نگاهی به اتحادیه پستی جهانی

اتحادیه پستی جهانی U.P.U (universal postal union)
تاریخچه تشکیل سازمان یا مجمع و اعضای اولیه اتحادیه پستی (UPU)، یک سازمان بین الدولی (Inergovernmetnal) است که طی عهدنامه ۱۸۷۴ در کنفرانس برن (سوییس) متشکل از نمایندگان تام الاختیار ۲۲ کشور (آلمان، اتریش، ایتالیا، لوگزامبورگ، تروژ، هلند، پرتقال، دانمارک، صربستان، اسپانیا، سوئد، سوئیس، مجارستان، بلژیک، دانمارک، مصر، ایالات متحده آمریکا، فرانسه، بریتانیای کبیر،رومانی، یونان و عثمانی)، تاسیس گردید.

اتحادیه پستی، در واقع سومین سازمان جهانی (بعد از اتحادیه بین المللی تلگراف و سازمان جهانی هواشناسی) از نظر قدمت می باشد.
هدف از تشکیل یا سازمان یا مجمع بین المللی:
کشورهایی که تحت عنوان اتحادیه پستی، جهانی اساسنامه این اتحادیه را تایید نموده اند، یک قلمرو واحد پستی را برای مبادله متقابل مرسولات پستی تشکیل می دهند و آزادی ترانزیت در سراسر قلمرو این اتحادیه تضمین شده است.

هدف (UPU) تامین سازمان و اعتلای سرویس های پستی و مساعدت در جهت توسعه همکاری های بین المللی است این اتحادیه در حدود امکانات، برای کمک های فنی پستی(بر حسب مورد تقاضای کشورهای عضو)، تشریک مساعدتی می نماید.
زمینه فعالیت سازمان اصلی و سازمان های تخصصی، فرعی و ذکر نام و توضیح فعالیت هر سازمان فعالیت سازمان اصلی، ایجاد نظم در ارتباط بین ادارات پستی ۱۸۹ کشور است و هدف آن یکپارچه نمودن پست به عنوان یک سازمان بین المللی می باشد.

اتحادیه پستی جهانی از ارگان های زیر تشکیل شده است:
کنگره: The universal postal union ارگان عالی اتحادیه است که از نمایندگان کشورهای عضو تشکیل می شود. و هر ۵ سال یک بار در یکی از کشورهای عضو برگزار می گردد یکی از وظایف اصلی کنگره از زمان تشکیل آن، توسعه و یکپارچگی تولیدات و سرویس های جدید در شبکه پستی است. در این راستا سرویس هایی: از قبیل: نامه، سفارشی، حواله پولی، کوپن رپنس، بسته کوچک، امکانات پستی و EME (سرویس پست پیشتاز) در دسترس عده زیادی از مردم جهان قرار گرفته است.

دفتر بین الملل : The universal postal union
این سازمان براساس قرار داد برن، در سال ۱۸۸۴، تاسیس شد و مقر آن در برن (سوییس) است و وسایل و ابزار مورد نیاز دبیرخانه و ارگان های و اتحادیه پستی جهانی را تامین می نمایند، در واقع یک ارگان اجرایی پشتیبانی، ارتباطی، اطلاعاتی و مشاوره ای می باشد.

دو ساختار جدید اتحادیه، پستی جهانی که در کنگره سئول به تصویب رسید، نقش رهبری قویتری در فعالیت های مختلف، از قبیل، کاربرد تکنولوژی مبادله الکترونیکی (EDL) و نظارت بر کیفیت سرویس پستی در سطح جهانی به این دفتر تفویض شده است.
شورای بهره برداری پستی:
The Postal Operations Council (POC)
این شورا، ارگان فنی و اجرایی اتحادیه پستی جهانی می باشد که از ۴۰ کشور عضو تشکیل شده است و با جنبه های اجرایی، اقتصادی و تجاری سرویس های پستی بین المللی سرو کار دارد. در اولین جلسه بعد از هر کنگره، شورای بهره برداری پستی، آیین نامه اجرایی را منتشر می نماید. هم چنین تولیدات پستی جدید را با جمع آوری و تجزیه و تحلیل داده ها، گسترش بیشتری می بخشد.

در واقع این شورا کمک می کند که سرویس های پستی مدرنیزه گردنده این امر اختصاص به پست نامه نداشته و در موارد ی، مثل: «پست پیشتاز (EMS)»، امانات پستی و سرویس های مالی پستی نیز صادق است و تمام این سرویس ها را در بر می گیرد ریاست شورای بهره برداری پستی برای دوره بین دو کنگره، به وسیله شورا انتخاب می گردد. رسیدگی به اموری چون بهره برداری تجاری، فنی، اقتصادی و همکاری های فنی که از اهمیت بیشتری برای ادارات پست تمام کشورهای عضو برخورد است را هم بر عهده دارد.
شورای اداری : Council of Admistration (CA)

این شورا، ۴۱ کشور عضو دارد و هر سال در مقر اتحادیه پستی جهانی در برن تشکیل می گردد. این شورا پیوستگی بین کنگره ها اتحادیه، نظارت بر فعالیت های اتحادیه، مطالعات تنظیمی و هم چنین موارد و قانونگذاری مورد نظر اتحادیه را هماهنگ می نماید. این شورا بودجه سالیانه را تصویب و امور فوری را رسیدگی می کند و بالاخره مسئول توسعه و برقراری کمک های فنی بین کشورهای عضو می باشد. ریاست شورای اداری با کشور میزبان هر کنگره است. در مجموع، شورای اداری در بین کنگره بر امور اتحادیه، اصول کلی و سیاست های دولتی و به ویژه بر آنچه که مربوط به سرویس های اجباری است، نظارت می کند.

تعداد اعضا در حال حاضر و میزان پرداخت حق عضویت با سهمیه هر یک تعداد اعضای اتحادیه پستی جهانی، در حال حاضر، ۱۸۹ کشور می باشد. کشورهای عضو برای پوشش هزینه های اتحادیه به بنا بر وظیفه حق الهمی که بدان تعلق دارند، در تامین مخارج اتحادیه پستی جهانی (UPU) شرکت می جویند.

محل فعلی استقرار سازمان یا مجمع بین المللی :
محل فعلی استقرار سازمان، برن (سوییس) می باشد.
زمان ها و نحوه برقراری گردهمایی ها، اجلاسیه ها و نشست های سازمان یا مجمع بین المللی و سطح مسئولیت شرکت کنندگان.

کنگره هر ۵ سال یک بار تشکیل می گردد و شورای اداری که جمهوری اسلامی ایران در آن عضویت دارد هر سال یک بار تشکیل جلسه می دهد. شورای بهره برداری پستی نیز سالی یک بار تشکیل می گردد که ایران در آن عضویت ندارد و فقط به عنوان ناظر می تواند در جلسات آن شرکت نماید.

امروزه جهانی سازی (globailzation) مردم، جوامع، منابع اقتصادی و دولتها را به تعامل با یکدیگر وادار می کند. اکثر شرکتها، در حال گسترش دادن فعالیتهای خود، در ماورای مرزهای سنتی هستند تا با استفاده از راهبردهای موثر بازاریابی شاهد افزایش فروش محصولات و سرویس های خود در سراسر دنیا باشند.

بخش پست نیز، تحت تاثیر این روند به سوی جهانی شدن گام بر می دارد. برخی از عرضه کنندگان خدمات پستی، مقدمات فعالیت های اجرایی خود در دیگر کشورها را فراهم می نمایند و بدین ترتیب و براساس پیش بینی های به عمل آمده، خود را برای یک بازار کاملاً آزاد سازی شده مهیا می کنند. برخی دیگر به منظور توسعه گسترده خدمات، افزایش در آمد و بهبود سرویس های خود، اقدام به تشکیل ائتلاف با مجریان بخش خصوصی که حضور جهانی دارند؛ نموده اند.
لیکن اتحادیه پستی جهانی چگونه به جهانی سازی در بخش پستی می نگردد و مجریان پستی در برابر رقابت رو به افزایش در سطح داخلی و بین المللی چگونه عمل می کنند؟

از یک سو، ادارات پستی که در تلاش برای حضور جهانی هستند، نشان می دهند که خدمات پستی می تواند مانند هر نوع کسب و کار دیگری در سطح جهانی به طور موثر رقابت کند. در بیشتر موارد، چنین رویکردی منجر به احیای صنعت پست از طریق ارتقای کیفیت خدمات معین و یا سهمی در بازار می شود. حتی می توان گفت که رقابت اداره های پستی فی نفسه عمل ناپسند ی نیست بلکه رقابت، اغلب به کارآیی بیشتر و ارایه خدمات بهتر منتهی می شود.

از سوی دیگر، هر اداره پست مانند سایر ادارات لزوماً قادر به رقابت در سطح جهانی نیست، اما، هر اداره پست ملی با اتخاذ چشم انداز (دور نمای) جهانی، می تواند به منظور پاسخگویی به نیازهای ارتباطی مشتریان در سطوح داخلی و بین المللی در سطح منطقه ای فعالیت کند.
اتحادیه پستی جهانی به نوبه خود یک نهاد بین المللی است، چرا که مبادله مراسلات و امانات پستی را برای شهروندان تمامی کشورها تضمین می نماید.

این مطلب مفهوم «قلمرو واحد پستی» است که توسط بنیانگذاران اتحادیه پستی جهانی در اساسنامه اتحادیه گنجانده شده است.
اتحادیه پستی جهانی در واقع در زمان تاسیس خود در سال ۱۸۷۴، تنها سازمان جهانی و بین الدولی بوده و در حال حاضر به عنوان یک نیروی جهانی در توسعه و پیشرفت اجتماعی و اقتصادی تمام کشورهای عضو مشارکت دارد.

الزام به ارایه خدمت به تمامی افراد چه در شهرها و چه در مناطق روستایی و دور افتاده، مفهوم اصلی سرویس جهانی (universal service) است که در کنگره ۱۹۹۹ پکن در کنوانسیون و مقررات اتحادیه پستی جهانی گنجانده شد. تبعیت از اصول، توسط کشورهای عضو اتحادیه زیر بنای جهانی تبادل مرسولات بین کشورهای عضو را فراهم می کند.