مروري بر نصب ويندوز به روشunattend
در حين نصب عادي ويندوز برنامه setup نياز به اطلاعاتي نظير time zone و network setting دارد كه بايد توسط كاربر در پروسه نصب وارد شود.اين كار مستلزم حضور دائم كاربر در فرايند نصب ميباشد كه از نظر بسياري از كاربران چندان خوشايند نيست.روشي را كه در آن نيازي به حضور كاربر در فرايند نصب ندارد به روشunattend معروف ميباشد كه كلمه unattend به معني عدم توجه و يا حضور ميباشد.

Answer file فايل چيست؟
براي اينكه در فرايند نصب كاربر حضور نداشته باشد بايد پاسخها به روشي دراختيار برنامه setup قرار دهيم .براي اين كار از يك فايل صرفا متني استفاده ميشود كه اصطلاحا به آن فايل پاسخ ياanswer file ميگويند.در اين فايل متني تمام يا تعدادي از پاسخهاي مربوط به سولات حين نصب بسته به نوع نصب unattend گنجانده ميشود.براي اشنايي بيشتر نمونه اي از اين فايل را در زير اورده ام:

شكل۱٫ نمونهاي از answer file
در صورت دانستن فرمت و ترتيب قرار گرفتن پارامترها ميتوان اين فايل را با يك برنامه ويرايشگر ايجاد نمود ام اين كار كمي دشوار به نظر ميرسد در ادامه برنامه اي را براي ايجاد اين فايل به صورت يك ويزارد ساده معرفي و از طريق آن اين فايل را خواهيم ساخت.

معرفيwindows deployment tools
درون سي دي windows علاوه بر فايلهاي اساسي مورد نياز براي نصب ويندوز يكسري tools هايي براي استفاده در انواع نصب ويندوز قرار داده شده است كه در انها برنامه هاي سودمندي براي نصب وجود دارد.كه اين ابزارها به ابزارهاي توسعه ويندوز شهرت دارند.

Extrce كردن windows deployment tools
براي اضافه كردن اين ابزارها به درون هاد خود مراحل زير را دنبال نماييد:
• به مسير زير برويد:

cd-rom:>support\tools
فايل deploy.cab كه فالي فشرده شده ميباشد را باز كنيد.
با كليدهاي ctrl+a تمام فايلهاي درون اين فايل را انتخاب نماييد.
بر روي يكي از فايلهاي انتخاب شده راست كليك كرده گزينه extract را انتخاب نماييد .
سپس مكاني را كه قصد داريد ابزارها در ان به صورت غير فشرده ذخيره شوند را مشخص نماييدوok نماييد.
• بدين ترتيب تمامي ابزارهاي موجود در اين فايل فشرده بصورت غير فشرده درون فايل مشخص شده در هاردتان ذخيره خواهد شد.
ابزار موجود در اين فولدر را در شكل زير مي بينيد كه بعضي از آنها عبارتند از:setupmgr.exe , sysprep.exe , factory و…

شكل۲٫ ابزارهاي توسعه ويندوز

معرفي برنامه setupmgr.exe
يكي از ابزارهاي توسعه ويندوز ميباشد كه در نصب بصورت unattend براي ساخت answer file مورد استفاده قرار ميگيرد.
اين برنامه در نهايت يك فايل متني با پسون txt ويك فايل با پسوند bat را به عنوان خروجي ايجاد خواهد نمود.
ايجادanswer file با setupmgr.exe
از آنجايي كه answer file در نصب unattend يك جزء بسيار مهم محسوب ميشود به همين دليل سعي خواهم نمود مراحل ايجاد انرا به طور كامل بصورت تصوير نمايش دهم.
با اجراي برنامه setupmgr.exe پنجره زير نمايش داده خواهد شد كه يك ويزار بسيار ساده را براي ايجاد answer file فراهم ميكند.
۱- برنامه setupmgr.exe را اجرا نماييد پنجره زير را خواهيد ديد.گزينه next را براي رفتن به صفحه بعد كليك نماييد.

شكل۳٫ صفحه welcome برنامهsetupmgr.exe
2- صفحه زير ظاهر ميشود كه داراي دو گزينه زير ميباشد:

شكل۴٫ پنجرهnew or existing answer file
• Creat a new answer file
ايجاد يك فايل پاسخ جديد.
• Modify an existing answer file
ويرايش كردن يك فايل پاسخ كه قبلا ايجاد شدهاست.
گزينه اول يعني ايجاد يك فايل پاسخ جديد را كه گزينهdefult ميباشد تغيير نداده و next را براي رفتن به صفحه بعد كليك مينماييم.
۳- در صفحه product to install كه در زير مي بينيد بايد به اين سوال كه اين فايل به چه منظوري ساخته ميشود پاسخ دهيم.

شكل۵٫ پنجره product to install
در پاسخ به آن گزينه اول يعني windows unattended install را انتخاب مينماييم و گزينه next را براي رفتن به صفحه بعد كليك مي نماييم.
توجه: دو گزينه ديگر بترتيب براي نصب بصورت sysprep و RIS ميباشد كه اولي براي نصب از طريق IMAGE گيري مورد استفاده قرار ميگيرد و بعدي براي نصب از طريق سرويس راه دور مي باشد.
۴-در صفحه زير version ويندوز را از ما سوال ميكند كه به طور پيش فرض بر اساس سيستم عامل موجود بر روي كامپيوتر فعلي تنظيم شده است.

شكل۶٫ پنجره platform
به صفحه بعد ميرويم.
۵- در صفحه جديد پنج گزينه وجود دارد كه ميزان غير حضوري بودن نصب

شكل۷٫پنجرهuser interface level
يا به عبارت ديگر ميزان تعامل كاربر با سيستم را در حين فرايند نصب مشخص مينمايد كه بطور جداگانه انها را توضيح ميدهم:

User interface level
1. provide defaults
با انتخاب اين گزينه در حين نصب سولات داراي جواب خواهد بود ولي اين جوابها توسط كاربر قابل تغيير است و تنها جنبه پيش فرض دارد .
توجه نماييد در اين حالت كاربر بايد صفحه ها را next نمايد.
۲٫ fully automate
با انتخاب اين گزينه تمامي سولات از روي فايل پاسخ جواب داده خواهد شد و فرايند نصب كاملا بدون نياز به حضور كاربر در پشت سيستم انجام خواهد پذيرفت.
۳٫ hide page
با انتخاب اين گزينه علاوه بر اتومات بودن فرايند نصب صفحاتي كه در حين نصب ظاهر ميشود نيز مخفي ميشود.

۴٫ read only
با انتخاب اين گزينه جوابها در حين نصب بر روي صفحه نمايش داده ميشود و كاربر توانايي تغيير انها را ندارد و تنها ميتواند آنها را تغييردهد.
۵٫ GUI attended
با انتخاب اين گزينه تنها محيط text-base در حين نصب اتومات ميشود و هنوز هم محيط gui بصورت attend خواهد بود.
با توجه به نياز خود گزينه مورد نظر را انتخاب نماييد معمولا در صفحه گزينه hide page يا گزينه fully automate انتخاب ميشود كه ميزان حضور ما را در مقابل دستگاه در حين نصب ويندوز به حد اقل مي رساند.به صفحه بعد ميرويم.
۶- در اين صفحه چون قصد نصب از طريق cd را داريم گزينه دوم را انتخاب كرده به صفحه بعد مي رويم.

شكل۸٫ پنجرهdistribution folder
توضيح: در صورت انتخاب گزينه دوم پوشه اي بنام distribution folder ميسازد و فايل هاي نصب را درون آن قرار ميدهد تا فرايند نصب از فايلهاي درون آن استفاده نمايد.
۷- تيك اين گزينه را زده و به صفحه بعد ميرويم.

شكل۹٫ پنجره license agreement

۸- تمام سولاتي كه در حين نصب عادي ويندوز از ما پرسيده ميشود جمع آوري شده است ما بايد به تك تك اين سولات پاسخ دهيم .

شكل۱۰٫ پنجره پاسخ به سولات
توجه: در قسمت run once ميتوان هر برنامه يا exeاي كه در اولين اجراي ويندوز بايد نصب شود را وارد مي كنيم.
۹-بعد از پاسخ دادن به همه سولات در نهايت پنجره زير ظاهر ميشود:

شكل۱۱٫ پنجرهadditional command
گزينه finish را كليك كرده و به صفحه بعد مي رويم.
۱۰- در اين پنجره نام و محل ذخيره شدن answer file را مشخص مي نماييم .

شكل۱۲٫ تعيين نام ومكان answer file
توجه نماييد كه بطور پيش فرض نام اين فايل unattended.txt مي باشد
گزينه ok را كليك مي نماييم.
كار ساخت answer file به پايان رسيده و اين فايل در محل مشخص شده ايجاد شده است بنابراين پنجره زير را close مينماييم.

شكل۱۳٫ پنجرهsetup manager complete

دستور winnt32.exe
شما ميتوانيد از اين دستور براي upgrade كردن ويا refresh install ويندوز استفاده نماييد كه بطور پيش فرض ويندوز upgrade خواهد شد.
ميتوانيد اين كار را با تايپ اين دستور درمحيط windows 95 windows 98,
Windosw xp,windows 2000,windows me استفاده نماييد.
به عبارت ديگر اين دستور در محيطهاي ۳۲بيتي عمل ميكند .
فرمت اين دستور به صورت زير است:
Syntax

winnt32 [/checkupgradeonly] [/cmd:command_line] [/cmdcons] [/copydir:i386\folder_name] [
/copysource:folder_name] [/debug[level]:[filename]] [/dudisable] [/duprepare:pathname] [
/dushare:pathname] [/m:folder_name] [/makelocalsource] [/noreboot] [/s:sourcepath] [/syspart:
drive_letter] [/tempdrive:drive_letter] [/udf:id [,UDB_file]] [/unattend[num]:[answer_file]]

همانطور كه مشاهده ميكنيد اين دستور داراي سوئيچ هاي زيادي كه توضيح همه انها از حوصله اين گزارش بيرون است است بهمين دليل تنها به شرح چند سوئيچ مهم بسنده مي كنم.
سوئيچ هاي winnt32.exe
• [/checkupgradeonly]
با استفاده از اين سوئيچ از برنامه ميخواهيد كه سازگاري كامپيوتر شما را براي upgrade شدن به ويندوز ايكس پي بررسي نمايد.

• [/noreboot]
استفاده از اين سوئيچ باعث restart كامپيوتر بعد از كپي شدن فايلهاي مربوط به نصب در هارد ميشود.
• [/tempdrive:drive_letter]
همانطور كه قبلا اشاره كردم دستورwinnt32.exe بطور پيش فرض براي upgrade كردن ويندوز بكار مي رود اما ميتوان با استفاده از اين سوئيچ ازدستور winnt32 براي يكrefresh install استفاده نمود.
در اين سوئيچ drive_letter نام درايوي است كه ويندوز جديد در آن نصب خواهد شد.
• [/makelocalsource]
اين سوئيچ باعث ميشود تمام فايلهاي نصب در هارد شما كپي شود تا در صورتي كه بعدا در حين نصب به cd دسترسي نداشتيم از انها استفاده كند.
• [/unattend]
باعث upgrade شدنwindows98,windowsme,windows nt windows 2000 با روش unattend ميشود.اما تماي تنظيمات كاربري از ورژن قبلي ويندوز استخراج مي شود.

• [/unattend:[num]:answerfile]
باعث نصب fresh install ويندوز ميشود.كه در answer file محل و نام answer fileي است كه در مراحل قبل ساخت انرا ياد گرفتيم.
Num بيانگر مدت زمان بين كپي شدن فايلهاي اساسي ويندوز بر روي هارد و راه اندازي مجدد كامپيوتر است.

دستور winnt.exe
اين دستور شبيه دستورwinnt32 است با اين تفاوت كه از اين دستور براي نصب ويندوز در command سيستم عاملهاي ۱۶بيتي نظير winndows3,windows3.1 و dos مورد استفاده قرار مي گيرد.
فرمت اين دستور به صورت زير است:
Syntax

WINNT [/s[:sourcepath]] [/t[:tempdrive
]] u[:answer file]] [/udf:id[,UDF_file]
] [r:folder] [/r[x]:folder] [/e:command] [/a]

تشريح بعضي از سوئيچ هاي winnt.exe
• [/s[:sourcepath]]
Sourcepath تعيين كننده محل فايلهاي ويندوز ميباشد كه بايد به صورت مسير كامل با فرمتx:[path] ويا\\server\share:[path] باشد.
• [/t[:tempdrive]]
محل قرار گيري فايلهاي temp ويندوز در حين فرايند نصب و همچنين درايوي كه ويندوز در آن نصب خواهد شد.
توجه: در صورت تعيين نكردن درايو براي نصب ويندوز setup انرا انتخاب خواهد نمود.
• [\u[:answer file]]
محل قرار گرفتن answer file را مشخص مي نمايد.
• [/e:command]
تعيين يك command كه بلافاصله بعد از اتمام GUI-MODEاجرا خواهد شد.
نصب به كمك bat فايل
تا كنون دو دستور براي نصب ويندوز به روش unattend يعني دستوراات winnt و winnt32 كه هر دو قابليت استفاده از answer file را داشتند ياد گرفتيم .
همانطور كه قبلا اشاره كردم به از اتمام ساخت answer file علاوه بر فايلunattended.txt كه متني است يك فايل ديگر بنام unattended.bat نيز ساخته ميشود همانطور كه ميدانيد bat فايلها در واقع فايلهايي با قابليت اجراي چندين دستور به دنبال هم ميباشد .در زير انرا مي بينيم.

شكل۱۴٫ پنجره حاوي unattended.bat
با اجراي فايل unattended.bat فرايند نصب به صورت خودكار آغاز ميشود و در آن نيازي به چيزهايي از قبيل آدرس محل answer فايل و نظير آن نيست و در هنگام ساخت answer file به طور خودكار دستور ان ساخته شده درون فايل unattended.bat قرار ميگيرد.
توجه: unattended.bat از دستور winnt32.exe براي اجراي setup استفاده مي نمايد.
نصب ويندوز به روشdisk duplication
براي نصب ويندوز بر يكسري كامپيوتر با سخت افزار يكسان و تعداد بالا(در شبكه هاي كامپيوتري ) بهترين گزينه نصب به روشdisk duplication ميباشد.