چکیده:

مشکل ساز ترین الاینده هاي صنعت دباغی .کروم می باشد که می تواند از طریق پوست نفوذ کرده و با پروتئین و سایر اجزا پوست باند شده سبب آلرژي در سطح پوست می شود.

منشاء زایدات اصلی در صنایع چرم سازي عبارتنداز: پوز زدایی، آبکش و خیساندن، آهک زدایی، شستشوي پوست خام. که از خصوصیات اصلی این زایدات می توان به: مواد جامد بالا، سختی زیاد، حضور زیاد نمک، سولفیدها و کروم، pH قلیایی، آهک ترسیب یافته، BOD زیاد اشاره کرد. از روش هاي اصلی تصفیه و دفع این زایدات عمدتا تصفیه بیولوژیکی موثرتر است لیکن از روش رسوب سازي نیز استفاده می شود. فاضلاب صنایع چرم سازي داراي BOD5=1300 mg/l و جامدات معلق ۱۷۰۰ mg/l می باشد.

در این مقاله سعی شده است که پروسه تولید چرم مشخص شود وآلودگی هاي ایجاد شده در این صنعت و سپس به ارائه راهکارهاي کاهش این آلودگی ها پرداخته شود.

واژه هاي کلیدي : مدیریت ، تصفیه فاضلاب ، صنایع چرم سازي ، BOD

*۲- Email Adress: elham.hp92@gmail.com

-۱ مقدمه:

بشر از ان زمان که حیوانات را به منظور استفاده از گوشت انان شکار می کرد. متوجه شد که از پوست حیوانات نیز به عنوان پوشاکی بسیار مناسب در سرما و گرما می تواند استفاده کند. لذا چرم و چرم سازي پیشینه بسیار طولانی دارد.چرمسازي در ان زمان بسیار ابتدایی و فقط با استفاده از مواد گیاهی و سایر مواد طبیعی انجام می شد. با پیشرفت علوم بشر.در زمینه هاي مختلف . در دباغی نیز. راهها و روشهاي نو . پیش پاي بشر نهاده شد. که عمدتا بر پایه بهره گیري هر چه بیشتر و سوداورتر از طبیعت و مواد خام بود و به تنها چیزي که در ان اوایل به هن ههمیت داده نمی شد. صدمات و لطمات جبران ناپذیر ناشی از الاینده هاي صنایع بود که به محیط زیست وارد می شد [۱] مدارك. و شواهد مختلف نشان می دهد که اولین ملل عالم ، مصریان قدیم بودند که از حدود ۲۵۰۰ سال قبل از میلاد ، شیوه هاي دباغی گیاهی را می شناختند و با بکار گیري ترکیبات معدنی آرد شده مانند املاح آلومنیوم ، بدون شناخت علل اصلی دباغی و مواد متشکله آنها ، چرم می ساختند . در بعضی کتب اشاره شده است که دباغان ایران از سنگهاي کروم دار استفاده می کردند و چرم هاي زیبایی می ساختند ، این قبیل دباغان که هنوز هم وجود دارند ترکیبات کروم را در مجاورت اسید سولفوریک قرار می دادند و از محلول حاصل براي دباغی چرم استفاده می کردند. اولین کارخانه چرم سازس در ایران در سال ۱۳۱۲ در همدان و دومین کارخانه در سال ۱۳۱۴ در تبریز بوجود آمد. در سال ۱۳۵۰ نیز اولین کارخانه مستقل چرم سبک به نام چرم ملی تاسیس شد.در حال حاضر متجاوز از ۲۰۰ کارخانه وتعدادزیادي کارگاه هاي کوچک که بصورت سنتی وغیر سنتی فعال می باشند در سراسر کشور به تولید چرم مشغول می باشند. از میان الاینده هاي صنعت دباغی که شامل فاضلاب دباغی . مواد زاید جامد

æ الوده کننده هاي هوا است . فاضلاب دباغی از اهمیت زیادي برخوردار است. جهت مراحل قبل از دباغی . دباغی و بعد از دباغی از مواد زیادي همچون نمک . جهت محافظت پوست . سولفید جهت مو زدایی. اسید لاکتیک جهت اهک زدایی. کروم جهت دباغی.
رنگ و روغن جلا جهت مراحل تکمیلی و…استفاده می شود.که درصدي از این مواد بدون استفاده شدن وارد فاضلاب قسمت مربوطه می شوند و اگر این فاضلاب بدون تصفیه شدن وارد منابع ابهاي سطحی شود. باعث وارد شدن خسارات فراوانی به اکوسیستم ابی می شود و اگر این فاضلاب بدو ن تصفیه در روي خاك رها شود باعث الودگی خاك می شود و حتی در صورت بالا بودن سطح اب
زیرزمینی می تواند باعث الودگی منابع اب زیرزمینی شود.[۲]

عملیات دباغی

عملیات اصلی دباغی شامل سه مرحله است :

۱ _ عملیات پیش دباغی _ ۲ عملیات دباغی _ ۳ عملیات تکمیلی

۱ _ عملیات پیش دباغی