پیشگفتار

واحد کارآموزی در دانشگاه از واحدهای مهم و عملی است که باید توسط دانشجویان در آخرین ترم تحصیل گذرانده شود..مهم بودن این واحد از آنجا مشخص می شود که دانشجو برای اولین بار معلومات و محفوضات تئوری خود را بصورت عملی به کار میگیرد.
از آنجایی که دانشجودر بکار گیری درسهای نظری در عمل با مشکلات فراوانی مواجه است به همین منظور دانشگاه سه واحد کار آموزی را برای دانشجویان در نظر گرفته تا معلومات خود را در یک سازمان رسمی بطور عملی به کار گیرند و از این بکار گیری معلومات، بتوانند زمانی که جذب بازار کار شدند استفاده بهینه نمایند.
اصول حسابداری فن تطبيق تجميع و تلفيق اصول و موازين حسابداری با قانون و مقررات مربوط بيان گرديده است لذا اين آميختگی و تشکيل در اصول و روشهای حسابداری وقانون و مقررات موضوع از لحاظ سياسی، اجتماعی واقتصادی در الفصول برنامه ريزی و مديريت در معنای جامع آن اهداف و مباحثی را ايجاب می نمايد. کلمات و اصلاحات در فن حسابداری همانند ساير علوم وفنون ديگر معنی ومفهوم خاص خود را دارند معامله در فرهنگ فارسی به معنی داد و ستد و خريد و فروش است. ودر اصلاح حقوقی يک نوع ايجاب و قبول است. درصورتيکه در اصلاح حسابداری معامله به نوع به نوع فعاليت اطلاق ميگرددکه دارای آثار مالی بوده و اين آثار مالی تغيير در اقلام ترازنامه را موجب ميگردد. استخدام يک نفر به عنوان کارمند از لحاظ حسابداری صرفا فعاليت مالی محسوب نمي گردد ولی پرداخت حقوق و يا دستمزد مستخدمين در ازای ارائه کار و يا خدمت يک فعاليت مالی است که در نتيجه باعث تقليل درنقدينگی و افزايش هزينه خواهد شد. بنا براين چندين فعاليت مالی ( نه هر نوع فعاليت مالی ) که موجب تغيير در يکی از از اقلام ترازنامه گردد در اصلاح حسابداری معامله ناميده می شود در تعريف حسابداری گفته شده است که حسابداری عبارت است از فن ثبت، طبقه بندي تجزيه وتحليل و تفسير رويدادههای مالی يک موسسه در يک دوره مالی در قالب ارقام پول رايج هر کشور (روش تجزيه وتحليل و تفسير رويدادههای مالی يک موسسه در يک دوره مالی در قالب ارقام پول ا ستقراری) در تعريف معتبر ديگری بيان شده که حسابداری عبارت است از فرآيند شناسايي، اندازه گيري، ثبت وطبقه بندی اطلاعات مالی به منظور فراهم نمودن امکانات قضاوت آگاهانه و تصميمات منطق توسط استفاده کنندگان اطلاعات مالی برای يک موسسه در هر دوره اي مالی ظاهرا به نظر می رسد.

چكيده
سيستم حسابداري نقش عمده و بزرگ در ادارة امور مؤسسات و راهنمايي مديران آنها و بسياري ديگر از مردمي كه با مسائل اقتصادي يك اجتماع در تماس هستند بعهده دارد ، يك سيستم حسابداري فارغ از اندازه و نوع آن مانند هر سيستم ديگر از مجموعه اي از عوامل كه نظام ارتباطي مشخص دارند تشكيل مي شود . مهمترين عامل و يا در واقع عامل مسلط در هر سيستم حسابداري نيروي انساني شاغل در آن است كه يك سيستم را موفق يا نا موفق مي كند . اين نيروي انساني شاغل در سيستمهاي حسابداري دستگاهها ي مختلف و يا به عبارت ديگر حسابداران در معناي عام علاوه بر درستكاري ، امانت و پشتكار بايد از تخصص مهارت وتجربه لازم براي پرداختن به كار حسابداري بر حسب سطح شغل ، وظايف و مسئوليت ها ونوع عمليات مؤسسه برخوردار باشند . مهمترين عملكرد يا وظيفه يك سيستم حسابداري عملكرد اطلاعاتي است و هر سيستم حسابداري بايد اطلاعات موجود درباره معاملات عمليات مالي ورويدادهاي دارائي اثر مالي بر يك مؤسسه را گرد آوري نمايد، ثبت كند ودر گروه هاي همگن طبقه بندي كند وبالاخره گزارشهاي را فراهم كند كه تصميم گيرندگان مختلف درباره يك مؤسسه يا سازمان بتوانند بر مبناي آن آگاهانه تصميم بگيرند. (مرادزاده فرد، مهدي (۱۳۸۸))
اگر اطلاعاتي كه در جريان فعاليت ها ي يك سازمان فراهم مي آيد به شكل مطلوب ارائه شود براي تصميم گيري هاي مختلف فايده چنداني ندارد . بنابراين تصميماتي كه توسط اداره كنندگان يك سازمان و يا توسط اشخاص ذيحق و ذينفع درباره يك مؤسسه گرفته مي شود بسيار متنوع و متعدد است . مديران در سازمان در پي آن هستند كه با حداقل امكانات، حداكثر استفاده و مطلوبيت را از آن سازمان خود نمايند. يكي از ابعاد بسيار مهم يك سازمان در حال حاضر شيوه بكارگيري از دارائيهاي موسسه است و همچنين مي‎دانيم كه قسمت عمده‎اي از دارائيهاي موسسات در موجوديهاي انبار آن نهفته و انباشته شده است و مديريتهاي مالي، تداركات و انبار در پي آن هستند تا بهترين تركيبي كه متضمن حداكثر سود يا حداقل هزينه براي موسسه باشد را معين بنمايند. سازمانها به علت عدم دسترسي به اطلاعات درست و به موقع از ميزان و نوع موجودي‎هاي انبار قادر به تهيه و تدارك مايحتاج با صرفه كامل نيستند و آنگاه دچار مشكلاتي در اين زمينه خواهند شد. و در جستجوي متخصصان انبارداري نيز غالباً به افراد بدون آمادگي و معلومات برخورد مي‎نمايند و چون تكامل در اين زمينه بدون كاربرد روشهاي نوين و فنون پيشرفته علمي نخواهد بود لزوم اين افراد مطلع و حرفه‎اي هر چه بيشتر از پيش مشهود مي‎شود. (همان منبع).
فصل اول

مقدمه، تاريخچه، تعاريف و حسابداری در سازمان صنعت، معدن و تجارت استان کردستان
مقدمه
سيستم حسابداري نقش عمده و بزرگ در ادارة امور مؤسسات و راهنمايي مديران آنها و بسياري ديگر از مردمي كه با مسائل اقتصادي يك اجتماع در تماس هستند بعهده دارد ، يك سيستم حسابداري فارغ از اندازه و نوع آن مانند هر سيستم ديگر از مجموعه اي از عوامل كه نظام ارتباطي مشخص دارند تشكيل مي شود . مهمترين عامل و يا در واقع عامل مسلط در هر سيستم حسابداري نيروي انساني شاغل در آن است كه يك سيستم را موفق يا نا موفق مي كند . اين نيروي انساني شاغل در سيستمهاي حسابداري دستگاهها ي مختلف و يا به عبارت ديگر حسابداران در معناي عام علاوه بر درستكاري ، امانت و پشتكار بايد از تخصص مهارت وتجربه لازم براي پرداختن به كار حسابداري بر حسب سطح شغل ، وظايف و مسئوليت ها ونوع عمليات مؤسسه برخوردار باشند . مهمترين عملكرد يا وظيفه يك سيستم حسابداري عملكرد اطلاعاتي است و هر سيستم حسابداري بايد اطلاعات موجود درباره معاملات عمليات مالي ورويدادهاي دارائي اثر مالي بر يك مؤسسه را گرد آوري نمايد، ثبت كند ودر گروه هاي همگن طبقه بندي كند وبالاخره گزارشهاي را فراهم كند كه تصميم گيرندگان مختلف درباره يك مؤسسه يا سازمان بتوانند بر مبناي آن آگاهانه تصميم بگيرند .
اگر اطلاعاتي كه در جريان فعاليت ها ي يك سازمان فراهم مي آيد به شكل مطلوب ارائه شود براي تصميم گيري هاي مختلف فايده چنداني ندارد . بنابراين تصميماتي كه توسط اداره كنندگان يك سازمان و يا توسط اشخاص ذيحق و ذينفع درباره يك مؤسسه گرفته مي شود بسيار متنوع و متعدد است . مديران در سازمان در پي آن هستند كه با حداقل امكانات، حداكثر استفاده و مطلوبيت را از آن سازمان خود نمايند. يكي از ابعاد بسيار مهم يك سازمان در حال حاضر شيوه بكارگيري از دارائيهاي موسسه است و همچنين مي‎دانيم كه قسمت عمده‎اي از دارائيهاي موسسات در موجوديهاي انبار آن نهفته و انباشته شده است و مديريتهاي مالي، تداركات و انبار در پي آن هستند تا بهترين تركيبي كه متضمن حداكثر سود يا حداقل هزينه براي موسسه باشد را معين بنمايند. سازمانها به علت عدم دسترسي به اطلاعات درست و به موقع از ميزان و نوع موجودي‎هاي انبار قادر به تهيه و تدارك مايحتاج با صرفه كامل نيستند و آنگاه دچار مشكلاتي در اين زمينه خواهند شد. و در جستجوي متخصصان انبارداري نيز غالباً به افراد بدون آمادگي و معلومات برخورد مي‎نمايند و چون تكامل در اين زمينه بدون كاربرد روشهاي نوين و فنون پيشرفته علمي نخواهد بود لزوم اين افراد مطلع و حرفه‎اي هر چه بيشتر از پيش مشهود مي‎شود.
تاريخچه سازمان صنعت، معدن و تجارت استان کردستان
سازمان بازرگاني استان كردستان درسال ۱۳۵۴تحت عنوان اداره مستقل بازرگاني سنندج و با حدود ۱۰نفر پرسنل تاسيس شد لذا ميتوان گفت در مدت باقي مانده تا پيروزي انقلاب نقش چنداني در تنظيم امور بازرگاني استان نداشته است.
در بعد از پيروزي انقلاب و در جهت ارائه خدمات مناسب تر بويژه بدليل مسائل اقتصادي بعد از انقلاب اسلامي ايران بازرگاني استان با ارائه برنامه لازم جهت افزايش نيرو و توسعه خدمات به شهرستانهاي تابعه اقدام به جذب نيرو و تاسيس نمايندگي ها در مراكز فرمانداريهاي تابعه نموده است . در همين راستا با تاسيس ادارات بازرگاني در شهرستانهاي تابعه مريوان، بانه، سقز، بيجار، قروه، در طول سالهاي ۱۳۷۰لغايت ۱۳۷۴توانسته است خدمات مناسبي به شهروندان ارائه نمايد . اين رشد با ادغام اداره كل بازرگاني وقت با اداره كل نظارت و بازرسي در سال ۱۳۸۱ ادامه داشته و با اين ادغام ضمن تجميع وظايف با افزايش امكانات خدمت دهي بيشتر فراهم شد.
اهداف سازمان صنعت، معدن و تجارت استان کردستان
عمده اقدامات سازمان بازرگاني در راستاي بهينه سازي نيرو و اصلاح ساختار به منظور سرعت بخشي به ارائه خدمات بهتر به شهروندان را ميتوان بر اساس محورهاي ذيل برشمرد:
تاسيس ادارت بازرگاني در شهرستانهاي جديد التاسيس استان
ايجاد نمايندگي ها در برخي از شهرستانها تابعه
افزيش و جذب نيرو كارشناس
كيفي نمودن نيروها
بر گزاري دوره هاي اموزشي عمومي و تخصصي جهت كاركنان
اتوماسيون اداري
افزايش امور رفاهي كاركنان
بهينه سازي ساختمان و امكانات و فضاي اداري
استقرار نظام مديريت كيفيت در سازمان و اخذ گواهي ايزو ۹۰۰۱
ساماندهي اتحاديه ها، مجامع و واحد هاي صنفي در سطح استان
ايجاد مركز خدمات صادرات در سازمان
ايجاد بانك اطلاعات واحد هاي صنفي در سايت اصناف
ساماندهي شركتهاي پخش استان
ساماندهي توزيع شير يارانه اي، و كالاهاي كالا برگ
بروز رساني پرداخت جوائز صادراتي استان
انجام امور ثبت سفارش كالا در مركز استان
به روز رساني رسيدگي به شكايات مردمي
رسيدگي به شكايات رسيده تلفني و حضوري در حداقل زمان ممكن
برپائي نمايشگاه هاي عرضه مستقيم كالا در دو مقطع در سال
برپائي نمايشگاه هاي تخصصي با هدف صادرات در استان
برپائي نمايشگاه هاي تخصصي در خارج از كشور
اعزام و پذيرش هيئت هاي تجاري و بازاريابي
آموزش تجار، اصناف، بازرگانان و افراد مرتبط با امر تجارت
ايجاد و تقويت خوشه هاي صادراتگرا
توسعه تجارت الكترونيك

حسابداری در سازمان صنعت، معدن و تجارت استان كردستان
برای ثبت های حسابداری که مراحل اولیه حسابداری است نیاز به صدور برگه دفتر روزنامه و دفتر کل ودفتر معین است و برای موازنه حسابهای دفتر معین عین همانند دفتر کل است در اینجا کافی است که بایستی عملیات حسابهای فرعی هر حساب اصلی با جمع آن حساب در دفتر کل برابری نمایدو مراحل انجام هزینه در سازمان صنعت، معدن و تجارت استان كردستان می باشد.
تامین اعتبار و ذخیره تآمین اعتباربه میزان تنخواه گردان پرداخت وحساب اسناد وصولی عامل ذیحساب به میزان کل سند هزینه می باشد.یکی از مهمترین و اساسی ترین مراحل حسابداری تهیه و تنظیم گزارشات مالی می باشد که در پایان دوره مالی به وسیله واحد حسابداری تهیه و جهت آگاهی مدیران و عامه مردم از چگونگی فعالیتهای انجام شده در سازمان صنعت، معدن و تجارت استان كردستان به موجب قانون منتشر میگردد.

تعريف حسابرسي :
حسابرسي عبارت است بازرسي جستجو گرانه اسناد و مدارك حسابداري و ساير شواهد حسابرسان از راه كسب آگاهي از سيستم كنترل داخلي ، بازرسي مدارك ، مشاهده دارائيها پرسش و پاسخ از منابع داخل و خارج شركت و اجراي ساير روشهاي رسيدگي شواهد لازم و مورد نياز را در اختيار درخواست كنند ، قرار مي دهند . حسابرسي وظيفه اعتبار دهي را بر عهده دارد. هدف از حسابرسي اظهار نظر درباره تعيين مطلوبيت ارائه صورتهاي مالي است . اين شركت در ارتباط با حسابرسي اطلاعات زير را در اختيار مردم قرار مي دهد.
 انجام انواع خدمات حسابرسي شامل حسابرسي صورتهاي مالي ، حسابرسي داخلي ، بررسي اجمالي صورتهاي مالي ، حسابرسي عملياتي و اجراي روشهاي توافقي طبق استانداردهاي پذيرفته شده حسابداري و حسابرسي .
 ارائه گزارشهاي حسابرسي مورد نياز بانكها جهت اعطاي تسهيلات .
 انجام بازرس قانوني شركتها .
انواع حسابرسي: ۱ . حسابرسي مالي ۲ . حسابرسي رعايت ۳ . حسابرسي عملياتي.
حسابرسي مالي : بررسي جستجو گرانه اسناد و مدارك پشتوانه صورتهاي مالي و تطبيق آن با اصول پذيرفته شده حسابداري و گزارش يافته ها به افراد ذينفع از قبيل : سرمايه گذاران ، اعتباردهند گان ، مديريت ، عرضه كنندگان مواد اوليه و كالا ، كاركنان ، دولت و ……
حسابرسي رعايت : بررسي جستجو گرانه اسناد ومدارك مربوط به بخشنامه ها ، آيين نامه ها، دستورالعملها و تطبيق آن با قوانين و مقررات و گزارش آن به افراد ذينفع .
حسابرسي عملياتي :‌ عبارت است از بررسي قسمتهاي خاصي از سازمان به منظورسنجش نحوه عمل آنهاست يابه عبارتي حسابرسي عملياتي عبارت است ازبررسي صرفه اقتصادي ، اثربخشي و كارآيي مي باشد .
جدول۲-۱) سیر تکاملی حسابرسی

موافقتنامه حسابرسي :
قراردادي است كتبي كه روابط قراردادي بين حسابرس و صاحبكار درآن آورده مي شود. حدود خدمات حرفه اي كه بايد ارائه شود ، تاريخهاي مورد انتظار براي تكميل رسيدگيها و مبناي محاسبه حق الزحمه حسابرسي بطور متداول در موافقتنامه حسابرسي مطرح مي شود.

واحد حسابرسي داخلي :
كميته حسابرسي ومدير حسابرسي داخلي بايد دسترسي نامحدودي به يكديگر داشته باشند. كميته بايد در گزينش، ارتقاء و بركناري مدير حسابرسي مشاركت نمايد و به تعيين صلاحيتها، سلسله مراتب گزارشگري، برقراري تماسهاي لازم و حقوق ومزاياي وي كمك نمايد. كميته حسابرسي همچنين بايد درتوسعه اهداف و رسالت واحد حسابرسي داخلي دخالت نمايد، تا مطمئن شود كه اين واحد نقش نظارتي خود را به نحو صحيح اعمال مي كند. كميته بايد خود را در مورد نتايج و عمليات واحد حسابرسي داخلي و پاسخ مديريت به توصيه هاي آن در مورد كنترلهاي داخلي و رعايت به روز نمايد. بيطرفي واستقلال قضاوتهاي واحد حسابرسي داخلي بايد بطور دوره اي ارزيابي گردد. كميته بايد اطمينان حاصل كند كه درگيري واحد حسابرسي داخلي در فرايند گزارشگري مالي مناسب است. كميته بايد سوال كند كه آيا رويه‌هاي واحد حسابرسي داخلي با استانداردهاي حسابرسان داخلي (IIA) منطبق است. استانداردهاي مزبور همچنين توصيه ميكند كه واحد حسابرسي داخلي هر سه سال يكبار مورد بررسي كيفي خارجي قرار گيرد. كميته بايد نتايج چنين بررسيهايي را در ارزيابي عملكرد واحد حسابرسي داخلي مورد توجه قرار دهد . تشخيص اهميت نقش حسابرسي داخلي و تغيير فعاليتهايش در محيط تجاري امروز بايد مورد توجه كميته قرار گيرد . كميته همچنين بايد موارد زير را در نظارت بر كاركرد حسابرسي داخلي مورد ملاحظه قرار دهد :
چگونه واحد حسابرسي داخلي به بهترين شكل ميتواند براي واحد تجاري ارزش افزوده ايجاد نمايد ؟
آيا شركت به طور اثربخشي از واحد حسابرسي داخلي براي شناسايي، كنترل و ارزيابي پاسخگويي مديريت نسبت به ريسكهاي فناوري ، استراتژي ، حفاظتي و ريسكهاي تجاري استفاده ميكند ؟
 آيا واحد حسابرسي داخلي فرايند بهبود مستمر و بهترين تجربيات عملي را بكار مي‌گيرد؟
 آيا حسابرسي داخلي زمينه آموزش و ساخت رهبران آتي سازمان را فراهم مي‌كند؟
 آيا واحد حسابرسي داخلي منابع و تجربه مناسبي براي ايفاي رضايتبخش مسئوليتهايش دارد؟
آيا اهداف شركت در ايفاي وظيفه حسابرسي داخلي از طريق واحد حسابرسي داخلي قابل تامين است يا نياز به استفاده از خدمات بيروني وجود دارد ؟
كميته روبان آبي معتقد است كه اگرچه حسابرسان داخلي در موقعيت منحصر بفردي در استخدام مديريت اند ، معهذا انتظار ميرود كه آنان رفتار مديريت را بررسي نمايند . كميته روبان آبي كميته حسابرسي را تشويق مي كند تا مكانيزمي براي سهولت دريافت اطلاعات محرمانه از حسابرسي داخلي برقرار كند. به عبارتي براي بهبود اثربخشي هر دو “ ارتباطات مستقل و جريان اطلاعاتي بين كميته حسابرسي و حسابرسان داخلي بايد برقرار گردد “‌.
حسابرسان مستقل :
انتخاب و ارزيابي مؤسسه حسابرسي مستقل، مسئوليت مهم كميته حسابرسي در رابطه با مديريت است. براي تاكيد اين مفهوم، كميته روبان آبي توصيه ميكند كه الزاماتي مقرر شود كه براساس آن، حسابرسي مستقل نهايتا“ در مقابل هيات مديره و كميته حسابرسي پاسخگو باشد. كميته حسابرسي به نمايندگي از طرف سهامداران ، اختيار نهايي انتخاب ، ارزيابي و در صورت لزوم ، تغيير حسابرس مستقل رابرعهده دارد . كميته حسابرسي بايد صلاحيت حسابرس مستقل را ارزيابي كند و اينكه حق الزحمه حسابرسي براي مصالحه قرار نگرفتن حسابرسي شركت كافيست . زمانيكه حسابرس مستقل انتخاب ميشود، لازمست كميته حسابرسي ازحدود كار و رويكرد حسابرسي و پس از آن از نتايج و جمع بنديهاي حسابرسي مطلع شود . درك كامل اين عوامل بخش جداناپذير توانايي كميته در ايفاي مسئوليتهاي نظارتي اش خواهد بود.
رعايت استانداردهاي پذيرفته شده حسابرسي تدوين شده توسط انجمن حسابداران خبره آمريكا براي حسابرسان در انجام حسابرسي شركتها الزاميست. اين الزامات، حسابرسان مستقل در موقعيتي قرار مي دهد كه نه تنها استانداردهاي مزبور را رعايت كنند بلكه نقش يك مشاور ارزشمند را نيز داشته باشند . براي مثال در رويكرد حسابرسي يكي از مؤسسات حسابرسي (KPMG) كه مبتني بر ريسك است، حسابرسان به استراتژي شركت، فرايندهاي محوري كسب و كار ، فرايند منابع تامين كننده، ريسك تجاري ، كنترلها و آثار آنها بر صورتهاي مالي توجه مي كنند . اين رويكرد حسابرسي، آنان را قادر مي سازد حسابرسي اثربخشي را انجام داده و همچنين چارچوبي براي تبادل اطاعات مربوط به حسابرسي وتركيب آن با دانش كميته حسابرسي و مديريت ايجاد نمايند .
كميته حسابرسي بايد استقلال حسابرس را در نظر بگيرد . براي اين منظور كليه مؤسسات حسابرسي بايد خط مشي ها و رويه هاي داخلي بجا و صحيحي را جهت نظارت و اطمينان از استقلال اعضاي تيم حسابرسي مستقل از شركت برقرار نمايند .
اگر چه دامنه خدمات مشاوره اي و غير حسابرسي كه بوسيله حسابرسان مستقل ارائه ميشود روبه افزايش است، معهذا شواهد تجربي دال بر اينكه انجام اينگونه خدمات براي شركتهاي تحت حسابرسي، استقلال حسابرس را مخدوش ميسازد، به دست نيامده است. هيات تدوين استانداردهاي استقلال كه مقررات مربوط به استقلال مؤسسات حسابرسي را تدوين ميكند.
در اولين استاندارد خود ، حسابرسان را ملزم ميكند هرگونه وابستگي با شركتهاي تحت حسابرسي كه به قضاوت حرفه‌اي حسابرسي آنان بنحو معقولي بر استقلالشان اثر مي گذارد را با كميته حسابرسي در ميان گذاشته و افشاء نمايد . اين هيات از ابتداي جولاي ۱۹۹۹ حسابرسان را ملزم كرده طي نامه اي به كميته حسابرسي هرگونه وابستگي به شركت را توضيح داده و استقلال خود را تاييد نمايند. كميته روبان آبي بر درج اين مطلب در مقررات شركتهاي پذيرفته شده دربورس تاكيد دارد. كميته حسابرسي بايد در ارزيابي خود از استقلال حسابرس ، هرگونه وابستگي شركت با استقلال حسابرس را شناسائي نمايد .
“ حسابرس مستقل نهايتا“ در مقابل هيات مديره و كميته حسابرسي بعنوان نمايندگان صاحبان سهام پاسخگو ميباشد “ . مضافا“ “ كميته حسابرسي مسئول دريافت اظهاريه مكتوبي از حسابرس و انجام اقداماتي مناسب جهت كسب اطمينان از مصالحه قرار نگرفتن استقلال حسابرسان است “
حسابرس مستقل و كميته حسابرسي بايد ارتباط قوي و بي پرده داشته باشند . طبق اصول و رهنمودهاي مدون كميته روبان آبي “ گفتگوي باز، منظم، رك و محرمانه كميته را در موقعيتي قرار ميدهد تا نسبت به استقلال حسابرس در ارزيابي كميته كنترلهاي داخلي، مديريت، حسابرسي داخلي و آثار هركدام از اين موارد بر كيفيت و قابليت اتكاي صورتهاي مالي آگاهي يابد “ . هر چه كمتر از اين موارد باشد اثربخشي كميته حسابرسي را محدود مي سازد . به علاوه استاندارد پذيرفته شده حسابرسي شماره ۶۱ با عنوان “ ارتباط حسابرسان با كميته حسابرسي “ حسابرسان مستقل را ملزم ميكند موارد زير را به اطلاع كميته حسابرسي برسانند :
ـ شرايط قابل گزارش و نقاط ضعف بااهميت
ـ شواهدي دال بر وقوع تقلب
ـ اطلاعاتي درباره اعمال غيرقانوني
ـ اطلاعاتي درباره تحريفات بااهميت، مندرج در اطلاعات مالي ميان دوره اي
استاندارد ۶۱ همچنين حسابرسان را ملزم ميكند كميته حسابرسي را نسبت به موارد زير مطلع سازند :
ـ مسئوليتهاي حسابرسي در انطباق با استانداردهاي پذيرفته شده حسابرسي
 خط مشي هاي حسابرسي با اهميت
 قضاوتهاي مديريت و برآوردهاي حسابداري
 تعديلات بااهميت حسابرسي
 مسئوليت حسابرس در مورد ساير مدارك همراه صورتهاي مالي حسابرسي شده
 عدم توافق با مديريت
 مشاوره مديريت با ساير حسابرسان حسب مورد
 موضوعات مهمي كه با مديريت قبل از نهايي شدن مطرح گرديده است ،
ساير مشكلات بوجود آمده در اجراي حسابرسي ،
انجمن حسابداران خبره آمريكا (AICPA) وكميسيون بورس اوراق بهادار (SEC) اعضاء را ملزم ميكند كه در ارتباط با كميته حسابرسي كل حق الزحمه دريافتي طي سال از شركت در ارتباط با خدمات مشاوره اي، مشتمل بر شرحي از اين خدمات را افشاء كنند.
جدول۲-۲) برخی از تفاوتهای حسابرسی مستقل و حسابرس داخلی

ايجاد كميته حسابرسي اثربخش :
كميته حسابرسي كه بوسيله اعضاي هيات مديره شركت انتخاب ميشود، هيات مديره را در ايفاي مسئوليت امانتداري و مباشرتي خود كمك ميكند. چگونگي اجراي وظايف تعيين شده كميته برحسب رسالت آن ، توانايي اعضاي كميته و جو غالب بر ساختار حاكميتي شركتهاي مختلف،متفاوت است. بطور كلي، راهبري خوب هيات مديره ، وظائف كميته حسابرسي را تعيين ميكند. در صفحات بعدي برخي از ويژگيهاي مؤثر بر اثربخشي كميته حسابرسي از نظامنامه تا ساختار و عمليات كميته تشريح مي گردد . معهذا كميته حسابرسي بايد اين ويژگيها را نه تنها به عنوان عواملي بي روح ، بلكه بعنوان اجزايي از يك فرايند كه ميتواند اثربخشي كميته را سالانه، فصلي و روزانه بهبود دهد ، مدنظر قرار دهد.

جدول۲-۳) سیر تکاملی کمیته حسابرسی
نظامنامه
مسئوليتها
استقلال
مهارت و آموزش اعضاء
بررسيها وكسب آگاهيهاي فشرده
جلسات
گزارشها
مزايا و منافع
خود ارزيابي
نظامنامه كميته حسابرسي :
زمانيكه هيات مديره كميته حسابرسي را تشكيل ميدهد ، كميته بايد نظامنامه مدوني را تهيه نمايد . نظامنامه بايد متناسب با نوع سازمان تعديل گردد و در آن وظائف و مسئوليتهاي كميته از جمله ساختار ، فرايند و شرايط عضويت اعضاء تشريح گردد. مضافا“ اختيارات كميته براي انجام هرگونه بازرسي مناسب در اجراي مسئوليتهايش بايد مدون گردد . در نظامنامه سوابق و تجربيات مورد نياز اعضاي كميته مشخص مي گردد و رهنمودهايي به حسابرس داخلي ومستقل و همچنين افرادديگري در سازمان كه اطلاعات مرتبط با عملكرد صحيح وظايف كميته را دارند و كميته بايد به آنان‌ دسترسي داشته باشد، ارائه ميدهد.
“ كميته حسابرسي نظامنامه مدون رسمي را كه حدود مسئوليتها و چگونگي انجام آنها را در برداشته باشد مورد تصويب قرار خواهد داد. نظامنامه مذكور سالانه مورد بررسي و ارزيابي قرار خواهد گرفت “
جوهره متمركز نظامنامه كميته حسابرسي بايد حدود مسئوليتهاي نظارتي كميته و نحوه اجراي آنرا مشخص نمايد.
كميته استانداردسازی حسابرسی ۵ اصل زير را جهت طراحي محتوي بهتر نظامنامه كميته حسابرسي مطرح نموده است :
۱ـ كميته حسابرسي داراي نقش كليدي برنظارت و كنترل ساير اجزاي فرايند حسابرسي است،
۲ـ جريان ارتباطي و اطلاعاتي مستقل بايد بين كميته حسابرسي و حسابرس مستقل برقرار گردد .
۳ـ جريان ارتباطي واطلاعاتي مستقل بايد بين كميته حسابرسي و حسابرس مستقل قرار گيرد.
۴ـ مذاكرات شفاف و بي پرده بايد بين كميته حسابرسي ، مديريت ، حسابرسي داخلي و ‌حسابرس مستقل در رابطه با موضوعات قضاوتي و مؤثر بر كيفيت (گزارشگري مالي) صورت گيرد.
۵ـ‌ اعضاي كميته حسابرسي بايد هوشيار ، كوشا و داراي آگاهي و دانش لازم باشند.
نظامنامه كميته حسابرسي بايد سالي يكبار بررسي و بروز گردد . انجمن حسابرسان داخلي معتقد است كه نظامنامه سندي زنده است كه با توجه به تغييرات شرايط شركت تغيير ميكند . نظامنامه كميته حسابرسي بيشتر شبيه يك قطب نماست تا نقشه راه.
“ كميته سالانه افشاء ميكند كه آيا مسئوليتهايش را در انطباق با نظامنامه انجام داده است يا خير . رعايت نظامنامه بايد در گزارش سالانه شركت يا گزارشات مشابه افشاء شود “
جهت تشويق كميته به اجراي مسئوليتهايش كميته روبان آبي معتقد است در ليست الزامات شركتهاي بورسي ، كميته هاي حسابرسي ملزم به پذيرش نظامنامه مدوني گردند كه سالانه آنرا ارزيابي و مورد تجديدنظر قرار مي دهند . ضروريست كه نظامنامه مزبور در گزارش سالانه به سازمان بورس و يا گزارشات مشابه حداقل هر سه سال يكبار افشاء شود . مضافا“ كميته معتقد است كه كميسيون بورس اوراق بهادار بايد كميته هاي حسابرسي را ملزم كند در گزارش سالانه يا صورتجلسه مجمع عمومي سالانه گزارشي ارائه دهد و در آن به انجام مسئوليتهايش در انطباق با نظامنامه بنحو رضايتبخش تاكيد نمايند .
 استقلال كميته حسابرسي :
لازمست كه كميته حسابرسي از نزديك و هماهنگ با مديريت كار كند زيرا كميته وابسته به اطلاعات و منابع آنهاست ضمن آنكه وابستگي كميته به مديريت بايد به گونه اي باشد كه در قضاوتها و تصميم گيريهايش مستقل بماند و بتواند مسئوليتهايش را بدون تاثيرپذيري و تحت نفوذ قرار گرفتن ، ‌دنبال كند. در حقيقت ، استقلال كميته حسابرسي، سنگ زيربناي اثربخشي كميته حسابرسي است، بويژه زمانيكه بر درستي گزارشگري مالي نظارت مي كند .
در شكل ايده آل اعضاي كميته حسابرسي بايد از مديران غيراجرايي و مستقل از مديريت باشند. طبق الزامات شركتهاي پذيرفته شده در بورس نيويورك اكثريت اعضاي كميته حسابرسي بايد مستقل باشند. كميته روبان آبي سازمانها را موظف ميكند كه الزامات استقلال را پذيرفته و كليه شركتها با يك اندازه مشخص را ملزم كنند كه كليه اعضاي كميته حسابرسي را از مديران مستقل تشكيل دهند.
اگرچه تعريف استقلال بسيار مشكل است، اما ميتوان آنرا به معناي عدم وابستگي با مديريت دانست. يك خريدار يا فروشنده عمده، پرسنل يا روساي سابق يا وابستگي به شركت، استقلال كميته حسابرسي را مخدوش و براي آن مشكلاتي ايجاد ميكند. به علاوه، اتصال به مديريت اجرايي يا وابستگي به شركت مورد انتقاد است . از طرفي ديگر ، استقلال به معناي توان تصميم گيريهاي بيطرفانه است كه ممكنست با منافع مديريت در تضاد باشد، تشخيص استقلال و درستكاري اعضاي كميته حسابرسي با هيات مديره است، بنابراين گزينش اعضاي كميته بايد با دقت و آزادي عمل صورت گيرد.
كميته استقلال را براي شركتهاي بزرگ بشرح زير تعريف كرد. شركتهاي كوچكتر ممكن است مشكلاتي در تعريف استقلال داشته باشند بنابراين وابستگي اعضاي كميته حسابرسي آنان ممكن است نيازمند كمي انعطاف باشد. معهذا بايد موارد وابستگي را در گزارش سالانه منعكس سازد. طبق تعريف كميته “ اعضاي كميته حسابرسي زماني مستقل بنظر ميرسند كه هيچگونه وابستگي با شركت كه بر استقلال آنها از مديريت و شركت اثرگذار است ، نداشته باشند . مواردي از اين قبيل وابستگيها بشرح زير است :
ـ مديري كه دراستخدام شركت يا شركتهاي وابسته آن در سال جاري يا پنج سال گذشته باشد.
ـ مديري كه مزايايي را از شركت يا شركتهاي وابسته غير از مزاياي عضويت در هيات مديره يا مزاياي طرحهاي بازنشستگي واجد شرايط مالياتي دريافت مي كند .
ـ مديري كه يكي از وابستگان نزديكش به عنوان مدير اجرايي در استخدام شركت يا شركتهاي وابسته در پنج سال گذشته باشند .
ـ مديري كه شريك ، يا سهامدار كنترل كننده يا مدير اجرايي سازمان انتفاعي باشد كه بوسيله شركت ايجاد شده يا دريافت و پرداختهاي شركت به آن طي پنج سال گذشته با اهميت باشد.
ـ مديري كه به عنوان مدير اجرايي در استخدام شركتي باشد كه مديران اجرايي آن عضو كميته تعيين پاداش شركت باشند .
 عضويت در كميته حسابرسي :
براي جلوگيري از مصالحه استقلال كميته، اعضاي كميته حسابرسي بايد توسط كميته انتصابات با هيات مديره غير از مديرعامل يا ساير مديران اجرايي انتخاب شوند . هريك از اعضاي كميته بايد شرايط استقلال بشرح پيش گفته را دارا باشند .