چکیده

به طور کلی سه استراتژی ” کاهش مخاطرات ساختگاه”، “بهسازی لرزه ای سازه ی پی ها”، و “جداسازی لرزه ای زمین از سازه ی روی آن” برای بهسازی لرزه ای پی های آسیب پذیر در برابر زلزله وجود دارد. این مقاله به بررسی روش های پیشنهاد شده توسط آئین نامه های مختلف در خصوص استراتژی دوم یعنی بهسازی لرزه ای سازه ی پی ها اختصاص دارد. روش های پیشنهادی آیین نامه های مختلف در قالب سه رویکرد ساخت پی های جدید در کنار پی های موجود، برطرف کردن کمبودهای سازه ای در محل اتصالات پی ها، و تقویت پی های موجود دسته بندی و ارائه شده اند. پس از بحث در خصوص روش ها و جنبه های اجرایی آن ها، نواقص آیین نامه های موجود و خصوصا آیین نامه ایران مورد بحث قرار گرفته

است.

واژه های کلیدی : بهسازی لرزه ای پی، ریزشمع، شمع، آیین نامه بهسازی لرزه ای

۱

پنجمین کنفرانس ملی زلزله و سازه ۳و ۴ اردیبهشت ماه ۱۳۹۳، جهاد دانشگاهی استان کرمان

.۱ مقدمه

اگرچه افزودن پیهای جدید یا تکمیل پی های موجود برای اعضای اضافه شده به سازهی اصلی جهت افزایش مقاومت سازه در مقابل زلزله در بهسازی لرزه ای متداول است، ولی بهسازی و رفع کمبودهای سازه ای پی های موجود در مقایسه با مورد بالا کمتر مورد توجه قرار گرفته است . دو دلیل عمده برای این موضوع وجود دارد، نخست اینکه عملیات بهسازی پی ساختمان موجود بسیار هزینهبر است و دوم اینکه در گزارشهای رسیده از بررسیهای اولیه در خصوص موارد آسیب ساختمان ها در زلزله، تعداد نسبتا کمی از آسیبهای وارده ناشی از گسیختگی پی گزارش شده است. چنانچه تحلیل منطقی نشان دهد که پی های جدید باید افزوده شوند و یا پی های موجود بایستی اصلاح گردند، مهندسین سازه و ژئوتکنیک باید اطلاعات کافی از انواع روش های بهسازی لرزه ای سازه ی انواع پی ها داشته باشند. [۱]

در آیین نامه بهسازی لرزه ای کشور ایران[۲] (که به نحوی ترجمه ی آیین نامه ی کشور آمریکا است) و همچنین آیین نامه های بهسازی لرزه ای کشورهای کانادا[۳]، هند[۴] و آمریکا[۱] به موضوع بهسازی لرزه ای سازه ی پی ها توجه شده است. روش های بهسازی لرزه ای سازه ی پی ها، ذکرشده در آیین نامه های بهسازی لرزه ای کشورهای مذکور به طور خلاصه ، در جدول ۱ آورده شده است. در کشور نیوزلند، گزارشی تحقیقاتی در زمینه ی بهسازی لرزه ای پی ها ارائه شده است که به دلیل تمرکز بر سازه های چوبی، در کشور ایران کاربردی ندارد.[۵] درآیین نامه ی اروپایی(یوروکد) شماره ۸ در زمینه ی پی ها، به بحث بهسازی لرزه ای پی ها پرداخته

نشده است.[۶] همچنین در کشور ژاپن آیین نامه ای به زبان انگلیسی در زمینه ی بهسازی لرزه ای پی ها منتشر

نشده است.

۲

پنجمین کنفرانس ملی زلزله و سازه ۳و ۴ اردیبهشت ماه ۱۳۹۳، جهاد دانشگاهی استان کرمان

جدول -۱ روشهای بهسازی لرزهای سازه ی پی ها، ذکرشده در آییننامه ی کشورهای آمریکا، کانادا و هند۱]و۳و[۴

کشور

آمریکا
Techniques for the Seismic Rehabilitation of Existing Buildings 547)۱(FEMA

کانادا
Guideline for Seismic Upgrading of (۲Building Structures (NRCC

هند
Handbook on Seismic Retrofit of Buildings

روشهای بهسازی لرزه ای سازه ی پی ها

-۱ ساخت پی سطحی در مجاورت پی سطحی

موجود -۲ ساخت پی سطحی در مجاورت پی عمیق موجود -۳ ساخت پی عمیق در مجاورت پی سطحی موجود -۴ ساخت پی عمیق جدید در مجاورت پی عمیق موجود -۵ استفاده از ریز شمعها -۶ افزایش طول یا جایگزینی یک پی منفرد موجود -۷ استفاده از

پی گسترده در بین پیهای عمیق(شمع ها) موجود -۸ افزودن آرماتورهای فوقانی به کلاهک شمع موجود

-۱ ساخت پی عمیق در مجاورت پی سطحی
موجود -۲ زیر بندی پی موجود -۳ افزایش ابعاد پی منفرد موجود

-۱ افزایش ابعاد پی موجود -۲ استفاده از
ریزشمع ها -۳ زیربندی پی موجود -۴ تقویت سازهای شمعهای ساخته شده -۵ تقویت ورق کف ستون

.۲ روشهای بهسازی لرزهای سازه ی انواع پیها

به طور کلی بهسازی لرزهای سازه ی پیهای موجود از سه رویکرد قابل بررسی و مورد نیاز است:

۱ Federal Emergency Management Agency 2 National Research Council of Canada

۳

پنجمین کنفرانس ملی زلزله و سازه ۳و ۴ اردیبهشت ماه ۱۳۹۳، جهاد دانشگاهی استان کرمان

۱-۲ رویکرد اول: ساخت پی های جدید در کنار پی های موجود