چکیده

امروزه داراییهای ذهنی و دانش افراد همپایه سایر داراییهای فیزیکی و مالی و سازمان مهم هستند. سازمانهایی که به اهمیت دانش پی برده اند سعی در مدیریت بهینه آن دارند تا در فرایندهای خود به نحوی اثربخش از این سرمایه کلیدی استفاده کنند. در این مقاله پس از بررسی مدیریت دانش و تشریح چرخه مدیریت دانش به اهداف آن و موانع و مشکلات موجود در آن و عوامل موفقیت و در نهایت راهکارهایی برای مقابله با این مشکلات ارائه میشود. طی دهه اخیر افزایش حجم اطلاعات در سازمان ها و لزوم استفاده از آنها در بهره سازمانی، به علت ظهور پدیده ای به نام مدیریت دانش شده است. امروزه بهره وری و مدیرت دانش از

جذاب ترین واژه های مورد کاربرد در علوم مختلف مخصوصاً مدیریت می باشد.

کلمات کلیدی

مدیریت دانش، دانش، فرهنگ، تکنولوژی.

۱ -مقدمه

ما اکنون در عصری زندگی میکنیم که حقیقتاً میتوان آن را علم و دانش نامید. (طارق خلیل، ٌٌََ، ص ٍَ) این روزها دانش بیشترین ارزش را در سازمانها دارد (بریتو و دیگران، ًًٌٍ، ص ٌٍْ) و موفقیت شرکتها در قرن ٌٍ با توجه به بازارهایی که هر روز رقابتیتر می شوند، منوط به استفاده از دانشی است که شرکتها در فرایند کلیدی خود بدان نیاز دارند. در این مقاله سازمانهایی که درجه بالایی از خلاقیت و عملکرد کاری دارند دانش خود را به صورت اثربخشی مدیریت میکنند. (کورادو و راموس، ًًٌٍ، ص ٍََ) بیشترین شرکتهای خصوصی به اهمیت دانش و مدیریت آن برای کسب مزیت رقابتی و بقا در صحنه رقابتی پی بردهاند.

تجربه نشان داده است که موضوع مدیریت دانش بحثی نیست که اهمیت خود را از دست دهد بلکه با توجه به سرعت تغییرات محیط

ارزش آن روز به روز بیشتر می شود. هرچند مدیریت دانش به طور گستردهای در تئوری و عمل بحث شده است، هنوز در بخش دولتی روی آن کار خاصی انجام نگرفته است. (شریفالدین و دیگران، ًًٍُ، ص ُّ) از آنجایی که استخدام کارمندان در بخش دولتی طولانیمدت است،

کارمندان در این سازمانها دانش زیادی را در مورد کار خود کسب میکنند. بنابراین نیاز است تا این دانش قبل از بازنشسته شدن و خروج این نیروها از سازمان تسهیم و در اختیار سایر کارمندان قرار گیرد تا این سرمایه گران به راحتی از سازمان خارج نشود.

۲ -مدیریت دانش

فرایندی است که به سازمانها یاری میکند اطلاعات مهم را بیابند، گزینش، سازماندهی و منتشر کنند و تخصصی است که برای فعالیتهایی چون حل مشکلات، آموختن پویا، برنامهریزی راهبردی و تصمیمگیری ضروری است. در اقتصاد الکترونیک امروزی، دانش به عنوان یک ابزار یاری دهنده مدنظر قرار گرفته است و اجرای مدیریت دانش یک سازمان را در گسترش و توسعه محصولات جدید و تصمیم گیری های مهم در زمینه مدیریت استراتژیک حمایت می کند. اولین مطلب مهم در مدیریت دانش، سازمان دهی و انتشار و پالایش دانش است. در زمینه مدیریت دانش یک وظیفه مهم تبدیل دانش مخفی به دانش صریح و آشکار است که با استفاده از روش داده کاوی می توان دانش مربوط به مشتری (تأمین کننده و مصرف کننده) را از بخشهای مختلف بازار به دست آورد و یا اینکه توسط خبرگان بدست آورده و اصلاح و روش نمود دانش جمع آوری شده می تواند به وسیله شاخص گذاری اجزای دانش، تصفیه بر اساس محتوا و برقراری ارتباط و پیوستگی میان اجزای دانش، سازماندهی شود. این دانش سپس در یک پایگاه دانش به صورت یکپارچه درآمده و در زمینه های مختلف سیستم پشتیبان تصمیم گیری منتشر می گردد. درک و بصیرت بدست آمده در این زمینه ها برای اصلاح دانش موجود به کار برده شده و به مرحله سازمان دهی دانش بازخور می شود.

دومین مطلب مهم در مدیریت دانش یکپارچه سازی دانش بدست آمده از منابع مجزا می باشد. به طور مثال دانش سیستم های پشتیبان تصمیم گیری بازاریابی از سه منبع اصلی دانش حاصل از خرده فروش، دانش مصرف کننده، حاصل از تحقیقات بازاریابی و دانش بازار حاصل از افراد خبره ناشی می گردد.

َ- فرهنگ (باورها و تصورات)

توسط اعضای سازمان به اشتراک گذاشته می شود. ارزشهای سازمان، اصول و مقررات نانوشته و روشهای اجرایی، منابع فرهنگی دانش را تشکیل میدهد.