گذري برزبان گزارشگري مالي قابل توسعه XBRL

چكيده
با رشد تكنولوژي وايجاد فناوريهاي نوين شاهد تغييراتي در شئون مختلف زندگي بشر هستيم. اينترنت به عنوان يكي از مهمترين جلوه هاي پيشرفت بشر در طي سالهاي اخير گزارشگري مالي را تحت تاثير قرارداده است. اولين مرحله ازگزارشگري مالي الكترونيكي ارا ئه صورتهاي

مالي دراينترنت بود كه ميزان دسترسي وسرعت دسترسي به اطلاعات مالي را افزايش داد(البته اين نوع گزارشگري در فرمت HTML وPDF بوده است). دراين مرحله تنها صورتهاي مالي كه قبلاً در فرمت كاغذي بود به فرمت الكترونيكي تبديل مي شد.
دومين مرحله گزارشگري الكترونيكي مالي عبارت بود از جابجايي مفهومي اطلاعات مالي، دراين راستا زبان گزارشگري مالي قابل توسعه XBRL كه يكي از گسترشهاي زبان ن

شانه گذاري قابل توسعه XML است، ايجاد شد.دراين زبان گزارشگري به هريك از اجزاء اطلاعات مالي يك عنوان داده مي شود كه بواسطه اين عناوين اجزاء بصورت منفرد(مثلاً سود خالص) قابل جستجو و دادوستد و…. توسط كامپيوتر مي باشد. با اين ويژگيها بهاء گزارشات مالي به شكل قابل توجهي كاهش يافته و سرعت عملكرد هم تا حد زيادي افزايش داشته است.
مقدمه
انقلاب ديجيتال يك تاريخچه بلند و داستان گونه دارد. اين انقلاب از حوزه هاي مختلفي آغاز گرديد و استعدادها ومهارتهاي بسياري از مردم را در يك دامنه وسيع از صناي

ع به خود جذب كرده است. پا نچ كارتها در سازمان آمار امريكا مورد استفاده قرارگرفت، كدهاي UPC در صنايع خرده فروشي به كار گرفته شده و كامپيوترها بوسيله IBM ارتقاء يافتند و اينترنت زما ني واقعاً آغاز به كاركرد كه وزارت دفاع امريكا چندين لابراتوار را درچند دانشگاه با هم مرتبط كرد. ( Richard Oppen heim 2008 ) حسابداري در پاسخ به تقاضاي شركتها وديگر سازمانها و استفاده كنندگان براي اطلاعات مالي مربوط و قابل اعتماد توسعه يافته است. پيشرفتهاي سريع در تكنولوژي، بويژه آنهائيكه به اينترنت مرتبط هستند روش تبادل اطلاعات مالي را تغيير داده است. به منظور ايجاد يك تبادل به موقع وكاراي اطلاعات بين ته

يه كنندگان (آماده كنندگان) اطلاعات وسهامداران مختلف، اطلاعات حسابداري به شكل فزاينده اي برروي اينترنت، بويژه شبكه گسترده جهاني (w.w.w) قرار مي گيرد و افزايش دسترسي به اطلاعات از طريق شبكه ممكن مي گردد.( Boritz 8 No 2004)
در طي دهه گذشته استفاده شركتها از اينترنت به عنوان يك كانال ارتباطي با سهامداران رشد چشمگيري داشته است. درحال حاضر بسياري از شركتها اطلاعات مالي وتجاري خود را (معمولاً در فرمت HTML, PDF) در وب سايت خود افشاء مي كنند وناظرين و اشخاص دولتي (بخشها ووزارتخا نه هاي دولتي) در بسياري از كشورها خواستار گزارشگري و بايگاني الكترونيكي هستند، اين تغييرات، پاسخگويي به نياز سهامداران جهت شفافيت در مورد شركت و چندين مزيت ديگر مثل كارايي بها و افزايش دسترسي به اطلاعات را افزايش داد

ه است. با وجود مزاياي ذكرشده، استفاده از اطلاعات مالي و تجاري يك واحد تجاري كه در فرمت PDF و يا HTML در سايت شركتها و يا سايت ناظرين ( اشخاص قانوني) قرار گرفته اند مي تواند خسته كننده، زمان بر، پرهزينه و شامل برداشتن (كندن

) و اضافه كردنها ويا رونويسي هايي كه مستعد ايجاد اشتباه است باشد.
زبان گزارشگري مالي قابل توسعه (XBRL) به منظور فائق آمدن براين مشكلات از طريق ايجاد يك روش استاندارد براي ايجاد (آماده كردن)، انتشار و مبادله اطلاعات مالي و تجاري توسعه يافت.XBRL يك زبان نشانه گذاري براساس زبان XML است كه به طور خاص براي گزارشگري تجاري طراحي شده است.
در XBRL تمام داده ها با استفاده از عناوين ارا ئه مي شوند بنابراين استفاده كنندگان اين اطلاعات به سادگي مي توانند داده ها را با استفاده از عناوين، پيدا كرده، استخراج و يا تبديل كنند و يا داده ها را با استفاده از ابزارهاي تحليلي، تحليل نمايند.(Boritz & No 2007)
دنياي گزارشگري مالي از طريق پذيرش XBRL درحال عكس ا لعمل است مثلاً در سال ۲۰۰۷ SEC براي به روزرسا ني سيستم عمومي افشاء شركتها به طور رسمي مبلغ ۵۴ ميليون دلار اختصاص داد و در اكتبر ۲۰۰۷ دفتر افشاء متعامل (محاوره اي) خود را جهت گسترش استفاده از داده هاي ديجيتالي براي تحليل گران، سرمايه گذاران و مشاوران تجاري راه اندازي كرد. SEC همچنين درحال بكارگيري يك برنامه اجباري براي تمام شركتهاي عمومي تجاري ا

ست تا سندهاي مالي خود را به شكل XBRL بايگا ني نمايد.(Richard Oppehiem 2008)
جهت گسترش گروهبندي براي تمام موسسات مبلغ ۵/۵ ميليون دلار به كنسرسيوم (نمايندگي) محلي XBRL در آمريكا (XBRL .US. Inc) اختصاص داده شده است و بريتانيا هم اعلام كرده است كه جهت اجباري كردن بايگاني مالياتي براساس XBRL براي س

ال ۲۰۱۰ برنامه ريزي كرده است، موسسه نظارت بورس كانادا هم يك برنامه قوي بايگاني XBRL را از ۱۹ ژانويه ۲۰۰۷ آغاز كرده است.(Boritz & No – ۲۰۰۷)
XBRL را بدون توجه به آثار جها ني سازي مي توان يك ابزار درجهت جها ني سازي دانست.
(George south well jr 2005).

XBRL چيست؟
چارلز هافمن كه به عنوان پدر XBRL شناخته مي شود بيان مي دارد كه تلاش براي فهميدن XBRL بدون فهميدن يك سري مفاهيم پايه اي درباره اطلاعات مثل تلاش براي فهميدن جبر است بدون آنكه بدانيم جمع و تفريق و ضرب و تقسيم چگونه انجام مي شوند. (Richard Oppehiem 2008)
بنابراين تلاش مي شود دراين مقاله توضيح كاملي از XBRL و مفاهيم مرتبط ارائه شود تا امكان فهم بهتر آن به افرادي كه به اين مقاله رجوع مي نمايند وجود داشته باشد. ابتدا سه تعريف از XBRL مي دهيم، XBRL عبارتست از يك زبان براي دادوستد (ارتباط) الكترونيكي داده هاي مالي كه در حال ايجاد يك تغيير اساسي در گزارشگري مالي در سرتاسر جهان است( XBRL. ORG- 2008 ) تعريف ديگر براي XBRL عبارتست از:
زباني براي تعريف، توليد، دادوستد و توزيع گزارشهاي مالي( Richard oppenheim Glossary -2008)
XBRL را مي توان به اين شكل هم تعريف كرد: XBRL يك زبان تعريف داده است كه امكان دادوستد داده هاي مالي قابل فهم و يك شكل را ايجاد مي نمايد.(White paper 2002)
XBRL يك استا ندارد حسابداري جديد نيست وهيچ تغييري درهيچ يك از ا

ستانداردهاي حسابداري موجود ايجاد نمي نمايد آن يك پروتكل معاملات جديد نيست بلكه آن صرفاً يك استاندارد براي شكل دهي به اطلاعات پيچيده وسازمان يافته مالي مثل صورتحساب سود و زيان يا دفاتر حسابداري است.
XBRL جانشيني براي استاندارهاي مبادله اطلاعات كه قبلاً مقررگرديده اند مثلEDI نيست.
XBRL از طريق ايجاد يك ثبات رويه (يكنواختي) توسعه يافته به استانداره

اي موجود كمك مي كند.(White paper 2002)
XBRL مخفف( eXtensible Business Reporting Language) مي باشد كه به معني زبان گزارشگري مالي قابل توسعه است. XBRL يكي از توسعه ها (گسترش، زيرمجموعه هاي) XML مي باشد كه به عنوان يك استاندارد دادوستد اطلاعات از طريق اينترنت بين واحدهاي تجاري مطرح شده است. ايده اوليه XBRL بسيار ساده است بجاي برخورد با اطلاعات مالي به عنوان يك متن كلي ( غيرقابل تفكيك به اجزاء) در يك صفحه اينترنت يا در يك صفحه چاپي، XBRL يك عنوان شناسايي براي هر جزء منفرد اطلاعات ايجاد ( تعريف) مي كند. كه اين عنوانها قابل شناسايي و خواندن توسط كامپيوتر مي باشد. به عنوان مثال، سودخالص شركت عنوان خاص خود را دارد.( XBRL. ORG- 2008)
درحاليكه قبل از XBRL مثلاً صورتحساب سود وزيان يك شركت يا به شكل اسناد كاغذي بود و يا حداكثر به شكل صفحات PDF و يا HTML برروي اينترنت بود كه در واقع صورتحساب سود و زيان را بصورت يك عكس نشان مي داد و اجازه استفاده از اجزاء آنرا نمي داد زيرا به صورت يك كل تعريف شده بود و غيرقابل تفكيك به اجزاء ولي در XBRL اجزاء يك سند هم توسط كامپيوتر قابل فهم و استفاده هستند و مثلاً كامپيوتر مي تواند سود خالص را از درون صورتحساب سود و زيان استخراج كرده و يا مي توان مستقيماً بدهيهاي احتمالي را جستجو كرد بدون آنكه مقادير زيادي اطلاعات نامربوط از سايتهاي مختلف به عنوان نتيجه جستجو مقابل ما قرارگيرد.
معرفي عناوين XBRL امكان پردازش خودكار داده هاي مالي با استفاده از ن

رم افزارهاي كامپيوتري را مي دهد كه خود باعث حذف فرآيند هاي پر زجمت و پرهزينه، ورود دستي مجدد و مقايسه دستي مي گردد. كامپيوترها مي توانند با داده هاي XBRL هوشمندانه برخورد نمايند، آنها مي توانند اطلاعات در درون يك سند XBRL را تشخيص داده، تحليل كرده، ذخيره كرده و با كامپيوترهاي ديگر مبادله نمايند، و آنرا با روشهاي ( در شكلهاي) مخ

تلف براي استفاده كنندگان مختلف آماده نمايند.XBRL به شدت سرعت كار با داده هاي مالي را بالا برده وامكان اشتباه‌را كاهش داده‌و امكان بررسي(چك)خودكار اطلاعات‌را ايجاد‌كرده است.( XBRL.ORG- 2008).
XBRL چگونه كار مي كند؟
XBRL يك عضو ازخانواده زبانهاي برپايه XML است. تحت XML، عناوين شناسايي براي اجزاء اطلاعات به كار گرفته مي شوند تا اين اطلاعات به شكل موثري توسط نرم افزارهاي كامپيوتري پردازش گردد. اين زبان اين امكان را مي دهد كه عناوين خاص شناسايي براي هريك از اجزاء اطلاعات مالي به كار گرفته شود ( مثل سود خالص). البته اين علائم چيزي بيش از علائم ساده هستند، اين علائم يك سري اطلاعات مثل اينكه اين قلم پولي يا غير پولي است را در مورد جزء مورد نظر را دارند. XBRL مي تواند نشان دهد كه چگونه اجزاء اطلاعات با يكديگر مرتبط هستند بنابراين XBRL مي تواند نشان دهد كه چگونه آنها محاسبه شده اند.
XBRL همچنين مي تواند تشخيص دهد با توجه به اهداف سازماني ويا اهداف ارائه يك جزء اطلاعات در يك طبقه بندي خاص قرار مي گيرد يا خير؟ اطلاعات XBRL را مي توان با استفاده از پروسه هاي ( روندهاي) نگاشت مناسب از اطلاعات مالي يك موسسه بدست آورد ويا از ابتدا با استفاده از نرم افزار اطلاعات را در فرمت XBRL ايجاد كرد. سپس اين اطلاعات توسط كامپيوتر به سادگي مي تواند مورد جستجو قرارگرفته، انتخاب، داد و ستد و ‌يا تحليل‌شود و يا‌ براي‌مشاهده‌(‌استفاده)‌معمول‌انتشار‌يابد.‌(XBRL . ORG-2008) در اين ق

سمت براي درك بيشتر خواننده از نحوه كاركرد XBRL اطلاعات بيشتري

راجع به اين موضوع مي دهيم.
همانطور كه گفتيم XBRL براي برقراري ارتباط با توجه به محتواي اطلاعات مالي ايجاد شده است. XBRL اين كار را از طريق ايجاد يك سري عناوين خاص براي هر يك از اجزاء اطلاعات انجام مي دهد كه اين عناوين بسيار شبيه به عناويني است كه در HTML مورد استفاده قرار مي گيرد. نام هر عنوان ازگروهبندي مورد استفاده كه بيانگر آن است كه كداميك از عناوين بايد براي توصيف اقلام مختلف خطي در صورتهاي مالي بكار رود، مي آيد.
اجزاء (فيلدهاي) ديگر در هر عنوان شامل اطلاعات مفهومي مثل اينكه اطلاعات مربوط به چه سالي هستند يا اينكه واحد اندازه گيري چيست مي باشد.(Romney steinbart 2007).
شايد بتوان از مفاهيم درون يك عنوان و خود آن با فرا داده ياد كرد زيرا كه در واقع فراداده يك راه است براي آنكه تشريح كنيم كه اطلاعات بيانگر چه چيزي هستند..(Richard Oppenhiem -2008)
درگزارشگري مالي، سطح تفكيك ناپذير ازگزارشگري را، جزء مي نامند. مثلاً وجه نقد داخل ترازنامه يك جزء گزارشگري مالي است. درXBRL اين جزء با يك جزء (قلم) XBRL نمايش داده مي شود.
در قسمتهاي بعدي مقاله خواهيم گفت كه يك جزء XBRL خود شامل چه چيزهايي در اين قسمت به تشريح فراداده اي كه در يك جزء XBRL قرار دارد مي پردازيم.

 

برچسب: دردرون گروهبندي XBRL براي هر مفهومي يك برچسب ( عنوان) استاندارد وجود دارد براي مثال تعهدات احتمالي يك مورد استاندارد است.
منابع: درواقع منابع همان متون قا نوني (مقتدر) هستند كه مفهوم مورد نظر ما را حمايت مي كنند و با منابع (مراجع) حسابداري هم مرتبط هستند براي مثال مرجع براي «

تعهدات احتمالي» FAS 5 مي باشد.
ارائه: شكلي از اجزاء است كه يافتن يك مفهوم خاص را دردرون گروه بندي XBRL براي استفاده كننده تسهيل مي نمايد.
محاسبات: در واقع محاسبات بيانگر آن است كه چگونه يك جزء با اجزاء ديگر درقالب محاسبات درارتباط است.( براي مثال، در آمد خالص كسر از بهاي تمام شده كالاي فروش رفته برابر با سود (زيان) ناخالص خواهد شد).
مفهوم يا توصيف: براي هر جزء نشان مي دهد كه آيا آن جزء يك مورد خاص ( يك نمونه خاص) از مفاهيم تعريف شده ديگر است يا خير.
فرمول: فرمولهايي كه پشتوا نه محاسبات خاص يك شركت ويا قوانين تجاري هستند.(ferf- 2005)
اسناد XML كه XBRL ازهمين خا نواده است شامل اجزاء XML هستند، بنابراين اسناد XBRL شامل اجزاء XBRL هستند هرجزء XBRL شامل دو عنوان (برچسب) درابتدا وانتها ويك مفهوم دربين دو عنوان است. براي مثال
< Company Name > water loo Inc </ Company Name >
يك جزء XBRL است كه درآن water loo Inc مفهوم بوده و < Company Name > عنوان (برچسب) XBRL است. دريافت كننده يك چنين اطلاعاتي مي تواند آنرا بفهمد، رمزگشايي كند و آنرا براي اهداف خود مورد استفاده قراردهد زيرا كه عنوان <Company Name> نشان دهنده آن است كه هريك از اجزاء اطلاعات چه چيزي هستند. بنابراين مفهوم درXML و درنتيجه در XBRL بسيار دردسترس تر وقابل خوانده شدن است. ( Boritz & No 2005).
همانطور كه گفته شد يك سند XBRL شامل اجزاء XBRLمي باشد مثلاً يك سند XBRL مي تواند تراز نامه ويا صورتحساب سود و زيان باشد واجزاء داخل آنها مي تواند به عنوان مثال فروش ويا وجه نقد باشد ذكر دو نكته اينجا مهم به نظر مي آيد اول اينكه دو راه براي بدست

آوردن اطلاعات درفرمت XBRL داريم.
الف) اينكه اطلاعات مالي را از ابتدا و با استفاده از نرم افزارهاي مناسب درفرمت XBRL ايجاد نماييم.

ب) اينكه اطلاعات مالي موجود كه درفرمتهاي ديگر هستند را به اطلاعات با فرمت XBRL تبديل نماييم كه به اين عمل اصطلاحاً نگاشت گفته مي شود.
نكته دوم اينكه حتي درجهان حسابداري اجزاء اطلاعات با تعاريف چند گانه ( باعنوانهاي مشترك) توصيف مي شوند. براي مثال واژه « موجودي كالا» مي تواند زيرمجموعه هاي زيادي داشته باشد كه موجودي شركت را بيشتر توصيف نمايند، آن مي تواند، كالاي تكميل شده، كاردرجريان ساخت، مواد اوليه ويا حتي تركيبهاي ديگر باشد.روش قيمت گذاري مي تواند LIFO، FIFO، قيمت بازار ويا ديگر اشكال باشد ويا «وجه نقد» مي تواند شامل وجه نقد باشد يا شامل وجه نقد ومعادل وجه نقد باشد. براي فا ئق آمدن براين انتشارات گيج كننده و نامرتب، XBRL از يك فرهنگ لغت اختصاصي براي توصيف هرجزء منفرد اطلاعات استفاده مي كند. تا درواقع مشخص باشد كه مثلاً عنوان <Cash > بيانگر وجه نقد است يا وجه نقد ومعادل آن وتمام اجزاء اطلاعات و عنوان ها مشخص باشند كه بيانگر چه چيزي هستند اين فرهنگ لغت را اصطلاحاً گروهبندي مي نامند،كنسرسيوم XBRL بيان مي دارد كه گروهبندي براي توصيف اصطلاحات گزارشگري حسابداري، مالي وغيرمالي با يك روش منظم مورد استفاده قرارمي گيرد.(Richard Oppenheim – ۲۰۰۸) درواقع گروهبنديها عنوانها ( علائم) خاص را براي اجزاء منفرد اطلاعات مثل سود خالص مشخص مي كنند ( تعريف مي كنند) بدين ترتيب گروه بنديهاي مختلف براي اهداف گزارشگري متفاوت مورد نياز است.
(XBRL.ORG- 2008) درحال حاضر چندين گروه بندي موجود است ويا درحال گسترش است. مثل
us GAAPCI , International’s Global Common Document (INT, GCD)
Accountants Report ( INT- AR) ، …… كه هريك الزامات گزارشگري خاصي را رعايت مي نمايند. Boritz 8 No – ۲۰۰۴).

مزايا ونواقص XBRL
مزايا:
XBRL مزاياي چشمگيري را درتمام مراحل گزارشگري وتحليلهاي مالي دارد. منافع XBRL در اتوماسيون، كاهش بها، دسترسي سريعتر به اطلاعات واطلاعات صحيح تر وقابل اتكاء ترمشاهده مي گردد. بعلاوه تحليل هاي بهتر واطلاعات وتصميم گيري با كيفيت بهتر هم ازجمله مزاياي XBRL هستند. XBRL به توليد كنندگان ومصرف كنندگان اطلاعات مالي اين امكان را مي دهد تا از فرآيند هاي دستي پرهزينه كه معمولاً شامل فعاليتهاي وقت گير مقايسه، سرهم كردن وورود مجدد اطلاعات است، جلوگيري نمايند. آنها با استفاده از XBRL قادر

خواهند بود تا مثلاً اطلاعات خاص ( مثل بدهيهاي احتمالي) را درعرض چند ثانيه جستجو نمايد درحاليكه بدون XBRL شايد نياز به ساعتها جستجو بود. استفاده از XBRL محدود وملزم به بكارگيري هيچ يك از استانداردهاي گزارشگري مالي نيست، بلكه اين زبان انعطاف پذيراست واين زبان براي كار وهماهنگي با تمام جنبه هاي جاري گزارشگري در كشورها وصنايع مختلف ( استانداردهاي مختلف) طراحي شده است.

طبيعت قابل توسعه XBRL بدين معني است كه آن مي تواند به منظور برآوردن نيازهاي تجاري خاص تعديل گردد.( حتي درسطح يك سازمان منفرد) (XBRL. ORG -2008).
اگر بخواهيم مزاياي XBRL را طبقه بندي كنيم به شكل ذيل خواهد بود:
۱- XBRL بهاي توليد اطلاعات را از طريق خودكارسازي كاهش خواهد داد و منابع وتسهيلاتي را كه به گزارشگري دستي اختصاص يافته آزاد نموده تا به انجام كارهايي كه ايجاد ارزش بيشتري براي موسسه مي نمايند بپردازند.( SEC Final rules on XBRL 2005).
2- XBRL از طريق محدود كردن ريسك ورود اشتباه وفعاليتهاي پرزحمت ومستعد اشتباه ورود مجدد، اطمينان بيشتري را درمورد اطلاعات ايجاد مي كند. (WHITE PAPER , XBRL .ORG -2008)
3- افزايش سرعت تصميم گيري درموسساتي مثل بانكها و…. وبهبود روند انتشار گزارشات تحليل گران وسرمايه گذاران (WHITE PAPER 2002 ).
4- يگانه بودن XML خود يك امتياز است درمقابل راه حلهاي مختلف كه خود باعث كاهش هزينه هاي آموزشي كاركنان گشته و از طرفي نرم افزارهاي زيادي هستند كه با XBRL كار مي كنند ونيازي به طراحي نرم افزار و Application خاصي نيست.
۵- XBRL يك راه حل جامع، منعطف وقابل توسعه است. يعني XBRL اولاً كاملاً جامع است درمورد آنچه كه بايد بدست آورد و ثانياً ماهيت منعطف وقابل

توسعه آن، آنرا به شكل سيال موثر مي سازد( قابليت همراهي با تكنولوژيهاي آتي را خواهد داشت).
۶- اغلب مردم دليل بنيادي XML را فراموش مي كنند و آن عبارتست از اطلاعات سازمان يافته درمقابل اطلاعات سازمان نيافته، اطلاعات سازما

ن يافته را با توجه به مفهوم همراه آنها مي توان به شكل موثري بين شركاء تجاري، بين واحدهاي تجاري و قانونگذاران ودر درون شركت دادوستد وجستجو كرد.
۷- XBRL يك تكنولوژي رايگان بوده و نياز به پرداخت وجهي تحت عنوان حق استفاده وغيره براي استفاده نداريم.(Charles Hoffman 2005)

نواقص
۱- مهم است كه بدانيم XBRL تنها عناوين را براي صورتهاي مالي قراردادي ايجاد مي كند و شيوه هاي ديگر ارا ئه مثل فرمولها، جدولها ومشابه اينها را بيان نمي كند. درحقيقت XBRL براي ارا ئه آسان اطلاعات براي استفاده شخصي طراحي نشده است. هدف اصلي آن دراصل ارتقاء كارايي درفرآيند انتقال داده ها وذخيره ها مي باشد.
۲- XBRL اكنون كيفيت اطلاعات را بيان نمي كند، با توجه به تعدد گروهبنديهاي XBRL امكان اشتباهات درانتخاب و بكارگيري عناوين يا نشانه هاي

گروهبنديهاي XBRL افزايش يافته است. همچنين اطلاعات در وب به سادگي مي توانند ايجاد شوند يا تغيير داده شوند وسوالات زيادي راجع به قابليت اطمينان شبكه براي اطلاعات ارا ئه شده دراينترنت، مثل اطلاعات به شكل XBRL، به وجود آمده است.
۳- XBRL گزارش حسابداران را بعنوان قسمتي از مجموعه صورتهاي مالي بعنوان يك كل درنظرمي گيرد. زبان XBRL جهت گزارش حسابرسي براي ص

ورت مالي خاص يا يك قلم خاص دريك صورت مالي يا براي كنترلهاي داخلي مبني بر گزارشات ايجاد نشده است.
(فيروز فريور ليلان- ۱۳۸۶)

تاريخچهXBRL
تاريخچه كوتاه زبان گزارشگري مالي قابل توسعه XBRL به سال ۱۹۹۸ برمي گردد. درآوريل ۱۹۹۸ چارلز هافمن حسابدار رسمي از موسسه نايت ويل وگريگوري درتاكوماي واشنگتن استفاده از XML را براي گزارشگري الكترونيكي اطلاعات مالي مورد بررسي قرار داد. هافمن شروع به ايجاد نمونه اي از صورتهاي مالي وبرنامه هاي حسا برسي با استفاده از XML كرد.
در جولاي ۱۹۹۸ چارلز ها فمن، وين هاردينگ رئيس بخش فناوري برتر AICPA( انجمن حسابداران خبره امريكا) را درجريان قابليت استفاده از XML درگزارشگري مالي قرارداد.
سرانجام در ۳۱ دسامبر ۱۹۹۸ مدل ايجاد شده توسط چارلز ها فمن به همراه وين هاردينگ AICPA را متقاعد كرد كه XML درحرفه حسا بداري حائز اهميت مي باشد.AICPA خواستارطرح تجاري براي گزارشات مالي مبتني بر XML شد. طرح تجاري در ۲۵ ژوئن ۱۹۹۹ آماده شد كه پروژه آن زبان گزارشگري مالي قابل توسعه XFRML ناميده شده بود.
در ۶ آوريل ۲۰۰۰ نام پروژه از XFRML به XBRL تغييريافت.( فيروز فريور ليلان – ۱۳۸۶)

پيشينه داخلي پژوهش
طبق بررسيهاي انجام شده توسط اينجانب تنها يك تحقيق درايران مستقيماً به موضوع XBRL پرداخته است.
۱- پايان نامه كارشناسي ارشد با عنوان« بررسي عوامل كمك كننده به حسابرسي درمحيط زبان گزارشگري مالي قابل توسعه XBRL»

( بهار ۱۳۸۶- فيروز فريور ليلان- دانشگاه آزاد اسلامي- واحد تهران مركزي).
۲- يك پايان نامه كارشناسي ارشد توسط نگارندگان « سركارخا نم دكتر فرزانه حيدرپور به عنوان استاد راهنما ومرتضي خيري به عنوان نگارنده پايان نامه» با عنوان « بررسي دلايل عدم بكارگيري زبان گزارشگري مالي قابل توسعه XBRL توسط شركتها

ي ايرا ني» درحال انجام است.
البته در باب حسا برسي پيشرفته كامپيوتري وگزارشگري مالي تحت شبكه تحقيقات ارزنده ديگري هم صورت پذيرفته است كه در ذيل به برخي از آنها اشاره مي نماييم.
۳- گزارشگري مالي دراينترنت و وضعيت آن درايران- دكتر علي ثقفي- دكتر محمد عرب مازاريزدي- رافيك باغوميان ۱۳۸۴
۴- بررسي موانع بكارگيري سيستمهاي پشتيبان تصميم گيري وخبره حسا برسي – رزيتا صالحي- دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران مركزي ۱۳۸۶

پيشينه خارجي
۱- ارزش XBRL براي حرفه اي‌هاي حسابداري، تحليلگران تجاري ومديران شركتها، چگونه XBRL مي تواند تحليلهاي‌مالي، گزارشگري‌قا نوني وگزارشگري تجاري‌را تحت‌تاثير قراردهد.(Richard Oppenheim– ۲۰۰۸)
۲- حسابرسي آينده بررسي تاثير XBRL برحسابرسي واطمينان بخشي، سورن هيت و منو اونيكا اوهلينگ مدرسه عالي تجارت دانشگاه كوتنبرگ- پايان نامه كارشناسي ارشد۲۰۰۵
۳- جي – اي- بورتيس و و- گ نو
طي مقالات مختلف به موضوع پرداخته اند:
الف) گزارشگري تجاري با زبان نشانه گذاري قابل توسعه XML زبان گزارشگري مالي قابل توسعه XBRL – ۲۰۰۳
ب) گزارشگري خدمات اطمينان بخشي XARL براي زبان گزارشگري مالي قابل توسعه XBRL- 2003

ج) گزارشگري خدمات اطمينان بخشي براي سرويسهاي مالي مبتني برزبان نشانه گذاري قابل توسعه XML
د) ساختار مورد نياز جهت گزارشگري خدمات اطمينان بخشي با زبان اطمينان بخشي قابل توسعه XML
ه) ايمني درخدمات گزارشگري مالي مبتني برزبان نشانه گذاري قابل توسعه XML دراينترنت ۲۰۰۴
و) حسابرسي يك سند مصداق XBRL ( شركت فناوريهاي متحده) – ۲۰۰۷
۴) گزارشگري مالي با استفاده از XBRL- چارلز ها فمن ۲۰۰۶

فهرست منابع داخلي
۱- بررسي عوامل كمك كننده به حسابرسي درمحيط زبان گزارشگري مالي قابل توسعه XBRL – بهار ۱۳۸۶- پايان نامه كارشناسي ارشد- دا نشگاه آزاد اسلامي واحد تهران مركزي- فيروز فريور ليلان.

فهرست منابع خارجي
۱٫ XBRL 101 – Value for the Accounting Proffessional , Business Analyst, Company Executive- By Richard Oppenheim 2008
2. Auditing an XBRL Instance Document : The Case of United Technologies Corporation – J. Efrim Boritz , won Gyun No – August 2007
3. Accounting Information System ( Tenth Edition)- Marshal Romney. Paul Steinbart – ۲۰۰۷
۴٫ Assurance Reporting for XML – Based Information Services: XARL (Extensible Assurance Reporting Language) – J.E.Bortiz , won G. No 2004
5- Financial Reporting in the XBRL Age: A Step – by- Step XBRL Implementation- ferf ( financial executives research foundation) 2005
6- www. XBRL. ORG
7- Understanding the XML Standard

for Business Reporting Finance – WH ITE PAPER – ۲۰۰۲
۸٫ Security in XML – Based financial reporting services on the Internet – J.Efrim Boritz , Won G . No – ۲۰۰۵
۹٫ Global Alliances and Change in Financial Reporting:
How Can XBRL Help? George Southwell Jr. 2005
10. SEC FINAL RULES ON XBRL 2006 Edition
11. Charles Hoffman