چکیده

در بسیاری از شهر های بزرگ جهان، ضوابط و مقررات ویژهای در ارتباط با سیما و کالبد شهر وجود دارد و به هماهنگی نمای بیرونی ساختمانها و محیط شهری یعنی از جنبه های رنگ، حجم، مصالح مناسب، فضای پر و خالی نما، رعایت اصول هماهنگی و تناسبات و… می پردازند. با بررسی میدانی طرح ساختمانها با بناهای اطراف از لحاظ کیفیت طرح معماری، نمای ساختمان، تناسب حجم آن با ساختمانهای اطراف، زیبایی طرح و مصا لح مورد استفاده و… گامی موثر در بالا بردن کیفیت و پیروی از توسعه پایدار در نماهای شهری است. استفاده معقول از منابع طبیعی و مدیریت مناسب ساختمان سازی به حفظ منابع طبیعی محدود و کاهش مصرف انرژی کمک نموده (محافظت از انرژی) و باعث بهبود کیفیت بر اساس طراحی پایدار می گردد.

کیفیت مطلوب بدون توجه به طبیعت فراهم نمی شود و همچنین استفاده از مصالح با قابلیت ماندگاری طولانی نیز باید در نظر گرفته شود . رسیدن به استانداردهای بالای کیفیت ، امنیت و آسایش که در واقع سلامت انسانها را تأمین می کند از مهمترین اهداف معماری پایدار است که رسیدن به چنین شرایطی با استفاده از مدیریت کارآمد و به کار گیری آخرین تکنولوژی ها صورت می گیرد. پس معماری پایدار ،بیان کننده نوعی نگرش به معماری است که بر چند نکته اساسی اشاره دارد:

• کیفیت گرایی

• توجه به آینده
• توجه به محیط

در این مقاله ابتدا به معرفی انواع مصالح در نما و دسته بندی آن ها با رعایت جزئیات استاندارد و با در نظرگیری مسائل اقلیمی وکاهش مصرف انرژی پرداخته و در آخر به ارائه و بررسی چند نمونه مناسب از نماهای مجموعه های مسکونی خواهد گردید.

واژه های کلیدی : نما، مصالح ،توسعه پایدار.

-۱ مقدمه

از آنجایی که پوسته خارجی ساختمان بعنوان نما در مباحث معماری پایدار جایگاه ویژه ای از لحاظ بصری و همچنین از لحـاظ نکات و شیوه های اجرایی دارد، در این پژوهش به نماسازی و معرفی مصـالح مـورد اسـتفاده در نمـا در صـنعت روز سـاختمان سازی پرداخته خواهد شد. همچنین این مقاله با معرفی چندین پروژه از معماری پایدار و ارائه جزئیات اجرایـی نمـا بـه تفـاوت ارزش گذاری بر پروژه های معماری پایدار اشاره خواهد کرد.

-۲ نما در معماری پایدار

-۱-۲ ساختمان پایدار

هدف از طراحی ساختمانهای پایدار کاهش آسیب آن بر روی محیط و منـابع انـرژی و طبیعـت اسـت، کـه شـامل قـوانین زیـر میباشد:

– ۱ کاهش مصرف منابع غیر قابل تجدید

– ۲ توسعه محیط طبیعی -۳ حذف یا کاهش مصرف مواد سمی و یا آسـیب رسـان بـر طبیعـت در صـنعت سـاختمانسـازی بنـابراین سـاختمان پایـدار

،ساختمانی است که کمترین ناسازگاری و مغایرت را با محیط طبیعی پیرامون خود و در پهنه وسیع تر با منطقه و جهـان دارد. بنابراین استفاده معقول از منابع طبیعی و اصول اکولوژیکی و مدیریت مناسب ساختمان سازی به حفظ منابع طبیعی محـدود و کاهش مصرف انرژی کمک نموده (محافظت انرژی) و باعث بهبود کیفیت محیطی میشود، کـه از اهـدف کلـی سـاختمانهـای پایدار می توان:

• بهره برداری مناسب از منابع و انرژی

• جلوگیری از آلودگی هوا

•و مطابقت با محیط را نام برد.

-۲-۲ نمای پایدار

سه اصل استحکام، زیبایی و فایده از اصول مطرح شده نمای پایدارمی باشد. طراحی نمای پایدار با هـدف ارج نهـادن در برابـر سه اصل مطرح گردیده است.
– استحکام و مقاومت ؛ طراحی ساختارهایی که حداقل تخریب در مواجهه با زمـینلـرزه و بـاد و سـایر بلایـای طبیعـی و غیـر طبیعی دارند در زمره اصول و اهداف طراحی پایدار میباشند .
– پایداری ؛ پایداری مصالح یکی دیگر از ویژگیهای مطرح شده در طراحی پایدار به شمار می آید.(قابلیت ماندگاری و نحـوه بـه کارگیری مصالح باید به گونهای باشد که پس از تخریب ساختمان، قابلیت استفاده مجـدد در بنـایی دیگـر را داشـته باشـند و بعنوان زباله ساختمانی باقی نمانند)

– زیبایی؛ چنانچه طراحی نما نتواند بر روح و روان استفادهکنندگان التیام ببخشد و با روحیه مردم سازگار نباشد، در اذهان نیز پایدارنخواهد ماند.
لذا این اصل در طراحی پایدار بدنبال تامین آسایش روانی انسانهاست که در جریان طراحی پایدار مـیتوانـد بـا ارتبـاط بیشـتر انسانها با طبیعت و همچنین با رابطه نزدیکتر انسانها با یکدیگر تامین گردد.

بنابراین طراحی پایدار طراحی انعطاف پذیر است که می توانـد در مقابـل شـرایط مختلـف کـارایی داشـته و در درازمـدت بـا بهرهگیری از قدرت انعطاف و سازگاری، مفید واقع شود و با کاربریهای مختلف نیز همساز گردد.

-۳معرفی مصالح مورد استفاد در نما

-۲-۳ فلز

متداولترین فلزات مورد استفاده برای نما، مس، سرب، روی و اخیرا اسنتلس اسـتیل مـی باشـد. در ابتـدا بـه اختصـار در مـورد خواص فیزیکی آنها توضیح داده و سپس به روش های اجرا و موارد بکارگیری آنها را در نما پرداخته خواهد شد.

ورق های مسی نرم بوده هر چند که به اندازه سرب قابل انعطاف نمی باشند. رنگ مس بصورت پتینه می باشد کـه در مجـاورت هوا پایدار می گردد. ورق های سرب خیلی با دوام هستند و نرمی آنها، اجازه اجرای فرم هـای پیچیـده هندسـی و سـطوحی بـا برجستگی های زیاد را می دهد. ورق های روی نیز خیلی بادوام هستند ولی از مس شکننده تر می باشند. از طرفی این ماده در صورتی که هوا در اطراف آن جریان نداشته باشد، مستعد فرسایش شیمیایی است. استنلس استیل خیلی با دوام مـی باشـد امـا سطحی نا هموار داشته و بسیار سخت برش خورده و یا به سختی خم می گردد.
ثابت کردن و اجرای ورق های فلزی سه روش کلی دارد. استفاده از رول های فلـزی، اسـتفاده از ورق هـای فلـزی خـم شـده و استفاده از اتصال های فرورفته.