چکیده

امروزه همه کسب و کارها مواجه با چالش های رقابت جهانی شدهاند و با گسترش رقابت در سطح جهانی و پدید آمدن سازمانهای کلاس جهانی، نویسندگان بسیاری بر حوزه تولید در کلاس جهانی تمرکز کرده و هر یک گامی در جهت نزدیک شدن سازمان ها و هدایت آنها به سمت کلاس جهانی برداشتهاند. لذا مقاله حاضر نیز، قدمی در این راستا برداشته و وارد حوزه منابع انسانی شده که از جمله فرایندهای پشتیبان هر سازمان به ویژه سازمانهایی که پا به عرصه رقابت جهانی نهادهاند، می باشد تا بتواند از طریق استفاده از سیستمهای اطلاعاتی در این حوزه، به توانمندسازی سازمان در جهت رسیدن به مزیت رقابتی استراتژیک در بین رقبای جهانی یاری رساند. بنابراین هدف اصلی مقاله فعلی، توضیح مفاهیم مرتبط با کلاس جهانی و فرایند منابع انسانی و به دنبال آن، معرفی مدیریت منابع انسانی الکترونیکی و کاربرد آن در جهت دستیابی یک سازمان کلاس جهانی به مزیت استراتژیک در بازارهای جهانی می باشد. در واقع با توجه به نتایج مقاله میتوان گفت که با توسعه سریع سیستمهای اطلاعاتی و اینترنت در دهه گذشته، یک سازمان قادر خواهد بود با بهرهگیری از مزایای این تکنولوژیهای مدرن و بهروز، از جمله سیستم مدیریت منابع انسانی الکترونیکی در فرایند منابع انسانی، همراه با تغییرات پرشتاب در محیط رقابتی امروزی به بقاء خود ادامه داده و شانه به شانه با سایر رقبا حرکت نماید.

واژههای کلیدی: سازمانهایکلاس جهانی، تولید درکلاس جهانی، فناوری اطلاعات، مدیریت منابع انسانی الکترونیکی، استراتژی.

-۱مقدمه

نقش سیستم های اطلاعاتی بهویژه سیستمهای اطلاعاتی منابع انسانی در طی سه دهه اخیر تغییر پیدا نموده و به یک ابزار استراتژیک و رقابتی برای سازمانهای امروزی تبدیل شده است . عملیات و سیستمهای اطلاعات به شدت به یکدیگر وابستهاند بهطوری که فرایندهای کسب و کار بهبود پیدا نخواهند کرد مگر اینکه سیستمهای اطلاعات به طور اثربخشی با تغییرات مطابقت پیدا نماید. فناوری اطلاعات باعث شده تا سازمانها نسبت به منابع خود مخصوصاً منابع انسانی دید جامع و کاملی داشته باشند. یکی از این سیستمهای اطلاعاتی، مدیریت منابع انسانی الکترونیکی است که با استفاده از آن میتوان بر میزان اختیارات کارکنان افزود و اطلاعات کامل و موردنیاز به آنها داد تا بتوانند وظیفه یا کار سازمان را به بهترین نحو ممکن انجام دهند. از سوی دیگر گسترش فعالیتها و وظایف مدیران در قلمرو مدیریت منابع انسانی و تعامل مستمر بین این فعالیتها و لزوم طرحریزیهای هماهنگ در جذب، بهسازی، نگهداری و کاربرد موثر منابع انسانی به عنوان مهمترین منبع استراتژیک هر سازمان، ایجاد سیستم اطلاعات متناسب با آن و به روز نگه داشتن اطلاعات این سیستم را در سازمانهای بزرگ ضروری ساخته است و از آنجایی که یکی از مفاهیم جدید مطرح شده در محیط پر رقابت و متغیر کسب و کار، مفهوم بازارهای جهانی و رسیدن سازمانها به سطح رقابت جهانی میباشد، بدون یک سیستم اطلاعات مناسب، تبدیل یک سازمان سنتی به سازمان کلاس جهانی غیرممکن خواهد بود. در حقیقت میتوان گفت که پایه و زیرساختار هر تغییری در سازمانها برای پیوستن به کلاس جهانی، تکنولوژی اطلاعاتی مناسب میباشد. چون در این صورت است که یک سازمان قادر خواهد بود از تغییرات شرایط محیطی و نیازها و سلائق مشتریان در سطح جهانی آگاهی یافت و بدین وسیله استراتژی سازمان را به طور سازگار و هماهنگ با تغییرات محیطی تدوین نمود و مسیر ترقی را در جهت دستیابی به مأموریت و اهداف کلان سازمان که همانا پیشی جستن بر رقبای خویش در سطح جهان است، طی نمود (لی و کیم، (۴۶ :۱۹۹۶

-۲مروری بر پیشینه و ادبیات نظری تحقیق

-۱-۲فلسفه و مفاهیم کلاس جهانی
اصطلاح تولید در کلاس جهانی، اولین بار توسط هیز و ویلرایت۱ در سال ۱۹۸۵ به کار رفت تا اینکه سازمانهایی را که یک مزیت رقابتی از طریق ظرفیت و امکانات تولیدیشان به عنوان یک سلاح استراتژیک کسب کردهاند، توصیف کند. آنها تعدادی از عملیات حیاتی و مهم را در این زمینه ذکر کردند که عبارتند از: توسعه نیروی کار، توسعه گروه مدیریتی، شایستگی از لحاظ فنی، رقابت کردن از طریق کیفیت، برانگیختن مشارکت کارکنان و سرمایهگذاری در تجهیزات و تسهیلات مدرن و بهروز. سپس شونبرگر۲ در سال ۱۹۸۶، این مفاهیم را توسعه داد. او روی بهبود مستمر، توسعه روابط با تآمینکنندگان، طراحی محصول جدید و تولید بهنگام تمرکز نمود . او بار دیگر در سال ۱۹۸۷، در توصیف تولید در کلاس جهانی، به تعداد زیادی تکنیک و تکنولوژیهایی که طراحی شده تا یک شرکت را در پیوستن به رقبایش توانا سازد، اشاره نمود. این تکنیکها شامل: تولید بهنگام، چرخههای کیفیت، کانبان، برنامهریزی مواد مورد نیاز، سیستم تولید انعطاف پذیر، طراحی به کمک کامپیوتر، تولید یکپارچه کامپیوتری، نگهداری پیشگیرانه، کنترل کیفیت جامع، تولید هوشمند، تجارت الکترونیکی، مهندسی مجدد فرایند تجارت، برنامهریزی منابع انسانی، تبادل الکترونیکی اطلاعات و مدیریت زنجیره تأمین بودند و گیفی۳ در سال ۱۹۹۰، کیفیت و مشتری را به عنوان تمرکز اولیه در تولید در کلاس جهانی دانست که به وسیله ترکیبی از استراتژی و امکانات تولید، رویکردهای مدیریتی، عوامل سازمانی، داراییهای انسانی، تکنولوژی و اندازهگیری عملکرد، پشتیبانی میگردد. (فارسیجانی؛ کشاورز، .(۱۱۲ :۱۳۸۹

گرین۴ در سال ۱۹۹۱، یک تعریف عمیق برای شرکتهای تولیدی در کلاس جهانی به اینصورت ارائه داد که شرکتهای تولیدی در کلاس جهانی، آن شرکتهایی هستند که به طور مستمر، بهترین عملیات جهانی صنعتی را انجام میدهند و مشتریان و

۱ Hayes & Wheelwright 2 Schonberger 3 Giffi 4 Greene

تآمینکنندگانشان را میشناسند و عملکرد رقبایشان، نقاط قوت و ضعف سازمانشان را میدانند. (سالاهلدین، .(۵۵۲ : ۲۰۰۷ سازمانهای کلاس جهانی، پدیدهای نوین از سازمان ها هستند که عملکرد رقابتی بالایی در عرصه رقابت جهانی نوید میدهند. لذا زمانی سازمان به وضعیت تولید در کلاس جهانی میرسد که بتواند به طور موفقیت آمیزی قابلیتهای تولیدی برای پشتیبانی از کل شرکت در دستیابی به مزیت رقابتی مستمر در زمینههایی از قبیل هزینه، کیفیت، تحویل کالا، انعطافپذیری و نوآوری ایجاد کند. این نوع سازمان ها بیشتر تمایل دارند نیروی کار، تجهیزات و سیستمهای خود را بهینه کنند. بنابراین پیوسته سازمانهای مختلف جهان را تحلیل کرده تا بتوانند از آنها در جهات گوناگون الگو بگیرند.(فارسیجانی، .(۳ :۱۳۸۶