فصل اول
شرح دفاتر و فرمهاي مورد لوم
۱- براي ثبت عمليات مالي استفاده از دفاتر حسابداري شامل روزنامه حسابهاي عمومي، دفتر كل، دفتر معين، دفتر اعتبارات، دفتر صندوق، دفتر اموال و همچنين استفاده فرمهاي مورد لزوم مانند موازنه حساب، سند حسابداري، دستور پرداخت، و غيره … ضروري بوده و ذيلاً تشريح مي‌گردد.

۱-۱- دفتر روزنامه حسابهاي عمومي :
از آنجائيكه روش مالي سازمان بصورت ماشيني بوده و در نظر است كلاً عمليات مالي سازمان در رابطه با درمان نيز بصورت ماشيني باشد لذا دفتر روزنامه مبتني بر استفاده از ماشين تهيه گرديده و لازم است واحدهاي درماني از اين دفاتر كه نمونه آن ضميمه اين دستورالعمل مي‌باشد استفاده نمايند. بديهي است از ستونهايي كه در روش دستي مورد نياز نبوده استفاده بعمل نخواهد آمد. دفتر روزنامه حسابهاي عمومي شامل ۱۱ ستون و بشرح زير مورد استفاده قرار خاهد گرفت و واحدها مكلفند كليه عمليات مالي را منحصراً از روي س

ند حسابداري كه بعداً توضيح داده خواهد شد در دفتر روزنامه حسابهاي عمومي ثبت نمايند.
ستون ۱- تاريخ روز، ماه، سال در اين ستون ثبت خواهد شد.
ستون ۲- اين ستون مخصوص ثبت شماره اسناد خواهد بود كه از ابتداي هر سال از شماره يك شروع به بطور مسلسل تا پايان همان سال ادامه مي يابد ضمناً به هر سند فقط يك شماره اختصاص داده خواهد شد.

ستون ۳- در اين ستون شماره شناسائي حساب ساير اشخاص ثبت خواهد شد كه مختص روش مكانيزه است.
ستون ۴- در اين ستون شرح عمليات عيناً ز سند حسابداري به دفتر منتقل خواهد شد.
ستون ۵- شماره صفحه دفتر كل در اين ستون قيد خواهد شد.
ستون ۶- اين ستون براي درج شماره حساب است كه واحدهاي درماني از اين ستون استفاده نخواهند كرد.
ستون ۷- در اين ستون مبلغ جزء بدهكار (معين حساب) ثبت خواهد شد.
ستون ۸- در اين ستن جمع مبالغ جزء بدهكار در مقابل سرفصل كل حساب و براي انتقال به دفتر كل ثبت خواهد شد.
ستون ۹- اين ستون براي درج شماره حساب بوده كه مانند ستون ۶ فاقد ثبت خواهد بود.
ستون ۱۰- در اين ستون مبلغ جزء بستانكار ثبت خواهد شد.
ستون ۱۱- جمع مبالغ جزء بستانكار در مقابل سرفصل كل حساب و براي انتقال به دفتر كل ثبت خواهد شد.
تبصره يك – جمع ستونهاي ۷و۸و۱۰و۱۱ هر صفحه به صفحه بعد منتقل و اين عمليات تا پايان ماه ادامه خواهد داشت و درپايان هر ماه جمع عمليات ماه قبل نيز در ستون مربوط ثبت مي‌گردد تا جمع كل لغابت ماه مورد عمل بدست آيد. توجه خواهند داشت كه جمع ستونهاي ۷و ۸و ۱۰و ۱۱ با هم برابر خواهد بود.

تبصره دو- نسخ اول دفتر روزنامه حسابهاي عمومي هر ماه واحد كه به امضاء مسئولين مربوط رسيده است حداكثر تا پنجم ماه بعد به انضمام ساير مدارك قيد شده در اين دستور العمل به اداره كل امور مالي ارسال خواهد شد.
۲-۱- دفتر كل
اين دفتر داراي ۷ ستون بشرح زير مي باشد كه براي ثبت عمليات مالي واحدهاي درماني از روي ستونهاي ۸ و ۱۱ دفتر روزنامه حسابهاي عمومي با توجه به سرفصل كل حسابهاي مندرج در دستورالعمل مورد استفاده قرار مي‌گيرد.
ستون ۱- در اين ستون تاريخ روز، ماه ، سال درج مي‌گردد.

ستون ۲- در اين ستون شماره صفحه دفتر روزنامه ثبت مي‌گردد.
ستون ۳- در اين ستون شرح مختصري با توجه به سرفصل كل حساب ثبت خواهد شد.
ستون ۴- اقلام بدهكار مندرج در ستون ۸ دفتر رزونامه ثبت خواهد شد.
ستون ۵- اقلام بستانكار مندرج در ستون ۱۱ دفتر رزونامه ثبت خواهد شد.
ستون ۶- در اين ستون كلمه بدهكار (بد) و يا بستانكار (بس) با توجه به مانده نوشته مي شود.
ستون ۷- تفاوت ستون بدهكار با ستون بستانكار ثبت خواهد شد.
۳-۱- دفتر معين
اين دفتر مانند دفتر كل داراي ۷ ستون به شرح ذيل مي‌باشد كه براي ثبت عمليات مالي واحد درماني از روي ستونهاي ۵و ۸ سند حسابداري با توجه به سرفصل جزء حسابهاي مندرج در اين دستورالعمل مورد استفاده قرار مي‌گيرد.
ستون ۱- در اين ستون تاريخ روز، ماه ، سال درج مي‌گردد.

ستون ۲- در اين ستون شماره صفحه دفتر روزنامه ثبت مي‌گردد.
ستون ۳- در اين ستون شرح عمليات عيناً از سند حسابداري به دفتر مزبور منتقل خواهد شد.
ستون ۴- در اين ستون مبالغ بدهكار ستون ۵ سند حسابداري به اين دفتر منتقل خواهد شد.
ستون ۵- در اين ستون مبالغ بستانكار ستون ۸ سند حسابداري به اين دفتر منتقل خواهد شد.
ستون ۶- در اين ستون كلمه بدهكار (بد) و يا بستانكار (بس) با توجه به مانده حساب نوشته مي‌شود.

ستون ۷- در اين ستون تفاوت ستون مبالغ ثبت شده در ستون بدهكار بامبالغ ثبت شده در ستون بستانكار نوشته مي شود.
تبصره : بديهي است جمع مانده حسابهاي جز دفاتر معين پس از استخراج موازنه ماهيانه بايستي همواره برابر با مانده سرفصل كل همان حساب باشد.
۴-۱- دفتر اعتبارات
به منظور كنترل اعتبارات واگذاري و جلوگيري از انجام هرگونه هزينه فاقد اعتبار و تهيه و تنظيم بودجه مقايسه‌اي(هزينه‌هاي انجام شده با اعتبارات ابلاغي) ثبت دفتر اعتبارات الزامي بوده و دفتر مزبور مانند دفتر معين و بر اساس سرفصل‌ها و مواد تعيين شده تقسيم بندي و كل اعتبارات واگذاري مربوط به هر ماده و سرفصل در دفتر اعتبارات ثبت و هزينه‌هاي مورد عمل پس از تامين اعتبار در اين دفتر بر اساس ريز مواد ثبت خواهد گرديد. بديهي است در هنگام وقوع هر نوع هزينه مهمور نمودن دستور پرداخت به مهر (تامين اعتبار شد) ضروري خواهد بود ضمناً دفتر اعتبارات شامل ۸ ستون و بشرح زير مي‌باشد:

ستون ۱- در اين ستون از شماره يك شروع و تا پايان سال بطور مسلسل ادامه مي يابد.
ستون ۲- در حال حاضر نياز به تكميل اين ستون از طرف واحد درماني نبوده و پس از اتخاذ تصميم نهايي در جهت استفاده از سيستم كامپيوتري مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
ستون ۳- اين ستون مخصوص ثبت تاريخ واگذاري اعتبار و همچنين ثبت تاريخ و نوع هزينه كه عملاً همان تاريخ دستور پرداخت خواهد بود مي باشد.

ستون ۴- توضيحات مختصري در ارتباط با نوع هزينه و اعتبار دريافتي در اين ستون ثبت خواهد گرديد ضمناً شماره و تاريخ مجوزات اعتبارات ابلاغي و همچنين شماره دستور پرداختهاي صادره در اين ستون ثبت مي‌گردد.
ستون ۵- مبالغ اعتبار ابلاغي در اين ستون ثبت مي‌گردد.
ستون ۶- در اين ستون هزينه‌هايي كه بطور علي‌الحساب پرداخت مي‌شود يا تعهد انجام هزينه قبل از پرداخت وجه بعمل مي‌آيد ثبت مي‌گردد و بعد از قطعيت هزينه از اين ستون به ستون شماره ۷ منتقل مي‌گردد. توضيح اينكه به ميزان مبلغ مندرج در ستون ۶ (تعهدات)‌ اعتبار تقليل پيدا مي‌كند كه اگر هزينه قطعيت نيافت از رديف تعهدات برگشت و به مانده اعتبار مصرفي تلفيق نشده و اگر در اين خصوص ثبت در ستون ۶ (تعهدات انجام يافته باشدمي‌بايد عيناً برگشت گرد.
ستون ۷- اين ستون مخصوص ثبت هزينه‌هاي قطعي مي باشد.
ستون ۸- اين ستون نشانگر ميزان باقيمانده اعتبار كه از مابه‌التفاوت اعتبارات ابلاغي و هزينه‌هاي انجام شده قطعي و تعهد حاصل مي شود مي‌بايد در هر ثبتي مانده اعتبار مشخص باشد.
۵-۱- دفتر اثاثيه واموال

اين دفتر داراي ۹ ستون به منظور ثبت ريز كليه اثاثيه و اموال منقول اعم از اداري و وسايل پزشكي به شرح ذيل مي باشد.
ستون ۱- در اين ستون رديف حسابها بصورت مسلسل ثبت مي‌گردد.
ستون ۲- در اين ستون تاريخ خريد اموال و تاريخ حواله انبار ثبت مي‌گردد.
ستون ۳- در اين ستون مشخصات كامل اثاثيه و اموال ثبت مي‌گردد.
ستون ۴- اين ستون مربوط به ثبت شماره جنس و اموال واثاثيه مي باشد كه در صورت لزوم از طرف اداره كل خدمات تعيين و ابلاغ مي شود.
ستون ۵- در اين ستون شماره پلاك منصوبه بر روي اموال ثبت مي‌

گردد.
ستون ۶- در اين ستون نام محل مورد استفاده اموال ثبت مي‌گردد.
ستون ۷- در اين ستون قيمت كالاي خريداري شده و يا انتقالي ثبت مي‌گردد.
ستون ۸- چنانچه اموالي از طريق انبار به آن واحد ارسال گردد شماره حواله انبار مربوط در اين ستون ثبت مي‌گردد.
ستن ۹- هر نوع اطلاعات ديگري جهت مشخص شدن وضعيت اموال در اين ستون ثبت مي‌گردد.
تبصره : براي حفظ و نگهداري و همچنين نظارت بر اثاثيه و لوازم پزشكي مي‌بايد ريز اثاثيه و لوازم پزشكي كه در هر يك از قسمتها و اطاقها مورد استفاده قرار مي‌گيرد و در فرم مخصوصي كه در اين رابطه تهيه گرديده و در دو نسخه ثبت و نسخا ول در محل مورد استفاده بر روي ديوار الصاق و نسخه ديگر در واحد حسابداري نگهداري گردد نقل و انتقال كليه اموال از واحدي به واحد ديگر به اطلاع صاحب جمع اموال و اصلاح فرم مربوطه صورت خواهد گرفت.
۶-۱- دفتر صندوق

جهت تهيه كليه دريافته و پرداختهاي نقدي از اين دفتر استفاده مي‌گردد و داراي ۸ ستون بشرح ذيل مي باشد:
ستون ۱- در اين ستون تاريخ روز، ماه ، سال درج مي‌گردد.
ستون ۲- در اين ستون شرح دريافت و پرداخت ثبت مي‌گردد.
ستون ۳- در اين ستون شماره قبوض فروش رفته و يا شماره قبوض علي‌الحساب دريافتي و يا فيشهاي واريزي ثبت خواهد شد.
ستون ۴- در ين ستون وجوهات دريافتي از بابت تنخواه‌گردان ثبت مي‌‌گردد.
ستون ۵- مبالغ دريافتي از بابت فروش ثبت مي‌گردد.
ستون ۶- در اين ستون مبالغ دريافتي از بابت وديعه ثبت مي‌گردد.
ستون ۷- در اين ستون خسارات پرداختي نقدي ثبت مي‌گردد.
ستون ۸- مبالغ پرداختي به بانك در ارتباط با وجوه دريافتي از بابت قبوض و وديعه و مانده تنخواه در اين ستون ثبت مي گردد.
۷-۱- سند حسابداري
چون روزنامه حسابهاي عمومي بر اساس سند حسابداري تنظيم مي گرد بنابراين براي كليه عمليات مالي واحدها، از سند حسابداري بشرح ذيل استفاده مي‌گردد.
تاريخ سند بر حسب روز، ماه، سال نوشته مي‌شود.
شماره سند كه از ابتداي سال از يك شروع و بطورمسلسل ادامه خواهد يافت با استفاده از ستون شماره ۲ (شماره سند) دفتر روزنامه حسابهاي عمومي و در زمان ثبت سند در دفتر روزنامه تعيين و در محل مخصوص سند ثبت مي‌ گردد.

ستون ۱- در اين ستون شرح موارد بدهكار يا بستانكار كه گوياي عمليات انجام شده باشد ثبت مي‌گردد.
ستون ۲- چون ثبت دفاتر معيني از روي اسناد تنظيمي (ستونهي جزء بدهكار و بستانكار) مي‌باشد بنابراين شماره صفحه‌ايكه اقلام جزء بدهكار و يا بستانكار در آن ثبت گرديده در اين ستون ثبت مي‌گردد.
ستون ۳- در اين ستون شماره شناسايي ساير اشخاص ثبت مي‌گردد.
ستون ۴- اين ستون مخصوص شماره حساب بوده و با توجه به اينكه روش نگهداري حسابهاي واحد درماني بصورت دستي مي باشد لذا از اين ستون تا مكانيزه شدن حساب استفاده نخواهد شد.
ستون ۵- در اين ستون مبالغ جزء بدهكار ثبت خواهد شد.
ستون ۶- در اين ستون جمع مبلغ جزء بدهكار با توجه به سرفصل كل براي انتقال به ستون ۸ دفتر روزنامه حسابهاي عمومي ثبت خواهد شد.

ستون ۷- اين ستون نيز مخصوص شماره حساب بوده و با توجه به توضيح مندرج در ستون ۴ از اين ستون استفاده نخواهد شد.
ستون ۸- در اين ستون مبلغ جزء بستانكار ثبت خواهد شد.
ستون ۹- جمع مبالغ جزء بستانكار با توجه به سرفصل كل براي انتقال به ستون ۱۱ دفتر روزنامه حسابهاي عمومي در اين ستون ثبت خواهد شد.
تبصره: اسناد تنظيمي پس از امضاء صادر كنده و كنترل و امضاء آن توسط مسئول حسابداري جهت ثبت در دفتر روزنامه حسابهاي عمومي به متصدي ثبت ارائه خواهد شد.
نظر به اينكه ثبت دفتر روزنامه حسابهاي عمومي بر اساس اطلاعات سند حسابداري انجام مي گيرد بنابراين مي بايستي در تنظيم آن نهايت دقت مبذول گردد.
۸-۱- موازنه حساب
واحدهاي درماني موظفند در پايان ماه نسبت به تنظيم موازنه حساب دفتر معين و كل به شرح ذيل طبف فرم ۸ نمونه درمان اقدام و همراه نسخ اول دفتر روزنامه حسابهاي عممي به اداره كل امور مالي ارسال دارند.
ستون ۱- در اين ستون رديف حسابها ثبت مي‌شود.
ستون ۲- در اين ستون نام حساب بر حسب سرفصل كل و معين نوشته مي شود.
ستون ۳- در اين ستون مبلغ بدهكار دفتر معين و يا دفتر كل ماه مورد عمل ثبت مي‌گردد.
ستون ۴- در اين ستون مبلغ بستانكار دفتر معين و يا دفتر كل ماه مورد عمل ثبت مي‌شود.
ستون ۵- در اين ستون مبلغ بدهكار دفتر معين يا دفتر كل لغايت ماه مورد عمل ثبت مي‌شود.
ستون ۶- در اين ستون مبلغ بستانكار دفتر معين يا دفتر كل لغايت ماه مورد عمل ثبت مي شود.
ستون ۷- در اين ستون مانده بدهكار ستونهاي ۵ و۶ ثبت مي گردد.

ستون ۸- در اين ستون مانده بستانكار ستونهاي ۵ و۶ ثبت مي‌گردد.
توضيح : بديهي است جمع ستون ۳ با ستون ۴ و ستون ۵ با ستون ۶ و ستون ۷ با ستون ۸ با هم برابر خواهند بود.
۹-۱- دستور پرداخت
كليه پرداختهاي واحد درماني اعم از نقدي و ياچكي پس از تكميل مدارك و احراز صحت آن و تطبيق با ضوابط و مقررات پس از تنظيم دستور پرداخت نقدي و يا چكي قابل پرداخت خواهد بود.
دستور پرداخت به دو صورت نقدي (فرم نمونه شماره ۹) و يا چكي ( فرم نمونه شماره ۱۰) خواهد بود.
۱-۹-۱- دستور پرداخت نقدي
فرم مذكور براي كليه پرداختهايي كه از محل تنخواه‌گردان واگذاري و يا صندوق بصورت نقد انجام مي پذير مورد استفاده واقع گرديده و فرم مذكور پس از تكميل مي بايست به امضاء مسئولين مربوط برسد.
تبصره يك- شماره مندرج در دستور پرداخت نقدي همه ماهه از شماره يك شروع و بصورت مسلسل تا پايان ماه ادامه يافته و ابتداي ماه مجدداً از شماره يك شروع خواهد شد.
تبصره دو- پر فراژ دستور پرداخت به ميزان مبلغ پرداخت ضروري مي‌باشد.
۲-۹-۱- دستور پرداخت چكي
جهت كليه پرداختهايي كه از طريق بانك و با صدور چك پس از رسيدگيهاي اوليه و تكميل مدارك انجام مي‌گيرد از اين فرم استفاده مي‌شود.

تبصره يك- شماره مندرج در دستور پرداخت چكي از ابتداي سال مالي از شماره يك شروع و بطور مسلسل تا پايان سال ادامه خواهد يافت.
تبصره دو- پرفراژ فرم مذكور به ميزان مبلغ پرداخت ضروري مي‌باشد.
۱۰-۱- برگه دريافت وديعه
اين برگه به شكل ضميمه اين دستورالعمل در سه نسخه برنگهاي مختلف بوده كه داراي شماره مسلسل مي‌باشد كه نسخه اول مخصوص متصدي و نسخه دوم مخصوص واحد دفترداري حسابداري و نسخه سوم مخصوص بيمار (بعنوان رسيد وجه) مي‌باشد.
در بالاي برگ دريافت وديعه تاريخ و نام بيمار ثبت مي‌گردد.
در ستون شرح موضوع وجه دريافتي به اختصار ثبت و در ستون مبلغ ميزان وجه دريافتي به عدد ثبت و در پايين فرم علاوه بر ثبت مجدد ارقام به عدد، با حروف نيز منعكس گردد.
برگه دريافت وديعه به امضاء و مهر متصدي صندوق قابل اعتبار مي‌باشد.
۱۱-۱- برگه رسيد انبار
جهت كليه مواد و اجناسي كه مصرف تدريجي داشته و بنحوي وارد انبار مي شود از فرم شماره ۱۲ درمان استفاده مي‌گردد.
۱۲-۱- حواله انبار
براي خروج كليه مواد و اجناس از انبار از فرم حواله‌هاي انتقالي و مصرف طبق نمونه‌هاي ۱۲ و۱۷ درمان برحسب مورد استفاده خواهد شد.
۱۳-۱- صورت آمار داروي مصرفي روازنه (نمونه شماره ۱۴ درمان)
اين فرم صرفاً جهت استفاده داروخانه به منظور ثبت داروهاي مصرفي روزانه مي باشد.
۱۴-۱- فرم آمار مصرف ماهيانه (نمونه شماره ۱۵ درمان)

كليه مصارف اعم از داروخانه واجناس انبارها از طريق حواله‌هاي مصرفي و فرم آمار روزانه در اين فرم بطور خلاصه ثبت مي‌شود.
۱۵-۱- فرم صورت مجلس موارد اختلاف اجناس تحويلي با حواله (نمونه شماره ۱۶ درمان)
از اين فرم به هنگام عدم انطباق مقدار اجناس تحويلي با حواله‌هاي صادره استفاده مي گردد.

فصل دوم

طبقه بندي حسابها
كليه حسابهاي مورد استفاده در ارتباط با درمان به ۸ گروه و به شرح زير طبقه‌بندي شده است.
۱- گروه ذخائر
۲- گروه اموال غيرمنقول و منقول و امتيازات
۳- گروه اشخاص
۴-گروه وجوه
۵- گروه درآمدها
۶- گروه هزينه‌ها
۷- گروه روابط
۸- گروه حسابهاي انتظامي
هر گروه از طبقه بندي فوق در برگيرنده يك يا چند سرفصل دفتر كل و هر سرفصل كل داراي حسابهاي فرعي به تعداد مورد نياز خواهد بود.
گروه يك دخائر
۱- ذخائر قانوني
۱-۱- ذخيره قبل از اجراي قانون الزام
۲-۱- ذخيره درمان
۲- ذخائر استهلاك
۱-۲- ذخيره استهلاك اموال غيرمنقول درماني
۲-۲- ذخيره استهلاك اثاثيه داراي و لوازم طبي
۳-۲- ذخيره استهلاك وسائط نقليه

۳- ساير ذخائر
۱-۳- ذخيره مطالبات مشكوك الوصول

گروه اموال غيرمنقول و منقول و امتيازات
۱- اموال غيرمنقول
۱-۱- زمين
۲-۱- ساختمان در جريان ساخت درماني
۳-۱- ساختمانهاي اداري
۲- اموال منقول
۱-۲- لوازم پزشكي
۲-۲- اثاثيه و لوازم اداري
۳-۲- وسائط نقليه
۳- موجوديهاي جنسي
۱-۳- انبار ملزومات پزشكي
۲-۳-انبار ملزومات اداري
۳-۳-انبار داروئي
۴-۳- انبار مواد مصرفي و خوراكي
۴- امتيازات
۱-۴- امتياز آب
۲-۴-امتياز برق
۳-۴- امتياز تلفن
۴-۴- امتياز گاز
۵-۴- ساير امتيازات
گروه اشخاص
۱- جاري اشخاص
۱-۱- وزارت دارائي
۲-۱- صندوق بازنشستگي
۳-۱- شركت تعاوني
۴-۱- صندوق كارگشائي (وام كاركنان)
۵-۱- حق اشتراك (صندوق كارگشائي)

۶-۱- وام مسكن كاركنان
۷-۱- جريمه غيبت
۸-۱- وزارت بهداشت، درمان آموزش پزشكي
۹-۱- سازمان تامين اجتماعي (حق بيمه وصولي از كاركنان)
۱۰-۱- علي الحساب دريافتي از بيماران غيربيمه‌اي
۱۱-۱- ساير اشخاص
گروه وجوه
۱- صندوق
۱-۱- صندوق
۲- تنخواه گردان
۱-۲- تنخواه گردان كارپردازي
۲-۲- ساير تنخواه گردانها
۳- بانكها
۱-۳- بانك درآمد
۲-۳- بانك پرداخت هزينه‌هاي پرسنلي واداري
۳-۳- بانك تعهدات
۴-۳- وجوه بين راه بانك درآمد
۵-۳- وجوه بين راه بانك پرداخت
۴- انتقال وجوه
۱-۴- وجوه انتقالي از مركز به اداره كل تامين اجتماعي بابت درمان
۲-۴- وجوه انتقالي از مركز به واحد درماني بابت درمان
۳-۴- وجوه انتقالي از اداره كل تامين اجتماعي استان به واحد درماني بابت درمان
۴-۴- وجوه انتقالي از واحد درماني به مركز
گروه درآمد
۱- درآمد حاصله از ارائه خدمات درماني به غير بيمه‌شدگان
۱-۱- درآمد حاصل از درمان غيربيمه شده سرپائي (فروش قبوض)
۲-۱- درآمد حاصل از درمان غيربيمه شده بستري
درآمد حاصل از موسسات طرف قرارداد
۱-۲- درآمد حاصل از موسسات طرف قرارداد
۳- درآمد حاصل از كمك و هدايا
۱-۲- درآمد حاصل از كمك و هدايا
۴- ساير درآمدها
۱-۴- ساير درآمدها
گروه هزينه

۱- بخش درمان مستقيم واحدهاي درماني تحت مالكيت و استيجاري
۱-۱- حساب هزينه‌هاي پرسنلي
۱-۱-۱- حقوق كاركنان رسمي
۲-۱-۱- حق الزحمه كاركنان موقت موضوع ماده ۴ آئين نامه
۳-۱-۱- تفاوت تطبيق حقوق
۴-۱-۱- فوق العاده شغل
۵-۱-۱- تفاوت تطبيق فوق العاده شغل
۶-۱-۱- اياب و ذهاب
۷-۱-۱-حق التضمين و كسر صندوق
۸-۱-۱- خارج از مركز، بدي آب و هوا، سختي معيشت و تسهيلات زندگي
۹-۱-۱- اضافه كار
۱۰-۱-۱- فوق العاده كشيك و ايام تعطيل
۱۱-۱-۱- پاداش و عيدي كاركنان
۱۲-۱-۱- كمكهاي غير نقدي
۱۳-۱-۱- حق بيمه كاركنان سهم سازمان
۱۴-۱-۱- كمك عائله مندي
۱۵-۱-۱- ۵/۸% بازنشستگي سهم سازمان
۱۶-۱-۱- ساير كمكها
۱۷-۱-۱- حق تاهل
۱۸-۱-۱- طرح پركيس
۱۹-۱-۱- طرح خودكفائي
۲-۱- هزينه‌هاي اداري و عمومي واحدهاي درماني و خوراك
۱-۲-۱- خوراك
۲-۲-۱- شير و مواد آشاميدني
۳-۲-۱- لنژ
۴-۲-۱- تنظيمات و شستشوي لنژ
۵-۲-۱- ملبوس خدمتگزاران
۶-۲-۱ اثاثيه خريداري شده كمتر از ۵۰۰۰۰ ريال

۷-۲-۱- حق الزحمه و حق المشاوره
۸-۲-۱- نگهداري و تعميرات وسائط نقليه
۹-۲-۱- نگهداري و تعميرات ساختمان جزئي
۱۰-۲-۱- نگهداري و تعميرات اموال منقول و وسائل پزشكي
۱۱-۲-۱- باغباني و نگهداري فضاي سبز ز
۱۲-۲-۱- حق بيمه اموال منتقول
۱۳-۲-۱- حق بيمه اموال غيرمنقول
۱۴-۲-۱-حق بيمه وسائط نقليه
۱۵-۲-۱- هزينه سفر و فوق العاده روزانه و فوق العاده انتقال
۱۶-۲-۱-كرايه وسائط نقليه
۱۷-۲-۱- هزينه حمل و نقل اشيا و اثاثيه
۱۸-۲-۱- پست
۱۹-۲-۱- تلگراف
۲۰-۲-۱- تلفن
۲۱-۲-۱- سوخت (نفت و گاز و گازوئيل)
۲۲-۲-۱- برق
۲۳-۲-۱- آب و يخ
۲۴-۲-۱- بنزين و روغن وسائط نقليه
۲۵۸-۲-۱- اجازه ابنيه و اراضي
۲۶-۲-۱- اجازه ماشين آلات و وسايل كار
۲۷-۲-۱- چاپ و مطبوعات و صحافي ليستها
۲۸-۲-۱- نشريات اختصاصي
۲۹-۲-۱- خريد كتاب و مجله و روزنامه
۳۰-۲-۱- تبليغات و درج آگهي
۳۱-۲-۱- پذيرايي و چراغاني
۳۲-۲-۱-مطالعه و تحقيق و بررسي
۳۳-۲-۱- هزينه ثبت اسناد رسمي
۳۴-۲-۱- هزينه بانكي

۳۵-۲-۱- هزينه مددكاري اجتماعي
۳۶-۲-۱- كمك هزينه تحصيلي
۳۷-۲-۱- حق التدريس و ساير هزينه‌هاي آموزشي
۳۸-۲-۱- هزينه مطالبات مشكوك الوصول
۳۹-۲-۱ ساير هزينه‌هاي متفرقه و پيش‌بيني شده
۴۰-۲-۱- ساير مواد وكالاهاي مصرف شدني
۴۱-۲-۱- هزينه نگهداري و تعميرات اساسي تاسيسات و ساختمان
۴۲-۲-۱- حق حضور كميسيونهاي پزشكي
۴۳-۲-۱- كفن و دفن
۴۴-۲-۱- هزينه سفر و اقامت همراه بيمار
۴۵-۲-۱- عوارض نوسازي واحدهاي درماني
۴۶-۲-۱ عوارض وسائط نقليه
۴۷-۲-۱- تعديل بهاء
۳-۱- هزينه‌هاي داروئي و پزشكي
۱-۳-۱- دارو
۲-۳-۱- خون
۳-۳-۱- اكسيژن
۴-۳-۱- فيلم راديولوژي
۵-۳-۱- لوازم مصرفي آزمايشگاهي
۲- بخش هزينه‌هاي درمان مستقيم بيمارستانهاي عمومي طرف قرارداد
۱-۲- هزينه درمان مستقيم بيمارستانهاي عمومي طرف قرارداد
۱-۱-۲- هزينه درمان مستقيم بيمارستانهاي عمومي طرف قرارداد
۳- بخش هزينه درمان غيرمستقيم طرف قرارداد
۱-۱-۳- ويزيت پزشكان عمومي
۲-۱-۳- ويزيت پزشكان متخصص
۳-۱-۳- داروخانه
۴-۱-۳- آزمايشگاه
۵-۱-۳- راديولوژي
۶-۱-۳- ارتوپدي
۷-۱-۳- بيمارستانهاي خصوصي
۸-۱-۳- پروتز
۹-۳-۱- اروتز
۴- بخش هزينه‌هاي درمان اورژانس

۱-۴- هزينه‌هاي درمان اورژانس
۱-۱-۴- هزينه‌ درمان اورژانس غيرمستقيم (خسارت متفرقه)
۲-۱-۴- هزينه درمان اورژانس مستقيم
گروه روابط
۱- تراز افتتاحيه
۱-۱- تراز افتتاحيه
۲- رابط
۱-۲- اعلاميه‌هاي صادره
۲-۲- حواله‌هاي صادره
۳-۲- اعلاميه‌هاي رسيده
۴-۲- حواله‌هاي رسيده
۵-۲- رابط اداره تمركز با واحدهاي درماني
۳- درآمد و هزينه نهايي درمان
۱-۳- در‌آمد و هزينه نهائي درماني
۴- تراز اختتاميه
۱-۴- تراز اختتاميه
گروه حسابهاي انتظامي و طرف حسابهاي انتظامي
۱- حسابهاي انتظامي
۱-۱- حسابهاي انتظامي
۲- طرف حساب انتظامي
۱-۲- طرف حساب انتظامي

فصل سوم
تشريح حسابها
گروه ۱- ذخائر
۱- ذخائر قانوني
اين سرفصل داراي ۲ حساب فرعي مي‌باشد
۱-۱- ذخيره قبل از اجراي قانون الزام
اين حساب طرف حساب كليه اقلام دارائي هاي خريداري شده و موجود واحدهاي درماني در پايان سال ۱۳۶۸ مي‌باشد كه به موجب اين دستورالعمل مي بايد به استناد اسناد و مدارد دفاتر مالي با احراز مراتب به قيمت واقعي و استاندارد جهت انعكاس در حسابهاي سازمان به حسابهاي سال ۱۳۶۹ واحدهاي درماني منتقل گردد.
۲-۱- ذخيره درمان

با توجه به ماده ۲۶ قانون الزام جهت اجراي مفاد ماده ۲ قانون الزام و ساخت و تجهيز و توسعه بيمارستانها و درمانگاهها و خريد زمين مورد نياز براي ساخت بيمارستانهاي و درمانگاهها همه ساله مانده حساب درآمد حاصله از درمان غيربيمه شدگان و همچنين مانده حساب سهم درمان مصوب و مابه التفاوت سهم درمان مصوب و سهم درمان به ميزان وصولي در پايان هر سال مالي در اين حساب منظور مي‌گردد.
تبصره يك : اين حساب مخصوص اداره تمركز حسابها و تراز نامه بوده و در موقع تنظيم ترازنامه ميزان ذخيره فوق را محاسبه و به حسابها منظور مي‌نمايد و واحدهاي درماني از بابت اين حساب عملياتي انجام نخواهند داد.
۲- ذخائر استهلاك
اين سرفصل كل شامل ۳ حساب فرعي است كه تماماً مربوط به اداره تمركز حسابها و ترازنامه مي‌باشد بنابراين واحدهاي درماني از بابت اين حسابها، عملياتي انجام نخواهد داد.
۱-۲- ذخيره استهلاك اموال غيرمنقول درماني
نظر به اينكه اموال غيرمنقول درماني تحت مالكيت سازمان كلاً در حسابهاي سازمان منعكس بوده و ذخيره مربوط نيز همه ساله در تراز نامه سازمان منظور گرديده لذا اداره تمركز حسابها طبق رويه معمول اقدام خواهد نمود.
۲-۲- ذخيره استهلاك اثاثيه اداري و لوازم پزشكي
عمليات اين حساب نيز منحصراً توسط اداره تمركز حسابها و و ترازنامه انجام گرفته و همه ساله معادل ۱۵% در سال آخر ۱۰% از بهاء تمام شده اثاثيه و لوازم پزشكي مستهلك نشده كه به ترتيب سالهاي خريد توسط هر واحد رديف خواهد شد به شرح زير محاسبه و به حساب مربوطه منظور خواهد شد.
۱-۲-۲- جهت اثاثيه موجود لغايت سال ۶۲ به ميزان ۱۰۰% ذخيره قبل از اجراي قانون الزام بدهكار و حساب ذخيره استهلاك بستانكار
۲-۲-۲- جهت اثاثيه هاي موجود بعد از سال ۶۲ لغايت سال ۶۸ به نسبت سنوات و با توجه به نرخ استهلاك حساب ذخيره قبل از اجراي قانون الزام بدهكار و حساب ذخيره استهلاك بستانكار مي‌گردد.
۳-۲-۲- جهت اثاثيه‌هاي موجود بعد از سال ۶۲ لغايت سال ۶۸ به نسبت سنوات و با توجه به نرخ استهلاك حساب ذخيره قبل از اجراي قانون الزام بدهكار و حساب ذخيره استهلاك بستانكار مي‌گردد.
۳-۲-۲- جهت اثاثيه هاي خريداري شده در سال ۶۹ حساب هزينه استهلاك اثاثيه اداري و لوازم پزشكي به نرخ ۱۵% بدهكار و حساب ذخيره استهلاك بستانكار مي‌شود.
۳-۲- ذخيره استهلاك وسائط نقليه
با توجه به اينكه محاسبه ذخيره استهلاك از وظايف اداره تمركز حسابها و ترازنامه مي باشد از بابت محاسبه اين حساب نيز واحدها هيچ گونه عملياتي نداشته واداره تمركز حسابها و ترازنامه همه ساله معادل ۲۵% از بهاء تمام شده وسائط نقليه مستهلك نشده مندرج در حساب وسائط نقليه را كه به ترتيب سالهاي خريد رديف خواهد شد به شرح ذيل محاسبه و به حسابهاي مربوطه منظور خواهد گرديد.

۱-۳-۲- جهت وسائط نقليه موجود لغايت سال ۶۵ به ميزان ۱۰۰% ذخيره قبل از اجراي قانون الزام بدهكار و حساب ذخيره استهلاك وسائط نقليه بستانكار مي گردد.
۲-۳-۲- جهت وسائط نقليه خريداري شده بعد از سال ۶۵ لغايت سال ۶۸ به نسبت سنوات خريد حساب ذخيره قبل از اجراي قانون الزام بدهكار و حساب ذخيره استهلاك بستانكار مي‌ گردد.
۳-۳-۲- جهت وسائط نقليه خريداري شده در سال ۶۹ حساب هزينه استهلاك وسائط نقليه با نرخ ۲۵% بدهكار و حساب ذخيره استهلاك وسائط نقليه بستانكار مي گردد.

۴-۲- ساير ذخائر
اين سرفصل كل داراي يك حساب فرعي و منحصراً مخصوص اداره تمركز حسابها و ترازنامه بوده و واحدها هيچ گونه عملياتي از اين بابت در حسابهاي خود نخواهندداشت.
۱-۴-۲- حساب ذخيره مطالبات مشكوك الوصول
با توجه به ماده ۱۲۵آئين نامه امور مالي سازمان به هنگام تنظيم ترازنامه ساليانه بنا به تشخيص هيئت مديره سازمان تا حداكثر ۱۰% كل بدهكاران (در مورد بدهي غير حق بيمه و خسارات) بعنوان مطالبات مشكوك الوصول ذخيره شده و به منظور تامين بدهي‌هاي لا وصول مورد استفاه قرار خواهد گرفت.
گروه ۲- گروه اموال غيرمنقول- منقول- امتيازات
۱- اموال غير منقول
اين سرفصل كل داراي ۳ حساب فرعي و به شرح ذيل مي باشد.
۱-۱- زمين- بهاي زمينهايي كه توسط واحد خريداري و پرداخت مي گردد در اين حساب منظور مي گردد.
۲-۱- ساختمانهاي در جراين ساخت درماني – كليه وجوهي كه بابت صورت وضعيتهاي ساختماني و طبق قرارداد تنظيمي به پيمانكار سازنده ساختماني پرداخت مي گردد و يا هزينه‌هايي كه براي ساختمانهاي در دست ساخت راساً انجام مي شود در اين حساب منظور خواهد شد.
۳-۱- ساختمانهاي درماني- مبالغ پدراخت شده براي خريد و يا ايجاد ساختمان در شرايطي كه تحويل سازمان شده باشد در اين حساب ثبت خواهد شد.

در مورد ساختمانهاي آماده كه خريداري مي شود بايستي سعي شود حتي الامكان قيمت زمين و ساختمان از هم جدا شده و هر يك در حسابهاي مربوط به خود عمل گردد و چنانچه تفكيك قيمت زمين از ساختمان مقدر نباشد بهاي خريد عرضه و اعيان به طور يكجا حساب ساختمان منظور تا با اخذ موافقت و از طريق ارزيابي كارشناس رسمي اقدام به تفكيك شود.