هندبال
تاریخچه رشته ی هندبال:
– هندبال به عنوان يک ورزش ميداني در اوايل قرن بيستم در اروپا بويژه در آلمان گسترش يافت و برگرفته از مسابقات «راف بال» ‌و «کونيگز برگربال»‌بود.
هندبال با ۱۱ بازيکن در هر تيم براي نخستين بار در بازيهاي ۱۹۳۶ برلين در زمين چمن فوتبال برگزار شد. اين تنها دوره اي بود که هندبال ميداني در جدول بازيهاي المپيک قرار گرفت چون به تدريج هندبال سالني با حمايت و فشار کشورهاي اسکانديناوي بعد از جنگ جهاني دوم ، جاي هندبال ميداني را گرفت.

هندبال سالني سرانجام در المپيک ۱۹۷۲ مونيخ راهش را به اين بازيها گشود. رقابتهاي هندبال زنان نيز در دوره بعد و در المپيک ۱۹۷۶ مونترال افزوده شد. از آن زمان تا به امروز ، هندبال يکي از رشته هاي بسيار پرطرفدار بازيهاي المپيک بوده است.

تيم هاي اروپايي همواره قدرت بلامنازع اين رشته در بازيهاي المپيک بوده اند. در رقابتهاي مردان ، تمامي مدالها به جز يک مدال نقره کره جنوبي در المپيک ۱۹۸۸ سئول ، نصيب اروپايي ها شده است.
تيم زنان کره جنوبي هم تنها تيم غيراروپايي است که موفق به کسب عنوان قهرماني در رقابتهاي زنان شد.
از المپيک ۱۹۹۶ آتلانتا ، دانمارک هر سه مدال طلاي مسابقات زنان (۱۹۹۶ آتلانتا ، ۲۰۰۰ سيدني و ۲۰۰۴ آتن) را بدست آورده است. در المپيک پکن براي اولين بار ۱۲ تيم (به جاي ۱۰ تيم) ‌در قسمت زنان رقابت مي کنند.

هندبال ورزشی تیمی است که توسط ۷ نفر ( ۶ بازیکن و ۱ دروازه‌بان ) بازی می‌شود. در این ورزش هدف وارد کردن توپ به دروازه حریف است. هندبال شبیه فوتبال است با این تفاوت که بجای پا از دست برای انتقال توپ استفاده می‌شود. این بازی حوالی سال ۱۹۲۰ ایجاد شد.

ابعاد زمین هندبال
قوانین
قانون (۱) زمين بازي
زمين بازي، محوطه اي است به شکل مستطيل که طول آن ۴۰ و عرض آن ۲۰ متر مي باشد. اين زمين داراي دو محوطه دروازه و يک محوطه بازي است. دو خط بلند طولي را خطوط کناري و خطوط کوتاه انتهايي را خط دروازه (بين دو پايه دروازه) يا خط بيروني دروازه (دو طرف دروازه) مي نامند.
زمين بازي حداقل بايد در طول خطوط کناري، يک متر و در پشت خط بيروني دروازه، دو متر حريم داشته باشد. وضعيت زمين بازي نبايد به صورتي تغيير يابد که باعث کسب آوانتاژ يکي از تيمها شود.

در وسط هر خط دروازه، يک دروازه قرار مي گيرد. دروازه ها بايد به خوبي در زمين يا ديوار پشت آن نصب شده باشند. ابعاد داخلي هر دروازه ۲ متر ارتفاع و ۳ متر طول دارد. هر دروازه داراي دو پايه است که به وسيله يک تير افقي به يکديگر متصل مي شوند. لبه پشتي پايه ها با لبه بيروني خط دروازه منطبق است. پايه ها و قطعه افقي بالاي آنها بايد مقطعي به ابعاد ۸ سانتيمتر داشته باشند. بخش دروازه که از داخل زمين، نمايان است بايد سطوح آن با دو رنگ متفاوت که ضمناً با زمينه پشت دروازه اختلاف واضح داشته باشد، رنگ آميزي شود. دروازه ها بايد مجهز به تور باشند به نحوي که توپ پرتاب شده به دروازه، به سرعت از آن خارج نشود.

کليه خطوط زمين، جزء قسمتي از منطقه اي است که آن را محدود مي کند. خط دروازه ها مابين دو پايه دروازه ۸ سانتيمتر و مابقي خطوط ۵ سانتيمتر پهنا دارد. خطوط بين دو منطقه مجاور را مي توان به وسيله رنگي متفاوت از کفپوش مجاور آن منطقه، جايگزين نمود.

در مقابل هر دروازه، يک محوطه دروازه قرار دارد. محوطه دروازه به وسيله خط محوطه دروازه محدود و معين مي شود (خط ۶ متر) که به شرح زير رسم مي گردد:
يک خط به طول ۳ متر و به فاصله ۶ متر موازي و قرينه با خط دورازه در داخل زمين کشيده مي شود (از لبه عقبي خط دروازه تا لبه جلويي خط محوطه دروازه) و اين خط از هر طرف با يک ربع دايره به شعاع ۶ متر (به مرکز زاويه عقب داخلي پايه هاي دروازه به خط بيروني دروازه متصل مي شود).

خط پرتاب آزاد (۹ متر) يک خط مقطّع است که طول هر قطعه و فاصله بين قطعات، ۱۵ سانتيمتر است. اين خط به فاصله ۳ متر و موازي با خط منطقه دروازه رسم مي شود.
خط ۷ متر يک متر طول دارد و موازي با خط دورازه رسم مي شود. فاصله اين خط با لبه پشتي خط دروازه ۷ متر است و دقيقاً در مرکز و مقابل دروازه کشيده مي شود.
خط محدوديت دروازه بان (۴ متر) به طول ۱۵ سانتيمتر و موازي با خط دروازه کشيده مي شود و فاصله اين خط با لبه پشتي خط دروازه ۴ متر و دقيقاً در مرکز و مقابل دروازه قرار دارد.
خط وسط زمين نقاط مرکزي دو خط کناري را به يکديگر متصل مي نمايد.

خط منطقه تعويض (بخشي از خط کناري) براي هر تيم به فاصله ۵/۴ متر از خط وسط تعيين شده است. نقطه انتهايي خط منطقه تعويض به وسيله خط موازي با خط وسط و به طول ۱۵ سانتيمتر به سمت داخل خط کناري و ۱۵ سانتيمتر به سمت خارج خط کناري مشخص مي گردد.

قانون (۲) وقت بازي، علامت پاياني و تايم اوت
وقت بازي
وقت عادي بازي براي تمامي تيمهايي که ۱۶ سال به بالا دارند در دو نيمه و هر نيمه به مدت ۳۰ دقيقه است که در بين آن ۱۰ دقيقه استراحت داده مي شود. وقت عادي بازي براي تيمهاي جوانان، دو زمان ۲۵ دقيقه اي براي گروه سني ۱۲ تا ۱۶ سال و دو وقت ۲۰ دقيقه اي براي گروه سني ۸ تا ۱۲ سال مي باشد. در هر دوي اين موارد، زمان استراحت ۱۰ دقيقه مي باشد.
چنانچه مسابقاتي که برنده آن بايد معلوم شود، در پايان وقت عادي، مساوي تمام شود، پس از ۵ دقيقه استراحت، بازي در وقت اضافي ادامه خواهد يافت. وقت اضافي شامل دو نيمه ۵ دقيقه اي همراه با يک دقيقه استراحت در بين دو نيمه خواهد بود. چنانچه مسابقه پس از وقت اضافي اول مجدداً مساوي شود، پس از ۵ دقيقه استراحت، وقت اضافي دوم انجام خواهد شد. اين وقت اضافي نيز شامل دو نيمه ۵ دقيقه اي همراه با يک دقيقه استراحت بين دو نيمه خواهد بود. در صورتي که مسابقه همچنان مساوي باشد، برنده به وسيله مقررات خاص همان مسابقات، تعيين خواهد شد.

علامت پاياني
وقت بازي با سوت داور براي اجراي پرتاب شروع، آغاز مي شود. بازي به وسيله علامت پاياني ساعت عمومي يا وقت نگهدار خاتمه مي يابد. اگر هيچ نوع علامتي داده نشد، داور براي اعلام پايان وقت، سوت خواهد زد (۱۷:۱۰).

توضيح: در صورتي که ساعت عمومي مجهز به علامت اتوماتيک پاياني در دسترس نباشد، وقت نگهدار از يک ساعت روميزي با يک کورنومتر استفاده کرده و خاتمه مسابقه را با علامتي که مي دهد اعلام خواهد کرد. چنانچه از ساعت اتوماتيک استفاده مي شود در صورت امکان بايد ترتيبي داده شود تا ساعت از صفر به سمت ۳۰ دقيقه وقت را نشان دهد.
(۲:۴) خطاها و رفتار خلاف روحيه ورزشي که قبل يا همزمان با اعلام پايان وقت، به وقوع مي پيوندد، بايد جريمه شود (براي وقت استراحت بين دو نيمه يا پايان مسابقه) حتي اگر به علت همزماني اعلام پايان وقت و وقوع خطا، نتوان همان موقع خطا را اعلام نمود. داوران فقط پس از آنکه ضرورتاً پرتاب آزاد (به استثناي پرتاب آزاد) يا پرتاب ۷ متر اجرا شده و نتيجه بلاواسطه آن به دست آمده باشد مسابقه را پايان خواهند داد.

(۲:۵) در حالي که پرتاب آزاد يا پرتاب ۷ متر در حال اجرا بوده يا قبلاً اجرا شده و توپ در فضا مي باشد، اگر علامت پاياني وقت، به صدا درآيد (براي وقت استراحت بين دو نيمه يا پايان مسابقه) پرتاب بايد تکرار شود. قبل از آنکه داوران، پايان مسابقه را اعلام نمايند بايد نتيجه بلاواسطه پرتاب تکرار شده مشخص شود.
در هنگام اجراي پرتاب آزاد يا پرتاب ۷ متر با شرايط ذکر شده در قانونهاي ۵ـ۲:۴ در صورتي که بازيکنان يا مسؤولين تيم، مرتکب تخلف يا رفتار خارج از روحيه ورزشي گردند با جريمه شخصي روبه رو مي شوند. به هر حال تخلف، در خلال اجراي چنين پرتابي نمي تواند منجر به يک پرتاب آزاد در جهت مخالف شود.

چنانچه داوران، متوجه شوند که وقت نگهدار، زودتر از موعد، پايان مسابقه را اعلام کرده است (براي استراحت بين و نيمه و پايان مسابقه) آنها بايد بازيکنان را براي ادامه بازي در زمان باقيمانده در زمين نگهدارند. تيمي که در لحظه وقوع زود هنگام بازي، توپ را در اختيار داشته است، در شروع مجدد بازي نيز صاحب توپ خواهد بود. اگر توپ، قبلاً از جريان بازي خارج شده باشد بازي با پرتابي متناسب با آن، با موفقيت ادامه خواهد يافت. اگر توپ در جريان بازي باشد، بازي با يک پرتاب آزاد متناسب با قانون ۱۳:۴ الف، ب ادامه خواهد يافت. اگر نيمه اول (يا وقت اضافي) ديرتر از زمان مقرر به پايان برسد، نيمه دوم بايد به همان ميزان، کاهش يابد. اگر نيمه دوم (يا وقت اضافي) ديرتر از زمان مقرر به پايان برسد، داوران نمي توانند در اين وضعيت، تغييري ايجاد نمايند.

تايم اوت
داوران تصميم مي گيرند که وقت بازي چه موقع و براي چه مدت متوقف شود (تايم اوت).
در موارد زير اعلام تايم اوت الزامي است:
الف) هنگام اعلام دو دقيقه تعليق، ديسکاليفه يا اکسکلود؛
ب) هنگام اعلام پرتاب ۷ متر؛
ج) هنگام اعلام تايم اوت تيمي؛
د) هنگام خطاي تعويض با ورود بازيکن اضافي به زمين؛
ه) هنگامي که از سوي وقت نگهدار يا سرپرست فني سوت زده شود؛
و) هنگام ضرورت مشورت بين داوران، طبق قانون ۱۷:۸؛
در وضعيتهاي مسلم ديگر و متناسب با موقعيت، مي توان به صورت عادي نيز تايم اوت اعلام نمود (توضيحات پيرامون قوانين شماره ۲). تخلفات در حال تايم اوت، نتيجه اي مشابه تخلفات در خلال وقت بازي را خواهد داشت (پاراگراف اول ۱۶:۳).
در ارتباط با تايم اوت، داوران به وسيله علامتي به وقت نگهدار اعلام خواهند کرد چه زماني وقت بازي متوقف و چه زماني مجدداً شروع شود. توقف وقت بازي به وسيله ۳ سوت کوتاه و علامت (شماره ۱۶) به وقت نگهدار اطلاع داده خواهد شد. پس از تايم اوت همواره بايد شروع مجدد بازي به وسيله سوت اعلام شود.
هر تيم، مجاز به استفاده از يک دقيقه تايم اوت تيمي در هر نيمه از وقت معمول بازي مي باشد .
قانون (۳) توپ
(۳:۱) توپ، به شکل کروي و جنس آن از چرم و يا مواد مصنوعي است. سطح توپ نبايد براق و لغزنده باشد.
(۳:۲) اندازه توپ شامل محيط و وزن، در رده هاي مختلف تيمي به صورت متفاوت به شرح زير است:
* محيط ۶۰ـ۵۸ سانتيمتر و وزن ۴۷۵ـ۴۲۵ گرم (اندازه ۳ فدراسيون جهاني هندبال) براي مردان و نوجوانان (بالاي ۱۶سال)؛
* محيط ۵۶ـ۵۴ سانتيمتر و وزن ۳۷۵ـ۳۲۵ گرم (اندازه ۲۵ فدراسيون جهاني هندبال) براي زنان و دختران جوان (بالاي ۱۴ سال) و پسران جوان (۱۶ـ۱۲ سال)؛
*محيط ۵۲ـ۵۰ سانتيمتر و وزن ۳۳۰ـ۲۹۰ گرم (اندازه ۱ فدراسيون جهاني هندبال) براي دختران جوان (۱۴ـ۸ سال) و پسران جوان (۱۲ ـ۸ سال).
توضيح: شرايط فني لازم براي توپهاي مورد استفاده در کليه مسابقات بين المللي رسمي در مقررات توپ فدراسيون جهاني هندبال آمده است. اندازه و وزن توپهاي مورد استفاده در ميني هندبال، در اين قوانين گنجانده نشده است.
در هر بازي، حداقل بايد دو توپ در اختيار باشد. در جريان بازي، توپهاي ذخيره بايد در نزديکترين محل به ميز وقت نگهدار باشد. اين توپها بايد شرايط مشروحه در قانون ۲ـ۳:۱ را داشته باشند.
داوران تصميم مي گيرند چه زماني از توپ ذخيره استفاده شود. در چنين موقعيتي به منظور حداقل توقف اجتناب از اعلام تايم اوت، داوران بايد سريعاً توپ ذخيره را وارد بازي نمايند.

قانون (۴) بازيکنان، ذخيره ها، تجهيزات و وسايل
بازيکنان
يک تيم، شامل ۱۲ بازيکن مي باشد. بيش از ۷ بازيکن نمي توانند همزمان در داخل زمين باشند، مابقي بازيکنان، ذخيره مي باشند. در خلال بازي، همواره تيم بايد يک بازيکن داخل زمين خود را به عنوان دروازه بان معين کرده باشد. بازيکني که به عنوان دروازه بان تعيين شده است مي تواند در هر لحظه از بازي به عنوان بازيکن زمين فعاليت نمايد؛ همچنين بازيکنان زمين نيز مي توانند در هر لحظه از بازي به عنوان دروازه بان فعاليت نمايند . يک تيم در آغاز مسابقه حداقل بايد ۵ بازيکن در زمين بازي داشته باشد، تعداد اعضا و تيم مي تواند در هر لحظه از بازي و همچنين وقت اضافي به ۱۲ نفر برسد. (در مسابقات فدراسيون جهاني هندبال و قاره اي متناسب با مقررات خاص آن مسابقات عمل مي شود).

چنانچه در طول مسابقه تعداد بازيکنان يک تيم در زمين از ۵ نفر کمتر شود، بازي مي تواند ادامه پيدا کند. اين بر عهده داوران است که اعلام نمايند تحت چه شرايطي و چه زماني بازي به صورت قطعي خاتمه يابد.

در جريان بازي، يک تيم اجازه دارد حداکثر از چهار نفر مسؤول استفاده نمايد. اين مسؤولين نمي توانند در جريان يک دور مسابقه، تعويض شوند و يکي از اين نفرات بايد به عنوان (سرپرست مسؤول تيم) تعيين شود. فقط اين مسؤول مجاز خواهد بود با وقت نگهدار، منشي و در صورت امکان داوران صحبت نمايد.
در جريان بازي، مسؤولين تيم به صورت معمول اجازه ورود به زمين را ندارند؛ تخلف از اين قانون به عنوان رفتار خارج از روحيه ورزشي جريمه مي گردد. مجدداً بازي به وسيله پرتاب آزاد براي تيم مقابل خواهد بود.

بازيکن يا مسؤول تيم در صورتي واجد شرايط بازي است که در آغاز مسابقه حاضر بوده و نام او نيز در برگ مسابقه ثبت شده باشد. بازيکنان و مسؤولين تيم که پس از آغاز بازي حضور مي يابند، بايد براي شرکت در بازي از وقت نگهدار/ منشي اجازه گرفته و نام آنها در برگ مسابقه ثبت شود. اصولاً بازيکن واجد شرايط بازي، در هر لحظه مي تواند از طريق منطقه تعويض تيم خودي وارد زمين شود. بازيکني که واجد شرايط بازي نيست در صورت ورود به زمين بازي بايد ديکاليجه شود. در اين شرايط، بازي به وسيله پرتاب آزاد براي تيم مقابل ادامه خواهد يافت.

بازيکنان ذخيره
بازيکنان ذخيره مي توانند به صورت مکرر و در هر زمان بدون اطلاع وقت نگهدار/ منشي به زمين بازي وارد شوند، به شرط آنکه بازيکني که با وي تعويض مي شود قبلاً از زمين خارج شده باشد.
بازيکنان همواره بايد از منطقه تعويض خودي زمين را ترک يا به آن وارد شوند ؛ در خصوص تعويض دروازه بان هم اين شرايط بايد رعايت شود.
جريمه خطاي تعويض، ۲ دقيقه تعليق براي بازيکن متخلف خواهد بود. اگر بيش از يک نفر از يک تيم به صورت همزمان مرتکب خطاي تعويض شوند فقط اولين بازيکني که مرتکب خطا شده است جريمه مي شود. بازي به وسيله پرتاب آزاد براي تيم مقابل ادامه پيدا مي کند

چنانچه بازيکني بدون اينکه تعويضي صورت گيرد به صورت اضافي وارد زمين بازي شود يا اينکه يکي از افراد ذخيره از منطقه تعويض به صورت غيرقانوني در بازي شرکت نمايد آن بازيکن بايد دو دقيقه تعليق شود. در اين حالت، يک بازيکن ديگر بايد زمين را ترک نمايد تا در مدت دو دقيقه تيم با نيروي کمتري بازي کند (مسلماً اين به غير از بازيکن اضافي وارد شده است که بايد زمين را ترک نمايد). چنانچه بازيکني قبل از پايان دو دقيقه تعليق خود به زمين وارد شود، بايد دو دقيقه ديگر تعليق شود. اين تعليق، بلافاصله انجام مي شود و يک بازيکن ديگر به مدت باقي مانده از دو دقيقه اول بايد زمين بازي را ترک نمايد. در هر دو حالت فوق، بازي به وسيله پرتاب آزاد براي تيم مقابل ادامه پيدا مي کند .
تجهيزات و وسايل

 

همه بازيکنان يک تيم در زمين، بايد لباس مشابه و يکنواخت داشته باشند. ترکيب رنگها و طرح لباس دو تيم بايد به صورتي باشد که آنها را کاملاً از يکديگر متمايز نمايد. بازيکني که به عنوان دروازه بان مورد استفاده قرار مي گيرد، بايد براي لباس خود از رنگهايي استفاده کند که او را از بازيکنان هر دو تيم و همچنين دروازه بان تيم مقابل متمايز نمايد .
شماره بازيکنان در پشت پيراهن بايد حداقل ۲۰ سانتيمتر و در جلو، حداقل ۱۰ سانتيمتر ارتفاع داشته باشد. بازيکنان مي توانند از شماره هاي ۱ تا ۲۰ استفاده نمايند. زنگ شماره ها بايد از رنگ و طرح پيراهن، کاملاً متمايز باشد. کاپيتان هر تيم بايد در قسمت بالاي بازو داراي بازوبند باشد. اين بازوبند بايد تقريباً ۴ سانتيمتر پهنا داشته باشد و به رنگي متفاوت از لباس بازيکن باشد.