چکیده

هدف از مطالعه حاضر بررسی روایی و پایایی ساختار آزمون تشخیص اختلالات املا نویسی در پایه هاي دوم و سوم و چهارم ابتدایی بوده است که طرح تحقیق به شیوه پژوهش از نوع آزمون سازي و هنجاریابی بوده و جامعه آماري در این پژوهش ۶۰ نفر از دانش آموزان پایه دوم، سوم و چهارم مدارس اصفهان در سال تحصیلی ۱۳۹۲-۹۳ بوده که از هر پایه ۲۰ نفر به صورت تصادفی انتخاب شد و آزمون تشخیص توسط معلمان هر پایه مورد ارزیابی و بازبینی قرار گرفت. نتایج تحلیل واریانس حاکی از وجود رابطه معنی دار میان گروه عادي و ناتوان در یادگیري بوده و گویاي این امر است که آزمون تشخیص فوق در تشخیص ناتوانی یادگیري املا در هر سه پایه داراي روایی محتوایی و سازه اي و پایایی مطلوب بوده است.

کلمات کلیدي: آزمون تشخیص اختلالات املا نویسی، ناتوانی یادگیري

National Conference

٢٠١٥/ ٨/٢٧ Kome elmavaran danesh R.S. Institute
٣١٧٠ Article Code:

١

مقدمه

درطی دهه هاي اخیر روان شناسی افق هاي نوینی جهت برخورد با مشکلات پیش روي انسان گشوده است ودستاوردهاي این علم زمینه هاي اجتماعی متعددي را تحت تاثیر قرار داده است.بررسی ویژگیهاي شناختی عاطفی و اجتماعی کودکان با سنین مختلف از جمله این دستاوردها میباشد.در پرتو این دستاوردها دگر گونی هاي عظیمی در آموزش و پرورش وتعلیم وتربیت روي داده است. گروهی از کودکان که مورد توجه بسیاري از صاحب نظران امر یادگیري هستند کودکان با نیاز هاي خاص می باشند . این گروه از کودکان به دلیل ویژگی هاي خاصی که آن ها را از سایر کودکان عادي متمایز می کند ، کمتر قادر به استفاده بهینه از نظام جاري آموزش و پرورش هستند و از این رو به خدمات آموزشی ویژه نیاز دارند.طبق تعریف انجمن اختلالات یاد گیري آسیب در یک یا چند فرایند روان شناختی ممکن است نقایصی در فرایند گوش دادن ، تفکر ، تکلم ، خواندن هجی کردن یا انجام محاسبات ریاضی ایجاد کند .( این اصطلاح شامل کودکانی که از مشکلات یاد گیري ناشی از معلولیت هاي دیداري ، شنیداري یا حرکتی ، یا عقب ماندگی ذهنی آشفتگی هاي هیجانی ، زیان هاي محیطی ، فرهنگی و اقتصادي رنج می برند نمی شود.)

با توجه به آنچه گفته شد مسئله اصلی پژوهش ساخت و روا سازي آزمون تشخیص ناتوانی یاد گیري املا در پایه هاي دوم تا چهارم دبستان است که طرح تحقیق به شیوه پژوهش از نوع آزمون سازي و هنجاریابی بوده و جامعه آماري در این پژوهش ۶۰ نفر از دانش آموزان پایه دوم سوم و چهارم مدارس اصفهان در سال تحصیلی ۱۳۹۲-۹۳میباشد که آزمون توسط معلمان هر پایه مورد بازبینی قرار کرفت. از آزمون هاي تشخیص ناتوانی یاد گیري املا که در این پژو هش طراحی شده در تعیین نقاط ضعف وقوت در مهارت ها ي املا دانش آموزان در پایه هاي دوم تا چهارم دبستان و نیز تفکیک دقیق دانش آموزان با ناتوانی یاد گیري املا از دانش آموزان عادي می توان سود جست.

نتایج تحلیل واریانس حاکی از وجود رابطه معنی دار میان گروه عادي و ناتوان در یادگیري بوده و گویاي این امر است که آزمون تشخیص فوق در تشخیص ناتوانی یاد گیري املا در هر سه پایه داراي روائی محتوائی و سازه اي و پایائی مطلوب میباشد.

میزان شیوع ناتوانی هاي یادگیري رادر نقاط مختلف جهان بین ۳ تا ۱۲ در صد گزارش کرده اند مرتبط به رشد در نگارش معرفی شد . همه ساله تعداد زیادي از دانش آموزان به این علت در فراگیري مطالب درسی دچار مشکل می شوند وبا شرایط یکسان آموزشی و فقدان ضایعات بیولوژیک بارز و عدم مشکلات اجتماعی و روانی حاد با داشتن هوش متوسط قادر به یاد گیري در زمینه خواندن ، نوشتن و محاسبه نمی باشند لذا این کودکان خود را متفاوت از دیگران احساس می کنند و مورد آزار و اذیت همکلاسان خود و به احتمال زیاد مورد بی توجهی معلم قرار می گیرند.

مشکلات نوشتاري به قدري می توانند نا کامی ایجاد کنند که دانش آموزان از همه یاد گیري ها اجتناب کنند. کمک به افراد با ناتوانی نوشتن اهمیت زیادي دارد . زیرا نوشتن ، ابزار با ارزشی براي یاد گیري است . با تو جه به پیشرفت روز افزون علم روانشناسی خصوصا در زمینه روان آمائی و استفاده بسیار گسترده از ابزار هاي عینی و دقیق همچون وسائل آزمایشگاهی و آزمون هاي روانی در گستره مسائل روانشناختی ، اهمیت و ضرورت ساخت واستفاده از این آزمون ها روز به روز نمایان تر می شود که در این زمینه دو راه وجود دارد :

(۱ ساخت آزمون

٢

(۲ استاندارد وهنجار یابی آزمون

یکی از دلائل ساخت آزمون کمک به فنون تشخیص در ناتوانی یاد گیري املا و به کار گیري آزمون هاي دقیق تر و هنجار تر است . با توجه به عدم وجود آمار تشخیص معتبر در کشور و همچنین نداشتن هنجار هاي مناسب براي تشخیص ناتوانی یاد گیري املا ، ضرورت و اهمیت این پژوهش را در این زمینه آشکار می کند ودیگر اینکه براي تشخیص دقیق مشکلات املا ضروري است از آزمون هاي معتبر و متناسب با محتواي کتب درسی هر دوره زمانی استفاده شود وبا توجه به نبود آزمون هاي معتبر وجود یک آزمون با روائی و پایائی مناسب بسیار ضروري به نظر میرسد در همین راستا مسئله اصلی این پژوهش ساخت و بر رسی روائی پایائی و هنجار هاي آزمون تشخیصی نا توانی یاد گیري املا در پایه هاي دوم تا چهارم دبستان در شهر اصفهان چگونه است؟

ناتوانی یاد گیري املا عبارت است از وجود مشکلاتی در نوشتن توالی مناسب حروف الفبا براي یک کلمه گفته شده که ممکن است ناشی از نواقص حس بینائی و شنوائی ، عوامل محیطی و انگیزشی وجود کاستی هاي ادراکی و اشتباهات تلفظی باشد .بر اساس فرم تجدید نظر شده ویرایش چهارم راهنماي آماري و تشخیص انجمن روان پزشکی آمریکاDSM-IV-TR مشخصه اصلی این نا تونی عبارت است از این که املا نویسی کودك با در نظر گرفتن هوش ظرفیتی و سطح آموزش به میزان چشم گیري پائین تر از حد انتظار است. (آزمون تشخیص در این پژوهش عبارت است از سنجش توان یاد گیري املا بر اساس محتواي کتاب بخوانیم وبنویسیم و ارزیابی دانش آموزان به منظور تغییر سطح یاد گیري).

در سطح نوشتن ، تشخیص نارسا خوانی مستلزم وجود نشانه هاي زیر است :

ـ نتایج املا به طور قابل ملاحظه اي پایین تر از هنجار هاي آموزشگاهی یا سن تقویمی است (تاخیر بیش از یک سال تحصیلی یا یک سال تقویمی)

در تحلیل کیفی غلطها ـ نوعی بر جا ماندگی اشتباه هاي ابتدایی مشاهده می شود:

در هم شدگی حروف صامت و مصوت ، معکوس سازي و به جا به جایی ، ناتوانی در زبان شناسی کلمه هاي هم تلفظ ، تقطیع اختیاري کلمه ها ، عدم توجه به مطابقتهاي دستوري ابتدایی پس از ۹ـ۱۰ سالگی ، نا پایداري در یک کلمه در سطح املاي معمول (نوشتن یک کلمه با املا هاي متفاوت در یک متن ) ، وجود مشکلات نحوي در متن نوشته آزاد مانند جله ها پیچیده ناتمام ، بی توجهی کامل به نشانه گذاري .

ـ توام بودن خط با بی مهارتی ، وجود نا رسایی در تنظیم نوشته و در صفحه وخط خور دگی هاي متعدد در زمینه تشخیص نشانه ها گرایش هاي مختلفی وجود دارد.

(۱برخی مولفان (ویلم وهمکاران ،(۱۹۷۹ برلزوم تشخیص دقیق بر مبناي آزمایش عصب شناختی ، آزمایش کنش هاي کرتکسی ، آزمایش روانشناختی ( تعیین بهره هوشی ، ارزشیابی طرح بدنی از لحاظ برتري جانبی و ساخت دهی فضایی ـ زمانی ارزشیابی شخصیت ) و آزمایش کامل زبان گفتاري وشنیداري تاکید می کنند.

٣

(۲گروهی دیگر از مولفان (لوفاوره ، ۱۹۶۷ ، دبره ـ ریتزن ، ( ۱۹۷۹ به اصلی توجه می کنند که بر مبناي آن نارسا خوانی یک اختلال یاد گیري خواندن است و بنابراین با تحلیل دقیق عمل خواندن می توان به تشخیص این نا بهنجاري دست زد . پس استفاده از فنون سنجش خواندن را به منظور تشخیص نشانه هاي دقیق پیشنهاد میکنند.

(۳ بالا خره پاره اي از مولفان (لاپی یر ، اوکوتوریه ،۱۹۷۵ شاسان یس ،۱۹۷۷ ، هالی ،( ۱۹۷۹ علیه هرگونه برچسب و هر نوع تشخیص ـ که نشانه هاي مرضی را متبلور سازد ـ قد علم می کنند ، پیشنهاد آنها این است که کودك آنچنان که هست در دست گرفته شود و از هر گونه افراط در آزمایش ها و ارزش یابی ها اجتناب گردد.

جدول -۱ انواع اختلالات املا ( تبریزي ، (۱۳۹۰

نوع اختلال غلط درست قواعد اختلال

جا به جائی حروفی که با
حافظه دیداري سحراـ خوشهال صحرا ـ خوشحال چند حرف دیگر هم صدا
هستند
چلوي جلوي وزنی که در تلفظ جایگاه
ابرشم ابریشمی یکسان دارند مانند ج ـ چ ـ
دمبال دنبال ژ ـ ش حروفی که کمتر
حساسیت شنیداري صب کردن صبر کردن بنویسند
جهندم جهنم ابدال
کرد کردند حذف
افزایش
آموزشی مدتها مدت ها اتصال وانفصال حروف
بخرم بخورم استثناي اء
میخاهند می خواهند استثناي خوا
خان خانه استثناي ـه
اسمه من اسم من جابجائی مشکل هاي الف و
ل
می بنید می بیند جا به جائی نقطه ها یا کم
قشنک قشنگ وزیاد نداشتن آنها ـ کم و
تمیز دیداري ـ دقت فلسطن فلسطین زیاد گذاشتن سر کش ـ کم
وزیاد گذاشتن حروفی در
کلمه
حافظه شنیداري ــ رفت جا انداختن کلمه یا کلمات
در متن املا

حافظه توالی دیداري مارد مادر رعایت نکردن ترتیب حروف