سير مراحل تصويب مستثنيات و اراضي ملي
الف- محدوده مورد نظر توسط دولت (اداره منابع طبيعي) آگهي مي‌گردد و اعلام مي‌شود كه جز مستثنيات موجود در عرصه مورد آگهي (اينها هم اعلام مي‌گردد) باقيمانده اراضي ملي مي شود. در صورتيكه در فرجه قانوني كه قبلاً‌ يك ماه بوده و الان ۶ ماه شده‌است كسي به جايي از عرصه ملي اعتراض داشته باشد آنرا بصورت كتبي به اداره منابع طبيعي اعلام مي‌كند تا مورد بررسي قرار گيرد.

اراضي مورد آگهي به جزء مستثنيات اشخاص كه اعم و بالاخص متشكل از:
۱- اراضي زراعي ديم و آتش ۲- اراضي مزروعي آبي
۳- باغات و قلمستان ۴- اعيان موجود در پلاك
بقيه اراضي ملي شده پس از تهيه نقشه و تفكيك مستثنيات به اداره ثبت جهت صدور سند مالكيت، اجراي مادتين ۱۸ و ۳۹ ارسال مي‌گردد.

ضمناً كليه شناسايي اراضي ذينفع مالكين از نظر احقاق حقوق اشخاص به عهده اداره ثبت منطقه مربوطه مي‌باشد. لكن اگر در محدوده آن اعتراضي بعمل آيد توسط كميسيون ماده واحده كه جايگزين كميسيون اجراي ماده ۵۶ مي‌باشد اراضي مورد اعتراض مجددا نقشه‌برداري مي‌شود و قطعات نقشه‌برداري شده در هئيت كميسيون ماده واحده بررسي و پس از صدور راي قطعي از طرف هئيت مربوطه موقعيت اراضي ملي و مستثنيات دقيقا با اين حكم قطعي مي‌گردد.

در صورت صدور راي از سوي هئيت مذكور (هئيت ماده واحده) بعضا افراد جهت ابطال اين آراء به دادگاه‌هاي حقوقي عمومي مراجعه و تقاضاي نقض آراي صادره را مي‌نمايند كه معمولاً در اين موارد دادگاه رسيدگي كننده به جهت تعيين وضعيت اين‌گونه اراضي از جهت زراعي بودن، داير، باير و يا موات بودن و بررسي وضعيت خاك منطقه، سابقه احياء و كشت و احداث اعياني و وجود درختان مثمر موضوع را به احدي از كارشناسان دادگستري ارجاع مي‌نمايد كه معمولاً در اين موارد كارشناسان خبره در امور منابع طبيعي با بررسي نقشه‌هاي اجراي مقررات موجود در اين ادارات و تطبيق نقشه منطقه با اين نقشه‌ها و با بررسي خاك و احيانا شناسايي گونه‌هاي گياهي مرتعي نسبت به اظهارنظر قطعي مبني بر ملي و يا مستثنيات بودن اين گونه اراضي نتيجه تحقيقات و بررسيهاي خود را به دادگاه بررسي‌كننده منعكس مي نمايند.

چنانچه نظريه مذبور به ضرر هريك از طرفين دعوا باشد طرف مي‌تواند با تنظيم لايحه اعتراض به نظريه كارشناس منتخب اوليه تقاضاي ارجاع امر به هئيت سه نفره كارشناسان رسمي دادگستري را بنمايد كه تبعات اين اعتراض در صورت پذيرش دادگاه حتي به هيئت ۷ يا ۹ نفره كارشناسي نيز خواهد رسيد. ضمناً اعضاي هيئت كارشناس از طرف دادگاه رسيدگي‌كننده و با بررسي كتابچه كارشناسان به قيد قرعه خواهد بود.
ازجمله قوانين منابع طبيعي كه در پرونده هاي

مطالعه‌شده به آنها استناد گرديده‌است:
قانون حفاظت و بهره‌برداري از جنگلها و مراتع كشور
ماده ۵۳:
«دادسرااه و دادگاهها موظفند پرونده‌هاي جزايي (اعم از خلافي و غيره) ارسال شده از طرف سازمان جنگلباني و واحدهاي تابع را خارج از نوبت رسيدگي نمايد.»
ماده ۵۵: «هركس به قصد تصرف به منابع ملي مذكور در ماده ۱ قانون ملي شدن جنگلهاي كشور تجاوز كند به يك سال تا سه سال حبس تاديبي محكوم خواهد شد.»‌ اين قانون داراي دو تبصره مي‌باشد.
ماده ۵۶:
«تشخيص منابع ملي شده و مسثتنيات ماده ۲ قانون ملي شدن جنگلها و مراتع با رعايت تعاريف مذكور در اين قانون با وزارت منابع طبيعي است و …» اين قانون هم داراي چهار تبصره مي‌باشد.
اعضاي كميسيون ماده ۵۶ عبارت بودند از:
۱- فرماندار منطقه ۲- رئيس اداره منابع طبيعي شهرستان
۳- رئيس دادگاه شهرستان و يا يكي از نمايندگان اينها
قانون تعيين تكليف اراضي اختلافي موضوع اجراي ماده ۵۶ قانون حفاظت و بهره‌برداري از جنگلها و مراتع (مصوب ۲۲/۶/۱۳۶۷ مجلس شوراي اسلامي)

ماده واحده – زارعين صاحب اراضي نسقي و مالكين و صاحبان باغات و تاسيسات در خارج از محدوده قانون شهرها و حريم روستا‌ها، سازمانها و موسسات دولتي كه به اجراي ماده ۵۶ قانون حفاظت و بهره ‌برداري از جنگلها و مراتع كشور مصوب ۱۳۴۶و اصلاحيه‌هاي بعدي آن اعتراض داشته باشند مي تواندن به هيات مركب از:
۱- مسئول اداره جنگلداري (منابع طبيعي) ۲- مسئول اداره جهاد كشاورزي
۳- عضو هيات واگذاري زمين ۴- يك نفر قاضي دادگستري
۵- گاهي كارشناس اداره كل منابع طبيعي تهران

۶- برحسب مورد دو نفر از اعضاي شوراي اسلامي روستا يا عشاير محل مربوطه
اينها اعضاي كميسيون ماده واحده بوده و جايگزين كميسيون ماده ۵۶ مي‌باشند.
اين قانون همراه با توضيحات ديگر و شش تبصره مي‌باشد.
اصول از قانون اساسي در خصوص منابع طبيعي
اصل چهل و پنجم
انفال و ثروتهاي عمومي از قبيل زمينهاي موات و رها‌شدن، معادن، درياها، درياچه‌ها، رودخانه‌ها و ساير آب‌هاي عمومي، كوه‌ها، دره‌ها، جنگل‌ها، نيزارها، بيشه‌هاي طبيعي، مراتعي كه حريم نيست، ارث بدون وارث، اموال مجهول المالك و اموال عمومي كه از غاصبين مسترد مي‌شود، در اختيار حكومت اسلامي است تا برطبق مصالح عامه نسبت به آنها عمل نمايد. تفصيل و ترتيب استفاده از هريك را قانون معين مي‌كند.

اصل پنجاهم
در جمهوري اسلامي، حفاظت محيط زيست كه نسل امروز و نسل‌هاي بعد بايد در آن حيات اجتماعي رو به رشدي داشته باشند، وظيفه عمومي تلقي مي‌گردد از اين رو فعاليت‌هاي اقتصادي و غير آن كه با آلودگي محيط زيست يا تخريب غيرقابل جبران آن ملازمه پيدا كند، ممنوع است.

«مركز امور مشاوران حقوقي وكلا و كارشناسان قوه قضائيه»
نام و نام خانوادگي كارآموز: عباس بلادي شماره پرونده آموزشي: ۳۴۶۳
رشته كارشناسي: محيط زيست

موضوع كارآموزي: مطالعه پرونده مربوط به پلاك ۱- اصلي واقع در وردآورد كرج – قريه ورديچ – به اسم آقاي ….
شرح اقدامات انجام شده:
در مورخه ۲۵/۲/۷۳ توسط مامورين حفاظتي سرجنگلباني آوران تصرف ۱۵۵۰۰ مترمربع (غرس نهال، خاك‌برداري، تخريب و احداث تاسيسات) از اراضي ملي قريه ورديچ توسط آقاي …. در پلاك مذكور به اداره منابع طبيعي كرج گزارش مي‌شود كه كروكي آن به شكل ذيل است:

طي اين گزارش، از طرف اداره منابع طبيعي موضوع در مورخه ۷/۶/۷۴ به دادسراي عمومي تهران (شعبه ۱۵۳ تهران) ارجاع مي‌گردد و از طرفي به بخشداري بخش «كن» اطلاع داده مي‌شود كه توسط مامورين پليس ساختمان از هرگونه فعل و انفعالات ايشان در اراضي مذكور جلوگيري بعمل آيد.
دادگاه پس از احضار طرفين و دريافت توضيحات لازم از آنها موضوع را به كارشناسي رسمي دادگستري (مهندس ماشاءا… طبيب‌زاده قمصري) ارجاع داده و ايشان يك گزارش دو صفحه‌اي به همراه كروكي محل تهيه و تقديم دادگاه مي‌كند. ولي نظريه كارشناس برخلاف نظر اداره منابع طبيعي بوده لذا اداره مذكور به نظريه كارشناس اعتراض كرده و دادگاه موضع را جهت بررسي بيشتر به هئيت كارشناسان منتخب (سه نفره) ارجاع مي‌دهد.

خلاصه، نظر و گزارش اين كارشناسان هم مورد قبول اداره منابع طبيعي قرار نمي‌گيرد لذا اين بار كارشناسي موضوع به هئيت پنج نفره كارشناسان محول مي‌گردد. آنها ضمن بازديد از محل و بررسي همه جانبه موضوع و محاسبه مساحت كل پلاك و مستثنيات آن (۲۹۰۰ مترمربع)، تخريب، تبديل و تغيير كاربري اراضي مذكور توسط آقاي … را تاييد و به دادگاه گزارش مي‌كنند.
در نهايت راي دادگاه با استناد به نظريه كارشناسان هئيت ۵ نفره به شرح ذيل است:
۱- قلع و قمع اشجار غرس شده در زمين مذكور كه توسط آقاي محمدي غرس گرديده‌اند.

۲- پرداخت خسارت قانوني تماماً به مبلغ ۰۰۰/۶۰۰/۱۳ ريال در حق منابع طبيعي.
۳- پرداخت ۰۰۰/۵۰۳/۱ ريال خسارت دادرسي در حق خواهان (اد. منابع طبيعي).
نتيجه و تجزيه اخذ شده از موضوع كارآموزي:
كارشناسان قبلي كاملا مسلط به امور محوله نبودند و موضوع را بطور همه جانبه مورد بررسي قرار نداده و گزارش ناقصي داده بودند بطوريكه در مورد گزارش كارشناسي اولي اشكال و ايرادات واضحي مشهود بود. همچنين براي درستي عمل در موضوعات مختلف شايد لازم باشد از ادارات مربوطه كمك و يا مشورت به عمل آيد.
ارائه پيشنهاد:
هياتي به اسم «هيئت نظارت» در سطح عالي تشكيل گردد كه يك نسخه از تمام گزارشات كارشناسي كارشناسان رسمي به آن فرستاده شده و در آنجا عملكرد كارشناسان مورد بررسي و ارزيابي قرار گيرد و در مواردي كه كارشناس دقيق عمل ننمايد به آنها تذكر و در صورت تكرار، اقدامات قانوني عليه وي انجام گيرد تا از تكرار موار مشابه جلوگيري بعمل آيد.
امضاء كارآموز امضاء سرپرست كارآموزي

«مركز امور مشاوران حقوقي وكلا و كارشناسان قوه قضائيه»
نام و نام خانوادگي كارآموز: عباس بلادي شماره پرونده آموزشي: ۳۴۶۳
رشته كارشناسي: محيط زيست
موضوع كارآموزي: بررسي پرونده شكايت منابع طبيعي استان تهران از شهرداري منطقه ۲۲ به جهت تخريب حدود ۹ هكتار از پلاك ۳ اصلي – اراضي ملي شده چيتگر (پرونده كلاسه ۸۲/۱۱۸۱)
شرح اقدامات انجام شده:

بعد از اطلاع اداره منابع طبيعي شهرستان تهران از موضوع، ضمن بازديد كارشناسان اداره از محل و تهيه صورتمجلس تصرف عدواني و تخريب منابع طبيعي در حضور شاهدان و محافظين جنگل و مرتع، شكايتي همراه با مدارك استنادي از جمله نقشه محل عليه شهرداري منطقه ۲۲ به طرفيت آقاي مهندس … (معاون فني و عمراني شهرداري منطقه ۲۲) تنظيم و به دادسراي عمومي ناحيه ۵ (صادقيه) – داديار شعبه هشتم، تقديم مي‌گردد.

خلاصه نظر كارشناس رسمي دادگستري:
آقاي مهندس … بعنوان كارشناس رسمي دادگستري در گزارش خود به دادگاه اعلام داشته كه موضوع پروژه شهرداري، احداث بلوار ۴۵ متري است كه ادامه خيابان ۴۵ متري ايران‌خودرو به سمت شمال بوده و در كيلومتر ۱۴ اتوبان تهران- كرج، روبروي كارخانه ايران خودرو در ضلع شمالي اتوبان و منتهي عليه غرب پارك چيتگر واقع شده‌است. در اين پروژه به طول حدود ۱۳۰۰ متر و عرض ۴۵ متر عمليات راهسازي از جمله خاك‌برداري، تسطيح و غيره انجام گرفته و با توجه به ظواهر امر، شواهد موجود و آثار و بقاياي قابل مشاهده و غيره، اعلام مي‌گردد كه اين عمل شهرداري

در جريان رسيدگي به اين پرونده در حكم اوليه دادگاه قرار منع تعقيب آقاي … با استناد به نداشتن سوء نيت، صادر مي‌شود كه مورد اعتراض اداره منابع طبيعي قرار مي‌گيرد.
در اين اعتراض موارد ذيل آمده است:
الف- استناد به نظريه كميسيون ماده ۵۶ قانون حفاظت و بهره‌برداري از جنگلها و مراتع كشور كه اينها را ملي و جزء انفال و اموال عمومي دانسته است.
ب- استناد به گزارش و نظر كارشناس رسمي دادگستري
ج- جواب به دفاعيه شهرداري در مورد واگذاري پارك جنگلي چيتگر به شهرداري، آمده است كه اين واگذاري درمورد حفظ و نگهداري بوده و براساس ماده ۳۰ قانون مدني شهرداري حق هيچگونه دخل و تصرف در آنرا نداشته است.
و- با توجه به آلودگي شديد هواي تهران و هزينه بالاي جنگلكاري، شهرداري تهران مي‌بايست عامل توسعه فضاي سبز باشد نه عامل تخريب و نابودي آن.
]لذا براساس اصل ۴۵ قانون اساسي مستدعي است احقاق حقوق حقه دولت گردد.[
در دادگاه تجديدنظر كه به عهده مجتمع قضائي قدس بود دستور توقف عمليات صادر مي‌شود.

نتيجه و تجربه اخذ شده از موضوع كارآموزي:
عمل شهرداي نسبت به قطع اشجار و تخريب اراضي جنگلي بر خلاف قانون و منطق آدمي است چرا كه هزينه‌اي كه براي جنگلكاري و ايجاد فضاي سبز انجام مي‌گيرد صرف‌نظر از اينكه توسط كدام دستگاه دولتي انجام گرفته از پول بيت‌المال بوده و حفظ آن براي همه دستگاههاي دولتي لازم و ضروري است.

ارائه پيشنهاد:
پيشنهاد مي‌گردد كه اجراي قانون براي همه اشخاص حقيقي و حقوقي، دولتي و غيردولتي يكسان باشد و در جهت اجراي قانون و ايجاد عدالت هيچ ملاحظه و مسامحه‌اي انجام نگيرد.

امضاء كارآموز امضاء سرپرست كارآموزي

«مركز امور مشاوران حقوقي وكلا و كارشناسان قوه قضائيه»
نام و نام خانوادگي كارآموز: عباس بلادي شماره پرونده آموزشي: ۳۴۶۳
رشته كارشناسي: محيط زيست
موضوع كارآموزي: بررسي پرونده تخلفي

آقاي … در اراضي ملي شده پلاك ۱۶۶ – اصلي فرحزاد در منطقه‌اي موسوم به سرچشمكي
شرح اقدامات انجام شده:
در تاريخ ۱۵/۷/۷۰ مامورين گشت منابع طبيعي منطقه ضمن بازديد متوجه فعاليت غيرقانوني آقاي … (احداث چهارديواري و ساختمان، غرس نهال و تخريب زمين) در ۳۰۰۰ مترمربع از اراضي مذكور ميگردند. از طرف اين اداره دادخواستي بهمراه نقشه محل و موارد استناد قانوني، تهيه وتنظيم و به دادسراي عمومي تهران تقديم مي‌گردد.

بعد از به جريان افتادن پرنده در دادسرا و احضار طرفين و ارائه توضيحات لازم، دادگاه در تاريخ ۲۰/۱۲/۷۱ موضوع كارشناسي پرونده را به آقاي … كارشناس رسمي دادگستري محول مي‌كند.
در جريان رسيدگي به اين پرونده كه ابتدا از طرف دادگاه قرارمنع تعقيب متهم صادر مي‌شود از طرف اداره منابع طبيعي تهران، شهرري، ورامين نسبت به اين موضوع كه موجب جري‌تر شدن متخلفين اراضي ملي مي‌شود به حكم دادياري شعبه سوم دادسراي ناحيه يك تهران اعتراض بعمل آمده‌است.
دادگاه در

مورخه ۱۰/۱۰/۷۷ در خصوص اين اعتراض اعلام كرده‌است كه با توجه به محتويات پرونده و تحقيقات معموله صرفنظر از عدم تعقيب دعوي بر فرض صحت ادعاي معترض با عنايت به اظهارات شهود مبني بر اينكه مورد ادعاي معترض قبلاً در مالكيت متهم بوده و بيش از ۱۸ سال در تصرف داشته‌ بلحاظ عدم احراز داشتن سوءنيت ضمن رد اعتراض معترض، نتيجتاً قرار معترض عنه (آقاي …) تأئيد و استوار مي‌گردد.
نتيجه و تجربه اخذ شده از موضوع كارآموزي:
در اين پرونده آنچه بيشتر مشهود است برخورد و پيگيري ضعيف اداره منابع طبيعي و از طرفي ضعف سيستم رسيدگي به پرونده‌هاي مشابه در دادگستري است كه باعث شده يك پرونده كوچك از سال ۷۰ تا آخر ۷۷ در جريان باشد و در نهايت آنچه در پرونده موجود بود نتيجه قطعي براي خلع‌يد متصرف از اراضي ملي موجود نبوده‌است.
ارائه پيشنهاد:
با توجه به اين پرونده و پرونده‌هاي مشابه ديگر اكثر موارد تخلف افراد در مورد اراضي ملي در جوار اراضي شخصي خود انجام مي‌گيرد لذا پيشنهاد مي‌گردد از طرف اداره منابع طبيعي كه متولي حفاظت از اراضي ملي است، طرحي ارائه گردد كه ملزم كند افرادي كه در همجواري اراضي ملي ملكي دارند با همكاري و نظارت اين اداره ديوار و يا حائل محكم و غيرقابل تغييري ايجاد گردد.

امضاء كارآموز امضاء سرپرست كارآموزي

«مركز امور مشاوران حقوقي وكلا و كارشناسان قوه قضائيه»
نام و نام خانوادگي كارآموز: عباس بلادي شماره پرونده آموزشي: ۳۴۶۳
رشته كارشناسي: محيط زيست
موضوع كارآموزي: بررسي پرونده تخلفي آقاي … در اراضي ملي‌شده پلاك ۷۷ – اصلي پله سنجر واقع در قريه كمرو لواسانات به مساحت ۷۰۰۰ مترمربع
(تخلف از ماده ۵۵ قانون حفاظت از جنگلها و مراتع كشور)
شرح اقدامات انجام شده:

در مورخه ۲۲/۳/۱۳۷۵ از طرف اداره پاركهاي ملي خجير و سرخه حصار گزارشي مبني بر فعاليت كشاورزي آقاي … در زمينهاي ملي به اداره منابع طبيعي شميرانات واصل مي‌گردد. با توجه به سابقه ايشان در اداره منابع طبيعي و تعهد گذشته ايشان مبني بر عدم تصرف و دخالت در اراضي مذكور، موضوع از طرف اداره منابع طبيعي شميرانات به دادسراي عمومي تهران شعبه ۳۵ ارجاع مي‌گردد.

در اين پرونده نظر كارشناس رسمي دادگستري (مهندس …) مشهود است. ايشان در گزارش خود تاييد كرده‌اند كه قسمت هاي مورد متنازع موضوع پرونده فوق‌الذكر، متصرفي و جزء اراضي ملي شده پلاك ۷۷ پله سنجر لواسان بوده و خوانده مالكيتي در آن نداشته و نقشه زير هم پيوست اين گزارش بوده‌است

.
راي‌دادگاه:
دادگاه با استناد به نظر كارشناس رسمي دادگستري و اقرار متهم در مراحل مختلف تحقيق و ساير قرائن موجود در پرونده و غيرموجه بودن مدافعات متهم، اتهام آقاي … را محرز دانسته و ايشان را بپرداخت مبلغ ۵۰۰۰۰۰ ريال جزاي نقدي بدل از شلاق و رفع تصرف از زمين مورد تصرف جزء پلاك ثبتي ۱۷۲ و ۱۹۹ فرعي از ۷۷- اصلي بخش ۱۱ تهران واقع در پله سنجر (كمرو) لواسانات، محكوم مينمايد. (رأي اوليه)
(راي اوليه)

با درخواست تجديدنظر از طرف آقاي …، در مورخه ۱۷/۱۲/۷۶ شعبه اول دادگاه تجديدنظر استان تهران راي نهايي و قطعي خود را مبني بر تاييد راي دادگاه بدوي و رد اعتراض آقاي … را اعلام مي‌كند.
نتيجه و تجربه اخذ شده از موضوع كارآموزي:
عدم آگاهي مردم نسبت به وظيفه شرعي و ملي خود در قبال منابع ملي از جمله اراضي ملي شده كه جزء انفال و اموال عمومي بحساب مي‌آيد در بسياري از موارد باعث تعدي آنها به اين منابع مي‌شود.
در بعضي جاها ميان اهالي محل و حتي بين ادارات دولتي جهت تصاحب اراضي ملي رقابت بوجود آمده و به راههاي مختلف براي دستيابي به اين اراضي متوصل مي‌شوند كه بايستي توسط دولت و با فرهنگ‌سازي مانع اين كار شد.
ارائه پيشنهاد:
افزايش آگاهي مردم نسبت به وظيفه خود در قبال حفاظت از منابع ملي از طريق مختلف از جمله رسانه‌هاي راديو و تلويزيون و غيره و همچنين مشاركت دادن آنها جهت حفظ و نگهداري منابع طبيعي

امضاء كارآموز امضاء سرپرست كارآموزي

«مركز امور مشاوران حقوقي وكلا و كارشناسان قوه قضائيه»
نام و نام خانوادگي كارآموز: عباس بلادي شماره پرونده آموزشي: ۳۴۶۳
رشته كارشناسي: محيط زيست
موضوع كارآموزي: مطالعه پرونده آقاي … در اراضي ملي شدن «كن» از پلاك ۱- اصلي واقع در بخش ۱۰ ثبتي (تخلف از ماده ۵۵ قانون حفاظت و بهره‌برداري از جنگلها و مراتع كشور)
شرح اقدامات انجام شده:

موضوع تخلف آقاي … ابتدا توسط سرجنگلباني دامنه جنوبي البرز در تاريخ ۲/۱/۶۶ پس از تنظيم صورتمجلس مشاهدات در محل وقع تخلف و تهيه كروكي محل و برگ بازجويي از شخص فوق‌الذكر به اداره جنگلداري تهران، شهرري، ورامين گزارش مي‌گردد. سپس از طرف اداره جنگلداري تهران، شهرري، ورامين شكايتي مبني بر تعدي و تصرف عدواني آقاي … به اراضي ملي شده «كن» از پلاك ۱- اصلي‌ واقع در بخش ۱۰ ثبتي كه مبادرت به تخريب ۱۵۰۰ متر از اين اراضي گرديده‌است، ارائه مي‌گردد.

ل هرگونه عمليات و بررسي خارج از نوبت موضوع و خلع يد متهم و همچنين در خواست ضرر و زيان به مبلغ ۴۵۰۰۰ ريال از متخلف نموده‌است.
پس از تشكيل پرونده در دادسراي ناحيه ۲ تهران، پرونده به دادياري شعبه ۳ ارسال و داديار دستور نظر كارشناس رسمي دادگستري را مي دهد.
كارشناس ضمن بررسي و بازديد از محل در گزارش خود، زراعت و درختكاري متهم را به مدت حداقل ۶ سال و وجود حدود ۵۴ اصله درخت توت و غيره را تاييد مي‌كند و اعلام مي‌نمايد كه متهم براي زمين مورد تنازع سند داشته و همچنين با تاييد سند ايشان، تجاوز متهم را به اراضي ملي رد‌ مي‌نمايد.

راي دادگاه:
با توجه به نظر كارشناس و سند ارايه شده از طرف متهم (نظريه كارشناسي هم آنرا تاييد كرده‌است) و با توجه به اينكه بيش از ۶ سال در اين زمين زراعت و درختكاري شده و با توجه به موروثي بودن ملك مذكور و نداشتن مدعي خصوصي و از طرفي تسطيح و آبادكردن زمين كه با مشقت زيادي بهمراه بوده اعلام مي‌گردد كه نامبرده در اراضي ملي تجاوز ننموده بلكه در ملك خود تصرفاتي كرده‌است بنابراين برائت نامبرده از بزه اراضي ملي، صادر و اعلام ميگردد.
نتيجه و تجربه اخذ شده از موضوع كارآموزي:

در اين پرونده جاي سئوال است كه در طول ۶ سال فعاليت آقاي حسين بيگي در زمين فوق‌الذكر، در صورت ملي‌بودن زمين، نگهبانان اراضي منابع طبيعي منطقه متوجه فعاليت ايشان نبوده‌اند.
ارائه پيشنهاد:
با توجه به طرح طوبي كه چند سالي است در كشور اجرا مي‌گردد كه در قالب آن زمينهاي مستعد به افراد متقاضي طرحهاي كشاورزي واگذار مي‌گردد و در اين طرح اولويت با صاحبان املاك همجوار با اين اراضي مي‌باشد. پيشنهاد مي‌گردد دولت براي اين طرح تسهيلات بيشتري فراهم نمايد تا افراد مشابه با موضوع اين پرونده براحتي بتوانند در اراضي ملي همجوار با زمين خودشان به كشاورزي و فعاليتهاي مشابه بپردازنند.

امضاء كارآموز امضاء سرپرست كارآموزي

«مركز امور مشاوران حقوقي وكلا و كارشناسان قوه قضائيه»
نام و نام خانوادگي كارآموز: عباس بلادي شماره پرونده آموزشي: ۳۴۶۳
رشته كارشناسي: محيط زيست

موضوع كارآموزي: مطالعه پرونده مربوط به پلاك ۱ اصلي واقع در وردآورد كرج – قريه ورديچ – به اسم آقاي …
شرح اقدامات انجام شده:
در مورخه ۲۵/۲/۷۳ توسط سرجنگلبان، محل تصرف آقاي … در پلاك فوق‌الذكر به مساخت ۱۳۳۰ مترمربع به اداره منابع طبيعي كرج گزارش مي‌شود. طي اين گزارش و تائيد آن از طرف كارشناسان آن اداره موضوع به دادسراي عمومي تهران (شعبه ۸۰۹) ارجاع داده مي‌شود.
دادگاه پس از احضار طرفين و دريافت توضيحات لازم از آنها و گزارش كارشناس رسمي دادگستري كه تصرف آقاي … را تائيد كرده بود متهم را به تصرف اراضي ملي محكوم مي‌كند و دستور به رفع تصرف از اراضي دولتي و پرداخت مبلغ ۰۰۰/۲۰۰ ريال جريمه تعزيري بدل از شلاق در حق دولت ميدهد.
لازم به توضيح است كه در موضوع مورد مطالعه آقاي … قبل از اين مورد پرونده‌هاي متعددي در رابطه با تصرف ۲۵۰۰۰ مترمربع از اراضي ملي پلاك ۱- اصلي قريه ورديچ در مورخه ۱۸/۵/۷۹ كه اين مورد هم از طرف اداره منابع طبيعي كرج به دادگاه (مجتمع قضائي صادقيه) ارجاع مي‌گردد.
نتيجه و تجربه اخذ شده از موضوع كارآموزي:

به علت عدم برخود قاطع مقامات قضائي با اين قضيه باعث شده كه متهم در موارد متعددي اراضي ملي را تصرف نمايد و باعث خسارات زيادي به انفال و اموال عمومي گردد.
ارائه پيشنهاد:
افزايش آگاهي قضات نسبت به موضوع منابع طبيعي و برخورد قاطع آنها با موارد مشابه فوق‌الذكر.

امضاء كارآموز امضاء سرپرست كارآموزي

«مركز امور مشاوران حقوقي وكلا و كارشناسان قوه قضائيه»
نام و نام خانوادگي كارآموز: عباس بلادي شماره پرونده آموزشي: ۳۴۶۳
رشته كارشناسي: محيط زيست
موضوع كارآموزي: مطالعه پرونده تخلف آقاي … اراضي ملي شده دره چمنا واقع در قريه همسين (تركمن ده) از پلاك ۴۷۴۹ واقع در بخش ۷ تهران (تخلف از ماده ۵۵ قانون حفاظت و بهره‌برداري از جنگلها و مراتع كشور)
شرح اقدامات انجام شده:
ابتدا با مشاهده جنگلبانان منطقه در مورد تصرف و تجاوز و احداث استخر و نهالكاري توسط آقاي … در اراضي فوق‌الذكر به مساحت ۶۴۳۷ مترمربع با حدود اربعه شمال، مستثنيات – جنوب، مرتع – مغرب، مرتع – مشرق، مرتع، پس از بازجويي و تشكيل صورت جلسه گزارشي بهمراه نقشه محل به اداره جنگلداري تهران، شهرري، ورامين ارسال مي‌نمايند به محض وصول گزارش به اداره مذكور از طرف آنها شكايتي عليه آقاي شكاري به دادگاه تقديمي مي‌گردد.

در اين دادخواست به مادتين ۵۳ و ۵۵ قانون حفاظت از جنگلها و مراتع كشور و همچنين ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامي استناد شده و از دادگاه، رسيدگي خارج از نوبت و توقف كامل هرگونه عمليات، رفع تجاوز و خلع يد و همچنين وصول ضرر و زيان به مبلغ ۴۵۰۰۰ ريال، در خواست گرديده‌است. ضمناً پرونده تخلف قبلي متهم به كلاسه ۱۷۶-۶۷-۹۱ ك. يادآوري شده‌است.
راي دادگاه (شعبه ۱۹۱ دادگاه كيفري تهران):
دادگاه در تاريخ ۲۱/۹/۷۰ با توجه به محتويات پرونده

 

سابقه داشتن محكوميت كيفري متهم ضمن صدور حكم برفع تصرف عدواني متهم از اراضي مورد تنازع ايشان را تعزير به پرداخت ۳۰۰۰۰ ريال جزاي نقدي محكوم مي نمايد. راي دادگاه غيابي بوده‌است.
متهم به محض دريافت حكم صادره درخواست تجديدنظر مي‌نمايد كه مرجع رسيدگي در اين مورد شعبه ۱۴۴ دادگاه كيفري يك تهران مي‌باشد. دادگاه در حكم تجديدنظر و قطعي خود اعلام نموده‌است:
بدليل اينكه معترض اعتراض موصري كه موجب تفحص دادنامه يادشده باشد عنوان ننموده لذا ضمن رد اعتراض تجديدنظر خواه دادنامه صادره تاييد مي‌شود.
نتيجه و تجربه اخذ شده از موضوع كارآموزي:
در اين پرونده از نظر كارشناسي كارشناس رسمي دادگستري استفاده نشده و متهم وكيلي هم براي خود نداشته‌است لذا احتمال ضايع‌شدن حق متهم وجود داشته‌است.
ارائه پيشنهاد:
پيشنهاد مي‌گردد براي پرونده‌هاي منابع طبيعي از جمله مشابه اين پرونده دادگاههاي تخصصي تشكيل گردد تا قاضي حكم‌دهنده براحتي بتواند تصميم‌بگيرد.

امضاء كارآموز امضاء سرپرست كارآموزي

«مركز امور مشاوران حقوقي وكلا و كارشناسان قوه قضائيه»
نام و نام خانوادگي كارآموز: عباس بلادي شماره پرونده آموزشي: ۳۴۶۳
رشته كارشناسي: محيط زيست
موضوع كارآموزي: مطالعه پرونده تخلف دكتر … در اراضي ملي شده دشت نم پلاك شماره ۲۱۰۷ سولقان در بخش ۱۱ تهران به مساحت ۱۰۰ هكتار (تخلف از ماده ۵۵ قانون حفاظت و بهره‌برداري از جنگلها و مراتع كشور)

شرح اقدامات انجام شده:
در تاريخ ۲۶/۴/۸۱ تخلف آقاي … از ماده ۵۵ قانون حفاظت و بهره‌برداري از جنگلها و مراتع كشور، توسط سرجنگلباني منطقه مشاهده و پس از تكميل برگه بازجويي و صورتمجلس تصرف عدواني و تخريب منابع طبيعي، به اداره منابع طبيعي تهران گزارش مي‌گردد. در اين گزارش زمين مورد تعرض پلاك شماره ۲۱۰۷ سولقان به مساحت ۱۰۰۰۰۰ مترمربع با پوشش گياهان علوفه‌اي مرتعي، با شيب ۱۵% و با حدود اربعه شمال و جنوب، اراضي ملي – شرق و غرب، اراضي ملي بوده‌است و خسارت وارده به محل /۰۰۰/۰۰۰/۰۴۵/۱ ريال تعيين گرديده‌است.
اداره منابع طبيعي شهرستان تهران با پيوست شواهد و مدارك لازم دادخواستي را به شعبه ۱۱۶۸ دادگاه عمومي تهران ارائه مي‌دهد و خواستار توقف عمليات ساختماني و تخريب و خلع يد متصرف مي‌گردند.
دادگاه موضوع را جهت اعلام نظر كارشناسي به كارشناس رسمي دادگستري ارجاع داده و كارشناس ادعاي اداره منابع طبيعي را تاييد نموده است. از طرفي مشتكي عنه به نظر كارشناس ارجاع مي‌نمايد. نظر اين هيئت به شرح ذيل بوده‌است:
۱- موقعيت زمين محدود است و شمالا قسمتي از آن با تور سيمي محصور است – شرقا جاده عمومي امامزاده داوود – جنوبا. غربا مشرف به دهي كه رودخانه و جاده امامزاده داوود از آن عبور مي‌كند.
۲- مشخصات زمين مورد بحث: زمين (عرصه) منطقه كوهستاني – داراي شيب تند با بافت خاك سبك – با ملاحضات عديده جابجايي خاك – تراس‌بندي – شرايط طبيعي زمين بهم خورده و در قسمتهاي از ملك فوق ساخت و ساز انجام گرفته و در قسمتي از زمين آثار كاشت قديمي مشهود است.

۳- با توجه به مدارك و شواهد مستندات و با بررسي سوابق در منابع طبيعي، در قسمت مركزي آثار كاشت قديمي ديده‌شده كه به علت بهم خوردن شرايط فيزيكي زمين تشخيص مقدار دقيق آن ميسر نشد لذا نظر اينجانبان بطور تقريب ب

ه ميزان يك چهارم از زمين مورد دعوي، سابقه زراعات داشته و ميتوان در آن زراعت نمود.
اداره منابع طبيعي شهرستان تهران به نظريه هيئت ۳ نفره كارشناسان اعتراض كرده و خواستار واگذاري آن به هيئت ۵ نفره كارشناسان شده‌است. از جمله دلايل اين اداره در اين اعتراضيه عبارتند از:
۱- رويش گياهان منطقه از نوع گونه‌هاي مرتعي (گون، نباتات علوفه‌اي و اظهارنظر در مورد خاك منطقه و قابليت نفوذ‌پذيري و نهايتا حاصلخيزي از نظر زراعي نياز به بررسي‌هاي دقيق لابراتوري دارد در حالي كه منطقه موردنظر داراي شيب تند و بدون آب مي‌باشد.
۲- بعد از اعلام نظريه مزبور عكسهاي هوائي پلاك مزبور در سالهاي ۳۴ و ۵۵ تقديم مي‌گردد كه نشان مي‌دهد پلاك مزبور فاقد هرگونه سابقه احيا و كشت و زرع مي‌باشد و بفرض اينكه يك چهارم اين زمين سابقه زرع داشته باشد مربوط به كمتر از ۱۰ سال اخير مي‌باشد.

۳- مستندا به ماده يكم قانون حفاظت از جنگلها و مراتع كشور بمحض ملي شدن كليه اسناد صادره در اين خصوص باطل و از درجه اعتبار ساقط است. حال آنكه خواهان هيچ سند و مدرك ثبتي ارائه نداده است در حاليكه راي كميسيون ماده ۵۶ در خصوص پرونده ۲۱۰۷ سولقان مويد مالكيت دولت مي‌باشد از محتواي پرونده معلوم مي‌گردد كه آقاي … با جلب اعتماد معتمدين آن محل، كه مي‌خواهد در اين محل دانشگاه و مركز تحقيقاتي احداث نمايد، اقدام به خريد يكسري زمين در جوار اراضي ملي نموده‌است و با لودر اقدام به تسطيح و با قطعه‌بندي ۴۰۰ متر و ۱۰۰۰ متري شروع به فروش آنها نموده‌است كه از جمله خريداران آقاي … و … مي‌باشند و اينها هم به نوبه خود پرونده تخلفي ايجاد كرده‌اند.

نتيجه و تجربه اخذ شده از موضوع كارآموزي:
زمين‌خواران بزرگ معمولاً‌ افراد پولدار، سودجو و ذي‌نفوذ در ادارات دولتي هستند و با صحنه‌سازي هاي متعدد سعي در تصاحب اراضي ملي را دارند و برخورد با اين قبيل افراد نياز به برخورد قاطع سيستم قضايي را مي‌طلبد.
ارائه پيشنهاد:
۱- مامورين جنگلباني در رديف ضابطين دادگستري قرار گرفته و خود مامور كشف و تعقيب جرائم مربوط به منابع طبيعي باشند.
۲- گارد يا پليس جنگل با همه شرايط قانوني خود كه در قانون پيش‌بيني شده‌است تشكيل گردد تا حافظان منابع طبيعي ضمن حفظ جان خود بتوانند در مقابل سودجويان بايستند.

امضاء كارآموز امضاء سرپرست كارآموزي

«مركز امور مشاوران حقوقي وكلا و كارشناسان قوه قضائيه»
نام و نام خانوادگي كارآموز: عباس بلادي شماره پرونده آموزشي: ۳۴۶۳
رشته كارشناسي: محيط زيست
موضوع كارآموزي: مطالعه پرونده تخلف آقاي … در اراضي ملي شده پلاك ۳۵ فرعي از ۴۰- اصلي مراتع ترقبان در جاجرود به مساحت ۷۰۰۰ مترمربع
(تخلف از مقررات ماده ۵۵ قانون اصلاحي قانون حفاظت و بهره‌برداري از جنگلها و مراتع كشور)
شرح اقدامات انجام شده:
پس از تهيه صورتمجلس مشاهدات در تاريخ ۹/۸/۱۳۵۸ توسط سرجنگلباني لارولواسانات و تكميل برگه بازجويي از آقاي …، تخلف ايشان از مقررات ماده ۵۵ قانون اصلاحي قانون حفاظت و بهره‌برداري از جنگلها و مراتع كشور در اراضي ملي شده پلاك ۳۵ فرعي از ۴۰- اصلي مراتع ترقيان واقع در جاجرود بپيوست كروكي ذيل، به جنگلداري دماوند گزارش مي‌گردد.
اداره جنگلداري منطقه دماوند در تاريخ ۲۰/۸/۵۸ موضوع گزارش را به دادسراي شميرانات (شعبه ۲ تهران) ارجاع و خواستار تعقيب متخلف و خلع يد ايشان از اراضي ملي مي‌شوند.

دادگاه در راي اوليه خود قرار منع تعقيب صادر مي‌كند كه مورد اعتراض جنگلداري منطقه دماوند قرار مي‌گيرد. تا اينكه در تاريخ ۲۲/۳/۶۴ دادگاه تجديدنظر (شعبه ۲۰ دادگاه عمومي تهران) پس از انجام تشريفات قانوني راي به تاييد قرارصادره قبلي مي‌دهد.

لازم به ذكر است كه در فاصله بين سالهاي ۵۸ الي ۶۱ نامه‌ها و پيگيريهاي متعددي از جنگلداري دماوند به دادسراي مذكور انجام گرفته‌است.
مجدداً‌در تاريخ ۱۰/۲/۶۳ با دستور سرجنگلداري كل استان تهران، جنگلداري دماوند دادنامه‌اي به طرفيت آقاي … و خانم … به شعبه ۵۸ كيفري تهران (شميران) تسليم مي‌گردد و خواستار پيگيري موضوع از جنبه حقوقي مي‌شود.

در اين دادنامه خواسته‌هاي خواهان عبارتند از:
۱- خلع يد از اراضي منابع ملي شده مورد تصرف به مساحت تقريبي ۷۰۰۰ مترمربع
۲- مطالبه مبلغ سه هزار ريال ضرر و زيان وارده به مرتع
۳- مجازات خوانده‌ها با استفاده از ماده ۱۳۴ قانون مجازات تعزيرات
راي دادگاه شعبه ۵۸ كيفري ۲ تهران مستقر در شميران
بنا به مراتب آنچه از مجموع اوراق پرونده استنباط مي‌شود اقداماتي (دخل و تصرف) آقاي … انجام داده‌است بر مبناي دستور خانم … بعنوان مالك زمين بوده و مشخصا متهم از اينكه اراضي مزبور ملي بوده اطلاعي نداشته و بنابراين گناهي متوجه‌اش نيست و دادگاه بلحاظ فقد دليل كافي بر توجيه اتهام، متهم موصوف را از بزه انتسابي تبرئه مي‌نمايد.
نتيجه و تجربه اخذ شده از موضوع كارآموزي:
اداره جنگلداري قبل از شكايت ميبايست تحقيقات لازم را انجام ميداد و بعد از طرح شكايت مي‌كرد چرا كه ابتدا شكايت از كسي انجام گرفته بود كه مالك زمين نبوده است به عبارتي بهتر اين بوده كه بعد از تحقيقات از همه كسانيكه درگير موضوع بودند عليه‌شان شكايت مي‌شد.

ارائه پيشنهاد:
پيشنهاد مي‌گردد كه سيستم قضايي و دادگاه‌ها از لحاظ نيروي انساني و مالي پشتيباني و تقويت گردند تا بتوانند به ماده ۵۳ قانون حفاظت و بهره‌برداري از جنگلها و مراتع كه همانا رسيدگي خارج از نوبت به پرونده‌هاي منابع طبيعي است جامه عمل بپوشانند.

امضاء كارآموز امضاء سرپرست كارآموزي

«مركز امور مشاوران حقوقي وكلا و كارشناسان قوه قضائيه»
نام و نام خانوادگي كارآموز: عباس بلادي شماره پرونده آموزشي: ۳۴۶۳
رشته كارشناسي: محيط زيست
موضوع كارآموزي: مطالعه پرونده تخلف … در اراضي ملي شده پلاك ۳۸- اصلي واقع در پارك جنگل خجير به مساحت ۱۰۰۰ مترمربع (تخلف از مقررات ماده ۵۵ قانون اصلاحي قانون حفاظت و بهره‌برداري از جنگلها و مراتع كشور)
شرح اقدامات انجام شده:

در مورخه ۶/۱/۷۶ صورتمجلس و مشاهدات «تصرف عدواني و تخريب منابع طبيعي» آقاي اسماعيل شريفي در اراضي ملي پلاك شماره ۳۸- اصلي واقع در پارك جنگلي خجير، توسط سرجنگلبانان لار و لواسانات تهيه و تنظيم و بهمراه برگه بازجويي، گزارش كامل و كروكي محل به اداره كل منابع طبيعي شميرانات ارسال مي‌گردد.
در اين گزارش آمده است كه نامبرده از سال ۱۳۵۰ يعني به مدت ۲۷ سال در زميني به مساحت ۱۰۰۰ متر مربع واقع در آدرس مذكور اقدام به كشت و زرع نموده است.
اداره كل منابع طبيعي شميرانات موضوع پرونده را با دلايل و منضمات تصوير مصد

ق راي كميسيون ماده ۵۶، تصوير مصدق راي كميسيون ماده واحده، بريده نقشه محل تصرف، به مجتمع قضايي رسالت ارجاع مي‌دهد و خواسته‌هاي ذيل را عنوان مي كند:
۱- خلع يد از اراضي تصرف شده
۲- ضبط اعياني موجود به نفع دولت
۳- اجرت‌المثل منافع در مدت تصرف تا زمان صدور حكم (ده ميليون ريال)
۴- هزينه دادرسي (حق‌الزحمه كارشناس و حق الوكاله برابر تعرفه)
در اين دادخواست به ماده يكم قانون ملي شدن جنگلها و مراتع كشور استناد گرديده است.
نظريه كارشناس: اين پرونده جهت تكميل به كارشناس رسمي دادگستري ارجاع گرديده و كارشناس ضمن بازديد از محل و بررسي نقشه‌هاي موجود، ملي بودن پلاك ۳۸ موسوم به خجير را تاييد نموده‌است. و گفته است كه در زمين اعياني وجود نداشته و صرفا زمين صاف بوده‌است و تنها داراي چهار اصله درخت بوده و آثار كشت در سالهاي گذشته موجود است.
راي دادگاه: (مرجع رسيدگي شعبه ۱۰۸۰ دادگاه عمومي جزائي تهران بوده‌است)

دادگاه در تاريخ ۱۶/۲/۸۳ باستناد به مواد ۳۰۸ و ۳۱۱ ق-م و قسمت اخير تبصره يك ماده ۵۵ قانون حفاظت و بهره‌برداري از جنگلها و مراتع كشور، خوانده (آقاي …) را به خلع يد از اراضي مذكور محكوم نموده است و خواسته‌هاي ديگر خواهان مبني بر ضبط اعياني و اجرت‌المثل منافع مدت تصرف مي‌بايست پس از قطعيت راي خلع يد مبادرت گردد.
كروكي محل تخلف:

 

نتيجه و تجربه اخذ شده از موضوع كارآموزي:
با توجه به اين پرونده و ديگر پرونده‌هاي مشابه به اهميت طرح طوبي پي مي‌بريم چرا كه در اين طرح به افرادي كه مايل به فعاليت كشاورزي هستند زمين واگذار مي‌شود وافراد با اطمينان كامل مي‌توانند به فعاليت بپردازنند.
ارائه پيشنهاد:
پيشنهاد مي‌گردد كه دولت طوبي را با جديت توسعه دهد و تسهيلات كافي در اين زمينه فراهم آورد و از طرف ديگر مانع تغيير كاربري اراضي گردد چرا كه در اين صورت فقط كسانيكه واقعا دنبال آباداني زمين و توليد فعاليت كشاورزي هستند صاحب زمين مي‌شوند و جلو سوء‌استفاده‌هاي بعدي گرفته مي‌شود.

امضاء كارآموز امضاء سرپرست كارآموزي

«مركز امور مشاوران حقوقي وكلا و كارشناسان قوه قضائيه»
نام و نام خانوادگي كارآموز: عباس بلادي شماره پرونده آموزشي: ۳۴۶۳
رشته كارشناسي: محيط زيست
موضوع كارآموزي:
مطالعه پرونده تخلف آقاي … در اراضي ملي شده پلاك ۶- اصلي گلدره
شرح اقدامات انجام شده:

در مورخه ۵/۳/۷۲ توسط مامورين جنگلباني لار و لواسانات تخلف آقاي … در اراضي ملي شده پلاك ۶- اصلي موسوم به گلدره به مساحت ۲۵۰۰ مترمربع، صورتمجلس و به جنگلداري دماوند گزارش مي گردد.
در اين گزارش با اشاره به تخلف از ماده ۵۵ قانون حفاظت و بهره برداري از جنگلها و مراتع كشور آمده است كه آقاي … در زمين تصرفي ملي شده بدون اجازه دولت اقدام به تسطيح و درختكاري نموده است.
اداره جنگلداري دماوند با استناد به اين گزارشات، اقدام به شكايت از متهم به دادسراي ناحيه ۵ مي نمايد و تقاضاي خلع يد و رفع تجاوز شخص مذكور و وصول مبلغ ۳۵۰۰۰ ريال بابت خسار

 

ت و ضرر و زيان و مجازات قانوني متجاوز بر مبناي ماده ۱۳۴ و ۱۳۸ قانون تعزيرات كرده است.
مرجع رسيدگي كننده يعني شعبه ۱۹۱ دادگاه كيفري ۲ تهران، ابتدا موضوع پرونده را به كارشناس رسمي دادگستري ارجاع داده و با تاييد ادعاي شاكي (اداره جنگلداري دماوند) توسط كارشناس، دادگاه در تاريخ ۱۱/۱۱/۷۲ صدور راي مي نمايد:
در اين راي با استناد به نظر كارشناس و عدم دفاع مؤثر و موجه متهم و با لحاظ كردن كهولت سن ايشان، متهم را به رفع تصرف و پرداخت پنج هزار ريال جزاي نقدي محكوم مي نمايد و در خصوص اتهام ديگر وي دائر بر تخريب عرصه نظر به اينكه شيار زمين دولتي مقدمه تصرف آن بوده و خود جرم مستقلي نيست و در اين مورد حكم برائت وي صادر مي‎شود.
از طرف اداره جنگلداري نسبت به اين راي اعتراض به عمل مي‌آيد و خواستار جبران خسارت وارده به مرتع در اثر تخريب آن مي‎شوند. در اثر اين اعتراض دوباره در تاريخ ۱۱/۷/۷۴ شعبه دادگاه عمومي تهران

نتيجه و تجربه اخذ شده از موضوع كارآموزي:
اكثرا مشاهده مي گردد كه گزارشات كارشناسان كامل و واضح نيست لذا قاضي نمي تواند براساس آن گزارشات ناقص حكم خوبي صادر نمايد. كارشناسان بايستي حتي اگر احتمال مي دهند كه ذكر يك موضوع به ظاهر كم اهميت به روشن شدن موضوع و ذهن قاضي كمك مي نمايد حتماً آنرا بايد ذكر نمايد.
ارائه پيشنهاد:

پيشنهاد مي گردد يك نسخه از گزارشات مطرح شده كارشناسان در دادگاه ها به مركزي تحت عنوان «هيئت كارشناسان ناظر» ارسال و مورد بررسي قرار گيرد و با اين بررسي ها سطح كارشناسي آنها درجه بندي شده و در محاكمات بعدي مورد استفاده قضات قرار گيرد.
امضاء كارآموز امضاء سرپرست كارآموزي

«مركز امور مشاوران حقوقي وكلا و كارشناسان قوه قضائيه»
نام و نام خانوادگي كارآموز: عباس بلادي شماره پرونده آموزشي: ۳۴۶۳
رشته كارشناسي: محيط زيست
موضوع كارآموزي:
مطالعه پرونده تخلف آقاي … در اراضي ملي شده پلاك كيكا واقع در امامزاده داوود
شرح اقدامات انجام شده:
در مورخه ۱۱/۲/۶۶ پس از تهيه «صورتمجلس مشاهدات» و «صورتمجلس تخلف از مقررات ماده ۵۵ قانون اصلاح قانون حفاظت و بهره برداري از جنگلها و مراتع كشور» توسط سرجنگلداري تهران، شهرري، ورامين به اسم آقاي … موضوع تصرف ايشان به مساحت ۳۰۰۰ مترمربع كه مشمول ماده يك قانون ملي شدن جنگلها و مراتع كشور و جزء منابع ملي شده است و حدود اربعه آن از شمال، جاده آسفالته- جنوب، مرتع- مغرب، مرتع- مشرق، دره و مرتع است، گزارش مي گردد. در اين

گزارش كه ضرر و زيان وارده به مرتع را ۴۵۰۰۰ ريال برآورد كرده اند، ذكر شده كه متخلف اقدام به سنگ چيني اطراف زمين به قصد احداث پاركينگ نموده است. اين زمين فاقد سند ثبتي بوده و فقط داراي پلاك ثبتي است.

از طرف اداره جنگلداري تهران، شهرري، ورامين موضوع در تاريخ ۲۹/۲/۶۶ به دادسراي ناحيه غرب تهران ارجاع گرديده است. دادسراي ناحيه ۲ پرونده را به دادگاه كيفري ۲ ارجاع مي‎دهد.
شعبه رسيدگي كننده:
شعبه ۱۸۹ دادگاه كيفري ۲ تهران
راي دادگاه:
رئيس دادگاه ابتدا به متهم ۱۰ روز مهلت مي‎دهد كه رضايت شاكي را جلب نمايد ولي در مدت تعيين شده رضايت اداره منابع طبيعي را كه همانا خلع يد متهم و دست برداشتن ايشان از زمين تصرفي و جبران ضرر و زيان وارده بوده بدست نمي آيد لذا موضوع پرونده را در مورخه ۲۳/۴/۶۹ جهت طرح در «كميسيون ماده واحده» به اداره منابع طبيعي استان تهران فرستاده تا حداكثر ظرف يك ماه اين كميسيون اعلام نظر نمايد.
نتيجه و تجربه اخذ شده از موضوع كارآموزي:
قوانين مربوط به ملي نمودن جنگلها و مراتع كشور بدون توجه به مسائل تغيير كاربري اراضي و آمايش آنها، ناقص بوده و همين نقيصه همواره مشكلات زيادي به سيستم قضايي و اداره منابع طبيعي ايجاد كرده است و راه را براي سودجويان و زمين خواران باز گذاشته است.
ارائه پيشنهاد:

۱- دولت هر چه زودتر نسبت به تغيير اراضي مخصوصا اراضي مستعد كشاورزي و مرتعي قوانين كاملي را تصويب و به اجرا بگذارد و در قالب يك طرح ملي براي همه اراضي موجود در كشور شناسنامه صادر كند و در شناسنامه هر زميني علاوه بر درج مشخصات كلي آن،‌ نوع كاربري آن مشخص نمايد.
۲- با توجه به اينكه در خيلي جاها به دليل نبود سند ثبتي، راه براي سودجويان و زمين خواران هموار مي‎باشد لذا اداره ثبت و اسناد كشور بايستي در قالب يك برنامه ضربتي براي همه اراضي و املاك دولتي و غيردولتي سند رسمي صادر نمايد.

امضاء كارآموز امضاء سرپرست كارآموزي
«مركز امور مشاوران حقوقي وكلا و كارشناسان قوه قضائيه»
نام و نام خانوادگي كارآموز: عباس بلادي شماره پرونده آموزشي: ۳۴۶۳
رشته كارشناسي: محيط زيست
موضوع كارآموزي:
مطالعه پرونده تخلف آقايان … در اراضي ملي شده سنگان

شرح اقدامات انجام شده:
در مورخه ۱۱/۲/۶۶ گزارشي مبني بر اينكه آقاي … و … در اراضي ملي شده سنگان پايين واقع در بخش ده تهران در قطعه زميني به مساحت ۲۰۰متر مربع كه مشمول ماده يك قانون ملي شدن جنگلها و مراتع كشور و جزء منابع ملي شده است به اداره جنگلداري تهران، شهرري، ورامين مي‌رسد. اين گزارش حدود اربعه زمين مذكور را از شمال، اراضي ملي- جنوب، مستثنيات- مغرب، ارضي ملي- مشرق، اراضي ملي ذكر كرده و متذكر شده كه متخلف در اين زمينه مشغول احداث ساختمان و استخر و غرس نهال مي‌باشد.

كروكي محل تخلف:

اداره جنگلداري تهران، شهرري، ورامين درتاريخ ۴/۶/۷۱ طي دادخواستي به دادسراي عمومي تهران- ناحيه يك خواستار رسيدگي به پرونده‌ مذكور مي‌گردد. اين دادخواست مدارك ذيل را بپيوست داشته است:
۱- صورتمجلس تخلف از مقررات ماده ۵۵ قانون اصلاحي قانون حفاظت و بهره‌برداري از جنگلها و مراتع كشور
۲- صورت مجلس مشاهدات ۳- برگ بازجويي از آقاي …
۴- برگ بازجويي از آقاي … ۵- كروكي محل تخلف
۶- برگ تشخيص بشماره ۱۰۲۱ و تاريخ ۱۰/۱۰/۵۴
۷- راي كميسيون مقرر در ماده ۵۶ مورخه ۱۹/۴/۱۳۵۵

در برگه دادخواست، خلع يد، تاديه مبلغ ۸ ميليون ريال بعنوان خسارت وارده و منافع تصرف و ضبط اعيان احداثي به نفع دولت و همچنين حق‌الزحمه كارشناس و حق‌الوكاله درخواست گرديده است.
سير تكامل پرونده موجود تا اين حد بوده و ظاهرا معلوم است كه پرونده از طرف اداره منابع طبيعي مورد پيگيري قرار نگرفته است.
نتيجه و تجربه اخذ شده از موضوع كارآموزي:
با توجه به محتواي پرونده اينها ادعا كرده‌اند اينجا ملك ارثي آنهاست و مي‌خواهند خانه‌اي در آنجا بسازند. اين مسئله علاوه بر اينكه ملك مذكور جزء منابع طبيعي است يا نه، مسائل مهمتر ديگري مثل حريم روستا كه بايد از طرف بخشداري و يا فرمانداري منطقه مشخص گردد و همچنين تغيير كاربري اراضي مطرح مي‌باشد كه بايستي ادارات مربوطه نظارت و پيگيري نمايند.
ارائه پيشنهاد:
پيشنهاد مي‌گردد كه اگر قوانين تصويب شده در مورد احداثات و شهرسازي از جمله رعايت حريم شهرها و روستاها و همچنين تعيير كاربري اراضي از طرف ادارات مربوطه با جديت پيگيري شود بطور طبيعي يكسري از افراد به فكر تصرف منابع طبيعي نيز نخواهند افتاد و در صورت بروز همچو مساله‌اي از طرف اين ادارات برخورد گرديده و نيازي به برخورد اداره منابع طبيعي نخواهد بود.

امضاء كارآموز امضاء سرپرست كارآموزي

«مركز امور مشاوران حقوقي وكلا و كارشناسان قوه قضائيه»
نام و نام خانوادگي كارآموز: عباس بلادي شماره پرونده آموزشي: ۳۴۶۳
رشته كارشناسي: محيط زيست
موضوع كارآموزي:
مطالعه پرونده تخلف آقاي … در اراضي ملي شده ۲ فرعي از ۳- اصلي واقع در اصطلك
شرح اقدامات انجام شده:
در پي بازديد مورخه ۱۸/۱/۶۶ جنگلدار منطقه دماوند، تخلف آقاي … در پلاك ۲ فرعي از ۳- اصلي اصطلك را مشاهده و پس از تهيه و تكميل صورتمجلس تخلف و مشاهدات و برگه بازجويي گزارش خود را به اداره جنگلداري منطقه دماوند مي‌فرستد. در اين گزارش به تخريب، تجاوز، كشت و غرس نهال در زميني به مساحت حدود ۳ هكتار توسط آقاي مذكور اشاره شده است.
سپس از طرف اداره جنگلداري كل استان تهران به دادگاه طرح شكايت شده و از دادگاه درخواست خلع يد و رفع تجاوز شخص نامبرده و وصول خسارت بمبلغ ۱۲۰۰۰۰ ريال و مجازات قانوني متجاوز بر مبناي ماده ۱۳۴ و ۱۳۸ قانون تعزيرات اسلامي شده است.

مرجع رسيدگي دراين پرونده شعبه ۱۹۱ دادگاه كيفري ۲ تهران بوده است.
راي دادگاه:
دادگاه با توجه باينكه متهم در دادسرا اظهار نموده كه در صورت مطالبه ملك مورد شكايت را تحويل خواهد داد و با توجه به محتويات پرونده ضمن صدور حكم به رفع تصرف عدواني از پلاك مورد شكايت آقاي … را تعزيرا به تحمل سي ضربه شلاق محكوم نموده است.
با توجه به دستور دادگاه در مورخه ۱۴/۲/۶۷ توسط پاسگاه منطقه طي يك صورتمجلس رفع تصرف و تجاوز، متخلف از اراضي مذكور خلع يد شده است.
طبق پرونده مجدداً برگ دادخواستي به طرفيت آقايان … به اتهام دخل و تصرف در انفال پلاك ۲ فرعي از ۳- اصلي موسوم به اصطلك به دادگاه تسليم شده و در آن با اشاره به حكم قبلي و خلع يد متصرف درخواست ضرر و زيان وارده به مرتع را شده‌اند كه مبلغ ۲۷۰۰۰۰ ريال بوده است.
مرجع رسيدگي به اين پرونده شعبه ۷۱ دادگاه حقوقي ۲ ناحيه ۵ دادسراي تهران (نارمك) بوده و در تاريخ ۲۷/۲/۷۱ صدرو راي نموده است.
راي دادگاه:
با استناد به محتواي پرونده و با عنايت به اينكه خوانده (آقاي …) در قبال ادعاي مطروحه هيچگونه دفاعي ننموده است و دليلي بر نفي حقانيت خواهان اقامه ننموده است بنابراين دادگاه ادعاي مطروحه را وارد دانسته و خوانده را به پرداخت مبلغ ۲۷۰۰۰۰ ريال در حق خواهان محكوم نموده است.
كروكي محل تخلف:

نتيجه و تجربه اخذ شده از موضوع كارآموزي:
طبق اين پرونده و پرونده‌هاي ديگر معمولا ضرر و زيان وارده به مرتع غير معشجر در واحد سطح (هكتار) در مراتع با شيب كمتر از ۱۵% ، ۳۰۰۰۰ ريال و با شيب بيشتر از ۱۵% ، ۴۵۰۰۰ ريال تعيين مي‌گردد و اين مبلغ اندكي بوده و عملا ضرر و زيان وارده به مرتع جبران نميكند و بهتر است كه در صورت ايجاد ضرر و زيان مقدار واقعي آن در دادخواستها قيد گردد.

ارائه پيشنهاد:
با اينكه از مطالعه پرونده تصرف عدواني متهم مشخص مي‌گردد ولي در قسمتي از راي دادگاه به عدم دفاع متهم استناد شده است كه ايكاش ترتيبي اتخاذ گردد كه داشتن وكيل در همه محاكم الزامي گردد كه در اينصورت ضريب احقاق حقوق طرفين بالا مي‌رود.

امضاء كارآموز امضاء سرپرست كارآموزي

«مركز امور مشاوران حقوقي وكلا و كارشناسان قوه قضائيه»
نام و نام خانوادگي كارآموز: عباس بلادي شماره پرونده آموزشي: ۳۴۶۳
رشته كارشناسي: محيط زيست
موضوع كارآموزي:
مطالعه پرونده تخلف آقاي … در اراضي ملي شده پلاك ۱ اصلي واقع در قريه ورديچ موسوم به چالدراز به مساحت ۷۵۰۰ متر مربع
شرح اقدامات انجام شده:

بدليل تخريب، غرس نهال و احداث استخر و جاده، توسط آقاي … در اراضي ملي شده پلاك ۱ اصلي در قريه ورديچ، در مورخه ۱۵/۶/۷۱ «صورتمجلس مشاهدات» و «صورتمجلس تخلف از مقررات ماده ۵۵ قانون حفاظت و بهره‌برداري از جنگلها و مراتع كشور» و برگه بازجويي ايشان تكميل و از طريق اداره منابع طبيعي به دادسراي عمومي ارسال و دادخواست مي‌گردد.
ابتدا شعبه ۲۳ دادگاه عمومي به صدور راي مبني بر برائت مشتكي عنه مي‌نمايد. لذا اداره منابع طبيعي در مورخه ۱۳/۱۲/۷۶ به راي صادره اعتراض مي‌نمايد.
مرجع رسيدگي شعبه ۲۱ دادگاه تجديد نظر استان تهران بوده است.
دادگاه تجديد نظر در مورخه ۱۶/۱۲/۷۶ راي خود را صادر و بدليل اينكه اداره منابع طبيعي نتوانسته دلايل موجهي كه نقض دادنامه را ايجاب نمايد ارائه دهد، دادگاه راي قبلي را تاييد نموده است.
نتيجه و تجربه اخذ شده از موضوع كارآموزي:

زمين ملك شخصي متهم بوده و توانسته با ارائه مدارك كافي حق خودش را ثابت نمايد.
ارائه پيشنهاد:
سازمان ثبت اسناد كشور در قالب مواد ۱۳ و ۳۹ براي همه اراضي ملي و مستثنيات داخل آنها (در صورت نداشتن سند) سند رسمي صادر نمايد تا مالكين نسبت به اراضي تحت تملك خودشان مطمئن‌تر و حدود آنها با اراضي منابع طبيعي كاملا مشخص گردد.
امضاء كارآموز امضا سرپرست كارآموزي

«مركز امور مشاوران حقوقي وكلا و كارشناسان قوه قضائيه»
نام و نام خانوادگي كارآموز: عباس بلادي شماره پرونده آموزشي: ۳۴۶۳
رشته كارشناسي: محيط زيست
موضوع كارآموزي:
مطالعه پرونده تصرف ۸۰۰۰ متر مربع از اراضي ملي شده پلاك دودانگه فرحزاد (پلاك ۱۱۶- اصلي) توسط آقاي …
شرح اقدامات انجام شده:
در تاريخ ۱۰/۶/۷۰ توسط سرجنگلباني دامنه جنوبي البرز صورتمجلس تخلف از مقررات ماده ۵۵، صورتمجلس مشاهدات و برگه‌هاي بازجويي به اسم آقاي … متخلف ۸۰۰۰ متر مربع از اراضي ملي شده فرحزاد (پلاك ۱۱۶- اصلي)، تهيه و تكميل و بهمراه كروكي محل به اداره منابع طبيعي تهران، شهرري، ورامين ارسال مي‌گردد.
كركي محل:

در مورخه ۲/۲/۷۱ موضوع به دادسراي عمومي شميران ارجاع شده و از آن خواستار رسيدگي خارج از نوبت، حكم رفع تجاوز و جبران ضرر و زيان وارده به مرتع به ميزان ۴۵۰۰۰ ريال شده‌اند. دادگاه جهت روشن شدن موضوع نظر كارشناس رسمي دادگستري خواسته است.

نظر كارشناس رسمي دادگستري:
آقاي … بعنوان كارشناس رسمي دادگستري جهت بررسي كارشناسي پرونده مذكور، از اداره منابع طبيعي نقشه كامل ۲۰۰۰/۱ فرحزاد- پلاك فوق‌الذكر را كه حدود راي كمسيون ماده ۵۶ در آن مشخص شده باشد خواستار مي‌گردد. با توجه به اينكه حد راي كمسيون ماده ۵۶ در نقشه درخواست شده كاملا مفهوم نبوده و حد آن از قسمت شمال غربي باز بوده است كارشناس نتوانسته اظهار نظر قطعي نمايد و ايشان در گزارش خود عنوان كرده كه «بنظر مي‌رسد قطعه مورد تنازع كلا خارج از نقشه راي كمسيون ماده ۵۶ بوده است.»

لازم به ذكر است كه تعيين حد راي از وظايف كمسيون ماده واحده مي‌باشد.
مرجع رسيدگي به اين پرونده شعبه ۱۵۲ دادگاه عمومي تهران بوده است.
راي دادگاه:
با توجه به محتويات پرونده و نظر كارشناس رسمي دادگستري كه وجود حق ريشه و اعياني متهم در ملك مورد تنازع و فاقد ثبتي را تاييد كرده است و از طرفي به علت عدم كفايت ادله ارائه شده توسط شاكي با حاكميت اصل برائت مستند به اصل ماده ۳۲ قانون اساسي حكم بر برائت متهم موصوف را صادر و اعلام گرديده است.
اداره منابع طبيعي هم به راي صادره اعتراضي نداشته و پرونده مختومه شده است.
نتيجه و تجربه اخذ شده از موضوع كارآموزي:
اراضي فرحزاد از جمله اراضي ملي شده است كه پرونده‌هاي تخلفي زيادي براي آنجا وجود داشته است. در اين پرونده مشخص مي‌شود كه در صورت مسلط بودن كارشناس نسبت به موضوع با يك بررسي اصولي مي‌تواند كمك موثري به قاضي و طرفين تنازع بنمايد.
ارائه پيشنهاد:
پيشنهاد مي‌گردد قوه قضائيه نهايت تلاش خود را جهت آموزش كارشناسان و بالا بردن اطلاعات مورد نياز آنها از جنبه‌هاي مختلف بكار بندد.
امضاء كارآموز امضاء سرپرست كارآموز

«مركز امور مشاوران حقوقي وكلا و كارشناسان قوه قضائيه»
نام و نام خانوادگي كارآموز: عباس بلادي شماره پرونده آموزشي: ۳۴۶۳
رشته كارشناسي: محيط زيست
موضوع كارآموزي:
مطالعه پرونده تصرف ۴۵۰۰۰ متر مربع از اراضي ملي شده ۶۷۲۰ پلاك اصلي واقع در ده نارمك توسط شركت برق منطقه‌اي نارمك
شرح اقدامات انجام شده:

در مورخه ۴/۴/۱۳۷۵ توسط سرجنگلبان دامنه جنوبي البرز تخلف شركت برق منطقه‌اي نارمك در اراضي ملي شده پلاك ۶۷۲۰ اصلي واقع در ده نارمك در قطعه زميني به مساحت ۴۵۰۰۰ متر مربع مشاهده و پس از تهيه و تكميل صورتمجلس تخلف از ماده ۵۵ و صورتمجلس مشاهدات و تهيه كروكي محل به اداره منابع طبيعي شميران گزارش مي‌گردد. در مورخه ۵/۴/۷۵ موضوع از طرف اداره منابع طبيعي شميران طي دادخواستي به مجتمع قضائي شميران ارجاع مي‌گردد.
كروكي محل:

از جمله دلايل و مدارك استنادي شركت برق منطقه‌اي در اين پرونده عبارت است از:
۱- صورتمجلس تاريخ ۲۴/۱۰/۶۶ كه در آن بموجب اجازه نامه شماره ۲۵۰/۲۱۸۷۸ مورخ ۹/۹/۶۶ به وزارت نيرو در قطعه زمين مذكور كه مطابق با نقشه مصوب شماره ۲۱- Q كه به امضاي مقام وزارت نيرو و مقام مديريت عامل شركت برق منطقه‌اي تهران رسيده و نماينده دادستان تهران و چند نفر ديگر رسيده‌ اجازه تصرف داده شده است.
۲- نامه شماره ۱۰۱۷/۱۱۴ مورخ ۱۵/۲/۷۵ اداره دبيرخانه كمسيون ماده ۵ مبني با صدور مجوز شروع عمليات احداث پست برق در محل مذكور.

 

۳- آگهي منتشره (تملك زمين مذكور) در روزنامه اطلاعات
در جريان رسيدگي اين پرونده دبير كميسيون تبصره ۱۲ در مورخه ۷/۹/۷۵ از استاندار تهران تقاضاي دستور بررسي و اعلام نظر موضوع توسط كمسيون فرعي تبصره ۱۲ قانون بودجه سال ۱۳۷۵ استان تهران شده است. اين كمسيون در مورخه ۳/۱۰/۷۵ تشكيل جلسه داده و به شرح ذيل راي صادر كرده است:

شركت برق منطقه‌اي تهران موظف مي‌باشد در چارچوب قانون حفاظت و بهره برداري از قانون جنگلها و مراتع كشور حداكثر ظرف مدت يك ماه اقدام نمايد در غير اين صورت نسبت به كسر غرامت مربوطه از اعتبارات اين شركت و پرداخت به اداره كل منابع طبيعي اقدام مي‌گردد.
دادگاه بررسي موضوع پرونده را به آقاي مهندس … كارشناس رسمي دادگستري ارجاع داده است و ايشان در گزارش خود ضمن تشريح كامل وضعيت زمين مورد تنازع آورده است كه تصرفات شركت برق منطقه‌اي در آنجا با مجوز سرپرست وزارت نيرو و صورتجلسه تصرف مورخه ۲۴/۱۰/۶۶ انجام پذيرفته و زمين مذكور در داخل نقشه وزارت نيرو قرار دارد. در عين حال همين زمين (۴۵۰۰۰ متر مربع) طبق نقشه‌ها و مدارك مستند و موجود در اداره منابع طبيعي جزء اراضي ملي شده مي‌باشد.
همچنين موضوع پرونده جهت بررسي بيشتر به كارشناسان اداره ثبت ارجاع شده و توسط هيئت حل اختلاف مستقر در اداره ثبت شمالشرق تهران (با ده نفر كارشناس) مورد بررسي قرار گرفته است و آنها در گزارش خود اعلام نموده‌اند كه زمين مذكور جزء مستثنيات اراضي جنگلي است ولي تاكنون مواد ۱۳ و ۳۹ آئين نامه، در مورد زمين فوق اجرا نشده است و از طرفي اشخاصي مدعي تصرف زمينشان توسط اداره برق مي‌باشند و لذا براي اين زمين سند تفكيكي صادر نشده است.

مرجع رسيدگي:
مرجع رسيدگي در اين پرونده شعبه ۱۴۰۳ دادگاه عمومي تهران- مجتمع قضائي كاركنان دولت بوده است.
راي دادگاه:
به استناد ماده ۹ لايحه قانوني نحوه خريد و تملك اراضي و املاك بلحاظ نياز شركت برق جهت احداث پست فشار قوي ۲۳۰ ولت و تصويب فوريت آن و همينطور مجوز شماره ۳۵۰/۱۸۷۸ مورخ ۹/۹/۶۶ وزير نيرو، صورتجلسه تصرف ۲۴/۱۰/۶۶ با حضور نماينده دادستاني عمومي (وقت) تهران، آگهي منتشره مورخ ۱۷/۷/۶۵ در روزنامه اطلاعات و ساير مجوزهاي مربوطه، زمين مذكور مورد تصرف قرار گرفته است. نظر باينكه موضوع عينا در كمسيون ماده ۱۲ قانون بودجه سال ۷۵ استان تهران مطرح و شركت برق بر اساس راي كمسيون موظف به پرداخت غرامت در حق اداره كل منابع طبيعي استان تهران شده و اقدامات انجام گرفته نيز بر اساس مجوزهاي مذكور صورت پذيرفته لذا وقوع بزهي به احراز نرسيده و حكم برائت صادر و اعلام مي‌شو

.
تا اينجا در پرونده موجود بوده ولي ظاهراً اداره منابع طبيعي به اين حكم اعتراض كرده و پيگير موضوع بوده است.
نتيجه و تجربه اخذ شده از موضوع كارآموزي:
از جمله استنادات دادگاه مجوز وزير نيرو مي‌باشد در صورتي كه كاملا مشخص است مجوز مربوطه، بايد از طرف متولي و يا صاحب آن صادر گردد در صورتي كه حتي درخواستي هم مبني بر نياز به همچو زميني از اداره منابع طبيعي نشده است. از طرفي اراضي منابع طبيعي انفال و مال مردم بوده و حداقل مي‌بايست پول آن پرداخت مي‌شد.

ارائه پيشنهاد:
۱- با توجه به اين پرونده و پرونده‌هاي مشابه، فرهنگ حفظ و نگهداري از منابع طبيعي حتي براي مسئولين هم موضوع جا افتاده‌اي نيست لذا در درجه اول لازم است با بهره‌گيري از علم ترويج و تبليغات، احترام به طبيعت و قوانين مربوط به آن به يك فرهنگ عمومي تبديل گردد.

۲- در برخورد با مسائل و تخلفات زيست محيطي و منابع طبيعي هيچ مسامحه اي نبايد از طرف دستگاه قضايي نسبت به ارگانهاي دولتي انجام گيرد بلكه بايد با شدت عمل بيشتري برخورد شود.
۳- در سطح كلان مملكت بايد برنامه ريزي شود كه ابتدا مطالعات زيست محيطي در مورد همه طرحهاي بزرگ از جمله طرح احداث پست فشار قوي و يا مسير عبور آن از طبيعت انجام پذيرفته و بعد در صورت عدم سازگاري با محيط زيست با مجوز سازمانهاي ذيربط اجرا گردد.

امضاء كارآموز امضا سرپرست كارآموز

«مركز امور مشاوران حقوقي وكلا و كارشناسان قوه قضائيه»
نام و نام خانوادگي كارآموز: عباس بلادي شماره پرونده آموزشي: ۳۴۶۳
رشته كارشناسي: محيط زيست
موضوع كارآموزي:
مطالعه پرونده اعتراض آقاي … نسبت به احقاق حق خود در پلاك ۵۱۴ فرعي از ۹۲- اصلي بخش ۱۱ تهران واقع در قريه خاك سفيد به مقدار ۲۰۰۰۰ متر مربع
شرح اقدامات انجام شده:
آقاي … طي نامه‌اي به اداره منابع طبيعي تهران نسبت به اجراي ماده (قانون ملي شدن) قانون جنگلها و مراتع كشور در پلاك ۵۱۴ فرعي از ۹۲ اصلي موسوم به خاك سفيد به مساحت ۲۰۰۰۰ متر مربع معترض شده و خواستار احقاق حق خود طبق قانون ماده واحده مصوب ۱۳۷۶ مجلس اسلامي شده است. طبق گفته‌هاي آقاي … اين زمين ارثيه پدرش بوده و در تاريخ ۶/۴/۱۳۲۸ بنام مالك سند رسمي خورده و مالك پس از خريداري در آن بدليل نداشتن چاه و يا چشمه بصورت ديمي كشت و زرع مي‌كرد و آن بدون تاسيسات مي‌باشد.

در پي اين اعتراض و با توجه باينكه زمين مذكور خارج از محدوده حريم شهري و يا روستاي قرار دارد در كميسيون ماده واحده مستقر در اداره منابع طبيعي شهرستان تهران نسبت به آن تشكيل پرونده مي‌گردد. پس از بررسي موضوع اداره منابع طبيعي عكسهاي هوايي محدوده سالهاي ۳۵-۴۰-۴۵ و يك شيت ۲۰۰۰/۱ هوايي سالهاي ۴۸-۵۸ محدوده پلاك مذكور را از سازمان نقشه‌برداري كشور خواستار مي‌شوند و آنها را بر حسب درخواست هيئت كارشناسان ماده واحده جهت

بررسي در اختيار آقاي مهندس … كارشناس رسمي دادگستري قرار مي‌دهد.(۱۷/۷/۸۲)
بدليل قرار گرفتن پلاك مذكور در محدوده مناطق نظامي (دانشگاه امام حسين ع) محل آن در عكسهاي هوايي ارسالي از طرف سازمان نقشه برداري حذف و بريده شده بود و بررسي نقشه‌هاي هوايي پلاك مذكور فقط با حضور كارشناس رسمي و نماينده سازمان جغرافيايي كشور در محل سازمان نقشه برداري مقدور بوده و اين امر در مورد اين پرونده انجام گرفته و از نظر ايشان اين عكسها استفاده كشاورزي در اراضي مذكور را بصورت متناوب در سالهاي دور تاييد مي‌كنند ولي بدليل نبودن عكسهاي هوايي سالهاي قبل از ۱۳۴۹ امكان بررسي فني دقيق‌تر نياز به مطالعات خاكشناسي است.

ايشان بعد از انجام مطالعات خاكشناسي در گزارش خود اعلام نموده است كه «اراضي محل و منطقه در گذشته مستعد كشت و زرع بوده و بطور مقطعي و پراكنده در اين جهت قابليت استفاده داشته است.»
در تاريخ ۳/۶/۸۳ اعضاء هيئت تعيين تكليف اراضي اختلافي موضوع اجراي ماده ۵۶ قانون حفاظت و بهره برداري شهرستان تهران نظريه كارشناسي خود را در مورد اين پرونده به شرح ذيل اعلام مي‌كنند:
۱- نظريه كارشناسي رئيس اداره منابع طبيعي شهرستان (تهران)
به استناد برگه تشخيص و نقشه اجراي مقررات زمين مذكور جزء منابع ملي محسوب مي‌گردد.
۲- مدير جهاد كشاورزي شهرستان (تهران و شميرانات)

در بازديد انجام شده با حضور معترض و كليه اعضاء و قاضي محترم معترض نتوانست محل اراضي را نشان دهد وبنده آثار گشت و سابقه گشت مشاهده ننمودم لذا اراضي مورد اعتراض جزء منابع ملي محسوب مي‌گردد.
۳- كارشناس (اداره كل منابع طبيعي استان تهران)
در بازديد انجام شده متقاضي قادر به ارائه محل اراضي نبود لذا اظهار نظري نمي‌توان كرد.
۴- نظريه كارشناسي عضو هيئت واگذاري زمين
در بازديد انجام شده كه توسط متقاضي ارائه گرديد آثار گشت و احيا مشاهده نگرديد لذا زمين مورد اعتراض جزء منابع ملي محسوب مي‌گردد.

۵- برحسب مورد ۲ نفر از اعضاي شوراي اسلامي روستا يا عشاير محل
نهايتا «كميسيون موضوع هيئت ماده واحده قانون تعيين تكليف اراضي اختلافي موضوع اجراي ماده ۵۶ قانون حفاظت و بهره‌برداري» در تاريخ ۱۳/۶/۸۳ تشكيل جلسه و پس از بررسي و ملاحظه نظريه اعضاي هيئت كارشناسان مبني بر ملي بودن زمين مذكور راي خود را صادر و ختم رسيدگي را اعلام مي‌كند.

نتيجه و تجربه اخذ شده از موضوع كارآموزي:
اقدامي كه مجلس شوراي اسلامي در مورخه ۲۲/۶/۶۷ در جهت تصويب قانون ماده واحده قانون تعيين تكليف اراضي اختلافي موضوع اجراي ماده ۵۶ قانون حفاظت و بهره‌برداري از جنگلها و مراتع انجام داده اقدام بسيار مناسبي بوده است.
ارائه پيشنهاد:

قانون ماده واحده مذكور قانون خوبي بوده ولي فقط شامل اراضي خارج از محدوده حريم شهرها و روستاها مي‌شود پيشنهاد مي‌گردد كه اين قانون كلي و شامل همه اراضي خارج از محدوده حريم شهرها و روستاها همچنين اراضي داخل اين حريم‌ها كه ملي اعلام گرديده‌اند بشود تا افراد قبل از انجام هر تخلفي نسبت به اراضي ملي اقدام به استعلام از منابع طبيعي و اثبات حقوق ملكي خود بنمايند.

امضاء كارآموز امضاء سرپرست كارآموز

«مركز امور مشاوران حقوقي وكلا و كارشناسان قوه قضائيه»
نام و نام خانوادگي كارآموز: عباس بلادي شماره پرونده آموزشي: ۳۴۶۳
رشته كارشناسي: محيط زيست
موضوع كارآموزي:
مطالعه پرونده اعتراض آقاي … نسبت به اجراي ماده (قانون ملي شدن) قانون جنگلها و مراتع كشور در پلاك فرعي ۲۸۶ از سنگ يك اصلي موسوم به مزرعه كوهك به مساحت ۱۹۰۰ متر مربع
شرح اقدامات انجام شده:
به توجه به اعتراضيه آقاي … وكالتا از طرف آقاي … ملك مذكور در تاريخ ۸/۱۲/۱۳۳۲ شمسي بموجب سند قطعي شماره ۷۸۴۵ خريداري شده و مالك در آن تصرف داشته و ‎آنجا بصورت باغ بوده و تاسيسات ديگري نداشته ولي در اثر خشكسالي و سيل، درختان موجود خشك و تخريب گرديده‌ است.
از طرف اداره منابع طبيعي جهت بررسي بيشتر موضوع از كارشناس رسمي دادگستري جهت تفسير عكسهاي هوايي پلاك مذكور در فاصله سالهاي ۳۵-۴۰-۴۵ كمك گرفته مي‌شود.
۱- كارشناس رسمي دادگستري نظر خود را چنين اعلام كرده است. (۷/۹/۸۲)

در عكس هوايي سال ۱۳۳۵ ملك مسطح فاقد اعيان و مستحدثات پوشش گياهي پراكنده و بين دو منطقه ديمزار قرار گرفته است لاكن در متن پلاك عوارض غير طبيعي نيست.
۲- در عكس هوايي سال ۱۳۳۹ وضعيت محل وقوع پلاك تقريباً مشابه گذشته است ولي در شرق پلاك يك كانال عميق احداث شده است.

۳- در عكس هوايي سال ۱۳۴۵ وضعيت تقريباً مشابه سال ۱۳۳۹ شمسي مي‌باشد.
۴- در عكس هوايي سال ۱۳۴۵ شمسي از باند شماره ۸ در محل وقوع پلاك بطور منظم و رديفي درختكاري شده و پلاك در محدوده جنگلكاري قرار گرفته است.

در مورخه ۲۰/۳/۸۲ جلسه هئيت ماده واحده قانون تعيين تكليف اراضي اختلافي موضوع اجراي ماده ۵۶ قانون حفاظت و بهره برداري جنگلها و مراتع مصوب ۲۲/۶/۶۷ در خصوص رسيدگي به اعتراض به نحوه اجراي ماده ۵۶ قانون مذكور در خصوص پلاك ثبتي ۲۸۶ فرعي از يك موسوم به كوهك كن در محل اداره منابع طبيعي تشكيل و با ملاحظه سوابق اعتراض و با مطالعه و بررسي پرونده مذكور و با توجه به معاينه محل در مورخه ۱۰/۳/۸۲ كه در حضور متقاضي و قاضي هيئت بعمل آمده نظر خود را مبني بر اينكه «در محدوده مورد اعتراض هيچگونه آ‎ثار عمران اعم از غرس درختان مثمر و غير مثمر ساختمان و… كه قدمت آن به قبل از قانون ملي شدن جنگلها و مراتع كشور باشد مورد ملاحظه قرار نگرفت» اعلام مي‌نمايد. امضاء كنندگان اين صورتجلسه عبارت بودند از:
۱- مدير جهاد كشاورزي جهاد كشاورزي تهران و شميرانات
۲- قاضي هيئت
۳- مسئول اداره منابع طبيعي شهرستان تهران و دبير هيئت
۴- يك عضوي از هيئت هفت‌نفره واگذاري اراضي استان تهران
۵- يك نفر ديگر از اعضاي هيئت.

قاضي هيئت ماده واحده بدليل اينكه نظريه كارشناس رسمي دادگستري با توجه به تفسير عكسهاي هوايي مربوطه با نظريه هيئت كارشناسان ماده واحده مطابقت نداشته لذا از آقاي … كارشناس رسمي دادگستري تقاضاي اعلام نظر كارشناسي مي‌كند.
ايشان هم در نظريه خود اعلام مي‌كند كه «با توجه به تفسير عكسهاي هوايي سالهاي ۱۳۳۵ و ۱۳۳۹ و ۱۳۴۵ شمسي هيچگونه آثاري از عمران و آباداني و زراعت در پلاك مذكور مشاهده نمي‌گردد لذا با توجه به ماده ۵۶ قانون حفاظت و بهره‌برداري از جنگلها و مراتع كشور شش دانگ پلاك مذكور جزء اراضي ملي قلمداد مي‌گردد. (پرونده تا اينجا موجود بود)

نتيجه و تجربه اخذ شده از موضوع كارآموزي:
با اينكه حكم نهايي در پرونده موجود نبود ولي ملي بودن زمين كاملا مشخص است از طرف ديگر داشتن درخت و يا تاسيسات قبل از ملي اعلام شدن اين اراضي مطرح است و هر كسي كه اعتراض داشته مي‌بايست آن موقع اعلام مي‌كرد و اگر هم اعلام نكرده و يا آنموقع مطلع نشده حالا بايد دلايل كافي بر ادعاي خود داشته باشند.
ارئه پيشنهاد:
اين شكل رسيدگي به پرونده‌ها نوعي دادگاه تخصصي است و چه بهتر است كه براي همه پرونده‌ها دادگاه‌هاي تخصصي تشكيل گردد.

امضاء كارآموز امضاء سرپرست كارآموزي

«مركز امور مشاوران حقوقي وكلا و كارشناسان قوه قضائيه»
نام و نام خانوادگي كارآموز: عباس بلادي شماره پرونده آموزشي: ۳۴۶۳
رشته كارشناسي: محيط زيست

حضور در دادگاه
پيگيري و حضور در دادگاه پرونده قضايي مربوط به ملكي كه بين خانم … و اداره منابع طبيعي تهران مورد اختلاف بود.
اين ملك كه به مساحت ۳۰۰ متر مربع واقع در قنات كوثر- بخش ۱۱ تهران مي باشد قبل از سال ۱۳۵۲ از طرف شركت بيمه شرق به اين شخص واگذار شده بود و بعدا اين عرصه از طرف دولت ملي شده است.
بنا به ماده ۳۶ قانون حفاظت و بهره‌برداري از جنگلها و مراتع كشور كه مقرر ميدارد:
به وزارت كشاورزي و منابع طبيعي اجازه داده مي‌شود كه به اشخاص حقيقي كه تا پايان سال ۱۳۵۲ بطور مستقيم يا غير مستقيم از سازمانهاي دولتي يا وابسته زمين گرفته‌اند و بعدا آن زمينها ملي اعلام گرديده زميني مثل زمين قبلي و يا به ارزش آن به آن اشخاص واگذار نمايند.

دادگاه بدوي به نفع اداره منابع طبيعي راي داده بود كه مورد اعتراض خانم … قرار گرفته بود و دادگاه تجديد نظر راي به اعطاي زمين معوض به اندازه ارزش زمين داده بود. بعد از صدور راي دادگاه تجديد نظر اداره منابع طبيعي شهرستان تهران بر اساس تبصره‌هاي يك و دو ماده ۱۸ تشكيل دادگاههاي عمومي و انقلاب اعتراض نامه خود را در مورخه ۱۲/۵/۸۳ به دادسراي ديوان عالي كشور كه امروزه بعنوان «هئيت تشخيص قوه قضائيه» نام دارد تقديم مي‌نمايد.

موردي كه در اين پرونده مشاهده گرديد و نسبت به آن اعتراض بعمل آمد اين بود كه اين ماده ۳۶ فقط شامل اراضي كه توسط سازمانهاي دولتي و يا وابسته به دولت واگذار گرديده مي‌شود در صورتيكه شركت بيمه شرق در آن زمان يك شركت خصوصي بوده و بنابراين اين ماده شامل آن زمين نگرديده و زمين مذكور ملي مي‌باشد.
حكم نهايي پس از بررسي اعتراض نامه از طرف هيئت تشخيص به اداره منابع طبيعي شهرستان تهران بعنوان تجديد نظر خواه ارسال خواهد شد.

امضاء كارآموز امضاء سرپرست كارآموزي

«مركز امور مشاوران حقوقي وكلا و كارشناسان قوه قضائيه»
نام و نام خانوادگي كارآموز: عباس بلادي شماره پرونده آموزشي: ۳۴۶۳
رشته كارشناسي: محيط زيست
موضوع كارآموزي:
بررسي پرونده تجاوز به اراضي ملي درپلاك شماره ۲۱۰۷ سولقان
سير پرونده: مورد تجاوز به اراضي ملي توسط سرجنگلباني منطقه در تاريخ ۲۶/۴/۸۱ مشاهده شده و طي آن صورتمجلس مشاهدات برگ بازجويي و گزارش كه در آن تخريب اراضي منابع طبيعي و تصرف ۰۰۰/۱۰۰ متر مربع با پوشش گياهي مرتعي با اشاره به حدود اربعه مورد تصرف تنظيم گرديده و ميزان خسارت برآورده شده در اين گزارش به مبلغ ۰۰۰/۰۰۰/۰۴۵/۱ تعيين گرديد.

اداره منابع طبيعي شهرستان تهران پس از دريافت گزارش جنگلباني منطقه طي شكايتي به همراه مدارك ارسالي درخواستي را به دادگاه عمومي تهران شعبه ۱۱۶۸ تسليم نمود كه در آن خواستار توقف عمليات تخريب، خلع يد و خسارت شده بود. دادگاه پس از بررسي پرونده موضوع را جهت رسيدگي به كارشناس رسمي دادگستري ارجاع داد و كارشناس منتخب پس از بررسي ادعاي خواهان يعني اداره منابع طبيعي را تاييد نمود.

متهم نسبت به نظريه كارشناسي اعتراض نمود كه موضوع به هيئت كارشناسان سه نفره ارجاع شد. هيئت كارشناسان ۳ نفره پس از مشخص نمودن حدود اربعه زمين مورد تصرف را از نظر توپوگرافي خاكشناسي و ظواهر طبيعي و دست خوردگي. مستحدثات و سوابق كاشت قديمي را گزارش نمودند و در جمع بندي گزارش كارشناسان هيئت آمده است كه با بررسي‌هاي به عمل آمده آثار كشت قديمي در منطقه وجود داشته كه با به هم خوردن شرايط فيزيكي زمين مقدار آن مشخص نشده است و در نظريه خود اعلام نموده‌اند كه يك چهارم زمين مورد تصرف سابقه زراعت داشته و مي‌توان در آن زراعت نمود.

اداره منابع طبيعي شهرستان تهران به راي هيت اعتراض نموده و خواستار واگذاري پرونده به هيئت ۵ نفره كارشناسان شده است از جمله دلائل اين دوره در اعتراض خود عبارتند از:
۱- منطقه داراي شيب تند و فاقد آب و داراي گياهان مرتعي مي‌باشد كه سابقه زراعتي دارد.
۲- عكسهاي هوايي منطقه مربوط در سالهاي ۳۴ و ۵۵ موجود بوده كه منطقه ملي شدن و فاقد هر گونه كشت و كار و احيا مي‌باشد و با فرض اينكه بخشي از آن عمليات كشاورزي صورت گرفته مربوط به ده سال اخير است.
۳- با استناد به ماده يكم قانون حفاظت از جنگل‌ها و مراتع كشور به محض ملي شدن كليه اسناد صادره در اين خصوص باطل است خوانده فاقد هر گونه سند مي‌باشد و راي كميسيون ماده ۵۶ سولقان پرونده شماره ۲۱۰۷ مويد حاكميت دولت مي‌باشد علاوه بر اين پس از بررسيها خوانده با جلب اعتماد معتمدين محل مبني بر اينكه حذف ايجاد مراكز دانشگاهي را دارد اقدام به خريد زمينهاي منابع طبيعي نموده است و سپس مشخص گرديد كه زمين را به قطعات ۴۰۰ و ۱۰۰۰ متري تقسيم و بين افرادي كه اسامي آنها هم مشخص شده است فروخته است.
بايد نسبت پرونده افرادي كه با صحبت خير خواهانه اقداماتي را در منابع طبيعي انجام مي‌دهند و در مراكز اداري از نفوذ قابل ملاحظه‌اي برخوردار هستند و همين طور از وضعيت مالي خوبي هم برخوردارند با دقت و حساسيت بيشتري مورد بررسي قرار گيرد.
پيشنهاد: جديت و برخورد قاطع با زمين خوران كلان و تقدير و تشكر از مامورين جنگلباني و توسعه و تجهيز مامورين جنگلباني و حفاظت محيط زيست.

امضاء كارآموز امضاء سرپرست كارآموزي

«مركز امور مشاوران حقوقي وكلا و كارشناسان قوه قضائيه»
نام و نام خانوادگي كارآموز: عباس بلادي شماره پرونده آموزشي: ۳۴۶۳
رشته كارشناسي: محيط زيست
كارآموزي: بررسي پرونده متهم مبني بر تجاوز اراضي ملي در قريه همسين واقع در پلاك ۴۷۴۹ بخش ۷ تهران.

سير پرونده: ابتدا مامورين جنگلباني صورتجلسه‌اي را با همراه كروكي منطقه برگه بازجويي تنظيم مي‌نمايند كه در آن حدود اربعه مورد تجاوز مساحت و مستحدثات جديد ذكر شده بود و اداره جنگلداري تهران پس از دريافت گزارش مامورين جنگلباني بر اساس ماده‌هاي ۵۳ و ۵۵ قانون حفاظت از جنگلها و مراتع كشور و همينطور ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامي طي شكايت تنظيم شده از دادگاه رسيدگي خارج از نوبت. توقف كامل عمليات، خلع يد، وصول ضرر و زيان را به مبلغ ۴۵۰۰۰ ريال درخواست كرده است در ضمن به سوابق تخلف قبلي متهم نيز اشاره شده است.

راي دادگاه: دادگاه پس از بررسي محتويات پرونده و سوابق قبلي متهم مبني بر تجاوز در اراضي ملي بر خلع يد متهم و پرداخت ۰۰۰،۳۰ ريال جزاي نقدي صدور حكم مي‌نمايد متهم پس از دريافت راي دادگاه به راي صادره اعتراض نموده كه دادگاه تجديدنظر نيز راي صادره از دادگاه بدوي را تاييد مي‌نمايد.
پيشنهاد: بهتر بود دادگاه براي پرونده تقاضاي نظر كارشناسي رسمي را مي‌نمود. بسياري از متهمين بالاخص در مورد پرونده‌هاي منابع طبيعي از قوانين مطلع نيستند و گرفتن وكيل و پرداخت هزينه كارشناسي هم برايشان مشكل است لذا بهتر است در اين مورد دادگاه راساً اقدام نمايد تا حق كسي تضييع نگردد.

تجربه اخذ شده از موضوع كارآموزي:
چگونگي سير معمولي يك پرونده بر اساس ماده ۵۵ قانون حفاظت و بهره‌برداري از جنگلها و مراتع، بررسي گرديد.
امضاء كارآموز امضاء سرپرست

«مركز امور مشاوران حقوقي وكلا و كارشناسان قوه قضائيه»
نام و نام خانوادگي كارآموز: عباس بلادي شماره پرونده آموزشي: ۳۴۶۳
رشته كارشناسي: محيط زيست

موضوع: احداث جاده در داخل يكي از پارك‌هاي تهران
خواهان: اداره منابع طبيعي استان تهران
خوانده: شهرداري منطقه مربوطه
گردش پرونده:
شهرداري منطقه مربوطه بدون اخذ مجوز اقدام به قطع اشجار و احداث جاده به طول ۲۰۰۰ متر و عرض ۴۵ متر در پارك جنگلي مي‌نمايد كه متعاقباً مامورين اداره منابع طبيعي تهران نسبت به تنظيم صورتمجلس تخلف اقدام و نهايتا موضوع را طي شماره ۱۰۹۶/۶۷/۴۷ مورخ ۱۰/۰۳/۸۳ به دادسراي صادقيه منعكس شد و تقاضاي اعاده وضع به حالت اوليه و اخذ خسارت مي‌نمايد لذا پرونده در شعبه هشتم مورد رسيدگي قرار گرفته و نهايتاً موضوع به كارشناس رسمي دادگستري ارجاع داده شد و كارشناس رسمي دادگستري نيز تعداد درختان قطع شده را ۲۸۰۰ اصله و ميزان خسارت را ۰۰۰/۰۰۰/۹۸۰ ريال برآورد مي‌نمايد ولي قاضي پرونده طي دادنامه شماره ۸۲/۱۱۸۱ – ۳۱/۰۶/۸۳ اعلام ميدارد جاده مذكور جهت خدمات شهري بوده و قضيه نفع شخصي نمي‌باشد لذا، قرار منع تعقيب صادر مي‌نمايد. متعاقباً اداره منابع طبيعي تهران طي نامه شماره ۳۰۳۹/۶۷ مورخه ۰۹/۰۴/۸۳ شكايتي را عليه شهردار منطقه به مجتمع قضايي كاركنان دولت ارسال مي‌نمايد.

امضاء كارآموز امضاء سرپرست كارآموزي

«مركز امور مشاوران حقوقي وكلا و كارشناسان قوه قضائيه»
نام و نام خانوادگي كارآموز: عباس بلادي شماره پرونده آموزشي: ۳۴۶۳
رشته كارشناسي: محيط زيست
موضوع كارآموزي:
اعتراض يك شخص حقيقي در خصوص اراضي ملي مبني بر مالكيت آنها در پلاك ۱۹۲ اصلي خاك سفيد
سير پرونده: فردي طي نامه‌اي به اداره منابع طبيعي تهران ادعا مي‌نمايد كه در اجراي قانون ملي شدن جنگلها و مراتع به ميزان ۲۰۰۰۰ متر مربع از اراضي كه متعلق به ايشان بود و بصورت ارثيه پدري به او رسيده و زمين داراي سند بوده كه مربوط به سالهاي ۱۳۲۸ مي‌باشد و در اين زمي

ن كشت و زرع به صورت ديم كاري انجام مي‌شده كه در جريان برنامه هاي ملي شدن بصورت ملي درآمده و ايشان خواستار رسيدگي طبق ماده واحده مصوب ۱۳۶۷ مجلس شوراي اسلامي شده است و در توضيحات خود اضافه مي‌نمايد از آنجايي كه در زمين مورد اعتراض چشمه و چاهي وجود نداشته مدت زيادي در آن كشت و كار صورت نگرفته و بصورت باير رها شده است لذا علائم كشت و كار در سالاي اخير چشم نخورده و از اين رو اداره منابع طبيعي آنها را ملي اعلام كرده است.
پس از دريافت اين اعتراض موضوع در كميسيون ماده واحد مستقر در اداره منابع طبيعي شهرستان تهران مورد بررسي قرار مي‌گيرد و اين كميسيون طي‌ نامه‌اي از سازمان نقشه‌برداري كشور

خواستار عكس‌هاي هوايي منطقه در سالاي ۳۵-۴۰-۴۵ مي‌گردد و همينطور يك شيت عكس هوايي به مقياس ۲۰۰۰/۱ در محدوده پلاك فوق مربوط به سالهاي ۴۸ و ۵۸ را درخواست مي‌نمايد. اما از آنجايي كه پلاك مورد نظر در منطقه نظامي مربوط به دانشگاه امام حسين(ع) قرار گرفته بود عكس‌هاي منطقه مربوطه بريده شده بود لذا تنها در صورت صلاحديد مقامات اين عكسها با حضور نمايندگان سازمان جغرافياي كشور در اختيار كارشناس رسمي دادگستري آن هم فقط در محل سازمان نقشه‌برداري مقدور مي‌باشد و اين كار هم در مورد اين پرونده انجام شد كه كاشناس

رسمي پس از بررسي اعلام مي‌نمايد كه با عكس‌هاي موجود امكان كشاورزي متناوب در سالهاي قبل در منطقه وجود دارد اما به علت نبودن عكس‌هاي هوايي قبل از سال ۱۳۴۹ جهت بررسي دقيق‌تر به مطالعات خاكشناسي مي‌باشد. پس از انجام مطالعات خاكشناسي كارشناي رسمي اعلام نموده است منطقه مستعد كشاورزي بوده و بصورت مقطعي و پراكنده مورد كشت و زرع قرار گرفته است.

در خصوص همين پرونده در تاريخ ۳/۶/۸۳ هيئت تعيين تكليف اراضي اختلافي موضوع اجراي ماده ۵۶ قانون حفاظت و بهره‌برداري شهرستان تهران در خصوص پرونده مذكور به شرح ذيل اعلام نظر نمودند.
۱- نظريه اعضاء شامل رئيس اداره منابع شهرستان تهرانك «به استثناء برگ تشخيص و نقشه اراي مقررات زمين مذكور جزء اراضي ملي مي‌باشد.»
۲- نظريه مدير جهاد كشاورزي تهران: «در بازديد انجام شده با حضور معترض. كليه اعضاء و قاضي محترم، شخص معترض نتوانست محل اراضي را نشان دهد و سابقه كشت در منطقه رويت نشد لذا مورد اعتراض جزء اراضي ملي تلقي مي‌گردد.»
۳- نظر كاشناس عضو هيئت واگذاري زمين: «در بازديد به عمل آمده آثار كشت و زرع و ساير مستحدثات قديمي مشاهده نشده لذا زمين جز اراضي ملي محسوب مي‌شود.»
۴- كارشناس اداره منابع طبيعي استان تهران: «در بازديد انجام شده متقاضي زمين محدوده مورد اعتراض را نمي‌توانست مشخص نمايد لذا نمي‌توان اظهار نظر خا

صي نمود.»
۵- نفر از اعضاء شوراي روستا يا بوميان منطقه جهت حضور.
در نهايت كميسيون موضوع هيئت ماده واحد قانون تعيين تكليف اراضي اختلافي موضوع اجرايي ماده ۵۶ قانون حفاظت و بهره‌برداري در تاريخ ۳/۶/۸۳ نظر خود را مبني بر ملي بودن اراضي مورد اعتراض اعلام و ختم رسيدگي اعلام گرديد.

نتيجه و تجربه اخذ شده كارآموزي:
آشنايي با هيئت حل اختلاف اراضي ملي شده در خصوص ماده ۵۶ قانون حفاظت و بهره‌برداري همين طور آشنايي با موارد خاص كه عكس‌هاي هوايي در محدوده هاي نظامي و امنيتي قرارگيرد.
همين طور اينكه قانون ماده واحده قانون تعيين تكليف اراضي اختلافي موضوع اجراي ماده ۵۶ قانون حفاظت و بهره برداري از جنگلها و مراتع كشور مصوب ۲۲/۶/۶۷ مربوط به اراضي خارج از محدوده حريم و شهر و روستا مي‌باشد.

پيشنهاد: در خصوص اراضي در حدود حريم شهر و روستا نيز مطابق هيئت ماده واحده هيئت ويژه‌اي تكميل گردد كه موارد اختلافي در آنجا مورد بررسي قرار گيرد.

امضاء كارآموز امضاء سرپرست كارآموزي

«مركز امور مشاوران حقوقي وكلا و كارشناسان قوه قضائيه»
نام و نام خانوادگي كارآموز: عباس بلادي شماره پرونده آموزشي: ۳۴۶۳
رشته كارشناسي: محيط زيست
موضوع كارآموزي:
اعتراض شخصي حقيقي در اجراي ماده ۵۶ قانون ملي شدن جنگلها و مراتع در سنگ يك اصلي كوهك
سير پرونده: ملك مورد اعتراض به مساحت ۱۹۰۰ متر مربع بوده كه به موجب سند قطعي شماره ۷۸۴۵ مورخ ۸/۲/۱۳۳۲ خريداري شده و مالك در آن تصرف داشته و مبادرت به كشت و كار مي‌نموده است و به علت خشكسالي كشاورزي رونقي نداشته و درختان نيز به مرور خشك شده و باغات تخريب شده‌اند.

گزارش پس از ارسال به اداره منابع طبيعي شهرستان تهران دفتر ماده واحده اين اداره جهت روشن شدن موضوع به بررسي منطقه با كمك عكسهاي هوايي مربوط به سالهاي ۳۵-۴۰-۴۵ توسط كارشناس رسمي دادگستري مبادرت مي‌نمايد و پس از بررسي‌هاي به عمل آمده توسط كارشناس رسمي دادگستري نظريه كارشناس در تاريخ ۷/۹/۸۲ به شرح ذيل گزارش مي‌گردد.
«در عكسهاي هوايي مربوط به سال ۱۳۳۵ ملك مسطح فاقد اعيان و مستحدثات. پوشش گياهي پراكنده و بين دو منطقه ديمزار قرار گرفته است و در متن پلاك عوارض غيرطبيعي نيست در

عكسهاي هوايي سال ۱۳۳۹ وضعيت پلاك مشابه گذشته ولي در شرق پلاك يك كانال عميق احداث شده است و در عكسهاي هوايي سال ۱۳۴۵ وضعيت مشابه سال ۱۳۳۹ مي‌باشد و در عكس هاي سال ۱۳۵۸ درباند شماره ۸ پلاك به طور منظم و رديفي درختكاري شده و لاك در محدوده جنگلكاري قرار گرفته است.

تشكيل جلسه كميسيون ماده واحده:
در مورخه ۲۰/۳/۸۳ جلسه هيئت ماده واحده قانون تعيين تكليف اراضي اختلافي موضوع اجراي ماده ۵۶ قانون حفاظت و بهره‌برداري جنگلها و مراتع جهت رسيدگي به اعتراض مربوط به فرعي پلاك ۱ اصلي موسوم به كوهك در اداره منابع طبيعي تهران تشكيل و پس از بررسي موارد اعتراض و بررسي سوابق پرونده و نظريه كارشناس رسمي دادگستري و همينطور بازديد از محل در تاريخ ۱۰/۳/۸۲ با حضور متقاضي و قاضي هيئت نظر خود مبني بر ملي بودن پلاك مورد اعتراض اعلام مي‌نمايد ودليل راي هيئت نبودن هيچگونه آثار عمراني و كشاورزي و درختكاري در منطقه ذكر شده است. اين هيئت مجدداً از يك كارشناس رسمي ديگر اعلام نظر نمودند كه اين كارشناس پس از بررسي عكسهاس هوايي سالهاي ۱۳۳۵، ۱۳۳۹، ۱۳۴۵ اعلام نمايد هيچگونه آثاري عمران، آباداني، و زراعت در پلاك مذكور مشاهده نگرديد. لذا هيئت راي بر ملي شدن پلاك مورد اعتراض را صادر كرد و اعضاي هيئت كه صورتجلسه را امضاء نمودند شامل:
۱- مدير جهاد كشاورزي تهران و شميرانات

۲- قاضي هيئت
۳- مسئول اداره منابع طبيعي تهران و شميرانات (دبير هيئت)
۴- يك عضو از هيئت هفت نفره واگذاري اراضي استان تهران
۵- يك نفر از اعضا هيئت كارشناس
نتيجه و تجربه اخذ شده از موضوع كارآموزي:
با توجه به داشتن سند ثبتي به نظر مي‌رسد معترض حتماً بايد وكيل داشته باشد چون در اين پرونده كارشناس اول را تفسير عكس‌هاي خود در سال ۱۳۵۸ درختكاري در محل را گزارش كرده و كارشناس دوم كلا آن را مردود دانسته است اين پرونده در صورت اعتراض مي‌بايست در هيئت كارشناسان ۵ نفره بررسي شده و معترض هم وكيل داشته باشد.
ارائه پيشنهاد:

با توجه به داشتن سند ثبتي پيشنهاد مي‌گردد در چنين پرونده‌هايي علت عدم پذيرش سند اخذ شده ذكر گردد.
امضاء كارآموز امضاء سرپرست كارآموزي

«مركز امور مشاوران حقوقي وكلا و كارشناسان قوه قضائيه»
نام و نام خانوادگي كارآموز: عباس بلادي شماره پرونده آموزشي: ۳۴۶۳
رشته كارشناسي: محيط زيست

موضوع كارآموزي:
بررسي پرونده تخلفي در پلاك ۷۷ قريه كمرو لواسانات به مساحتي تقريبي ۷۰۰۰ متر مربع.
سير پرونده: در مورخ ۲۲/۳/۱۳۷۵ طبق گزارشات واصله از طرف مامورين سازمان حفاظت محيط زيست مستقر در پاركهاي ملي خجير و سرخه حصار به اداره منابع طبيعي شميرانات مشخص گرديد كه يك فرد متخلف اقدام به تصرف بخشي از اراضي ملي در بخش از پلاك ۷۷ لواسان گرديده است. از آنجائي كه فرد متخلف قبلاً نيز از سابقه تجاوز به اراضي ملي برخوردار بوده اداره منابع شميرانات سريعاً اقدام به تهيه شكايت به همراه مستندات مربوطه در خصوص سوابق قبلي به

دادسراي عمومي تهران شعبه ۳۵ مي‌نمايد پس از طي مراحل مقدماتي و سوابق قبلي خوانده و اعتراض به راي دادگاه پرونده به كارشناسي واگذار مي‌گردد كه پس از بررسي توسط كارشناس منتخب در نظريه كارشناسي با توجه به نقشه تهيه شده و سوابق نظريه كارشناسي بر ملي بودن زمينهاي مورد تصرف صادر مي‌گردد.

راي دادگاه: با استناد به نظريه كارشناسي و بررسي پرونده در مراحل مختلف دفاعيات متهم را غير موجه دانسته و اتهام متهم را محرز شمرده و ايشان را به مبلغ ۵۰۰۱۰۰۰ ريال جريمه نقدي بدل از شلاق و رفع تصرف از مورد تصرفي صدور حكم مي‌نمايد.
پيگيري جدي ادارات دولتي مانند ادارات منابع طبيعي و سازمان حفاظت محيط زيست و عدم برخوردهاي ضعيف از طرف مراجع قضايي باعث مي‌گردد كه افراد سودجو جسارت تعدي به اراضي ملي را به خود ندهند چنانچه در پرونده فوق ملاحظه مي‌گردد نامبرده از سابقه تجاوز برخوردار بوده و در مقابل برخورد محكم ادارات مسئول و سازمانهاي قضايي زمين مورد تصرف برگردانده شده و درس عبرتي براي ساير افراد آن منطقه خواهد بود.
ارائه پيشنهاد:
جديت در پيگيري پروندها و جلوگيري از اقدامات احساسي

امضاء كارآموز امضاء سرپرست كارآموزي

«مركز امور مشاوران حقوقي وكلا و كارشناسان قوه قضائيه»
نام و نام خانوادگي كارآموز: عباس بلادي شماره پرونده آموزشي: ۳۴۶۳
رشته كارشناسي: محيط زيست
موضوع كارآموزي:
تخلف در اراضي ملي شده قريه همسين
خواهان: اداره منابع طبيعي
خوانده: آقاي…
گردش پرونده:
ابتدا گزارشي مبني بر تصرف، تجاوز، احداث استخر و نهالكاري توسط يكي از اهالي در اراضي ملي شده دره چمنا توسط جنگلبانان به اداره منبع طبيعي گزارش شد، سپس شكايتي عليه شخص متجاوز به دادگاه تقديم گرديد

.
در اين دادخواست به مادتين ۵۳-۵۵ قانون حفاظت از جنگلها و مراتع كشور و همچنين ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامي استناد شده و از دادگاه رسيدگي خارج از نوبت و توقف كامل هر گونه عمليات، رفع تجاوز و خلع يد و همچنين وصول ضرر و زيان به مبلغ ۰۰۰،۴۵ درخواست گرديده است ضمن اينكه پرونده تخلف قبلي ايشان هم يادآوري شده است.

دادگاه با در نظر گرفتن سابقه محكوميت كيفري متهم ضمن صدور حكم به رفع تصرف عدواني متهم را به مبلغ ۰۰۰،۳۰ ريال جريمه نقدي محكوم كرد كه راي بصورت غيابي صادر شد.
متهم پس از دريافت حكم صادره درخواست تجديد نظر نمود كه مرجع رسيدگي به دليل اينكه اعتراض موثري كه موجب تفحص دادنامه ياد شده باشد عنوان ننموده، لذا؛ ضمن رد اعتراض تجديدنظر خواه دادنامه صادره تائيد مي‌شود.
نتيجه و تجربه حاصله از موضوع كارآموزي:
در پرونده مذكور از نظر كارشناس رسمي دادگستري استفاده نشده و راي صادر شده است.
ارائه پيشنهاد:
جهت صدور راي صائب و پيشگيري از ضايع شدن حق هر كدام از طرفين بهتر است دادگاههاي مربوط به منابع طبيعي بصورت جداگانه و تخصصي تشكيل گردد و ضمناً از نظريه‌هاي كارشناسي نيز استفاده گردد.

امضاء كارآموز امضاء سرپرست كارآموزي

«مركز امور مشاوران حقوقي وكلا و كارشناسان قوه قضائيه»
نام و نام خانوادگي كارآموز: عباس بلادي شماره پرونده آموزشي: ۳۴۶۳
رشته كارشناسي: محيط زيست
موضوع كارآموزي:
تخلف در اراضي ملي شده پارك جنگلي خجير
خواهان: اداره منابع طبيعي
خوانده: آقاي…
گردش پرونده:
پس از مشاهده تصرف و تخريب اراضي ملي در پارك جنگلي خجير صورتمجلس بازديد و برگه بازجويي و گزارش كامل توسط سرجنگلبان لار و لواسانات تهيه و تنظيم شد و به اداره منابع طبيعي ارسال شد.

در گزارش قيد شده كه متخلف از سال ۱۳۵۰ به مدت ۲۷ سال در زميني به مساحت تقريبي هزار متر مربع واقع در محل قيد شده اقدام به كشت و زرع نموده است.
اداره منابع طبيعي شميرانات همراه با طرح راي كميسيون ماده ۵۶ و راي كميسيون ماده واحده دادخواستي به مجتمع قضايي رسالت ارجاع مي‌‌دهد و خواسته‌هاي خواهان نيز بدين قرار است:
خلع يد از اراضي تصرف شده و ضبط اعياني موجود به نفع دولت و پرداخت هزينه دادرسي و اجرت المثل منافع در مدت تصرف تا زمان صدور حكم (ده ميليون ريال)
كارشناس ضمن بازديد از محل و بررسي نقشه‌هاي موجود نظر بر ملي بودن اراضي مورد دادخواست داده و عنوان شده در زمين اعياني وجود نداشته و صرفاً‌ زمين مسطح بوده و تنها داراي چهار اصله درخت بوده و آ‎ثار كشت و زرع در سالهاي گذشته موجود است.
راي دادگاه بر خلع يد خوانده از اراضي مذكور قرار مي‌گيرد. (البته پس از قطعيت يافتن)

نتيجه و تجربه اخذ شده از موضوع كارآموزي:
در اين پرونده بحث طرح طوبي مطرح مي‌گردد كه اهميت اين طرح در پرونده‌هاي اينچنين حائز اهميت مي‌باشد.
ارائه پيشنهاد:
طرح طوبي بايد با جديت بيشتري پيگيري شود و تسهيلات بيشتري فراهم گردد تا افرادي كه صلاحيت دارند و به دنبال آباداني‌اند صاحب زمين شوند و فعاليت كشاورزي كنند.

امضاء كارآموز امضاء سرپرست كارآموزي

«مركز امور مشاوران حقوقي وكلا و كارشناسان قوه قضائيه»
نام و نام خانوادگي كارآموز: عباس بلادي شماره پرونده آموزشي: ۳۴۶۳
رشته كارشناسي: محيط زيست
موضوع كارآموزي:
تخلف در اراضي ملي شده پلاك فرعي ترقيان جاجرود
خواهان: اداره منابع طبيعي
خوانده: آقاي…
گردش پرونده:

تخلف از مقررات ماده ۵۵ قانون اصلاحي قانون حفاظت و بهره‌برداري از جنگلها و مراتع كشور آقاي… در اراضي ملي طي صدور صورتمجلس تهيه شده توسط سر جنگلباني لار و لواسانات به همراه پرونده بازجويي ايشان به اداره منابع طبيعي دماوند گزارش مي‌گردد اداره جنگلباني منطقه دماوند موضوع گزارش را به دادسراي شميرانات ارجاع مي دهد و خواستار تعقيب متخلف و خلع يد ايشان از اراضي ملي مي‌گردد. دادگاه در راي اوليه خود قرار منع تعقيب صادر مي‌كند كه مورد اعتراض اداره منابع طبيعي دماوند قرار مي‌گيرد تا اينكه دادگاه تجديد نظر راي به تاييد قرار منع تعقيب

مي‌دهد.
نهايت امر آنچه از مجموع پرونده بر‌مي‌آيد بدين قرار است كه چون خوانده مالك اصلي ملك مورد نظر نبوده و سند به نام شخص ديگري صادر گشته است و نامبرده بنا به دستور مالك و ناآگاهانه تعدي به اراضي ملي ميكرده و با توجه به اينكه دادخواست اداره منابع طبيعي ني

ز به نام آقاي… بوده نه مالك زمين دادگاه راي تبرئه خوانده از بزه انتسابي را صادر كرده است.
نتيجه و تجربه كسب شده از موضوع كارآموزي:
قبل تنظيم دادخواست مي‌بايست تحقيقاتي كافي در اين زمين‌ صورت گيرد تا بعد از طرح دعوي به مشكلاتي از اين قبيل برخورد نگردد.