چکیده

طراحی پارامتریک یکی از رویکرد های فراگیر در فضای طراحی امروز جهان شده است. این روش، مبنای طراحی را بر توجه طراح به پارامتر های موثر بر طرح و روابط بین آن ها بنا نهاده است و از این حیث در مقابل روش های محصول محور فعلی قرار می گیرد . این رویکرد ، معماری را وارد قلمرو های جدید فرم شناسی و روش شناسی کرده است. بنابراین در حال حاضر اینکه ماهیت معماری پارامتریک چیست و چه کاربردهایی در طراحی معماری معاصر دارد از چالش های معماران است که در این مقاله سعی شده است به این پرسش پاسخ داده شود.

در این مقاله سعی شده است تا ابتدا توضیحاتی در مورد چکونگی شکل گیری پارامتریسیسم و خصوصیات کلی آن داده شود سپس به تفضیل در مورد رابطه آن با سبک های گذشته توضیح داده شده است و در ادامه ویژگی ها و ظرفیت هایی که این سبک معماری در اختیار ما می گذارد بیان شده، از طرفی به نحوه ی ارتباط معماری پارامتریک با ریاضیات، هندسه و الگوریتم پرداخته شده است که در حقیقت ریشه های اصلی شکل گیری این سبک می باشند و از آنجایی که برنامه های طراحی-پژوهشی مسیر بهینه رسیدن به آموزش خلاقیت و نوآوری در برنامه های طراحی معماری امروز هستند سبک های امروز همچون پارامتریک این مسیر را دنبال می کنند که در مقاله به آن پرداخته شده است. و در نهایت این مقاله می کوشد تا به بررسی ماهیت یکی از سبک های آوانگارد امروز بپردازد زیرا تنها با کنکاش ریشه ها و مفاهیم یک سبک می توان در مورد آن قضاوت کرد، که در نهایت یا به پیشبرد آن منجر می شود و یا به عدم استفاده از آن منتهی می گردد.

واژه های کلیدی: ” پارامتریک “،” پارادایم “،” معماری “،” فناوری دیجیتال “،” الگوریتم “

.

مقدمه
معماری چهارراه دانشهاست. از آنجا که شامل طراح ی می شود، در جستجوی خلاقیت است و از آنجا که برا ی ساخته شدن ن یاز به فناوری دارد مرتبط با دانش و در جستجوی نوآوری های علمی است. گاهی جستجوی خلاقیت زیباشناسانه، آن را به سمت تولید هر چه بیشتر ز باییی سوق داده و از تکنولوژ ی به نفع آن سود برده است و گاهی خود تکنولوژ ی را به عامل ز باییی تبدیل کرده و در گسترش سمبلیک آن کوشیده است، که در ا ین راستا سبک ها ی مختلفی پا هب میان گذاشته اند که از جمله آن م ی توان به معمار ی پارامترک اشاره کرد. حال پرسش ا ین است که معمار ی پارامتریک چیست و مبانی طراحی آن چه هستند؟

در روش پارامتریک انطباق صورت با حقیقت درونی اش صورت م ی گیرد و م ی توان گفت ادراک از طر یق منطق مند کردن جهان پرورش می یابد که با ساده کردن آن به اجزا یش آغاز م ی شود، چنین روندی به تجسم واقعیت کمک می کند و منجر به فهم جهان می گردد حتی ذهن ها ی تجر دیی مانند کاندینسکی هنر را ا ینگونه معرفی می کنند. از آنجایی که طراحی پارامتریک یک سیستم است که حاصل آن یعنی خروجی هایی که فضاها ی طرح را م ی سازند از طریق مکانیسم هایی بدست می آ دی که با در یافت ورودی هایی ما را به راه حل م ی رساند، و اهم یت ا ین موضوع آن است که م ی تو ان پیش از احداث بنا کارایی لازم را بر اساس مدل های مربوطه تحلیل و بررسی کرد.]۱[ طراحی پارامتریک معماری را وارد قلمروها ی جد دی فرم شناسی و روش شناسی کرده است و در هر دو زم ینه خلاقیت های فرم ی-فضایی و نوآور ی ها ی تکنولوژ یکی فعالیت کرده است. پاسخگو بودن معمار ی و اج زا آن به شرا یط درونی و بیرونی پروژه و نظا ری ا ینها، شعارها ی اصلی رفتارها ی فرم ی-فضایی ا ین معمار ی است. ]ٌ[ سوالاتی که در طول مقاله به آن پرداخته م ی شود ا ین است که مفهوم پارامتریک چیست و ریشه های آن از کجا نشات می گیرد؟ نقش آن در م یان سبک ها ی گذشته و حال چه م ی باشد؟ و چه ظرفیت هایی را در اختیار معماری امروز ما قرار می دهد؟… در این مقاله در راستای رسیدن به چیستی معماری پارامتیک و تفسری آن، به ارتبط تنگاتنگ آن با ر یاضیات و الگور یتم و در ع ین حال آمیختگی این سبک با ابزار دیجیتال پرداخته شده است.

و همچنین به و یژگی های این سبک که باعث افزا یش بکارگریی آن توسط معماران امروزه شده به تفضیل پرداخته شده است، به عبارتی می توان گفت در این روش آنچه معماران می اندیشند به راحتی قابل اجراست زیرا پیچیده ترین فرم ها در ا ین فرآیند ساده سازی شده و در کارگاه ها ساخته و سپس در محل اجرا ی پروژه سرهم می شوند. و معماران و شهرسازان آوانگارد تقاضاها یشان را بوس یله تکنیک طراحی پارامتریک که یک برنامه طراحی-پژوهشی است، جامع عمل می پوشانند.

مفهوم پارامتریسیم

پس از انقلابی که فورد در تولید صنعتی ایجاد کرد و امکان تولید انبوه را بنا نهاد، در دهه ۶۰ و ۷۰ نظام اقتصادی با کاهش رشد اقتصادی و افزایش بیکاری مواجه گردید و به همین دلیل به اقتصاد

خدماتی روی آورد و فضایی سیال ایجاد کرد که درآن فناوری
اطلاعات، تیپ های گوناگون مصرف کننده ها به جای طبقات
مختلف اجتماعی، شغل های خدماتی و دفتری، افزایش نیروی کار مونث و جهانی کردن بازار تجاری ویژگی های ساختار دهنده به آن هستند. به جای تولید انبوه یک نوع کالا بیشتر به صرفه است که انواع متنوعی از یک کالا برای سلیقه های متنوع تولید کنند و همزمان چند خط تولید داشته باشند که این خود نیاز به سیستم هوشمندی از نیروی کار و ماشین آلات دارد که بتواند با انعطاف پذیری به سرعت پاسخگوی تغییر سلیقه و تنوع طلبی بازار باشد. در واقع می توان گفت نظام پست فوردیسم بر خاسته از فناوری اطلاعات است. ]۲[ امروزه پیشرفت های کامپیوتری به ما اجازه می دهد بتوانیم به سرعت از مرحله فکر به تولید و توزیع برسیم . توده جامعه که با استاندارد های منفرد مصرفی تقریبا ثابت مشخص می شد، به

جامعه ناهمگنی از چند گانگی تغییر یافته است. شوماخر( patrik
(Schumacher با اشاره به عصر پست فوردیسم بیان می کند که
معماری در مرکز چرخه رو به جلوی سازواری خلاقانه قرار گرفته
است «یعنی تجهیز دوباره این رشته و انطباق محیط معماری و شهری با عصر اجتماعی- اقتصادی پست فوردیسم «. او اظهار می کند، موضوعاتی اصلی را که معماری و شهرسازی پیشرو باید به آنها بپردازد در این شعار خلاصه می کند: سازماندهی و تفصیل پیچیدگی روزافزون جامعه پست-فوردیسم. ]۲[

در اینجا هدف، توسعه یک مجموعه معماری و شهر سای مجهز برای ایجاد فضاهای شهری و معماری پیچیده و چند مرکزی است که به گونه ای متراکم قرار گرفته اند و واحد ها ، منفرد ولی پیوسته اند . تحول در اقتصاد از فوردی به رژیم پست فوردیست دوباره تولید شده، انگیزه ای برای ظهور پارامتریسیم بود که هر دو تحولات مربوط به جذب از امکانات ارائه شده توسط انقلاب میکروالکترونیکی است. ]۲[ شوماخر این سبک معماری معاصر را به عنوان یک سبک بالغ و کامل معرفی می کند و آن را ا ین طور ارزیابی می کند که برتر ی فراگریی در معماری پیشروی معاصر یافته است و پتانسیل این را دارد که به

بهترین شکل بصورت برنامه ا ی پژوهشی بر پا هی الگو ی مقدار ی
(پارامتریک) درک شود. که نام ا ین سبک جد دی را پارامتر یک می
نامد و آن را سبکی جد دی و عالی پس از مدرنیزم می داند. شوماخر روند تکاملی این سبک را از سال ۱۹۹۰ با شعار“ نا سانی نمایی یک

پارچه ” می داند که از آن سال شروع به فرموله شدن کرده است. به
عقیده او ما با یک سبک جد دی مواجه شده ا یم، نه فقط تعداد ی
تکنیک جد دی. تکنیک حرکت ها ی جمعی جد دیی را با آرزوها و ارزشهای جد دی تحت تأثری قرار داده است. اما فراتر از توان تشخ یص زیباشناختی ا ین آثار و مسائل مشترک طراح ی است که بطور

گسترده و در دراز مدت شروع یک سبک را گواه ی م ی دهد. و
بالاخره در یازدهمین دوسالانه معماری که در سال ۲۰۰۸ در باشگاه
Dark side ونزی برگزار شد و با حضور پاتریک شوماخر، ضحی حدید، گرگ لین و گر یگور اشپینگر بیانهی “پارامتریک، سبکی جد دی برای قرن “۲۱ مطرح شد. ]َ[ پارامتریسیسم سبک طراح ی محسوب می شود. بنابراین تنها شامل