چکیده

انتخاب محل دفن پسمانها ( لندفیل ) یکی از مراحل مهم در مدیریت پسمانهای جامد شهری می باشد .با توجه به اثرات مخرب زیست محیطی ، اقتصادی و اکولوژیکی لند فیل ها ، انتخاب محل دفن باید با دقت و طی یک فرآیند عملی صورت گیرد . افزایش روز افزون جمعیت شهری و توسعه مناطق شهری در بوشهر افزایش مصرف مواد دارای پسماند تجزیه ناپزیر و بسیاری دیگر از مناسبات زندگی ماشینی و مدرن باعث رویکرد جدی مدیران شهری در بوشهر شده است و دفن و معدوم سازی پسماند به صورت یکی از دغدغه های اساسی در مدیریت محیط زیست شهری در آمده است . از میان روش های مختلف دفن زباله به صورت تلنبار از مهمترین روش هایی بوده است که مدیریت شهری بوشهر در طی سال های استفاده از این مکان بر آن تکیه نموده است . این امر مشکلاتی مانند خروج شیرابه ، آلودگی خلک ، بوی بد ، آتش سوزی ، پراکندگی زباله و …. را در محل دفن به وجود آورده است . به منظور جلوگیری از بروز چنین مشکلاتی باید تلاش کرد ضمن اتخاب مناسب ترین مکان برای دفن آن ها این مواد به صورت بهداشتی و در فضایی خارج منطقه مسکونی دفن و معدوم شوند . فرآیند تحلیلی سلسله مراتبی یکی از کار آمدترین تکنیک های طراحی شده برای تصمیم گیری با معیارهای چندگانه است زیرا امکان فرموله کردن مسائل پیچیده را به صورت سلسله مراتبی فراهم می سازد .

کلید واژه : مکان یابی- دفن – پسماند شهری – بوشهر

مقدمه

یکی ار مسائل و معضلات مهم زیست محیطی که اکثر شهر های کشور با آن روبرو هستند . مدیریت مواد زائد شهری ، صنعتی ، درمانی و مواد زائد خطرناک می باشد . ( سرتاج و همکاران ( ۸۶۳۱ رشد بی رویه جمعیت ، توسعه شهرنشینی ، ظهور فن آوری جدید و تغییرات حاصل شد ، در عادات و الگوی مصرف از یک سو و محدودیت در استفاده از منابع طبیعی از سوی دیگر علاوه علاوه به به وجود آوردن انواع مشکلات پیچیده در کیفیت زندگی انسان موجبات بروز انواع ناسازگاری های اجتماعی ، اقتصادی و در نهایت زیست محیطی را به دنبال داشته است .( عبدلی، ۸۶۳۱ ، ( ۰۵ هدف نهایی از مکان یابی دستیابی به مناسب ترین محلی است کمترین اثرات سو را برای محیط زیست و منابع طبیعی اطراف و از نظر اقتصادی کم هزیته ترین و از دیدگاه مهندسی نیز بهترین ویژگی را دارا باشد . معیارها و شاخص های متعدی جهت انتخاب محل مناسب برای دفن پسماندها ارائه شده است .که هر یک محدودیت ها و شرایط خاصی را برای مکان یابی مناسب طرح می سازد . به عبارت دیگر هر یک از معیارها بر اساس یکی از زمینه های علمی بنا شده اند . به گونه ای که مطالعات مکان یابی هویت چند بعدی و ساختار میان رشته ای یافته است . ( شمسایی فرد ،( ۸۶۱۱ در روش دفن بهداشتی زباله ها به صورت لایه هایی به ضخامت های متفاوت معمولا در حدود ۰ متر روی زمین پخش و فشرده شده سپس به وسیله لایه ای از خاک یا هر مواد پوششی دیگر به ضخامت تقریبا ۸۰ سانتی متر پوشانده می شود . ( اسلامی ، ۸۶۳۱،- ۸۳۶ بدو – ۸۶۱۱ ، ( ۱۱۳ پژوهشگران قصد دارند در سال ۸۶۱۱ به بررسی کرده و نقاط قوت و ضعف آن را بیان کنند و با توجه به پارامترهایی که در مکانیابی یک محل مناسب دفن زباله دخیل است . مکان جدیدی را پیشنهاد کنند که مشکلات محل فعلی را نداشته باشد .

اهداف تحقیق

بررسی کارهای انجام شده حاکی از آن است که در انتخاب یک مکان برای دفن بهداشتی زباله های شهری مطالعاتژئو مرفولوژی ، یعنی تشریح و تبین اشکال زمین با توجه به شناختی که از ویژگی های سطح زمین به دست می دهد می تواند نقش موثری داشته باشد . تحقیق حاضربا این اندیشه در جهت انتخاب مکانی مناسب برای دفنبهداشتی زباله های شهر بوشهر صورت می گیرد . این موضوع برای شهر بوشهر به دلیل برخورداری از توانایی های بالقوه طبیعی و چشم انداز های اکولوژیک می تواند حائز اهمیت باشد .

در اینجا سوال اصلی پژوهش این می باشد :

– آیا مکان فعلی دفن زباله در بوشهر بهینه است ؟ و فرضیه ی مطرح شده چنین :

– به نظر می رسد که مکان دفن زباله در بوشهر از لحاظ بهداشتی کاملا با مشکل مواجه است .

پیشینه ی تحقیق

در سال ۱۹۹۶ سیرالیو روش AHP مکانی را یرای مکانیابی بهنیه تحت GIS ارائه می دهد .

در این مطالعه ۴ معیار در مکانیابی محل دفن زباله برای منطقه کلیولند از اوکلاهاما مورد بررسی قرار می گیرد . وزن ها از طریق استفاده از روش مقایسه دوتایی محاسبه کرده . همچنین در این مطالعه با ارائه یک شاخص مرغوبیت مکان ، بررسی ها در قالب تفکیک معیارها به صورت سلسله مراتبی انجام می گیرد ( سیداکیو ،(۰۸۰٫۰۱۶ .۸۱۱۳

ویلیام هندریکس و دیوید بیوکلی

با در نظر گرفتن ۳ متغیر از جنس خاک ، عمق سنگ مادر ، کاربری های زمین ، فاصله از آب های سطحی ، عمق آبهای زیر زمینی و سطوح ارتفاعی ، مکانی مناسب برای دفن بهداشتی زباله های ناحیه ایالت ورمونت امریکا شناسایی کرده اند .

مبانی نظری تحقیق

مکانیابی فعالیتی است که قابلیت ها و توانایی های یک منطقه را از لحاظ وجود زمین مناسب و کافی برای کاربری خاص مورد تجزیه و تحلیل قرار می دهد . شاخص های مورد استفاده در مکانیابی نسبت به نوع کاربرد متفاوت هستند اما همه آنها در جهت انتخاب مکان نامناسب همسو میشوند . ( پورمحمدی ،(۱۴ .۸۶۱۱