چکیده

از مهمترن علل افزایش توجه به سالمندان در دههای اخیر با توجه به پیشرفت تکنولوژی و مسائل دیگر جامعه، یکی از مسائل مهم و مورد بحث در کشورها و فرهنگ های مختلف امروز در دنیا است. و این موجب شده است که فضاهای بخصوصی در شهر ها بعنوان خانه سالمندان تعلق گیرد که تحت نظر ارگان های دولتی و موسسات خیریه می باشد.

اما هدف طراحان و معماران در اینجا طراحی مناسب و فضایی امن و آرام برای آسایش و فعالیت های سالمندان ، می باشد باتوجه به نیاز های که دارند باید فضاهای متناسب با روح وحسم آنها طراحی و اجرا شوند ،و دچار دلزدگی نشوند.تا خانه سالمندان در بین مردم از اهمیت ویژه ای برخوردار و درکانون توجه قرار گیرد. وبه سالمندان احترام بگذارند.

هدف ما از این مقاله ایجاد طراحی فضاهایی مناسب برای زیستن ونگهداری ازسالمندان باتوجه به رفتار هاو فرهنگ های جامعه است.

واژگان کلیدی : سالمند، خانه سالمندان، طراحی خانه سالمند، فعالیت سالمند

۱

مقدمه

اصولاً خانه سالمندان مفهومی است که در سالیان اخیر در فرهنگ ما مطرح شده است قبلاً در نگرشهای ارزشی و اجتماعی مردم ایران، لزوم توجه به این مبحث مطرح نبوده استظاهراً. به دلیل ظهور شرایط جدید در تمامی زمینه های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی در چند دهه اخیر اجباراً باید حداقل برای بخشی از جمعیت سالمند ایران به کار برنامه ریزیهای مناسب به منظور ساخت اینگونه فضاهای سکونتی ویژه در ایران بود.

از مهمترین علل افزایش توجه به ایجاد خانه های سالمندان در کشور می توان به سرعت رشد نسبی سالمندان اشاره کرد. افزایش امید به زندگی و کاهش سطح با روی موجب بالا رفتن شمار سالمندان نسبت به جمعیت کل شده است. با توجه به تعاریف ارائه شده در مورد ساختار جمعیتی کشورها (جوان، بزرگسال،سالخورد) گرایش ساخت جمعیتی کشورها از جوان به بزرگسال قابل مشاهده است. از طرف دیگر مطالعات انجام شده درباره علل سپردن سالمندان به آسایشگاه های سالمندی در ایران نشانگر آنند که عوامل چون سطح سواد، طلاق، تجرد، آسیب پذیری خانواده در مقابل بحرانهای اجتماعی ، اقتصادی، فرهنگی، برخوردار نبودن از مسکن ملکی و نیاز به استفاده از تجهیزات ویژه آسایشگاهها به افزایش سرعت رشد سفارش سالمندان به فضاهای مسکونی ویژه تاثیر گذار باشند.

لزوم ایجاد خانه ی سالمند در ایران

اغلب افراد سالمند، افراد همسال خود را قابل اعتمادتر از افراد جوان تر حتی فرزندان خود می دانند. در کشورهای صنعتی، مطالعات جامعه شناسان نشان داده است که در طول سالهای اخیر گروه قابل ملاحظه ای از سالمندان ترجیح می دهند که جدا از فرزندان خود و معمولاًدر فاصله ای نزدیک »ونه با آنها« زندگی کنند. با افزایش تماس سالمندان با افراد همسال خود، بسیاری از

آنها خود را تنها احساس نمی کنند، حتی کسانی که بیوه یا مطلقه یا ازدواج نکرده هستند.

در کشور ما که هنوز پیوندهای عاطفی سنت های فرهنگی و باورهای دینی پیوستگی های خانوادگی به سستی ننشسته است. مردم به گونه ای همگانی ، کهنسالان خود را دوست می دارند به آنان ارج می نهند و برای تجربه سالخوردگان جایگاه ویژه ای قایلند. در جامعه ما نیز سالمندانی نیز وجود دارند که در شرایط اجتماعی خاص قرار می گیرند به اجبار زندگی در سرای سالمندلن را می پذیرند که این شرایط شامل موارد زیر است.

ٌ – افرادی که وابستگان نزدیک ویا ارتباطات اجتماعی ندارند.

ٍ- خانواده هایی که از نظر مال قادر به حمایت از سالمندان خود نیستند .

َ- نا کافی بودن و نا مناسب بودن وسایل و لوازم سالمندان برای زیست مستقل.

ُ- سالمندانی که خواستار زندگی مستقل اند و نمی توانند با فرزندان خود زندگی کنند.

ِ- سالمندان معلول و بیمار که نیاز به مراقبت های خاص با امکانات پزشکی و پرستاری و مددکاری مطلوب دارند.