نیاز نوری گیاهان

فهرست

عنوان ————————————————-صفحه

نیاز نوری گیاهان—————————————-۱
در گلخانه———————————————–۲
نکات مهم در احداث گلخانه¬های ثابت————————۳
انواع گلخانه‌های ثابت————————————۳
نیاز نوری گیاهان—————————————-۵
کیفیت نور ———————————————-۹
کمیت نور ———————————————–۹

همه گیاهان به یک اندازه به نور نیازمند نیستند. بعضی از گیاهان نیاز به نور فراوانی دارند و بعضی دیگر به نور کمتری نیاز دارند.گیاهان از نظر نیاز نوری به سه گروه تقسیم می شوند.
گیاهان روز بلندLDP: Long Day Plants برای به گل رفتن بین ۱۰ تا ۱۴ ساعت به نور نیاز دارند، مانند گیاهان فصلی تابستانه نظیر آحار، اطلسی، ناز و میمون.
گیاهان روز کوتاه SDP: Short Day Plants برای به گل رفتن نیاز نوری کمتر از ۱۲ ساعت دارند. که در نقطه مقابل گیاهان روز بلند قرار می‌گیرند، مثل گل داودی.

گیاهان بی تفاوت به طول روز NDP: Neutral Day Plants برای نگهداری در منزل بسیار مناسب و مطلوب هستند. مثل گل حنا یا بگونیا که حساسیتی نسبت به طول روز ندارند و در تمام طول سال گل دارند.

در گلخانه

گُلخانه به فضای محدودی اطلاق می¬شود که قابلیت کنترل شرایط محیطی مناسب را برای رشد گیاهان از نواحی مختلف در طی فصول مختلف یک سال داشته باشد. طبق این تعریف از جمله عملکرد گل¬خانه، فراهم کردن شرایط محیطی لازم و مورد نیاز محصولی معین است. گل¬خانه¬ها بر حسب اینکه چه نوع مصالح ساختمانی در آن‌ها بکار برده شده است به نوع ثابت و متحرک تقسیم‌بندی می¬شوند. گل¬خانه¬های ثابت و متحرک بنا ¬بر نیاز در موقعیت معین، در جایی که مدنظر ما است احداث می¬شوند. گل¬خانه¬های ثابت

، به گل-خانه¬هایی گفته می‌شود که مصالح ساختمانی بکار رفته در آن‌ها از جنس پایدار و با دوام باشد. پس باید سالیان سال از آن‌ها استفاده کرد. بنابراین نکاتی در ساخت گلخانه‌های ثابت باید در نظر گرفته شود.

 

نکات مهم در احداث گلخانه¬های ثابت

۱٫ فاصله گلخانه تا بازار مصرف؛ ۲٫ کیفیت آب از نظر سختی؛ ۳٫ وجود بازارهای فروش محلی؛ ۴٫ دسترسی به کارگران متخصص. ۵٫مناسب بودن آب وهوای محیط

انواع گلخانه‌های ثابت

گلخانه یکطرفه:
از یک جهت از نور کامل آفتاب بر ¬خوردار است و از جهت دیگر از مصالح ساختمانی پوشیده شده است. این نحوه ساخت و ساز گل¬خانه برای مناطقی با شرایط محیطی نسبتاً دشوار بسیار مطلوب است. در مناطقی که سرمای شدید یا یخبندان‌های طولانی وجود دارد، ساخت این گلخانه‌ها به صرفه می‌باشد.
گلخانه دو طرفه:
از دو جهت بطور کامل از نور آفتاب بهره¬مند است. این گلخانه برای کشت و پرورش بسیاری از محصولات، ایده¬آل و مناسب است. زیرا از جهت نور و درجهٔ حرارت بطور کامل از نور خورشید بهره می‌برد. گلخانه نیمه دو طرفه: از یک جهت بطور کامل از نور آ

فتاب برخوردار است و از جهت مقابل تا نیمه از مصالح ساختمانی پر شده و نیمه دیگر از جنس شفاف (شیشه) است. گلخانه‌های سه گانه هر کدام برای یک اقلیم معین مناسب می‌باشند. اما بطور کلی برای مناطق مختلف ایران گلخانه¬های دو طرفه بسیار مناسب و مطلوب هستند. چرا که در کشور ما، به علت برخورداری از نور فراوان مخصوصاً در زمستان می‌توان در مصرف سوخت صرفه جویی بسیار خوب و با ¬ارزشی داشت.

عوامل قابل کنترل در گلخانه¬ها
• .درجه حرارت؛
• .نور؛
• .رطوبت؛
• . مقدار گاز کربنیک(Co2).
هر کدام از عوامل قابل کنترل در گل¬خانه¬ها جداگانه توضیح داده می‌شوند. درجه حرارت در گل خانه ها تنظیم درجه حرارت در گل¬خانه¬ها شرط اولیه برای رشد و نمو بسیاری از گیاهان است. نیاز گیاهان به درجه حرارت دامنه¬های مختلفی دارد. بعضی از گیاهان دماهای بالاتری نیاز دارند مثل گیاهان مناطق گرمسیری. بعضی دیگر در درجه حرارت¬های کمتر از ۲۰ درجه سانتیگراد هم بخوبی رشد و نمو می¬کنند، مانند گیاهانی که از مناطق سردسیری منقل شده‌اند نظیر پامچال که در جنگل‌های شمال دیده می‌شود. اما چگونگی تنظیم دما در گلخانه¬ها بستگی به سیستم گرمایی دارد. انواع بخاری‌ها یا سیستم‌های گازی و … می‌توانند مورد استفاده قرار بگیرند. اما دو شرط اولیه موجود در عامل گرم ‌کننده عبارتند از: ۱- توان توزیع یکنواخت دما در سطح گلخانه را دارا باشد؛ ۲- فاقد اثرات مخرب زیست محیطی باشد. نوع دیگر گلخانه گلخانه های استوانه ای است که برای دریافت نور بیشتر است

نیاز نوری گیاهان

همه گیاهان به یک اندازه به نور نیازمند نیستند. بعضی از گیاهان نیاز به نور فراوانی دارند و بعضی دیگر به نور کمتری نیاز دارند. بنابراین گیاهان را از نظر نیاز نوری به سه گروه بزرگ تقسیم می¬کنیم:

گیاهان روزبلند:
برای به گل رفتن بین ۱۰ تا ۱۴ ساعت به نور نیاز دارند، مانند گیاهان فصلی تابستانه نظیر آحار، اطلسی، ناز و میمون.
گیاهان روزکوتاه:
برای به گل رفتن نیاز نوری کمتر از ۱۲ ساعت دارند. که

در نقطه مقابل گیاهان روز بلند قرار می‌گیرند، مثل گل داودی.
گیاهان بی تفاوت به طول روز: برای نگهداری در منزل بسیار مناسب و مطلوب هستند. مثل گل حنا یا بگونیا که حساسیتی نسبت به طول روز ندارند و در تمام طول سال گل دارند. به گل بردن گیاهان روز کوتاه در طی ساعات روشنایی، طولانی به موضوع کنترل نور بر می-گردد. در کشور ما با توجه به اینکه روزهای آفتابی خیلی زیاد است باید نیاز نوری گیاه شناخته شود تا گیاه در طی روزهای بلند بخوبی از رشد رویشی برخوردار باشد. لذا گی

اهان روز کوتاه را به وسیلهٔ پایین آوردن ساعات روشنایی، بوسیله یک پرده تیره رنگ، و اصطلاحاً ایجاد شب¬های طولانی به گل می¬بریم.

نور در گلخانه ها در گلخانه¬ها مقدار نور را به وسیلهٔ پوشاندن شیشه¬ها با حصیر، پاشیدن گِل و یا رنگ‌های قابل شست و شو و یا با استفاده از چادر¬های الکترونیکی، کنترل می‌کنیم.

کنترل رطوبت در گلخانه¬ها
تأ¬مین رطوبت یکی از پارامترهای مهم در گلخانه¬ها است. برای رشد و نمو گیاهان، البته باید نیازهای رطوبتی گیاهان را بشناسیم. بعضی از گیاهان به رطوبت‌های خیلی بالا نیاز دارند و بعضی دیگر به رطوبت کمتری نیاز دارند، مثل گل کاغذی. بعد از شناخت نیاز رطوبتی گیاهان، آن‌ها را در گلخانه¬های خاص خود جایگزین می¬کنیم یعنی همه گیاهان در یک نوع گلخانه نگهداری نمی‌شوند. در سطوح تخصصی و بزرگ، هر گلخانه برای یک محصول و یا تعدادی محصول مشابه با نیاز¬های یکسان در نظر گرفته می‌شود. راه‌ها و روش‌های مختلفی برای تأمین رطوبت گل‌خانه‌ها وجود دارد که عبارتست از: ۱٫ آبیاری؛ ۲٫ پا

شیدن آب به سقف و کف و جدار گلخانه؛ ۳٫کاربرد دستگاه‌های بخار ساز.

گاز کربنیک در گلخانه¬ها

کاربرد Co2 تقریباً معادل استفاده از مواد غذایی، کاربرد پیدا کرده است. در کشور ما که گیاهان از لحاظ نوری در وضعیت مناسبی قرار دارند می‌توان با بالا بردن مصرف Co2 راندمان محصول را نیز بالاتر برد. وجود Co2برای انجام عمل فتوسنتز ضروری است. این واکنش شیمیایی منجر به تولید محصول سبز یا عملکرد گیاه می¬شود. در این واکنشCo2 عامل بسیار مهمی تلقی می¬شود.
فرمول نورساخت (فتوسنتز)
۶ CO2 + 6 H2O à C6H12O6 + 6 O2 گلخانه¬های ایزوله و با شرایط استاندارد دارای Co2هستند. ازاینرو گلخانه¬هایی که ارتباط کمتری با فضای خارج دارند و یا گلخانه¬هایی که تبادل گازی کمی دارند و در معرض رفت و آمد‌های مکرر و متوالی نیستند برای مصرفCo2 مناسب¬تر هستند.
درباره گیاهان لازم است که بدانیم

کیفیت نور
بدیهی است که مقدار نور در محدوده خاصی که بیشترین دریافتی توسط گیاه را دارد ، بیشترین فتوسنتز نیز انجام می شود ، بنابراین باید در گلخانه دی اکسید کربن به اندازه کافی موجود باشد تا نیاز فتوسنتز گیاه را برآورده نماید ، چرا که اگر دی اکسید کربن مقدارش کم باشد ، باعث ایجاد محدودیت هایی می گردد .تحقیقی که در مورد گیاه باقلا انجام شده حاکی از این است که در نور قرمز خوب رشد کرده ، با برگ های سبز تیره

و ساقه ضخیم . در نور سبز سرعت جوانه زنی افزایش یافت ، اما گیاه ضعیف ، با برگ های زرد و ساقه نازک ظاهر شد . دلیل این تفاوت ها این است که هر کدام از نور ها مقدار خاصی از انرژی را در فتوسنتز آزاد می کنند . احتمالا در مورد نور سبز ، این نور کاملا توسط رنگ دانه ها و کلروفیل به خوبی دریافت نشد و باز تابیده می شود .ما لامپ هایی در گلخانه به کار می بریم که بتوانند طول موج های نور مرئی را تولید کنند .

 

کمیت نور
می توان به وسیله نورهای ساختگی نیز گیاهان را پرتو افشانی کنیم ، همچنین می توان ترکیبی از نور های ساختگی و نور خورشید را در گلخانه به کار برد . بنابراین این بحث باید با نوع گیاهان موجود در گلخانه همخوانی داشته باشد . همچنین باید سی

ستم سایه افکنی نیز استفاده کرد در زمانی که نور خورشید بیشتر از حد نیاز است . باید به شدت نور تابیده و یکنواختی آن توجه کافی داشت.مدیریت در مقدار نور بر اساس این که گیاه چه فتوپریودی دارد انجام می شود . آیا گیاه ما روز کوتاه است یا روز بلند و یا این که بی تفاوت به طول روز است.با گذاشتن گیرنده های حساس کنار گیاه می توان مقد

ار نور دریافتی را به دست آورد .می توان از زمان سنج نوری در زمانی که نور مصنوعی به کار می بریم استفاده نماییم ، تا در زمان های معین پرتو افکنی داشته و در زمان هایی هم تاریکی داشته باشیم .