مقدمه

افیولیت ملانژ نایین در بخش هاي شمالی شهر نایین واقع گردیده و بخشی از افیولیت هاي حلقوي اطراف میکروپلیت شرق-ایران مرکزي (Central-East Iran microplate = CEIM) با سن

مزوزوئیک است (شکل شماره یک).

سنگ هاي این مجموعه افیولیتی عبارتند از:
پریدوتیت ها و پریدوتیت هاي سرپانتینی شده گوشته – گابرو – پیروکسنیت – دایک هاي دیابازي – کمپلکس دایک هاي ورقه اي – بازالت ها – گدازه هاي بالشی – پلاژیوگرانیت – چرت هاي رادیولر

– سنگ آهک هاي کرتاسه بالایی – رودینگیت ها – لیستونیت و سنگ هاي دگرگونی شامل آمفیبولیت، دایک آمفیبولیتی، گرانیت دگرگون، اسکارن، متاچرت هاي نواري، ماسه سنگ دگرگون، شیست و مرمر.
در این نوشته به بررسی کانی شناسی اسکارن هاي موجود دراین افیولیت ملانژ پرداخته خواهد شد.

سنگ هاي دگرگونی بصورت بلوك هایی بزرگ و کوچک در جاي جاي افیولیت ملانژ نایین بصورت پراکنده دیده می شوند. از مهمترین نقاطی که در آن رخنمون قابل توجهی از سنگ هاي دگرگون وجود دارد می توان به بخش هاي شمالی شهر نایین، دامنه هاي شمالی افیولیت ملانژ نایین و غرب سهیل

مطالعه پتروگرافی و ژئوشیمی مجموعه افیولیتی جنوب صحنه(شمال شرق کرمانشاه)

پاکوه اشاره نمود. در شکل شماره دو محل هاي رخنمون سنگ هاي دگرگون در افیولیت ملانژ نایین آورده شده است. در سرتاسر ملانژ، سنگ هاي دگرگونی فقط با پریدوتیت هاي گوشته داراي همبري یا کنتاکت هستند.

رابطه صحرایی واحد هاي مختلف سنگ هاي دگرگونی با یکدیگر و با سایر سنگ هاي ملانژ افیولیتی را اینچنین می توان بیان کرد که: دایک هاي آمفیبولیتی در درون پریدوتیت هاي گوشته دیده شده و فقط با پریدوتیت هاي گوشته و آمفیبولیت ها همبري دارند. با تعقیب دایک هاي آمفیبولیتی که در درون پریدوتیت هاي گوشته وجود دارند، در چند نقطه دیده شده است که در نهایت به پیکره هاي آمفیبولیتی ختم می شوند (بخش هاي شمالی شهر نایین، امیر آباد و کاظم آباد). اسکارن ها بصورت یک لایه در قسمت بالاي آمفیبولیت ها دیده می شوند. ماسه سنگ هاي دگرگون و تناوب شیست ها و مرمر ها با واسطه چرت هاي نواري دگرگون شده، بر روي آمفیبولیت ها و اسکارن ها دیده می شوند.

در شکل هاي شماره سه و چهار، تصاویر صحرایی سنگ هاي دگرگون آورده شده است.

شکل شماره یک: نقشه افیولیت هاي ایران و موقعیت منطقه مورد بررسی

۵۶۸

مجموعه مقالات نهمین همایش انجمن زمین شناسی ایران، دانشگاه تربیت معلم تهران، ۱۳۸۴

شکل شماره دو: نقشه تکتونیکی ساده شدة شمال نایین Davoudzadeh, 1972) با تغییرات).

۵۶۹

مطالعه پتروگرافی و ژئوشیمی مجموعه افیولیتی جنوب صحنه(شمال شرق کرمانشاه)

اسکارن ها

اسکارن ها سنگ هایی هستند که از آلتراسیون متازوماتیک یک سنگ (معمولا سنگ هاي غنی از کربنات) توسط نفوذ سیالات هیدروترمال، و یا انتشار (Diffusion) سازنده هاي شیمیایی (Chemical Constituents) یک سنگ مشخص (توده نفوذي مجاور و یا میان لایه هاي سنگ

هاي رسوبی) به درون سنگ هاي کربناته، از طریق یک سیال روزنه اي استاتیک بوجود می آیند.