مقدمه:

تعداد زیادي از کانسارهاي مس ایران در کمربند آتشفشانی-رسوبی ایران مرکزي واقع شده اند . این کمربند از پتانسیل زیادي جهت کانسارهاي نوع پرفیري و رگه اي برخوردار است و بخش زیادي از آن تحت اکتشاف تفضیلی قرار نگرفته است. منطقه چهارگنبد در جنوب شرقی این کمربند و در جنوب غربی استان کرمان واقع شده و ناحیه اي به وسعت۶۷۰ کیلومتر مربع که در محدوده عرض جغرافیایی
۲۹:۳۰ و ۲۹:۴۵ وطول جغرافیایی ۵۶:۰۰ و ۵۶:۱۵ قرار گرفته است .

این منطقه داراي آب وهواي خشک و نیمه خشک و پوشش گیاهی و خاك اندکی است, بنابراین استفاده از ژئوفیزیک هوایی و دورسنجی در این منطقه براي اکتشاف کانسارها بسیار مناسب است.
در منطقه مورد مطالعه برداشت ژئوفیزیک هوایی انجام شده است. برداشت هوایی شامل اسپکترومتري و مگنتومتري توسط هواپیما و به سفارش سازمان انرژي اتمی ایران و توسط شرکت-PRAKLA

SEISMOS GMBH آلمان در سال ۱۹۷۵ انجام گرفته است. فاصله خطوط پرواز حدود ۵۰۰ متر و

مقایسه داده هاي ژئوفیزیک هوایی و سنجنده Aster براي تعیین مناطق دگرسان شده چهارگنبد

ارتفاع سنجنده ۱۲۰ متر در نظر گرفته شده است . داده هاي مورد مطالعه به صورت نقشه هاي کنتوري

۱/۵۰۰۰۰ بوده که پس از رقومی سازي به صورت رستري در آمده است.

مطالعه داده هاي ژئوفیزیک هوایی بر روي کمربند آتشفشانی ایران مرکزي و ترکیب آنها با داده هاي دورسنجی توسط بسیاري از محققین انجام شده است ( ۲۰۰۳ ; Ranjbar and،Tangestani and moore,2001

.( Honarmand,2004 تحقیقات گذشته نشان داده است که بر روي مناطق دگرسان شده, به دلیل وجود سریسیت, فلدسپارهاي پتاسیم دار و برخی رسها مقدار شمارش پتاسیم بالاست. داده هاي شدت میدان مغناطیسی در این مناطق مقادیرپایین تري را نسبت به سنگهاي دگرسان نشده نشان داده است( (Ranjbar

.et al.,2001,

با استفاده از سنجنده ASTER جهت بارزسازي مناطق دگرسان شده نتایج جالب توجهی بدست آمده است. این سنجنده در ۱۴ باند و در محدوده طول موجهاي مرئی, مادون قرمز نزدیک, فرو سرخ موج کوتاه و فروسرخ حرارتی تصویر برداري میکند(جدول .(۱

جدول . ۱ خصوصیات باند هاي سنجنده ASTER ف

ف

در اینجا با استفاده از روشهاي پردازش تصویر از جمله نسبتهاي باندي , آنالیز مولفه هاي اصلی وتهیه

تصاویر رنگی کاذب داده هاي سنجنده ASTER پردازش شد و نتایج آن با نتایج داده هاي ژئوفیزیک

هوایی مقایسه گردید.

۲۸۴

مجموعه مقالات نهمین همایش انجمن زمین شناسی ایران، دانشگاه تربیت معلم تهران، ۱۳۸۴

زمین شناسی منطقه مورد مطالعه :

کانه زایی مس در این منطقه براي اولین بار در سال ۱۹۵۸ کشف شد و عملیات اکتشافی توسط کمپانی معدنکاري دولتی در سال ۱۹۶۴ و سازمان زمین شناسی کشور در سال۱۹۶۷ انجام شد. این منطقه توسط رودخانه هاي چهارگنبد و پلنگی زهکشی می شود. منطقه از کمپلکس هاي آتشفشانی رسوبی ائوسن پوشیده شده و در دو منطقه باریک آهک هاي الیگومیوسن و نفوذي هاي کوارتزدیوریتی برونزد دارند. سنگ شناسی کمپلکس ها بیشتر توف آندزیتی، توفیت، آهک و کنگلومرا و آندزیت است.

توف ها بافت کریستالوکلاستیک دارند. آهک هاي الیگومیوسن با ناپیوستگی روي کمپلکس قرار گرفته اند و داراي مجموعه فسیلی از کلنی هاي مرجانی هستند. تودة کوارتزدیوریتی به صورت عدسی طویل و ممتدي نفوذ کرده که در راستاي شرقی غربی کشیده شده است و اثر این توده بصورت دگرسان و هورنفلسی شدن سنگ هاي اطراف ظاهر شده است. مجموعه کمپلکسی داراي گسل ها و چین خوردگی هاي متعددي است که شرایط را براي نفوذ توده هاي گرمابی فراهم کرده و دگرسانی گرمابی را آسان کرده است. کانه ها در سطح شامل کالکوسیت, کوولیت، مالاکیت، آزوریت و لیمونیت است و کانه هاي دیگر عبارتند از کالکوپیریت، پیریت، تتراهدریت, مارکاسیت، گالن، اسفالریت و