چکیده
بارشد فزاینده توسعه و اجرای طرحها و پروژه های عمرانی وساختمان سازی در کشور ، متأسفانه شاهد آن هستیم که

آمار حوادث ،سوانح ، بهداشت و سلامت شغلی در این بخش وضعیت مناسب و مطلوبی ندارد و درعین حال روند فزاینده و نگران کننده ای را در طول سالیان اخیر دنبال می کند. امروزه در حالیکه در بسیاری از صنایع ، کارخانجات ، و حتی در پروژه و طرحهای عمرانی نظیر سد سازی موضوع ایمنی ، بهداشت و محیط زیست HSE به عنوان یک مقوله

ساختارمند دنبال می شود و با هدف مدیریت پیشگیرانه حوادث همراه با برنامه ریزی دقیق بکار می رود شاهد هستیم در کارگاههای ساختمانیبه مقوله ایمنی به صورت ابتدایی و صرفًا بر پایه مدیریت علاج بخشی و منفعلانه نگریسته می شود در این تحقیق ضرورت اهمیت استقرار مدیریت ایمنی ، بهداشت و محیط زیست HSEدر کارگاههای ساختمانی مورد بررسی قرار گرفته و برخلاف باور رایج که HSE را مانعی در برابر سرعت و روانی کار می داند ، از منظر اقتصادی و

دیدگاه بهره وری نشان می دهد که ایمنی در وجه اول کمک و یاور مدیران در ساماندهی کار با راندمان بیشتر می باشدوپیشگیری از بروز حواث و بیماری های ناشی از کار و معضلات زیست محیطی و افزایش بهره وری با در نظر گرفتن سلامت و ایمنی کارگران ، مستلزم استقرار و بکارگیری سیستم مدیریت بهداشت ، ایمنی و محیط زیست و نهادینه کردن آن در کارگاه ها می باشد.

واژههای کلیدی: سلامت ; H.S.E; ایمنی; محیط زیست ; مدیریت ایمنی

۱

۳۹

-۱ مقدمه:

بهداشت و ایمنی از سال ۱۸۸۵ با هم مطرح شده اند و هر جا که ایمنی مطرح شده است سخن از بهداشت و محیط نیز به میان آمده است. مباحث ایمنی بعد از انقلاب صنعتی به دلایل افزایش آمار مرگ کارگران مطرح گردید. مسائل محیط زیست نیز بعد از انقلاب صنعتی به وجود امد و به شکل حادی مطرح گردید. همچنین به دلیل شرایط و سنگینی کار درمعادن زغال سنگ و افزایش بیماری های ناشی از کار در میان کارگران بحث بهداشت نیز مطرح گردیدو در گام بعدی ارتباط بین بیماری و وقوع حادثه کشف گردید.یعنی پی بردند که وقتی کارگری بیمار شود حادثه می آفرینند یا اینکه دچار حادثه می شود . با افزایش بیماری ها نیز افزایش می یابد و اینها به گونه ای به یکدیگر متصل هستند . بخشی از حوادث بوجود آمده در کارگاه ها به دلیل عدم رعایت مسائل ایمنی توسط کارگران و بخش دیگر آن مربوط به عدم پیگیری و مراقبت مجریان امر می باشد که کوتاهی های انجام شده باعث بوجود آمدن تلفات جانی و مالی برای هر دو دسته می شود. این حوادث در بسیاری از موارد منجر به مرگ ، قطع عضو و بیکاری زمانیآنان گردیده است. این موضوع از یک سو باعث تعطیلی کارگاه ها و در پی داشتن خسارات مالی فراوان برای پیمانکاران گردیده است و از سوی دیگر مشکلات خانوادگی و معیشتی را برای کارگران به همراه دارد. حتی می توان اینگونه گفت که با مرگ یا از کار افتادگی یک فرد ، خانواده ی آن فرد نیز تحت الشعاع قرار گرفته و شاید مسیر زندگی فرزندان آنان نیز تغییر کند.در گذشته پیمانکاران کمتر زیر بار صرف هزینه جهت خرید وسایل ایمنی برای کارگران می رفتند ولی امروزه با آگاهی بیشتر افراد ، نه تنها این موضوع را اسراف نمی دانند ، بلکه آن را راهی برای صرفه جویی و نظم دادن به کار و کارگاه نیز می دانند.

تعریف ایمنی:
تعریف ایمنی عبارت است از میزان درجه دور بودن از خطر، واژه (Hazard) که در تعریف علمی

ایمنی آمده است، در واقع شرایطی است که دارای پتانسیل رساندن آسیب به کارکنان، تجهیزات و ساختمانها، از بین بردن مواد یا کاهش کارایی در اجرای یک وظیفه از پیش تعیین شده می باشد.هنگامی که (Hazard) وجود دارد امکان وقوع اثرات منفی یاد شده وجود خواهد داشت.کلمه (Danger)گویای قرارگرفتن در معرض یک (Hazard) است، یه این ترتیب ایمنی متضاد (Danger)بوده است، و در صدد حذف خطرات بالفعل موجود در محیط کار می باشد.ایمنی به طور

۲

۳۹

صد در صد و متعلق وجود ندارد و عملا هم هیچگاه حاصل نخواهد شد از این روست که گفته می شود ایمنی حفاظت نسبی در برابر خطرات است .
در استاندارد ISO8402:1992 واژه ایمنی به صورت زیر تعریف شده است :

حالتی که در آن احتمال خطر آسیب (به اشخاص) یا خسارت مادی، به میزان قابل قبول محدود شده باشد .