چکیده

آندوسپرم غلات داراي اهمیتاي فراوانیاقتصاديبودهو تغذیهومنبع انرژي و پروتئین براي جوامع انسانی و حیوانات اهلی به شمار میرود. استفاده از تغییر ژنتیکی در جهت بهبود ساختار و ترکیبات آندوسپرم، نیازمند راهاندازهاي ژنی مناسب براي بیان

ترانسژنها به میزان و الگوي مطلوب میباشد. از این رو در این پژوهش همسانهسازي راهانداز ژن HMW-GS از گندم دوروم (Triticum durum) مورد توجه قرار گرفت. با طراحی آغازگرهاي اختصاصی و بکارگیري آنها بر روي DNA ژنومی، طی واکنش زنجیرهاي پلیمراز (PCR) قطعه راهانداز به طول ۹۵۴ جفت باز تکثیر یافت. سپس محصولات PCR از ژل آگارز استخراج و به حامل pGEM-T متصل شد. ترانسفورماسیون باکتریایی انجام و کلنیهاي سفید (تست آبی – سفید)، جهت تایید حضور قطعه، مجددا از طریق دو روش کلنی PCR و هضم آنزیمی تست شدند که هر دو روش وجود قطعه را ثابت نمود. سپس پلاسمید حاوي قطعه راهانداز براي توالییابی فرستاده شد. بررسی توالی همسانهسازي شده با نرمافزارهاي BLAST و ClustalW شباهت زیاد این توالی را با راهاندازهاي پروتئینهاي ذخیرهاي گزارش شده از گندم آشکار نمود. استفاده از راهاندازهایی که فقط در برخی از بافتها عمل میکنند، میتواند در رسیدن به اهداف اختصاصی از جمله تولید پروتـئینهاي نوترکیب در بافتهاي بـذري، و اصلاح کمی و کیفی دانه گندم بسیار سودمند باشد.

کلمات کلیدي: راهانداز اختصاصی، ژن HMW-GS، گندم دوروم، همسانهسازي

مقدمه

آندوسپرم غلات داراي اهمیت اقتصادي و تغذیهاي فراوانی بوده و منبع انرژي و پروتئین براي جوامع انسانی و حیوانات اهلی به شمار میرود. امروزه استفاده از تغییر ژنتیکی در جهت بهبود ساختار و ترکیبات آندوسپرم، موضوع بسیاري از تحقیقات

_____________________________________________________________________________________

۱٫ High molecular weight glutenin subunits

پژوهشگران بوده و در این زمینه توجه ویژهاي به سه گونه مهم غلات (گندم، ذرت و برنج) شده است. ولیکن هنوز کمبود راه اندازهاي ژنی مناسب براي بیان ترانسژنها در آندوسپرم غلات یک محدودیت عظیم در دستیابی به میزان و الگوي مورد نیاز بیان، محسوب میشود .(۲) در این راستا راهاندازهاي ژنهاي HMW-GS گندم که سطح بالاي سنتز پرولامینها را طی فاز خطی پرشدن دانه پشتیبانی میکنند، بهترین گزینه براي بیان ترانسژنها در آندوسپرم غلات به شمار میآیند .(۵) این راهاندازها از جمله راهاندازهاي مخصوص اندام و بافت بوده و موجب بیان اختصاصی این ژنها در بذر میشوند. .(۴) از این رو در این پژوهش همسانهسازي راهانداز ژن HMW-GS از گندم دوروم (Triticum durum) مورد توجه قرار گرفت.