نقش اقتصادی حسابرسی در بازارهای آزاد و تحت نظارت

در این فصل حسابرسی را به عنوان یک فعالیت مولد جهت تولید یک محصول به عنوان گزارش حسابرسی معرفی میکنیم که این محصول فواید و نحوه استفاده های خاصی دارد

بازار های آزاد : بازار(محیط) هایی که عرضه و تقاضای خدمت حسابرسی در آنها تابع قوانین مشخی نیستند

بازار های تحت نظارت : بازار(محیط) هایی که عرضه و تقاضای خدمت حسابرسی در آنها تابع قوانین خاص میباشد و عرضه و تقاضای حسابرسی به عوان یک خدمت اقتصادی ، تابع قوانین و مقررات خاص است

۴ عامل که باعث دستیابی به شناخت نقش حسابرسی میشود

۱) استدلال و شرح در مورد ماهیت حسابرسی

۲) جستجو برای بازار عرضه حسابرسی

۳) تصمیم گیری برای انعقاد قراردادهای حسابرسی

۴) حل و فصل مسائی سیاسی و قانونی مرتبط با حسابرسی

۴ مفهوم به عنوان عوامل توجیه کننده تقاضای حسابرسی:

۱) تضاد منافع: که این تضاد بین تهیه کنندگان و استفاده کنندگان ایجاد شده

۲) پیامد :اطلاعات حسابداری میتواند پیامدهای اقتصادی زیادی داشته باشد

۳) پیچیدگی: تبدیل داده ها به اطلاعات و ایجاد اطمینان درباره مطلوبیت آنها مستلزم استفاده از خدمات تخصصی میباشد

۴) عدم دسترسی مستقیم: بیشتر استفاده کنندگان امکان دسترسی مستقیم به اطلاعات و تشخیص کیفیت آنها را ندارند

شواهد تارخی از ایجاد بازار حسابرسی

در اقتصاد خرد برای یک کالا سه عامل زیر در نظر گرفته میشود

۱) چه کالایی تولید شود

۲) کالا چگونه تولید شود

۳) کالا چگونه توزیع شود

خدمتی را در حسابرسی باید تولید کنیم که حقوق مالکیت را هرچه بیشتر ارزشمند تر کند

در بازار های آمریکا کمیسیون بورس و اوراق بهادار الزامی را برای تهیه و گواهی صورتهای مالی الزامی کرد که این خود تقاضای بازار حسابرسی را افزایش داد

تارخچه رسمیت یافتن حسابرسی

دوره پیش از تشکیل کمیسیون اوراق بهادار و بورس

درکشور آمریکا در سال ۱۹۳۳ قانون اوراق بهادار و در سال ۱۹۳۴ قانون بورس اوراق بهادار به تصویب رسید که کمیسیون اوراق بهادارو بورس به عنوان یک نهاد نظارتی در بازار سرمایه شد

استفاده از خدمات حسابرسی قبل از این زمان در سال۱۹۲۶ بود که صورتهای مالی نزدیک۸۲% از شرکتهای بورس سهام نیویورک توسط انجمن حسابدارن آمریکا(American Institute of Accountants) مورد بررسی قرار گرفت و قبل از تصویب قانون بورس اوراق بهادار در سال ۱۹۳۴ نیز بیش از ۹۴% از واحدهای تجاری بورس نیویورک از خدمات حسابرسی برخوردار شدند

این همکاری مشترک بورس و انجمن حسابداران آمریکا منجر شد تا در سالهای ۱۹۳۰ تا ۱۹۳۲ مجموعه از رهنمودهای حسابرسی و گزارشگری مالی را تدوین کنند

دوره پیش از پیدایش کشور آمریکا

۵۰۰ تا۳۰۰ سال قبل از میلاد مسیح در شهر اتن یونان رد یابی شده که در آن هزینه های هر یک از کلان شهر های یونان توسط یک هیئت سه نفره ارزیابی و تایید می شد

در قرون وسطی مبادلات تجاری در کشور های اروپائی نیاز به خدمات حسابرسی را مطرح کرد که به عنوان مثال حسابرسی در کشور ایتالیا رشد کرد و از آن به عنوان ابزار برای آزمون و تائیید خواهی از ناخدایان کشتی های تجاری شد

در سال ۱۳۹۴ میلادی دفاتر و اسناد مالی شهر پیزا در ایتالیا مشابه آنچه که دریونان بود مورد حسابرسی و استماع گزارش قرار گرفت

نبود نهادهای نظارتی در بازار های اوراق بهادار

استفاده از خدمات حسابرسی در این بازار ها ، ایجاد نوعی تداوم و استمرار جهت استفاده از آن را ایجاد نموده است

ودر مواردی مثل شهرداریها که معاف از قوانین اوراق بهادار بوده اند نیز استفاده از خدمات حسابرسی رایج شد

د رنهایت باید بتوانیم بگوئیم علت اصلی تقاضا برای خدمت حسابرسی چیست ؟ و کدام یک از ویژگیهای محصول فرایند حسابرسی عامل ارزشمندی آن است

ویژگی استفاده کنندگان از صورتهای مالی در بازار های فعال در بازار های اوراق بهادار و بازار های آزاد متفاوت است

در مورد تقاضا برای حسابرسی سه فرضیه وجود دارد

فرضیه اطلاعات (۱)

فرضیه مباشرت (۲)

فرضیه بیمه (۳)

که در محیط های تحت نظارت و بازار های رقابتی مورد بحث قرار میگیرد

نتایج حاصل از هریک به تنهایی و یاترکیب هرکدام یک از فرضیه های فوق به شرح ذیل است

۱ باعث تقاضا برای خدمت از طرف مالکان واحد های اقتصادی شده

۲ باعث ایجاد تقاضا برای خدمات حسابرسی از طرف نمایندگان واحد اقتصادی شده

۳ ایجاد تقاضا برای پوشش مالی در برابر زیانهای احتمالی

ترکیب ۱و۲ ویژگیهای محصول نهایی یک فرآیند حسابرسی است

ترکیب ۱و۳ ناحیه پوشش در برابر زیانهای اخلاقی است

ترکیب ۲و۳ بستر سازی برای انعقاد قراردادها از طریق کاهش زیانهای مرتبط با مخاطرات اخلاقی

ترکیب هرسه مورد علامت دهی در خصوص اعمال مراقبت و دقت حرفه ای

نظریه نمایندگی که حاصل از فرضیه مباشرت ( نظارت) است

طبق این نظریه مالکان حسابرس را به عنوان مباشر و نماینده خود جهت بررسی و تصمیم گیری به کار میگمارند که این تصمیم گیری مستلزم اعمال مراقبت های حرفه ای است

مثال

در یونان عده ای نماینده مورد اعتماد مردم عهده دار جابجایی پول ها بودند

یا نمونه دیگر ناخدایان کشتی های تجاری که به تجارت جهانی مشغول بودند

در تمام روابط بین مالک(کارگمار) و نماینده(کارگزار) میتوان ضرورت حضور حسابرس و خدمات حرفه ای و تخصصی آنها را احساس کرد

رابطه نمایندگی:

در کلیه روابط بین مالک ونماینده هر یک از طرفین در پی به حداکثر رساندن منافع خود میباشند ، نظارت مالک بر نماینده جهت پیش گیریهای لازمه مستلزم صرف هزینه خواهد بود در این زمینه جهت بررسی عملکرد مدیران از حسابرسی عملیاتی استفاده میشود که بر کارآیی،اثربخشی و صرفه اقتصادی عملیات مدیران تاکید دارد

مفهوم انتظارات منطقی و عقلایی:مفهوم نوینی که در سالهای اخیر مطرح شده است و یکی از دلایل توجیه علت تقاضای حسابرسی صورتهای مالی شده است

سه مفهوم زیر در نظریه انتظارات منطقی و عقلایی مستتر است

۱) مالکان بر این باورند که منافع و علایق شخصی نمایندگان با منافع مالکان همسویی ندارد

۲) مالکان میتوانند این عدم همسوئی را به نوعی برآورد کنند

۳) مالکان بر این اساس حقوق نمایندگان را تعدیل میکنند تا بهای درست یا نادرست بودن عملکرد آنها منعکس شود

این عمل مالکان باعث شده تا نمایندگان انگیزه لازم جهت استفاده از خدمات حسابرسان را به دست آورند

فرضیه مباشرت :

مالک میتواند نظارت های مختلفی بر واحد اقتصادی داشته باشد مانند دخالت مستقیم ، انعقاد قرارداد مبنی بر جبران خدمات مدیران و تهیه و ارائه گزارش های مالی در مقاطع زمانی معین در بار ه عملکرد مدیران

که اصلی ترین ابزار نظارت نظارت مستمر بر عملکرد مدیران همان ارائه صورتهای مالی واحد اقتصادی است . این صورتهای مالی حاوی بار و محتوای اطلاعاتی است که برای ارزیابی عملکرد مدیران سودمنداست در اینجاست که مباشر ( نماینده )ضمن تهیه صورتهای مالی ، با ارائه شواهدی در مورد اعمال دقت در تهیه اعداد و ارقام گزارش شده در اینصورتها و در نتیجه عدم وجود خطا و تقلب را به کارفرما ارائه میدهد .حال حسابرسی مستقل فرایندی است که با مد نظر گرفتن این محدودیت های حاکم بر کشف تقلبات ، به عاری بودن صورتهای مالی از تخلفات و اشتباهات ، اطمینان میدهد .

رابطه مباشرت در زمینه روابط زیر مصداق دارد :

کارفرماو کارمند

اعتبار دهندگان و صاحبان سهام

سطوح مختلف مدیریت واحد اقتصادی

دولت و مالیات دهندگان

تمام افراد و گروههای فعال در مشارکت جمعی در تمام سازمانها

پس به بیان دیگر بر پایه فرضیه مباشرت(نظارت) در صورت تفویض اختیار به یک فرد به عنوان نماینده ، درصورت فزونی منافع حاصل از نظارت بر مخارج آن ، اعمال نظارت بر عملکرد خویش داشته باشد . پس مالکان برای ایجاد این نظارت مقداری از درآمد آنها را برای ایجاد نظارت هزینه میکنند

فرضیه اطلاعات

فرضیه ای مکمل و یا جایگزین برای فرضیه مباشرت است

این فرضیه چنین استدلال میکند :

دلیل پشتوانه تقاضای سرمایه گذاران ( و یا مابقی استفاده کنندگان ) برای صورتهای مالی حسابرسی شده این است که : گزارش های مالی مذبور گزارش های سود مندی برای تصمیم گیری های مرتبط ارائه میکند

الگوی متدوال تصمیم گیری ، محاسبه ارزش فعلی جریانهای نقد خالص آینده است که این گزینه با اطلاعات مندرج در صورتهای مالی همبستگی شدیدی دارند

منافع اطلاعات

در این رابطه با منافع اطلاعات باید به سه مورد زیر اشاره کرد

الف) کاهش مخاطره

ب) بهبود کیفیت تصمیم گیری

ج) دست یابی به بازده ناشی از داد و ستد اوراق بهادار

صورت های مالی حسابرسی شده امکان دستیابی به هریک از این منافع را فراهم میکند

مثال سرمایه گذاران برای کاهش سطح مخاطره سرمایه گذاری وجهی به عنوان صرف مخاطره پرداخت میکنند

در این فصل خدمات حسابرسی از دیدگاههای مختلفی ارزیابی شده :

اجرای حسابرسی موجب بهبود کیفیت اطلاعات جهت تصمیم گیری میشود

مزیت مربوط به بازده ناشی از داد و ستد اوراق بهاداراست …..

ارزش اطلاعات

ارزش اطلاعات بسیار با اهمیت است

مثال : ارائه نتایج عملیات قسمتهای یک واحد تجاری در مقایسه با افشای آنها درصورتهای مالی تلفیقی میتواند منجر به بهبود پیش بینی های سرمایه گذاران شود

بحث کالای عمومی

بحث دیگر مطرح شده این است که صورتهای مالی حسابرسی شده مصداق بارز یک کالای عمومی را دارد زیرا باانتشار این نوع اطلاعات در بازار تمام گروهها به طور رایگان از آن استفاده میکنند

این موضوع نشان میدهد که صورتهای مالی حسابرسی شده دارای ارزش خاصی برای افراد و گروهها است به نحوی که چشم پوشی از آن خطائی بارز در تصمیم گیری است

سوارکاران مجانی افرادی هستند که بدون پرداخت هزینه اطلاعات از آنها استفاده میکنند که این افراد در فرایند ارزیابی تقاضای حسابرسی به دو علت مشکل ایجاد ایجاد میکنند

۱) تشخیص محتوای اطلاعات صورتهای مالی حسابرسی شده در عرصه بازار ممکن نیست و باید از طریق مشاهده مستقیم اقدامات استفاده کنندگان امکان پذیر است

۲) امکان محروم ساختن سوارکاران مجانی از اطلاعات وجود ندارد به ویژه در شرایطی که آنها اقدام به فروش غیر قانونی اطلاعات میکنند

انعقاد قرار دادهای خاص ابزار مفیدی برای حذف سوارکاران مجانی است که امکان پذیر ولی پر هزینه است

ولی بااین وجود به سبب نارسائی های موجود هنوز هم در بعضی موارد اطلاعات مالی به دست سوارکاران مجانی می افتد .

فرضیه بیمه

در این فرضیه استدلال میشود که رابطه مستقیمی بین تقاضا برای خدمات حسابرسی و میزان دعاوی حقوقی که مدیران را تهدید میکند وجود دارد پس براساس قوانین و مقررات حاکم بر بازارهای اوراق بهادار ، حسابرس و صاحب کار در قبال هرگونه زیان وارده به سایرین مسئولیت مشترک دارند به دلیل ارائه اطلاعات گمراه کننده از طرف مدیران و تایید آنها از طرف حسابرسان .

بنا براین با افزایش احتمال طرح دعاوی علیه مدیران در عرصه امور مالی انتظار میرود که تقاضای بیمه ای برای حسابرس افزایش پیدا کند

چرا مدیران برای پوشش بیمه ای به جای یک شرکت بیمه از حسابرسان استفاده میکنند:

۱) حسابرسان مستقل و خدمات آنها جزء جدانشدنی از فعالیت اقتصادی است و این مشارکت به حدی است که هیچ کس بدون حسابرس نمیتواند مراقبتها و دقت حرفه ای خود را ثابت کند که قصور سهل انگاری و یا تقلب صورت نگرفته است

۲) در سالهای اخیر حسابرسان جهت ارائه بهتر خدمات مشاوره ، مشاوران عالی استخدام کرده اند و این امر گویای آن است که پوشش بیمه ای ایجاد شده توسط حسابرس به عنوان یک وکیل مدافع در مقابل شرکتهای بیمه ای اثربخشی بالاتر ی خواهد داشت

۳) رودرو شدن حسابرسان با دعاوی حقوقی هم باعث به خطر افتادن شهرت آنها میشود هم منافع مالی آنها را تهدید میکند مدیران نیز به همین ترتیب به شهرت و منافع واحد اقتصادی خود می اندیشند
، که این علایق مشترک باعث اعمال مراقبتهای حرفه ای شدید در رابطه با دعاوی حقوقی میشود

۴) مدیران واحد اقتصادی نمایندگان صاحبان سهام هستند د رصورت وقوع ورشکستگی و یا زیانهای مالی ، وجود اطلاعات گمراه کننده یا عملکرد ضعیف مدیران ، ادعاهای مالی را بیان خواهد کرد . حال انکه حسابرس مستقل در قبال یک واحد ورشکسته یا در حال ورشکستگی مسئولیت سنگینی دارد . و از نقطه نظر حقوقی چنین استنتاج میشود که حسابرسان مستقل ارائه دهنده نوعی پوشش بیمه ای هستند که از طریق سایر بیمه گذاران قابل جبران نیست

فرضیه های همپوش

فرضیه های بیمه نظارت و اطلاعات که توجیه کننده تقاضای حسابرسی هستند هرسه با همپوشی دارند

در این بحث چنین فرض میشود که بهای اعمال نظارت شامل ابزاری است برای جبران بارمالی اقدامات نامطلوب نمایندگان که این ابزار همان مسئولیت مالی حسابرسان تلقی شده است

نظر به اینکه کلیه زیانهای خریداران سهام و اوراق بهادار به عهده حسابرس است لذا حسابرسان نسبت به اعتماد پذیری صورتهای مالی حساسیت زیادی نشان میدهند

استفاده از خدمات حسابرسان نسبت به سایر ابزار ها دارای مزیتهای زیر است

۱) اعمال مراقبت های حرفه ای که لازمه عمل شهادت دهی است تنها از عهده حسابرس مستقل بر می آید

۲) ارائه رهنمودهای تخصصی در باره الزامات افشای اطلاعات و فراهم آوردن استدلالهای منطقی برای هریک ، تنها از طریق استفاده از خدمات حسابرس مستقل میسر است

۳) حسابرس مستقل تنها کسی است که همگام با مدیریت ، در برابر دعاوی حقوقی دفاع کرده و در نهایت حسن شهرت خود را به خطر می اندازد

۴) فراهم آوردن پوشش بیمه ای مناسب مورد نیاز مدیران فقط از عهده حسابرس مستقل بر می آید

بیمه سیاسی

یکی دیگر از ابعاد فرضیه بیمه ، به انگیزه سیاستمداران برای الزامی کردن اجرای حسابرسی در واحدهای اقتصادی ارتباط دارد

یکی از دلائل تشکیل کمیسیون بورس و اوراق بهادار رهایی از پاسخ گوئی دولت در قبال ورشکستگی و یا مشکلات مشابه آن در مورد واحدهای تجاری بود و با تشکیل این کمیسیون اجرای حسابرسی مستقل د رواحد های اقتصادی الزامی شد

در پایان این بحث ، اگر چه حسابرسان مستقل قادر به کشف تمام اشتباهات و موارد ارائه نادرست اطلاعات مالی نیستند ولی شاید مناسبترین ابزار کمیسیون اوراق بهادار و بورس برای حصول اطمینان از مطلوب و مناسب بودن افشای اطلاعات مالی ،اتکا به گزارشهای حسابرسان مستقل است

ویژگیهای محصول نهایی فرایند حسابرسی

یکی از اساسی ترین وظایف حسابرسان ، ارائه نظر مستقل و تخصصی در زمینه مطلوبیت گزارشهای ارائه شده از سوی مباشران است ، این وظیفه که از آن با نام نقش اعتبار دهی و یا به عبارت بهتر شهادت دهی حسابرسی یاد میشود به گزاره های مربوط به مباشرت منابع اقتصادی اعتبار می بخشد ، و محصول نهایی آن گزارش حسابرس مستقل خوانده میشود

علاوه بر مبانی منطقی پشتوانه حسابرسی ، ویژگیهای دیگری نیز به محصول نهایی حسابرسی نسبت داده میشود که آنها نیز بر تقاضای کل برای خدمات حسابرسی مرتبط است

برای بهبود این محصول باید اعمال زیر را انجام دهیم

اعمال کنترل

اگر چه در فرضیه مباشرت بر ابعاد کنترلی حسابرسی تاکید شده و لی در حیطه فرضیه اطلاعات و بیمه هم باید ویژگی کنترل را به عنوان انگیزه اصلی برای عقد قراردادها مد نظر گرفت

حسابرسی به خودی خود عامل بازدارنده تقلبات و … در اطلاعات مالی است هرچند که مدیران به خودی خود مستعد انجام اعمال غیر قانونی نیستند اما عدم اجرای حسابرسی صورتهای مالی از طرف فرد مستقل مدیران به سمت تداوم اشتباهات و… قبلی ترغیب می کند که این سوء استفاده ها مانند هموارسازی سود ، حساب آرائی و … میباشد

مثلا در بیشتر موارد پاداش مدیران به سود حسابداری بستگی دارد که در این رابطه حد بالا و پایین و درصدی ثابت مبنای تعیین این پاداش است

خدمات مکمل

بر پایه الزامات کمیسیون بورس و اوراق بهادار ، برگه های درخواست وکالت نامه باید شرحی خدمات حسابرسی ارائه دهد

در این رابطه: رسیدگی به مطلوبیت صورتهای مالی و اظهار نظر در این خصوص موجب می شود تا حسابرس شناخت مناسبی از فعالیت ها و داد و ستد صاحب کار کسب کند

خدشه دار شدن استقلال حسابرس ، ارزش نظارتی حسابرسی و ارزش اطلاعاتی صورتهای مالی حسابرسی شده را کاهش میدهد و به همین ترتیب در چنین شرایطی ارزش بیمه ای حسابرسی اجرا شده توسط حسابرس فاقد استقلال مورد تردید است

اعتماد پذیری صورتهای مالی

از دیگر مشخصه های حسابرسی ، افزایش اعتماد پذیری صورتهای مالی است

اجرای حسابرسی علاوه بر افزایش اعتماد و اطمینان نسبت به اعداد و ارقام صورتهای مالی به عنوان معیار ارزیابی عملکرد مدیران، از طریق کشف اشتباهات اعتماد پذیری صورتهای مالی را افزایش میدهد

از آنجا که خدمات حسابرسی احتمال تقلبهای مالی بااهمیت در واحد اقتصادی را کاهش میدهد ، بنا براین شهادت دهی در مورد صورتهای مالی از سوی یک فرد مستقل می تواند به کسب شناخت کلی از مخاطرات سرمایه گذاری موثرباشد

رعایت قوانین و مقررات

یکی دیگر از ویژگیهای فرایند حسابرسی حصول اطمینان از رعایت قوانین و مقررات است که این ویژگی نقش تعیین کننده ای در ایجاد تقاضا برای خدمات حسابرسی دارد

به طور خلاصه برخی از ویژگیهای با اهمیت حسابرسی به شرح ذیل است :

۱) جلو گیری از تقلب و ارائه نادرست اطلاعات و درنهایت ایجاد نگرانی در سطوح مختلف مدیریت و سرمایه گذاری

۲) بهبود کار آیی عملیات از طریق اجرای پیشنهاد ها ی حسابرسی مستقل که مبتنی بر بررسی عملیات در فرایند حسابرسی است

۳) تخصیص بخشی از هزینه ها ی مشترک به خدمات مکمل ارائه شده به یک واحد اقتصادی در ارائه خدمات چند گانه

۴) افزایش اعتماد پذیری صورتهای مالی و درنتیجه کاهش مخاطره نامنظم و منظم اطلاعات و بهبود کیفیت تصمیم گیری

۵) رعایت قوانین و مقررات و پایبندی به آن

۶) دست یابی به طیف گسترده ای از مشتریان

هر یک از این ویژگیها به نحو ی بر تقاضای کل برای حسابرسی و خدمات مرتبط با آن اثر می گذارد

اقتصاد اطلاعات — منافع و مخارج حسابرسی

اقتصاد اطلاعات : از یکسو در برگیرنده تهیه ، ارائه ، و تحریف اطلاعات در عرصه بازار و از سوی دیگر شامل نقش اطلاعات در دستیابی به توافق و وحدت نظر درموردقیمت و نیز جایگاه اطلاعات در نظریه های کلان اقتصادی است که بخش عظیمی از ادبیات حسابداری و حسابرسی به این موضوع ارتباط دارد .

نقش انکار ناپذیر اطلاعات

نظریه اطلاعات ، اطلاعات را به دو گروه متمایز طبقه بندی کرده است :

۱) آگاهی قبلی یعنی اطلاعاتی که از پیش و بدون انجام تلاشی به دست می آید مثل پیش بینی وضع هوا که بعد با واکنش طبیعت مورد تایید قرار میگیرد

۲) یافته ها منظور ازاطلاعاتی است که با تلاش و کوشش برای پی بردن به ویژگیهای پنهان طبیعت حاصل میشود مثل تجزیه و تحلیل انحرافات برای شناسائی دقیق عوامل نا کارآیی عملیات واحد اقتصادی

تسهیل فرایند انعقاد قرارداد حسابرسی مستلزم وجود حد اقل یکی از دونوع اطلاعات فوق است

فرض بنیادی حاکم بر انعقاد قراردادها

ساختار قراداد باید به نحوی تبیین شود تا طرفین بتوانند تعهدات خود را عملی کنند

درضمن در هر قراردادی هر یک از طرفین در پی حد اکثر کردن مطلوبیت خود هستند از این رو وجود قرارداد اثربخش از اهمیت بالایی برخوردار است که این قرارداد ها حاوی روشهایی برای حصول اطمینان از مطلوبیت بازده قرارداد هستند

پدیده مخاطرات اخلاقی

این پدیده موجب شکل گیری تقاضا برای دست یابی به اطلاعات در مورد ایفای تعهدات قراردادی شده است ( که بایستی از طریق حسابرسی حاصل شود )

این پدیده زمانی رخ میدهد که نمایندگان از انگیزه شخصی لازم برای انحراف از تعهدات قراردادی برخوردار باشند

پدیده گزینش نادرست

درصورتی که تهیه و ارائه اطلاعات امکان پذیر نباشد و یا ارزیابی ایفای تعهدات قراردادی از سوی یک طرف قرارداد دشوار باشد پدیده گزینش نادرست ظهور میکند

نظریه علامت دهی

اقدامات مدیران برای انتقال پیام و علامت مربوط به کیفیت اوراق بهادار را میتوان در چهارچوب نظریه علامت دهی مورد بررسی کرد که این عمل نوعی تضمین ضمنی به شمار می رود

از جمله این شیوه های علامت دهی تهیه و ارائه صورتهای مالی است

ویژگیهای اطلاعات

ویژگیهای متعدی که بر ارزش و اهمیت اطلاعات از دیدگاه تهیه کنندگاه یا استفاده کنندگان موثر است

۱) اطمینان پذیری اطلاعات

۲) دامنه توزیع اطلاعات

۳) کاربرد اطلاعات ( آیا این اطلاعات جهت مصارف خاص یا عام تهیه شده )

۴) بار و محتوای اطلاعات

۵) مربوط بودن اطلاعات در تصمیم گیری

سه مشخصه تجزیه و تحلیل کاربرد نظریه اطلاعات

۱) پارازیت :وجود خطای سهوی در فرایند حسابداری که میزان اعتماد پذیری اطلاعات حسابداری را کاهش میدهد

۲) سوگیری: انگیزه ای که مدیران را به سوی حساب آرائی جهت منافع شخصی سوق میدهد

۳) دقت: عاری بودن از هرگونه خطای سهوی که درواقع عمل گزارشگری مالی درصورتی دقیق محسوب میشود که اطلاعات بیشتری را د راختیار مال واحد تجاری قرار دهد

۴) ارزیابی و تحلیل سه ویژگی فوق موجب ایجاد نتایج گوناگونی درمورد پشتیبانی از وجود رابطه معنی دار میان حسابرسی و هریک از این ویژگیها شده است

نخستین نتیجه بر نقش انکار ناپذیر حسابرسی تاکید میکند

دومین نتیجه مربوط به اثر حسابرسی بر علامت دهی است

سومین نتیجه به مفهوم پارازیت مربوط است . با کشف اشتباهات حسابرسان برای انجام اصلاحات و رفع انها نظراتی را ارائه میدهند که برطرف کردن انها موجب کاهش پارازیت میشود

چهارمین نتیجه مجموع منافع حاصل از کاهش پارازیت ،نبود سوگیری، و نبود کلی گوی در اطلاعات مالی که در نتیجه اجرای حسابرسی به دست می آید را مورد توجه قرار میدهند

مخارج حسابرسی

ارائه اطلاعات از سوی حسابرس مستقل در مورد صلاحیت حرفه ای خود ، مخارج حسابرسی برای واحد مورد رسیدگی را افزایش میدهد ولی واحد تجاری میتواند منابع اقتصادی خود را صرف دستیابی به صلاحیت حرفه ای حسابرس کند تا از این طریق مخارج حسابرسی را کاهش دهد

مثلا گزینش حسابرسی که در سطح کیفی بالا و از شهرت کمتری برخوردار است هزینه کمتری دارد

عوامل مربوط به مخارج حسابرسی

۱)محیط قانونی فعالیت حسابرس مستقل و واحد مورد رسیدگی از جهت مسئولیت در برابر اشخاص ثالث که شامل ۴ویژگی زیر میباشد:

الف) نسبت واحدهای اقتصادی دارای مالکیت عام نسبت به مالکیت خاص در کل مجموعه صاحب کاران

ب) اندازه واحد مورد رسیدگی

ج) شواهد موجود درباره واحد مورد رسیدگی دارای بحران مالی

د)تجربیات حسابرس مستقل در زمینه تحمل زیان

۲)ویژگیهای خاص هر قرارداد حسابرسی که میتوان آن را به عنوان عامل تعیین کننده مشکلات اجرای عملیات حسابرسی دانست که شامل موارد زیر است

الف)کنترل داخلی واحد رسیدگی

ب) پیچیدگی عملیات واحد مورد رسیدگی

ج)مشخصه های مربوط به حسابداری واحد مورد رسیدگی

۳)توجه به صرفه های اقتصادی ناشی از تربیت نیروی متخصص( این موضوع بیشتر در موسسات حسابرسی بزرگ معنی دارد

۴)توجه به صرفه اقتصادی حاصل از دستیابی به تخصص و مهارت در رسیدگی به واحدهای اقتصادی فعال در یک صنعت خاص