کاراموزی شرکت قند شیروان

تاريخچه شركت :

شركت تـوليدي قند شيروان در تاريخ ۳۱/۳/۱۳۳۷ تاسيس و تحت شماره ۳۳۱ دراداره ثبت مشـهد وشماره ۸۸۳۹ در اداره ثبت شركتها و مالكيت صنعتي تهران به ثبت رسيده است .
شركت تا سال ۱۳۵۵ در مـالكيت آقـاي محمد ولي مهروي قرار داشته و در سال مذبور قسمت عمده سهام شركت توسط آقاي هژبر يزداني خريداري وشركت تاتاريخ ۱۵/۹/۱۳۵۷ توسط نامـبرده اداره مي شده است .در سال ۱۳۷۰ به موجب صورتجـلسه تنظيمي كـارخانه از تـاريخ ۳/۶/۷۰ به بنياد مستضعفـان وجانبازان تحت عنوان شركت توليدي قند شيروان ، قوچـان ،بجنورد تحويل گرديده است.

 

ساير اطلاعات شركت :

تعداد كاركنان رسمي در فروردين ماه : اداري = ۱۲۰ نفر
كارخانه = ۴۹۴ نفر

تعداد سهام اين شركت ۱۰۹۴۷۵۳۸ مي باشدكه ارزش اسمي هرسهام آن ۰۰۰/۱ريال مي باشد .
تعداد اعضاء هيئت مديره ۶ نفره بوده و حق امضاء با مدير عامل شركت مي باشد.
حسابرسان داخلي ، زير نظر مدير عامل شركت مي باشد.

موضوع فعاليت شركت :

فعاليت شركت طبق ماده ۲ اساسنامه عبارت است از:

الف : انجام كليه امور توليدي مربوط به صنعت قند سازي و تصفيه و
استخراج شكر

ب : مبادرت هر گونه عمليات و معاملات مجاز به طور مستقيم و غير مستقيم
براي انجام فعاليتهاي مذكور در بند الف ضروري يا مفيد باشد .

ج : مشاركت در ساير شركتهايي كه موضوع آنها با فعاليت در بند الف منطبق
ومرتبط باشد.

مقدمه
تعريف سيستم :
سيستم مجموعه اي از اجزاء به هم پيوسته است كه در جهت نيل به يك ياچند هدف با هم پيوسته اند به طـوري كه يك يا چند داده وارد آن شـوديك يـا چند داده از آن خارج مـي شـود و سيـستم از اجزاء كوچكتر تشكيل شده است . سيستم حقوق و دستمزد يكي از سيستمهاي مهم موجود در داخل سيستم كلي موسسات است كه نقش با اهميتي درايجاد رابطه مناسب بين كاركنان، كارفرماو ادارات دولتي ايفا مي كند .

اهميت سيستم حقوق و دستمزد :
هزينه حقوق و دستمزد نشـان دهنده سهم نيروي كــار در تـوليد محصولات
وارائه خدمات بوده و يكي از مهمترين هزينه هاي عمـلياتي اغلب موسســات
است.وظايف حســابداران در مورد هزينه حقوق و دستمزد از سـاده ترين و
در عين حال با اهميت ترين آنها است .محــاسبه و پرداخت درست و مناسب
حقوق و دستمزد يكي از عوامل مـــوثر در ايجاد رابطه مطلوب بين كاركنان

(كارگران ) و كارفرما مي باشد .
مدارك سيستــم حقوق و دستمزد كـه به درستي تهيه وبه آساني قابل فهم
باشند نيز يكي ديگر از عوامــل با اهميت دربرقــراري رابطــه منـاسب بين
مديريت مـوسسات، كاركنان و مقامات قانــوني از قبيل ادارات كــار ، بيمه ،
مالياتها و ……… است.

تعريف سيستم حقوق و دستمزد :
درمــوًسسات مختلف پرداخــت حــقوق و دستمــزد به هــر يك از كــاركنــان
مي تواند بر اساس ســاعات كار به صورت دستمزد روزانه يا هفتگي ويا حقوق ماهانه باشد .هنگام پرداخت حقوق و دستمزد اطلاعــات مربـوط به دريافتـي هر يك از كــاركنان بايستي همــراه با ريز محـاسبات و مبتنـي بر مـدارك كـاركرد وي پردازش و ارائـه شــــود.

بنابراين مي توان سيستم حقوق و دستمزد را به صورت زير تعريف نمود :

سيستم حـقوق ودستمزد مجموعه اي از اجزاء بهم پيوسته در داخل يك موسسه اســت كه داده هــاي مــربوط به سـهم نيروي كاردرتوليد محصولات و يا ارائه خدمات را به صورتها و اطلاعات حقوق و دستمزد تبديل مي كند.داده هاي مربوط به سـهم نيروي كــار عبارتند از : نـام كــارمند ، شماره تا مين اجتماعي، ساعات كاركرد،نرخ ودستمزد ،اضافه كاري ، كسورات بهينه وماليات و…….

كنترل داخلي سيستم حقوق ودستمزد :
كنترل داخلــي منــاسب براي سيستم حقــوق ودستمزد مانند ساير روشهاي كنترل داخلي كه شامل تقسيم دقيق وظايف ومسئوليتها در سيستم حقوق ودستمزد است .

در اغلب موسسات وظايف ومسئوليتهاي حقوق ودستمزد دردواير زير تقسيم شده است:
۱٫ دايره كار گزيني
۲٫ دايره ثبت اوقات كار
۳٫ دايره حقوق ودستمزد
۴٫دايره پرداخت

كنترل داخلي موثر بر سيستم حقوق ودستمزد شامل تفكيك دقيق وظايف بالا از يكديگر ، انجام هر يك از وظايف توسط دايره مربوط به صورت جداگانه و عدم تداخل اين وظايف با يكديگر است. در ادامه وظايف هر يك از دواير مذكور به طور خلاصه بررسي مي شود.

۱٫دايره كارگزيني :

وظيفه عمده اين دايره از سيستم حقوق ودستمزد ، تامين نيروي كار لازم براي قسمتهاي مختلف موسسه است .دايره كار گزيني علاوه بر انجام وظيفه بالا ،آئين نامه هاي استخدامي را تهيه وبرنامه هاي آموزشي ،شرح وظايف وارزيابي مشاغل را انجام مي دهد .استخدام كاركنان جديد ممكن است براي جايگزيني با كاركنان ديگر ويا براي توسعه فعاليتهاي موسسه صورت گيرد .اين دايره با هماهنگي مسئولين ساير دواير،شرايط وتعداد كاركنان كه بايد استخدام

شوندراتعيين كرده وبارعايت مقررات استخدامي موسسه اقدام به استخدام
كاركنان مورد لزوم مي نمايد. مقررات استخدامي مورد عمل در موسسه علاوه بر مطابقت با مقررات خاص داخلي آن موسسه بايستي با قوانين ودستورالعملهاي وزارت كاروامور اجتماعي ،سازمان تامين اجتماعي وساير موارد قانوني هماهنگي ومطابقت داشته باشد.پس ازاستخدام كارمند جديد وانجام مراحل مختلف استخدام توسط دايره كارگزيني اين دايره سوابقي كه نشان دهنده تاريخ استخدام،نرخ حقوق ودستمزد تصويب شده وكسور مربوطه رابه دايره حقوق ودستمزد ارسال مي كند .تغيير نرخ حقوق ودستمزد واحياناخاتمه كار (قطع رابطه شغلي با موسسه)كاركنان بايستي سريعا به دايره حقوق ودستمزد اطلاع داده شود تا موضوع را هنگام محاسبات وتنظيم سيستم هاي مربوط در نظر داشته باشند.

۲٫ دايره ثبت اوقات كار :

نگهداري مداركي كه نشان دهنده اوقات كار هر يك ازكاركنان دردوره هاي مشخص هفتگي يا ماهانه باشد،اولين ومهمترين مرحله از مراحل جمع آوري دادهاي مربوط به تقسيم حقوق ودستمزد است .
براي انجام درست اين موضوع از وسايل ومدارك زير استفاده مي شود:
۱_كارت ساعت :
كارت ساعت محكمترين و گوياترين مدرك حضور كاركنان در محل كار خود از ساعت ورود تا ساعت خروج مي باشد .كارت ساعت در دايره ثبت اوقات كار كنترل و جمع آوري مي گردد.چون دريافتهاي هر يك از كاركنان مبتني بر كارت

ساعت بوده واز طرفي پس از امضاء كارت ساعت توسط فرد مسئول،محاسبه وپرداخت نهايي صورت مي گيرد،كارت ساعت ودقت وصحت آن نقش بسيار با ارزشي در رابطه بين كاركنان و كارفرما ايفا مي كند .در بيشتر اوقات طرز برداشت كاركنان جديد از وضعيف كنترل داخلي در يك موسسه به دقت در انجام وظيفه دايره ثبت اوقات كار بستگي دارد .كارت ساعت شامل نام وشماره استخدامي هر يك ازكاركنان بوده وهر كارت ساعت معمولا يك دوره پرداخت حقوق و دستمزد را در بر مي گيرد .يك كارت ساعت تكميل شده نشان دهنده ساعت شروع به كار و خاتمه كار هر يك از كاركنان را در هر روز ويا نوبت كاري وميزان ساعت اضافه كاري را نشان مي دهد.

۲_ماشين ساعت زن :
ماشين ساعت زن وسيله اي براي ثبت و انعكاس اوقات حضور كاركنان در محل كار بر روي كارت ساعت مي باشد .در يك سيستم مناسب حقوق و دستمزد ،يك شماره كارت ساعت براي هر يك از كاركنان اختصاص داده مي شود . شماره كارت ساعت ذكر شده بعنوان شماره شناسايي كارمندان در ليست حقوق و دستمزد مي باشد .معمولا مسئولين اوقات كار هنگام تعويض كارت ساعت ويا ورود وخروج كاركنان در نزديكي محل ماشين ساعت زن براي تسريع ورود و خروج كاركنان و حصول اطمينان از نحوه صحيص ثبت ساعات كار بر روي كارتهاي ساعت مستقر مي شوند .

در برخي از قسمتهاي اين شركت از سيستم دستي براي كنترل حضور و غياب و تعيين ساعات كاركنان استفاده مي شود .در اين قسمتها كارت اوقات كار معمولا توسط سرپرستان و افراد مسئول ومورد اعتماد تكميل مي گردد.
روشهاي دستي از قبيل روش ذكر شده از دقت و صحت روش استفاده از كارت ساعت و ماشين ساعت زن برخوردار نمي باشند.كارتهاي ساعت پس از تكميل وامضاء شدن در دايره ثبت اوقات كار براي محاسبه و تنظيم سيستمهاي حقوق و دستمزد به قسمت حقوق و دستمزد ارسال مي شود .

۳٫ دايره حقوق ودستمزد :

محاسبه وتعيين حقوق ودستمزد ناخالص دريافتي هر يك از كاركنان وتهيه وتنظيم ليست حقوق ودستمزد بر اساس كارتهاي ساعت ارسال شده از دواير ثبت اوقات كار،در دايره حقوق ودستمزد انجام مي شود.وظايف وعمليات اين دايره به وسعت وحجم عمليات مشترك بستگي كامل دارد در چندسال پيش در اين شركت دايره حسابداري حقوق ودستمزد،توسط يك يا چندكارمندمحاسبه وتهيه ليست حقوق ودستمزدبه صورت دستي انجام مي شد.

بدون توجه به وسعت ونوع سيستم پردازش حقوق ودستمزد،دايره حقوق ودستمزد مسئوليت محاسبه وثبت وطبقه بندي ليست حقوق ودستمزد را به عهده دارد. اين دايره بر اساس ساعات كار انجام شده،ناخالص حقوق ودستمزدهر يك از كاركنان را محاسبه ودرليست حقوق ودستمزد ثبت وكسورات مربوطه را تعيين وخالص پرداختي را مشخص مي كند.دايره حقوق ودستمزدمدارك مربوط به هر يك از كاركنان را به تفكيك نگهداري وچكهاي حقوق ودستمزد را تنظيم وبا سايرمدارك لازم براي پرداخت به دايره پرداخت ويا مسئول پرداخت حقوق ودستمزد ارائه مي نمايند.

بنا براين ،داده هاي به دايره حقوق ودستمزد شامل گزارش ساعت كار،نرخ حقوق ودستمزد وكسورات بوده وپس از پردازش ستاده ها شامل موارد زير خواهد بود:

الف) ليست حقوق ودستمزد به عنوان مدارك موسسه براي ارسال به سازمان
تامين اجتماعي واداره ماليات حقوق .
ب) سوابق ومحاسبات انفرادي درآمد وكسورات هر يك از كاركنان.

ج) صدور چك حقوقي.

۴٫دايره پرداخت حقوق ودستمزد (شيوه هاي پرداخت حقوق و
مزايا و معايب آنها) :
بهترين روش پرداخت حقوق ودستمزد ،پرداخت توسط چك ازحساب جاري بانكي است در صورتي كه به دلايل مختلف پرداخت حقوق توسط چك امكان پذير نبوده و به شكل نقدي انجام مي شود ،به ميزان جمع مبلغ مورد نياز براي پرداخت خالص ليست حقوق ودستمزد وجه نقد از بانك دريافت وبه محل فعاليت موسسه بوده ودر اختيار دايره پرداخت حقوق و دستمزدويا مسئول پرداخت قرارداده مي شود.

دراين حــالت مبلــغ خـالـص حقوق ودستمــزد هر يك از كار كنان در پاكتهاي مخصوص كه بر اســاس شماره كارمند وياحروف الفبا مرتب شده اند قرار داده مي شود.پس ازكنترل جمع مبا لغ پاكتها وموازنه آن با جمع خالص قابل پرداخت ليست حقوق ودستمزد نسبت به پرداخت واحذامضاء از كاركنان اقدام مي شود .

در مواردي كه پرداخت حقوق ودستمزد از طريق چك صورت مي گيرد ،صدور چكها ي پرداخت حقوق و دستمزد امكان دارد كه از حساب جاري خاصي كه فقط براي پرداخت حقوق و دستمزد در نظر گرفته شده و يا از طريق حساب جاري بانكي موسسه انجام شود .در صورتيكه تعداد كاركنان موسسه زياد باشد ،استفاده از يك حساب بانكي خاص براي پرداخت حقوق و دستمزد روش مناسبي است .

دراين روش براي پرداخت حقوق و دستمزد معادل جمع خالص پرداخت ليست حقوق ودستمزد طي يك فقره چك از حسابجاري بانكي شركت برداشت وبه حسابجاري خاص پرداخت حقوق ودستمزد واريز مي شود .

مسئول پرداخت براي هريك از كاركنان از اين حساب جاري خاص يك فقره چك معادل خالص قابل پرداخت صادر وتسليم وي مي كند.در بعضي از اوقات براي سهولت ودقت درپر داخت حقوق ودستمزد حساب بانكي براي هر يك از كاركنان درنزد يكي ازبانكهاي نزديك محل شركت افتتاح كرده ودرزمان پرداخت حقوق ودستمزد يك فقره چك معادل جمع قابل پرداخت ليست حقوق ودستمزد در وجه بانك مربوطه صادر وهمراه ليست حقوق ودستمزد كه شماره حساب بانكي كاركنان در مقابل نام هر يك از آنان ثبت شده به بانك ارسال مي كنند و بانك مبلغ قابل پرداخت به هر يك از كاركنان را به حساب بانكي وي واريز مي نمايد .

 

حسابداري هزينه حقوق و دستمزد :
هزينه حقوق ودستمزد متشكل از جمع مبالغ پرداختي به كاركنان موسسه به صورت روزانه هفتگي يا ماهانه است .به غير از دستمزد ثابت (پايه) كه برمبناي ساعات كاركرد با ميزان انجام كار ويا محصول توليد شده ،محاسبه ميگردد .

هزينه حقوق ودستمزد شامل موارد ديگري از قبيل اضافه كاري ،فوق العاده پرداختي ثابت كار در روزهاي جمعه و تعطيلات رسمي، پاداش افزايش توليد، عيدي، سهم از ســود موسسه و… نيز محـاسبه وبه كاركنـان پرداخت مي شود .
گذشته از موارد بالا مزاياي نقدي شامل حق مسكن و خواروبار ،حق اولاد (عائله مندي) واز اين قبيل و مزاياي غير نقدي ديگري شامل مسكن و اتومبيل كه توسط موسسه در اختيار كاركنان قــرار مي گيرد و ساير موارد مشابه نيز در محاسبه هزينه حقوق و دستمزد مـنظور مـي گردد . كليه اين مــوارد به موجب قانون كار حق السعي ناميده مي شود .

درآمد كاركنان :
ميزان دستمزد روزانه يا نرخ ساعتي حقوق ودستمزد بر اساس توافق كاركنان وكارفرما مشخص مي شود كه مربوط به ساعات كار عادي وقانوني است كه اين توافق نبايستي كمتر از حداقل دستمزد كه همه ساله توسط شوراي عالي كار تعيين مي شود،باشد .انجام كار بيش از ساعات قانوني ، اضافه كار نام داردكه شرايط و نرخ آنرا قانون كار تعيين ميكند. به موجب قانون كار ، ساعات كار كارگران در موسسات مختلف به جز مواردي كه قانون مذكور استثناءكرده است ،از ۸ساعت در روز و۴۴ساعت درهفته نبايد تجاوز كند. انجام كار اضافه بر ساعت كار عادي (۸ساعت درروزو۴۴ساعت درهفته) با توافق كارگر وكارفرما وبا رعايت شرايطي كه قانون كار قيد نموده صورت مي گيرد .به موجب قانون كار براي هر ساعت كار اضافي انجام شده ۴۰%(چهل درصد)اضافه برمزد ساعات كار عادي محاسبه وبه كاركنان پرداخت مي شود.

پاداش:
يكي ديگر از موارددرآمد كاركنان كه در اغلب موسسات وشركتها نيز براي تشويق وافزايش كارايي كاركنان علاوه بر حقوق ودستمزد وساير مزاياي ذكرشده،محاسبه وپرداخت ميشود ،پاداش است .ميزان پاداش بر اساس افزايش توليد ،كاهش ضايعات ،ميزان سود شركت طي دوره مالي وساير موارد محاسبه ميشود .در قراردادي كه مطابق آيين نامه وزارت كارواموراجتماعي بين كاركنان وكارفرما درمورد پاداش منعقد مي گردد، مبناي محاسبه پاداش قيد مي گردد .

هر يك از موارد زير مي تواند مبناي محاسبه پاداش واقع گردد :

الف)سود قبل از كسرماليات بر درآمد وپاداش
ب)سود قبل از كسر ماليات بر درآمد و پس ازكسر پاداش
ج)سودپس از كسر ماليات بر درآمد وقبل از كسر پاداش
د)سودپس از كسر ماليات بر درآمد وپاداش
از آنجا كه مبلغ پاداش در هر يك از حالات فوق تفاوت زيادي با يكديگر دارد،توجه ودقت در مورد مبناي محاسبه پاداش وقيد آن درقرار داد منعقده بين كاركنان وكارفرما اهميت فراواني خواهد داشت .