چکیده

تکنولوژی پالس نوری یک روش جدید برای پاکسازی و استریل کردن مواد غذایی با استفاده از پالسهای نوری قدرت بالا و در زمان خیلی کوتاه منتشر شده با فلش لامپهای گاز خنثی است. چنین تکنولوژی بعد از سال ۱۹۸۰ شناخته شد و در سال ۱۹۹۶ توسط )FDAاداره غذا و دارو) تایید شد و اخیراً تحقیقات وسیعی در زمینه امکان کاربرد تجاری آن صورت گرفته است. تکنولوژی پالس نوری میتواند سریع، با انرژی و آسیب حرارتی کم برای غیرفعال کردن میکروبی غذا استفاده شود اما باید توجه داشت که به تیماری از غذاهای خیلی شفاف یا تیماری سطحی از غذاها و غذاهای بستهبندی شده محدود شود. تکنولوژی پالس نوری اثر منفی قابل توجهی بر خواص تغذیهای و حسی غذا

ندارد. ولی اثر قابل توجهی بر کاهش فعالیت برخی از آنزیمهای موجود در برخی از محصولات غذایی دارد. در واقع

این تکنیک جزء فرایندهای غیرحرارتی غذایی است که با حذف اثرات منفی ناشی از حرارت دهی مواد غذایی، مورد توجه قرار میگیرد.

کلید واژه: تکنولوژی پالس نوری، فلش لامپها، شفافیت سطحی، فرایند غیرحرارتی

.۱ دانشجوی کارشناسی ارشد علوم و صنایع غذایی، ۰۹۱۵۳۴۰۹۲۳۲، maryambeigomi@yahoo.com

.۲ دانشجوی کارشناسی ارشد علوم و صنایع غذایی، ۰۹۱۳۴۰۸۹۰۲۳، zahram_foodscience@yahoo.com .3 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم و صنایع غذایی، ۰۹۱۱۳۷۵۹۷۴۵، Jalal.Ehsani@gmail.com

.۴ دانشجوی کارشناسی ارشد علوم و صنایع غذایی، ۰۹۱۳۲۰۰۸۳۲۰، fatemenonahal@gmail.com .5 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم و صنایع غذایی، ۰۹۱۳۲۱۴۱۳۴۵، fahimeh_psh@yahoo.com

۱

– ۱ مقدمه
افزایش علاقه به تکنیکهای غیر حرارتی مواد غذایی مانند پالسهای نوری به دلیل توانایی آنها در نگهداری مواد غذایی و دارا بودن پتانسیل حفظ اثرات فراسودمند ۳) و ۲ و (۱، منجر به گسترش چنین تکنیکهایی میشود .(۴) در چنین تکنیکهایی برخلاف فرایند حرارتدهی دما به عنوان پارامتر اصلی مطرح نیست .(۵) تکنولوژی پالس نوری (Pulsed Light Technology)، شامل استفاده از فلش لامپهای گاز خنثی است که پالسهای الکتریکی، را به پالس-های نوری زمان کوتاه و قدرت بالا از تشعشع شامل در طیفی از فرابنفش((UV، مرئی((VIS و مادون قرمز (IR)

تبدیل میکنند .(۶) مقدار زیادی از قدرت فراهم شده با تکنولوژی پالس(ضربه) نوری میتواند برای رنج وسیعی از

اهداف شامل رسیدن سریع به اثرات پاکسازی و استریل کردن غذا و موارد مرتبط غذایی استفاده شود. گتیس (۱۹۵۸) در پژوهش های خود به اثر باکتری کشی نور UV پیوسته اشاره کرده است ۸) و .(۷ امروزه استفاده از نور UV در

تکنیک استریل کردن و به ویژه برای فیلمهای بستهبندی غذا به خوبی اثبات شده است .(۹) طرحهای خیلی متفاوت از پالس نوری قبل از سال ۱۹۷۰ برای اهداف صنعتی متفاوت گسترش یافت، استفاده از فلش لامپهای گاز خنثی به عنوان تکنیک پالسهای نور UV شدید و کوتاه برای غیرفعالسازی میکروبی در اواخر سال ۱۹۷۰ در ژاپن توسط هیرامیت مطرح شد. هیرامیت (۱۹۹۸) آزمایشات گستردهای را انجام داد که منجر به فرآیندهای پالس نوری در طیف وسیعی شد. در طی سالهای متوالی دستاوردهای زیادی در زمینه PLT اتفاق افتاد که شامل ثبت انواع مختلفی از طرحها و تجهیزات و انتشارات علمی درباره ویژگیها و اثرات عملیات پالس نوری و برخی کاربردهای آن است.

تحقیقات زیادی در زمینه تحقیق و گسترش PLT در صنایع غذایی در سال ۱۹۹۶ هنگامی که FDA استفاده از

PLT را برای تولید، فرآیند و استفاده آن در صنعت غذا تایید کرد ۱۱) و (۱۰، اتفاق افتاد و برخی پیشنهادات برای استفاده از آن توسط FDA مطرح شد .(۶) در اروپا در زمینه کاربرد تجاری پالس نوری برای پاستوریزاسیون آب و

استریلزاسیون مواد بسته بندی شده تلاش میکنند .(۱۲)

برخی کاربردهای مهم PLT شامل تولید (۱۳) DVD ، تولید لوازم و وسایل آرایشی، تیمار دارویی (تیمار پوست،

ریزش مو، درمانهای دندان) رفع آلودگی و استریل کردن انواع ابزارها، تجهیزات فرآوری مواد غذایی، بستهبندی، سطح یا اتمسفر آزمایشگاه، بیمارستان و هر محیطی که نیاز به درجه بالایی از پاکیزگی دارد ۱۴) و .(۱۵ در صنایع غذایی تکنولوژی پالس نوری میتواند برای استریل و بهداشتی کردن یا کاهش بار میکروبی مواد غذایی، سطح بسته بندی مواد غذایی و همچنین سطح، محیط، کارخانجات، ابزارآلات و محیط (آب و هوا) خطوط فراوری به کار برده

۲

شود .(۱۶) همچنین جهت کاهش میکروارگانیسمها و موجودات زنده در فاضلابهای فراوری نیمه فراوری شده کاربرد دارد.