزن برداشتي استاندارد بر حسب ميلي گرم ( ۵۰mg )
sw : وزن برداشتي از نمونه آزمايشي بر حسب ميلي گرم ( ۲۵۲mg )
(Limits :237.5 to 262.5)

روش اندازه گيري كلرامفنيكل در كپسول ۲۵۰ mg
طرز تهيه محلول آزمايشي :
پودر داخل ۲۰ كپسول كلرامفنيكل را در داخل هاون خوب بسائيد تا كاملاً يكنواخت گردد از اين پودر مقداري معادل ۲۰۰ ميلي گرم از كلرامفنيكل ( ۲۵۲ ) را دقيقاً وزن كرده و به يك بالن ژوژه ۱۰۰۰ ميلي ليتري منتقل كنيد
و پس از خنك كردن با آب مقطر به حجم برسانيد و خوب مخلوط كنيد.

روش كار :
اسپكتروم uv اين محلول را در طول موج ۲۷۸ ميلي ميكرون در سل يك سانتيمتري با استفاده از دستگاه اسپكترو فتو متر مناسب اندازه گيري كنيد . از آب مقطر به عنوان بلانك استفاده نمائيد .
ميزان ( % ۱ A ) براي كلرامفنيكل در اين طول موج برابر با ۲۹۷ مي باشد.
محاسبات :
mg كلرامفنيكل موجود
در هر كپسول

(limits:237.5 to 262.5)
Ref:BP , 1998 ,P : 1554
روش اندازه گيري : ۲ – Amno – ۱ – ( Antrophenyl ) propane –۱,۳ dio 1
كپسول كلرامفنيكل :
معرفهاي لازم :

محلول هيدرو كلريك اسيد نرمال ( يك مولار )
اتر ، ۸۰ ميلي ليتر ( قبلا ً با ۲۰ ميلي ليتر هيدروكلر يك اسيد نرمال شستشو دهيد . )
روش تهيه محلول آزمايشي

پودر داخل ۱۰ كپسول كلرامفنيكل را در داخل هاون خالي كرده و خوب نرم و يكنواخت نمائيد . از اين پودر مقداري معادل با ۷۵۰ /۰ گرم از كلرامفنيكل خالص را دقيقاً توزين كرده (۹۴۵ ميلي گرم ) و به همراه ۱۰ ميلي ليتر از هيدروكلريك اسيد نرمال به يك دكانتور ( قيف جدا كننده ) منتقل كنيد چهار بار به ترتيب با ۳۰ ، ۱۰ / ۱۰و ۱۰ ميلي ليتر اتر (شسته شده با اسيد ) استخراج نمائيد .(لايه بالائي اتر مي باشد ) لايه اتري را دور بريزيد و محلول هاي باقيمانده را با هيدروكلريك اسيد نرمال رقيق كرده و به حجم ۱۰۰ ميلي ليتر برسانيد و خوب مخلوط كرده و از روي كاغذ صافي عبور دهيد مقدار ۱۰ ميلي ليتر از محلول صاف شده را در بالن ژوژه ۱۰۰ ميلي ليتري ديگري با محلول هيدروكلريك اسيد نرمال رقيق كرده و به حجم برسانيد و خوب مخلوط نمائيد جذب محلول حاصل را در طول موج ۲۷۲ nm بوسيله يك دستگاه اسپكترو متر مناسب در سل يك سانتيمتري اندازه گيري نمائيد . دستگاه را با محلول بلانك هيدروكلريك اسيد نرمال صفر نمائيد.
محاسبه :

و يا
و يا به طور ساده
كد در آن Au جذب محلول آزمايشي و A 1 % = 474 مي باشد توجه شود ميزان ۲ –Amino – ۱ (۴ – nitrophyl 1 ) موجود در كلرامفنيكل نبايد بيشتر از ۱ % باشد .
ساخت پودر استاندارد كلرامفنيكل (۲۵۰ mg )
محيط : هيدروكلريك اسيد ( ۰٫۱ N ) 900 ميلي ليتر
۱۰۰ دور در دقيقه
مدت : ۳۰ دقيقه

روش كار :
تعداد يك عدد كپسول كلرامفنيكل را در زنبيل استوانه اي شكل فلزي با سوراخهاي ۴۰ مش قرار داده و ظرف محتوي ۹۰۰ ميلي ليتر هيدروكلريك اسيد ( N 1/0 ) قرار داده حل و زنبيل در انتهاي يك ميله اي با حركت دوراني است . دوران زنبيل را روي ۱۰۰ دور در دقيقه تنظيم كرده و درجه حرارت را روي ۵/۰ ۳۷ درجه سانتيگراد تنظيم نمائيد پس از مدت ۳۰ دقيقه مقداري از محلول را برداشته پس از صاف كردن با كاغذ فيلتر واتمن شماره ۱ صاف كرده و جذب آن را با دستگاه اسپكتروفتومتر مناسب در طول موج nm 278 ( در مقابل استاندارد با غلظت مشابه و مشخص و در همان محيط تهيه مي شود ) بخوانيد .
از محلول هيدروكلر يك اسيد ( ۰٫۱ N ) به عنوان بلانك استفاده كنيد.

درصد ماده آزاد شده =
كد در آن : As و Au به تربيت جذب محلولهاي استاندارد و نمونه مي باشد .
Cu و Cs غلظت محلولهاي استاندارد و نمونه مي باشد.
تلورانس :

بعد از ۳۰ دقيقه نبايد كمتر از ۸۵ % از مقدار كلرامفنيكلC11H12cl2N205 ذكر شده برروي اتيكت باشد.
روش اندازه گيري مفناميك اسيد در كپسول ۲۵۰ mg (تيتر يمتري):

تعداد ۴۰ عدد كپسول را خالي كرده پودر داخل آنها را كاملاً مخلوط كنيد تا يكنواخت گردد ، از اين پودر مقداري معادل با ۵/۰ گرم مفناميك اسيد (۴/۰ گرم ) را دقيقاً توزين كرده و در ۱۰۰ ميلي ليتر اتانول گرم ( كه نسبت به محلول فنل رد خنثي شده باشد ) حل كنيد ، محلول حاصل را در مقابل انديكاتور محلول فنل رد با محلول Naoh ( 1/0 مولار ) تيتر نمائيد . هر ميلي ليتر از محلول Naoh ( 1/0 مولار ) مصرفي معادل با ۱۳/۲۴ ميلي گرم از مفناميك اسد مي باشد .
مقدار ميلي گرم مفناميك اسيد موجود در هر كپسول از فرمول زير محاسبه مي شود.

ميلي گرم مفناميك اسيد موجود در هر × ۱۳/۲۴
كپسول كه در آن و حجم مصرفي از محلول Naoh (1/0 مولار ) بر حسب ميلي ليتر مي باشد .
Limits : (237.5 to 262.5 ) mg/cap
Ref : B.p (1998) , p:1793
روش اندازه گيري ۲ ، ۳ ـ دي متيل آنيلين در كپسول مفناميك اسيد:
روش T.L.C روي صفحه سيليكاژل G . G 60

فاز متحرك : (حلال بالابر داخل تانك ) مخلوطي از ۸۰ حجم اتيل استات ۱۰ حجم متانول خالص و ۵ حجم محلول آمونياك غليظ ( ۲۵ % ) و ۱۰۰ حجم تولوئن مي باشد.
الف : تهيه محلول آزمايشي : (محلول شماره ۱ )
پودر داخل بيست عدد كپسول مفناميك اسيد را كاملاً خالي كرده و در هاون بكوبيد از اين پودر مقداري معادل ۳۰۰ ميلي گرم از مفناميك اسيد خالص را در مخلوطي از ۷۵۰ ميلي ليتر از كلروفرم و ۲۵۰ ميلي ليتر از متانول مخلوط نمائيد سپس بگذاريد تا مواد نا محلول ته نشين شود از محلول روئي استفاده كنيد.
در اندازه گيري ميزان ( Related substances ) كپسول مفناميك اسيد نيز استفاده خواهد شد .
ب ـ تهيه محلولهاي استاندارد محلول شماره ۲ :

محلولي كه حاوي % ۰۰۰۲۵/۰ ( w/v ) از ۲ ، ۳ ـ دي متيل آنيلين در مخلوطي از ۳ حجم كلروفرم و يك حجم از متانول تهيه نمائيد به ترتيب زير :
۵۰۰ ميلي گرم از اين ماده را در بالن ژوژه ۱۰۰ ميلي ليتري در مخلوطي از ۳ حجم كلروفرم و يك حجم از متانول حل و به حجم برسانيد سپس يك ميلي ليتر از اين محلول را با مخلوطي از ۳ حجم كلروفرم و يك حجم از متانول رقيق و به حجم ۱۰۰ برسانيد سپس يك ميلي ليتر از آن را در بالن ژوژه ۲۰ ميلي ليتري به حجم برسانيد .
روش كار :

صفحه ( ۲۰ × ۲۰ ) TLC را به سه قسمت تقسيم كنيد قسمت وسط تقريباً به اندازه ۲ باشد و به طور جداگانه مقدار ۵/۰ ميلي ليتر از ( محلول شماره ۱ ) و محلول شماره ۲ ) را در قسمت اول و سوم و در قسمت وسط با لوله موئين از محلول رقت اول استاندارد يك كله كوچك TLC نمائيد . بعد از پيشرفت حلال تا ۴/۳ ارتفاع صفحه ، آن را از تانك بيرون آورده و در جريان هواي گرم خشك كنيد بعد به مدت ۵ دقيقه تحت بخار يد قرار دهيد بعد از بيرون آوردن از تانك بخار يد لكه مربوط به ۲ ، ۳ ـ دي متيل آنيلين از محلول شماره يك و لكه بدست آمده از محلول شماره ۲ را تراشيده و هر كدام را در مقدار ۱۰ ميلي ليتر محلول هيدروكلريك

اسيد ۱/۰ نرمال حل كنيد و صاف نمائيد . از اين محلولها مقدار يك ميلي ليتر را به بالن ژوژه ۵۰ ميلي ليتري منتقل و با محلول هيدروكلريك اسيد ۱/۰ نرمال به حجم برسانيد سپس مقدار يك ميلي ليتر از هر كدام را به بالن ژوژه ۵۰ ميلي ليتري ديگري منتقل كرده و به هر كدام حدود ۳۰ ميلي محلول هيدروكلريك اسيد ۱/۰ نرمال افزوده و بعد مقدار ۲/۰ ميلي ليتر از محلول B.N.S.N اضافه كنيد و با محلول هيدروكلريك اسيد ۱//۰ نرمال به حجم برسانيد. ده دقيقه صبر كنيد و جذب محلولهاي رنگي حاصل را در طول موج nm 550 در سل يك سانتيمتري در مقابل بلانك محلول هيدروكلديك اسيد ۱/۰ نرمال با دستگاه اسپكترو فتومتري مناسب به طور همزمان اندازه گيري كنيد . جذب محلول نمونه نبايد بيشتر از جذب محلول استاندارد باشد. ( ppm 100 ) .

روش اندازه گيريRelated substances در كپسول مفناميك اسيد
۲۵۰ mg
روش T.L.C روي صفحه سيليكاژل GF 254 .
فاز متحرك : (حلال بالايي داخل تانك ) مخلوطي از ۹۰ حجم تولوئن و ۲۵ حجم ۱و۴ ـ دي اكسان و يك حجم اسيد استيك گلاسيال مي باشد.
الف ـ تهيه محلول آزمايشي : (محلول شماره ۱ )

پودر داخل بيست عدد كپسول مفناميك اسيد را كاملاُ خالي كرده و در هاون بكوبيد از اين پودر مقداري معادل ۳۰۰ ميلي گرم از مفناميك اسيد خالص را در مخلوطي از ۵/۷ ميلي ليتر از كلروفرم و ۵/۲ ميلي ليتر از متانول مخلوط نمائيد . سپس بگذاريد تا مواد تا محلول ته نشين شود از محلول روئي استفاده كنيد . در اندازه گيري ميزان ( ۲و ۳ ـ دي متيل آنيلين ) كپسول مفناميك اسيد نيز استفاده خواهد شد.
ب ـ تهيه ( محلول شماره ۲ ) :

مقدار يك حجم از ( محلول شماره ۱ ) را با مخلوطي از ۳ حجم كلروفرم و يك حجم متانول تا ۵۰۰ حجم رقيق نمائيد.

روش كار :
به طور جداگانه مقدار ۲۰ ميكروليتر (از محلول شماره ۱ ) و ( محلول شماره ۲ ) را T.L.C نمائيد. بعد از بيرون آوردن و خشك كردن در هوا ، صفحه را به مدت ۵ دقيقه در تانك بخار يد قرار دهيد و سپس در زير لامپ uv در طول موج ۲۵۴ nm امتحان كنيد . شدت رنگ هر لكه ديگري از محلول شماره يك نبايد از شدت رنگ لكه بدست آمده از محلول شماره ۲ بيشتر باشد .۲/۰ % )
Ref : B.P. (1998 ) , P : 1793

طرز تهيه محلول B.N.S.N
1 ـ مقدار ۱۰۰ ميلي گرم بتا نفتول ( ۲ ـ نفتول ) را در ۲۰ ميلي ليتر از محلول سديم هيدروكسايد يكدهم نرمال حل كنيد . در صورت لزوم صاف نمائيد. (محلول A )
2 ـ مقدار ۲۰۰ ميلي گرم از پودر سديم نيتريت ( NaNo2 ) را در مقدار ۲۰ ميلي ليتر آب مقطر حل كنيد ( محلول B )
3 ـ براي تهيه محلول B.N.S.N در محلول A و B را مخلوط نمائيد و در صورت لزوم صاف كنيد .
روش اندازه گيري مفناميك اسيد در كپسول ۲۵۰ mg به طريقه HPLC :
تهيه محلول آزمايشي :
تعداد ده عدد كپسول مفناميك اسيد را خالي كرده و پودر داخل آن را در هاون خوب سائيده و يكنواخت كنيد ، از اين پودر مقدار ۴۲ ميلي گرم را دقيقاً توزين كرده و به بالن ژوژه ۵۰ ميلي ليتري منتقل كنيد در متانول حل و با آن به حجم برسانيد . سپس به كمك مگنت مدت ۵ دقيقه در حمام ۵۰ ـ ۴۰ به هم بزنيد . تا عمل انحلال كامل گردد. محلول حاصل را صاف كرده و مقدار ۱۰ ميكروليتر از آن را به دستگاه تزريق نمائيد.
تهيه محلول استاندارد:
مقدار ۳۵ ميلي گرم از پودر مفناميك اسيد استاندارد را دقيقاً توزين كرده و به بالن ژوژه ۵۰ ميلي ليتري منتقل كنيد در متانول حل و با آن به حجم برسانيد. سپس به كمك مگنت مدت ۵ دقيقه در حمام oc 50 ـ ۴۰ بهم بزنيد . تا عمل انحلال كامل گردد. محلول حاصل را صاف كرده و مقدار ۱۰ ميكروليتر از آن را به دستگاه تزريق نمائيد.
شرايط دستگاه : HPLC واترز مدل Lc.Mdule 1
فاز متحرك : آب مقطر دو بار تقطير شده ، استو نيتريل و استيك اسيد گلاسيال (۶۰ :۳۰ : ۱۰ )
دتكتو ر : دستگاه uv با طول موج ۲۵۴ ميلي ميكرون ( ۴۸۶ )
ستول : LIO : ( Bandapak cN ) ( 3.9 mm 15 cm )
1 ml/min : Flow Rate
محاسبات بوسيله كامپيوتر NEC انجام مي گيرد .
مدت كل تزريق ۶ دقيقه و RT براي مفناميك اسيد حدود ۵ ـ ۴ دقيقه خواهد بود
Limits (237.5 to 262.5 mg/cap )
Ref : Journal pf pharmaceutical sciences (1980), p:95

روش اندازه گيري مفناميك اسيد در كپسول ۲۵۰ mg (اسپكتروسكپي ):
تهيه محلول آزمايش :

تعداد ۲۰ عدد كپسول را خالي كرده و پودر داخل آنها را كاملاً مخلوط كنيد تا يكنواخت گردد . از اين پودر مقداري معادل با ۲۵۰ ميلي گرم مفناميك اسيد (۳۰۰ ميلي گرم ) را دقيقاً توزين كرده و به بالن ژوژه ۲۵۰ ميلي ليتري منتقل كنيد و در محلول سديم هيدروكسايد ۱/۰ نرمال حل كنيد و به حجم برسانيد . (ده دقيقه بهم بزنيد ) در صورت لزوم صاف كنيد ، ۱۰ ميلي ليتر از اول صافي را دور بريزيد و از محلول صاف شده مقدار يك ميلي ليتر را به بالن ژوژه ۱۰۰ ميلي ليتري منتقل كنيد و با محلول سديم هيدروكسيد (۱/۰ نرمال ) رقيق و به حجم برسانيد تا محلولي با غلظت ۱۰ ميكروگرم در ميلي ليتر حاصل شود.
تهيه محلول استاندارد:

مقدار ۱۰۰ ميلي گرم از مفناميك اسيد استاندارد را دقيقاً توزين كنيد و به بالن ژوژه ۱۰۰ ميلي ليتري منتقل كنيد و در محلول سديم هيدروكسيد (يكدهم نرمال ) حل و به حجم برسانيد از اين محلول مقداريك ميلي ليتر را به بالن ژوژه ۱۰۰ ميلي ليتري ديگري منتقل كنيد و با محلول سديم هيدروكسايد (يكدهم نرمال ) رقيق و به حجم برسانيد تا محلولي با غلظت ۱۰ ميكروگرم در ميلي ليتر حاصل شود.

روش كار : جذب محلول آزمايشي در محلول استاندارد را در طول موج ۲۴۸ nm در مقابل بلانك محلول سديم هيدروكسيد (۱/۰ نرمال ) با استفاده از دستگاه اسپكتروفتومتر مناسب در سل يك سانتي متري كوارتز اندازه گيري كنيد .
مقدار ميلي گرم مفناميك اسيد در هر كپسول از فرمول زير محاسبه
مي شود :

كد در آن : MW وزن متوسط پودر داخل كپسول ( ۳۰۰mg )
M وزن پودر برداشتي ( ۳۰۰ mg )
S وزن پودر استاندارد برداشتي ( ۱۰۰ mg )
و بطور خلاصه :

Limits (237.5 –۲۶۲٫۵ ) mg /capsule
لازم به ذكر است كه در هر كپسول مقدار ۲۵۰ ميلي گرم مفناميك اسيد موجود مي باشد :
Ref : Quantitative Analysis of Drugs in pharmaceutical Formulations , P : 95 , (1993) روش اندازه گيري سيپروپپتادين هيدروكلرايد در قرص :
تعداد بيست عدد قرص را وزن كرده بعد از محاسبه وزن متوسط ، آنها را در هاون بكوبيد تا پودر كاملاً يكنواختي حاصل شود. مقداري از اين پودر را ( ۴٫mg ) كه معادل با ۵/۱ ميلي گرم از سيپروهپتادين هيدروكلرايد خشك مي باشد دقيقاً توزين كرده و به بالن ژوژه ۱۰۰ ميلي ليتري منتقل كنيد. و در مقدار كافي اتانل ۹۶ % حل كرده و به حجم برسانيد و در صورت لزوم صاف كنيد . جذب ( u.v ) محلول حاصل را در طول موج ۲۸۶ nm در مقابل بلانك ( اتانول ۹۶ % ) بوسيله دستگاه اسپكتروفتومتر مناسب در سل يك سانتي متري اندازه گيري كنيد.

جذب ويژه ( % A 1 ) را در طول موج ۲۸۶ nm معادل با ۳۵۵ در نظر بگيريد مقدار ميلي گرم سيپرو هپتادين هيدروكلرايد در هر قرص از فرمول زير محاسبه مي شود.

كه در آن :
Au = جذب محلول آزمايشي
M = وزن متوسط قرصها بر حسب ميلي گرم
sw = مقدار ميلي گرم وزن پودر برداشتي
Limits : ( 3.6 to 4.4 ) mg / Tablet
B.p , (1999 ) , P : 1763
روش اندازه گيري آلومينيم هيدروكسايد در قرص آلومينيم ـ ام .جي . اس.:
مقدار ميلي گرم آلومينيم هيدروكسايد (به صورت خشك ) ( ۲۲۰ ـ ۱۸۰ ميلي گرم در هر قرص . ( ۹۰ % تا ۱۱۰ % تئوري ۲۰۰ ميلي گرم )
معرفها :

محلول ۰۵/۰ مولار استاندارد شده Na2 EDTA
محلول ۰۵/ ۰ مولار استاندارد شده سولفات روي znso4 استيك اسيد آمونيم بافر الكل
محلول تيزون ‏Ts

طرز تهيه محلول نمونه (محلول نمو نه A ) :
تعداد ۲۰ قرص را دقيقاً وزن كرده و آن را در هاون بدون هدر دادن (تا حد امكان ) تبديل به پودر نرم كنيد . سپس مقداري معادل با ۸۰۰ ميلي گرم آلومينيم هيدروكسايد را دقيقاً وزن كرده ( ۳۲۰/۲ گرم ) به بشر ۲۵۰ ميلي ليتري منتقل كنيد . مقدار ۲۰ ميلي ليتر آب مقطر اضافه كرده ضمن بهم زدن و به آرامي مقدار ۳۰ ميلي ليتر از محلول هبدروكلريك اسيد ۳ نرمال افزوده و روي بن ماري حرارت بدهيد تا مواد قابل حل آن حل شود .محلول را سرد كنيد و به داخل يك بالن ژوژه ۲۰۰ ميلي ليتري صاف كرده و صافي را با آب بشوئيد و سپس با آب به حجم رسانده مخلوط كنيد.

توجه : محلول نمونه ( A ) را براي آزمايش منيزيم هيدروكسايد نيز نگهداريد .
روش كار :
مقدار ۱۰ ميلي ليتر از محلول نمونه ( A ) را به يك ارلن ماير ۲۵۰ ميلي ليتري منتقل كرده و به آن مقدار ۲۰ ميلي ليتر آب مقطر بيافزا ئيد و به ترتيب در حال يخ زدن مقدار ۲۵ ميلي ليتر محلول ۰۵/۰ مولار Na2EDTA و ۲۰ ميلي ليتر استيك آ‎مونيم استات بافر Ts اضافه كنيد و تا نزديك نقطه جوش به مدت ف دقيقه حرارت دهيد . سپس سرد كنيد و به آن مقدار ۵۰ ميلي ليتر الكل و ۲ ميلي ليتر محلول دي تيزون Ts اضافه كرده و مخلوط نمائيد محلول حاصل را با محلول سولفات

روي ۰۵/۰ مولار تيتر كنيد . از محلول بلانك براي تصحيح عمل تيتراسيون استفاده كنيد بطوريكه در آن به جاي ۱۰ ميلي ليتر محلول نمونه ( A ) از ۱۰ ميلي ليتر آب مقطر استفاده كنيد. هر يك ميلي ليتر Na2EDTA 05/0 مولار مصرفي معادل ۹/۳ ميلي گرم آلومينيم هيدروكسايد مي باشد.
روش اندازه گيري منيزيم هيدروكسايد در قرص آلومينيم ـ ام .جي . اس .
مقدار ميلي گرم منيزيم هيدروكسايد (۱۸۰ ميلي گرم تا ۲۳۰ ميلي گرم ) در هر قرص ( ۹۰ % تا ۱۱۵ % تئوري ۲۰۰ ميلي گرم )