گلخانه گوجه فرنگی

مقدمه
مقدمه:

درسال های اخیر تقاضا برای میوه های خارج از فصل تولید به طور محسوس افزایش یافته است. به همین دلیل توجه برخی از تولید کنندگان سبزی وصیفی به این مسئله معطوف و اقدام به تولید فرنگی نموده اند. اگرچه مخارج تولیدات گلخانه ای گوجه فرنگی در مقایسه باهزینه های تولید در شرایت مزرعه ای بسیار بیشتر است ولی مخارج اضافی به دلایل زیر قابل جبران میباشد:

۱-در شرایط گلخانه دوره تولید طولانی تر می باشد وامکان کاشت بیش از یک نوبت در سال وجود ندارد
۲-تولید محصول پیش رس در شراط گلخانه امکان پذیر است و زودتر از محصول کشت شده درهوای آزاد به بازار عرضه میشود
۳-تولید محصول در واحد سطح نسبت به کاشت هوای آزادچند برابر افزایش داشته و از کیفیت بهتری نیز برخوردار میباشد
۴-به علت کنترل شرایط آب و هوایی در گلخانه ضمن افزایش تولید بازده کاری در شرایط گلخانه بسیار بالا تر است
۵-با توجه به اهداف تولیدات گلخانه ای که افزایش تولید در کنار کاهش هزینه ها مد نظر میباشد به علت سوء مدیریت در بعضی از گلخانه ها مصرف سموم نباتی و کودهای شیمیایی و هورمون هاافزایش یافته.

در کشور های توسعه یافته به دلیل نظارت دقیق مسئولان تولیدات محصولات کشاورزی و گلخانه ای در واحد سطح افزایش چشمگیری داشته است و ارزش تولیدات محصولات گلخانه ای بر اساس کیفیت آن سنجیده می شود.

تقاضا برای محصولات عاری از سم و کود و هورمون ها از دیگر عواملی است که موجب بهبود کیفی و کمی محصولات گلخانه ای در این کشور ها شده است که این محصولات ارگانیک را با برچسبهای مخصوص برای توزیع مشخص می کنند.

در گذشته زمین، آب و بذر را سه عامل اصلی تولید محصولات می دانستند و کمتر کسی به ماشین آلات و تجهیزات توجه داشت. اما در حال حاضر با پیدایش ماشین ها و تجهیزات مدرن و پیشرفت علم و تکنولوژی و تنوع در تجهیزات، تاُسیسات و ماشین آلات نه تنها باعث تسریع مراحل تولید (کاشت، داشت و برداشت) شده بلکه سبب بهبود سطح کیفی و کمی محصولات تولیدی نیز گردیده است.

امروزه برای بالا بردن سطح کیفی و کمی تولیدات گلخانه ای به کار گیری ماشین ها و تجهیزات جدید در سطح گلخانه ها امری ضروری و اجتناب ناپذیر است.
گوجه فرنگی از جمله صیفی جاتی است که به دلایل فراوان کشت آن قابل صرفه است. زیرا این محصول در غذاهای مختلف مورد استفاده قرار می گیرد و آنجا که به صورت اصلی وجود ندارد به صورت رب گوجه باعث خوشمزگی غذا می شود.

به همین دلیل است که در کشت گوجه فرنگی واریته هایی در نظر گرفته شده است که دقیقا با شرایط مصرف گوجه فرنگی مطابق است.
گوجه فرنگی ریز در اندازه های ۵ تا ۲۰ گرمی و همین طور گوجه فرنگی هایی با اوزان تا ۲۵۰ گرم تولید شده است که به خاطر استفاده از تکنیک های جدید علاوه بر مقاومت بالا در برابر بسیاری از ویروس ها و بیماری ها استعداد دوام و تازگی را تا مدت طولانی دارا می باشد.
شایان ذکر است که علاوه بر تنوع شکل و اندازه رنگ های زرد و نارنجی به کمک گوجه فرنگی های قرمز آمده است.

فصل اول

۱-۱-گلخانه:
گلخانه ها معمولا متشکل از یک اسکلت فلزی یا چوبی هستند که محیط آنها با شیشه یا نایلون شفاف برای عبور نور طبیعی لازم جهت رشد و نمو گیاهان پوشانده شده است. گلخانه از گياهان در برابر باران، تگرگ و سرما محافظت می كند و شرایط محیطی مساعد تری در مقايسه با محيط باز برای كشت گياهان فراهم می آورد. یکی از مزایای گلخانه ها این است که در گلخانه ها می توان توليدات خارج از فصل در سرتاسر سال و با كيفيت بالاتری نسبت به محيط كشت باز بدست آورد. علاوه بر آن در گلخانه ها مي توان محصولات جديدي كه معمولا در منطقه خاص به طور معمول كشت نمي شده را توليد كرد.

توليد كشت محصولات در گلخانه ها، افزايش تعداد فصول قابل كشت و حفاظت از محصولات در برابر شرايط ناهنجار محيطی از قبيل درجه حرارت بالا، تغييرات دما، آفات و بيماری های گياهی از اهداف احداث گلخانه می باشد. سازههای گلخانه ای در واقع داربست هاي سبكی هستند كه توسط شيشه، فايبرگلاس و يا پلاستيك پوشيده. اين مواد براي جذب حداكثر نور و حفظ حرارت طراحي شده اند و توانايي جذب محدوده اي خاص از انرژي نور خورشيد را دارند.
فن آوري جديد ابزار مديريتي بسيار ارزشمندي را براي توليد در اختيار گلخانه داران قرار داده است كه منجر به توليد محصولاتي با ارزش افزوده بيشتر و در محيطي با حفاظت بيشتر مي شود.

در واقع بيماري از اين محصولات به هنگام برودت هوا نيازمد مراقبت و كار فشرده و صرف انرژي بيشتر مي باشند. به همين دليل محصولات به هنگام برودت هوا نيازمند مراقبت و كار فشرده و صرف انرژي بيشتر مي باشند. به همين دليل توليدات گلخانه اي براي حصول بازگشت مناسب در قبال سرمايه گذاري صورت گرفته است و دستيابي به اينكه كيفيت مناسب احتياج به مراقبت گياهان در برابر آفات و مديريت در برابر بيماري ها مي باشند و علاوه بر آن توليدات گلخانه اي بايد از سطح قابل قبولي از زيبايي ظاهري برخوردار باشند.در گذشته تولیدات گلخانه ای از کیفیت کمتری بر خوردار بودند و کشت در شرایط گلخانه صرفه اقتصادی کمی داشت و دليل آن اين بود كه در آن زمان گلخانه هاي پلاستيكي يا داراي شفاف(براي عبور نور)، سيستم حرارت مركزي، محيط هاي كشت بدون خاك، پاستوريزه كردن محيط رشد ريشه، آبياري و كودهاي اتوماتيك(خودكار)، اتوماسيون وجود نداشت كه خوشبختانه اين مشكلات حل شده و شرايط مناسب تري براي كشاورزان براي كشت محصولات گلخانه ها مهيا شده است.

۱-۲-جهت گلخانه:
در تعیین جهت گلخانه به عوامل مختلفی باید توجه داشت از جمله:
۱-جهت و طول مدت تابش خورشید.
۲- جهت باد های غالب منطقه.
۳- طول و عرض جغرافیایی.
۴- شرایط منطقه و….

جهت باد های غالب منطقه در تعیین جهت گلخانه اهمیت بیشتری دارد. در صورتی که گلخانه در جهت باد های غالب منطقه باشد میتوان کمبود احتمالی نور را با روشن کردن تعدادی لامپ فلورسنت جبران نمود. ولی اگر برای تامین نور طول گلخانه بر جهت وزش باد غالب منطقه عمود باشداسکلت گلخانه در معرض خرابی قرار خواهد گرفت و خسارات جبران نا پذیری به گلخانه وارد خواهد شد.

باد در زمستان از دست رفتن گرما و در تابستان خنک کردن گلخانه را تحت تاثیر قرار خواهد داد. برای حفظ گرما در زمستان کوچک ترین مقطع گلخانه (معمولا دیوار انتهایی) باید روبه باد غالب ساخته شود تا باد به راحتی از روی گلخانه عبور کند. به عبارت دیگر گلخانه باید در جهت امتداد باد غالب باشد.در صورتی که منطقه مورد نظر باد خیز نباشدمعمولا در نیمکره شمالی و در عرض های جغرافیایی کمتر از ۴۰ درجه باید گلخانه در جهت شمالی-جنوبی باشد.در این حالت یکی از در های کلخانه به سمت غرب و در دیگر به سمت شرق باز می شود.
در شکل زیر طرز قرار گرفتن گلخانه جهت دستیابی به حداکثر نور در نیمکره شمالی نشان داده شده است.

(جهت مناسب گلخانه در نیمکره شمالی)

۱-۳-موقعيت جغرافيایی:
كل زمين براي احداث طرح گلخانه ۱۰۰۰ متر مربع مي باشد كه مساحت ۷۰۰۰ متر مربع آن را به احداث گلخانه و ۳۰۰۰ متر مربع آن را براي احداث موتورخانه، نگهباني، انبار، خزانه يا شاسي و محوطه نيز اختصاص مي دهيم. زمين در اين طرح از سمت جنوب اصلي حدود ۴۰۰ متر فاصله دارد و از سمت شمال به زمين مجاور متصل است و از سمت شرق و غرب هم به همين صورت به زمين هاي مجاور متصل است. به همين منظور ما در اطراف گلخانه ها راه هايي براي عبور و مرور در اطراف گلخانه قرار داده ايم. چاه مادر بغل گلخانه ها قرار دارد كه به وسيله برق فشار قوي كار مي كند و ساير قسمت ها مانند نگهباني و پست برق و موتورخانه و استخر آب و چاه آب در قسمت پايين يا جنوب گلخانه ها قرار دارند.

زمين جهت گلخانه ها نيز مسطح و زمين كشاورزي بوده نياز به تسطيح آن نمي باشد و مي توان اسكلت گلخانه را نيز در آن احداث كرده و زمين از هر نظر آمادگي و مشكلي جهت احداث گلخانه ندارد. استفاده از برق از تاباو سه فاز نيز در زمين قرار داده ايم كه جهت روشنايي در گلخانه ها و همچنين روشنايي در ساير قسمت ها استفاده مي شود. موتورخانه در بغل و جنوب گلخانه ها قرار گرفته كه آب به سهولت به گلخانه برسد و مسير طولاني طي نكند به دليل آبياري به همين دليل نزديك باشد بهتر است و اطراف زمين را با فنس كشي دور تا دور گرفته ايم.

فاصله گلخانه از مركز خدمات يك كيلومتر
جاده آسفالته يك كيلومتر
جاده خاكی ۴۰۰ متر فاصله گلخانه از مركز شهرستان
۲۰كيلومتر
جاده آسفالته ۶۰۰/۱ كيلومتر نوع منبع آب:
از نوع آب چاه مي باشد

توضيحات:
گلخانه ها توسط فواصلي به عرض ۲ متر از هم جدا مي شوند تا از به وجود آمدن سايه در نواحي رويش گياهان جلوگيري به عمل آيد.
ساختمان سرويس بايد داراي عرض ۹/۴ متر باشد تا بتوان از درهاي با عرض ۷/۳ و ارتفاع ۲/۴ استفاده كرد. چنين درهايي براي عبور تريلر و كاميون هايي كه براي تخليه مواد اوليه و همچنين محصولات لازم اند مناسب مي باشند.

۱-۴-نقشه
۱- گلخانه شماره ۱ ۱۰- پست برق
۲- گلخانه شماره ۲ ۱۱- جاده اصلی(جاده آسفالته)
۳- گلخانه شماره ۳ ۱۲- جاده فرعی(جاده خاکی)
۴- گلخانه شماره ۴ ۱۳- شاسی
۵- گلخانه شماره ۵ ۱۴- دور زمين
۶- گلخانه شماره ۶ ۱۵- چاه آب
۷- موتورخانه آب(پمپ آب) ۱۶-تيره های برق
۸- استخر آب ۱۷- خانه نگهبانی
۹- انبار

فصل دوم
۵-۱-بستر کشت:
گوجه فرنگی را می توان در بیشتر بسترهای کشت پرورش داد که آسان ترین آن پرورش در بستر خاکی است،به ویژه خاکی که دارای مواد آلی زیاد باشد.یعنی از کودهای حیوانی و یا کمپوست به میزان کافی در خاک استفاده شده باشد.البته در بسترهای خاکی،کنترل رشد گیاه مشکل می باشد زیرا در بسترهای خاکی آفات و بیماری های خاکزی زیادی وجود دارد .برای جلوگیری از خسارت ها و بیماری های گیاهی، ابتدا باید خاک را ضدعفونی نمود.برای این کار روشهای مختلفی وجود دارد که در مبحث مربوط به آن اشاره خواهد شد.
مشکلات رشد گیاه در خاک و هزینه های زیاد عملیات زراعی و همچنین ضد عفونی کردن خاک، باعث شده که اخیرا در بسیاری از کشورهای پیشرفته از بسترهای دیگری استفاده شود.

 

۲-۲-بسترهای هیدروپنیک (آبکشت)
الف-بسترهای پشم سنگ:
پیشرفت مهمی که اخیرا در این رابطه با انتخاب بستر کشت گیاهان گلخانه اتفاق افتاده است، استفاده از پشم سنگ است.
استفاده از این روش در کشورهای صنعتی و پیشرفته از دههُ ۱۹۷۰ آغاز شد و در سال ۱۹۷۵ بررسی های مورات نشان داد که مقدار محصولات بدست آمده از این بستر، بسیار بیشتر از مقدار محصول در بستر خاکی بوده است.اخیرا در ایران نیز استفاده از بستر پشم سنگ رایج شده است.
ویژگی های پرورش بر روی بستر پشم سنگ:

۱-پشم سنگ دارای حجم تخلخل به میزان ۹۷ درصد بوده و ساختمانش را در طول دوره رویش به خوبی حفظ می کند.
۲-اگر چه تهیه و ساختمان آن مشکل است ولی نتایج قابل اطمینانی در تولید می دهد.
۳-کنترل سیستم کاشت ساده است ولی باید در مورد ترکیب محلول غذایی آن، دانش کافی داشت.
۴-آب مصرفی باید دارای کیفیت مطلوبی باشد و Ec آن کمتر از یک باشد.
۵-تنظیم و ترکیب محلول غذایی آن نیاز به کنترل دقیقی دارد.
۶-برای تهیه آن انرژی زیادی مصرف می شود.
ب-بسترهای دیگر هیدروپنیک:

بسترهای دیگری شامل ورمی کولیت، پرلیت، لیکا، انواع فوم های اسفنجی،NFT ، (عبور یک لایه نازک آب و محلول غذایی از نوک ریشه)و مواد آلی مثل پیت مارس و خاک اره هستند که در کف بتونی گلخانه و یا در کانال های بتونی تعبیه شده و یا در گلدان های مخصوص استفاده می گردد.همچنین میتوان از کیسه های نایتونی که از خاک اره کمپوست شده یا پیت مارس پر میشوند به صورت تعبیه شده کنار هم در داخل گلخانه استفاده نمود و در داخل آنها نشاءها را کاشت و پرورش داد.

۲-۳-بستر نشاء:
بسترهای نشاء معمولا به شکل سینی های نشاء چندتایی و گلدان می باشند.در کشور های پیشرفته مثل انگلستان بستر نشاء گلدان های کوچک کاغذی می باشد که در حال حاضا در برخی از گلخانه های ایران نیز از آن استفاده می شود. از مزایای این بسر ها سبک بودن، عدم چسبندگی بین ریشه دو نشاء وسهولت در جابجایی آن ها است.

۲-۴-استفاده از مالچ های پلاستیکی مشکی یا شفاف در سطح بستر:
به منظور افزایش راندمان مصرف آب، مبارزه بت علفهای هرز، جلوگیری از سله بستن و افزایش حاصلخیزی خاک امروزه استفاده از مالچ های پلاستیکی شفاف و یا مشکی در سطح بستر گیاه رایج گردیده است. با اجرای این طرح علاوه بر محاسن فوق از نوسانات درجه حرارت و تنش های رطوبتی نیز جلو گیری می شود،همچنین به علت عدم تماس میوه ها با خاک مطوب شده بستر، محصول از سلامتی بیشتری برخوردار خواهد بود. ضمن اینکه در نهایت پیشرسی محصول را نیز در بر دارد.بکار گیری مالچ های پلاستیکی مانع از حرکت نمک از عمق خاک به سطح آن می شود و این عدم انتقال سبب بقای بهتر گیاهچه شده و افزایش عملکرد را به دنبال خواهد داشت.

۲-۵-انواع گلخانه از نظر شكل
الف-گلخانه های يك طرفه:
این گونه گلخانه ها معمولا سقف شیب دار دارند و گلخانه يك طرفه معمولا در كنار ديوار ساخته مي شود و ديواره شمالي با مصالح ساختماني و ديواره شرقي و غربي آن تماما يا نصف آن از آجر ساخته مي شود. ديواره جنوبي كوتاه تر از شمالي و رو به جنوب است. زاويه شيب سقف با زمين ۵۵-۳۰ درجه است. مقدار اين زاويه بستگي به عرض جغرافيايي دارد، به اين معني كه در نيمكره شمالي هر چه از خط استوا دور مي شويم، سقف مايل تر و هر چه به استوا نزديك مي شويم زاويه سقف با سطح زمين بايد كمتر باشد. چون حداكثر استفاده از نور در گلخانه موقعي صورت مي گيرد كه نور به صورت عمودي بر سطح گلخانه بتابد و انعكاس نداشته باشد، بنابراين هر چه به طرف قطب نزديك مي شويم، اشعه خورشيد مايل تر مي تابد.

اینگونه گلخانه ها بیشتر برایرورش گلاستفاده می شوند و برای تولید صیفی و سبزیجات کمتر مورد استفاده قرار می گیرد. پوشش اینگونه گلخانه ها بیشتر از شیشه یا فایبر گلاس می باشد.

ب-گلخانه های آ شکل:
متداول ترین نوع گلخانه است و نور به طور کامل از صبح تا بعد از ظهر وارد آن می شود. جهت نور گیری، این نوع گلخانه ها شرقی غربی و سقف آن از دو سطح متساوی شیبدار تشکیل شده است، نکته مهم در این نوع گلخانه ها زاویه شیب سقف است که به منظور استفاده از حد اکثر نور و حرارت آفتاب حدود ۳۵ تا ۵۵ درجه در نظر گرفته می شود.
در این نوع گلخانه ها پهنای دو سقف مساوی است.ارتفاع گلخانه در بالاترین نقطه سقف معمولا ۵/۳-۵/۲ متر وعرض آن بین ۶-۳ متر و در برخی مواقع تا ۹ مترمی باشد. طول ۱۵ تا۳۰ متر ابعاد مناسبی برای این گلخانه ها است.

ج-گلخانه های منحنی شکل، نيم استوانه ای يا كوانست(Quonset):
اسكلت آن توسط لوله هاي آب ساخته مي شود كه قوس ۱۸۰ درجه دارند(قطر لوله ۵/۲-۸۸/۱ سانتي متر) و توسط تيرهاي فرعي كه در امتداد طولي گلخانه قرار گرفته اند، نگهداشته مي شود. فاصله تيرهاي اصلي از هم ۵/۴ متر و فاصله تيرهاي فرعي از هم ۲/۱-۹/۰ متر مي باشد. به صورت مجزا يا جوي پشته اي مي تواند ساخته می شود.

( گلخانه آ شكل Semi- iron )

د-گلخانه های جوي پشته اي(Furrow and Ridge or Gutter Connected):
ديوار بين گلخانه ها در گلخانه های جوی پشته ای حذف می شود، بنابراين به اسكلت كمتری نياز دارد و داراي يك فضاي داخلي واحد است. هزينه اتوماسيون كمتر، نيروي كار كمتر، مديريت پرسنل بهتر و مصرف سوخت كمتر(به علت كاهش سطوح تماس هدر دهنده گرما) از مزاياي اين نوع گلخانه است. تنها عيب اين نوع گلخانه اين است كه برف نمی تواند سر بخورد و براي ذوب برف بايد لوله هاي حرارتي زير ناودان ها قرار داده شوند و ناودان ها بايد داراي شيب مناسب جهت انتقال آب باشند.
گلخانه را باید به گونه ای طراحی نمود که واحد های گلخانه توسط یک کریدور مرکزی به هم وصل شوند تا در صورت انتقال گیاهان از یک واحد به واحد دیگر به گیاهان صدمه ای وارد نشود.شکل زیر طرز قرار گرفتن گلخانه جوی پشته ای و گلخانه های تک واحدی را نشان می دهد.

شكل قبل انواع ساختمان گلخانه(شكل بالا سمت چپ گلخانه تك واحدي را نشان مي دهد و اطاق كار در قسمت شمالي قرار دارد، شكل پايين سمت چپ گلخانه جوي پشته اي با اطاق هاي كار در قسمت شمالي و شكل سمت راست مجموعه اي از گلخانه هاي جوي پشته اي كه اطاق كار در وسط قرار دارد را نشان مي دهد).

ه-گلخانه های نیمه دو طرفه:
شبیه گلخانه دو طرفه است، با این تفاوت که سقف آن از دو شیب نا مساوی پوشانیده شده است. زاویه شیب سقف ۵۵-۳۵ درجه میباشد. در این نوع گلخانه بهترین استفاده از نور به عمل می آید و نیاز به سقف به حداقت میرسد. در مناطقی که شدت نور در زمستان کم است، گلخانه با دو شیب نامساوی(نیمه دو طرفه) که سطح جنوبی آن نسبت به شمال نور بیشتری دریافت میکند، ساخته می شود. اگر سقف جنوبی آن با سطح افقی زاویه ۲۵ درجه و سطح شمالی با سطح افقی زاویه۵۵ درجه تشکیل دهد، ۱۱ درصد نور بیشتر توسط پوشش دریافت میشود.

اگر زاویه سقف ۹۰ درجه و زاویه سطح شمالی با سطح افقی ۶۵ درجه باشد، نور بیشتری نسبت به حالت قبل دریافت می شود. دیوار شمالی را می توان با مواد عایق منعکس کننده نور تعبیه کرد، در نتیجه مقدار نور رسیده به گیاهان بیشتر و گرمای از دست رفته از گلخانه بیشتر می شود.

۲-۶-انواع گلخانه از نظر دما
گلخانه ها از نظر دما به چهار دسته(گلخانه های سرد، گلخانه های نیمه گرم، گلخانه های گرم و گلخانه گرم و مرطوب) تقسیم می شوند.

الف-گلخانه سرد:
گلخانه سرد جهت حفاظت گیاهان از سرما و یخبندان استفاده می شود و در آن از وسایل گرم کننده استفاده نمی شود.

ب-گلخانه نیمه گرم:
این نوع گلخانه برای نگهداری نباتات حساس به سرمای زمستان و آن هایی که دمایی کمتر از ۱۰ درجه سانتیگراد برای آنها مضر است، کاربرد دارد.

ج-گلخانه گرم:
گلخانه گرم مخصوص توليد سبزي در خارج از فصل است( در مناطق سردسير به منظور كاهش تغييرات هواي خارج گلخانه روي دما و رطوبت داخل گلخانه، آن را به صورت گود و ديوار آن را سيماني انتخاب مي كنند).

د-گلخانه گرم و مرطوب:
این گلخانه ها شبیه گلخانه های گرم هستند ولی در آن رطوبت در حد اشباع است(با آب پاشی راهروها، گرم کردن آب در فضای گلخانه و یا در اثر جریان آب که از یک طرف گلخانه وارد و از طرف دیگر خارج می شود، رطوبت مورد نیاز تأمین می شود.

۲-۷-انواع گلخانه از نظر جدا و یا متصل بودن
الف-گلخانه تک واحدی:
در گلخانه های تک واحدی راحت تر می توان به دمای مورد نظر رسید. همچنین تهویه این نوع گلخانه (بدون صدمه به گیاه) ساده تر است. نور وارد شده به گلخانه تک واحدی در منطقه رشد گیاهان به صورت یکنواخت توزیع می شود، در حالی که در گلخانه های جوی پشته ای محل های اتصال نور ورودی را شکسته، روی گیاهان سایه ایجاد میکنند و منجر به کاهش رشد می شوند.داشتن فاصله مناسب اطراف گلخانه باعث ذوب سریع برف (بدون ایجاد خسارت) می شود. در نهایت گلخانه تک واحدی به دستگاه های تهویه کمتری نیاز دارد.
از معایب گلخانه های تک واحدی می توان به این موارد اشاره کرد:

-ارتفاع زیاد گلخانه تک واحدی باعث افزایش میزان سوخت مصرفی برای گرم کردن حجم هوای گلخانه می شود
-برزگ بودن حجم به این معنی است که سطح بیشتری از گلخانه در معرض باد زمستانی است و در نتیجه هدر رفت گرما از آن بیشتر است
-گلخانه های بزرگ تک واحدی هزینه اولیه بیشتری دارند، آن ها به راحتی قابل رنگ کردن نیستند و پوشش مجدد آن ها مشکل تر است و زمین زیادی برای یک گلخانه تک واحدی مورد نیاز است.

ب-گلخانه های متصل به هم یا چند واحدی (جوی پشته ای):
بسیاری از گلخانه ها می توانند به هم متصل شوند. گلخانه جوی پشته ای دارای یک قسمت بر جسته (پشته) و یک قسمت فرو رفته (جوی) می باشد و دیوار های میانی بین هر قسمت برداشته شده است. تعداد واحد هایی که به هم متصل می شوند بستگی به نوع و تعداد گیاهانی دارد که قرار است در آن کشت شود.
مزایای گلخانه های متصل به هم عبارت اند از:

-نیاز به زمین کمتر جهت احداث
-نیاز به اسکلت کمتر (به علت نداشتن دیوار میانی)
-نیاز به گرمای کمتر (چون دیوار ها گرمای کمتری را به هدر می دهند).
معایب گلخانه های متصل به هم عبارت اند از:

-برف به سختی از سطح گلخانه متصل به هم خارج می شود
-قرار گرفتن برف در ناودان ها (گاتر ها) باعث شکستن اسکلت می شود(برای رفع این مشکل باید در زیر ناودان ها کابل های حرارتی قرار داد تا برف ها ذوب شوند)
-ناودان ها باعث کاهش نور وارده به گلخانه می شوند و اغلب باعث تأخیر در گلدهی می شوند
-حجم کم هوا در بالای گیاهان مقدار دی اکسید کربن را محدود می کند
-مقدار پوشش سقف در گلخانه متصل و جدا از هم با مساحت یکسان برابر است.

(گلخانه متصل یا چند واحدی)
۲-۸-گلخانه های سنتی:
این گلخانه ها معمولا دارای اسکلت چوبی می باشند، دارای پایه چوبی با فاصله ۳ تا۴ متر از یکدیگر داخل ردیف ها و با فاصله ۳ متر بین ردیف ها می باشند. سقف گلخانه نیز تشکیل شده از تیرک های افقی که روی پایه های عمودی محکم می گردد سپس بین تیرک های افقی را با چوب های ضعیف تر تقسیم بندی می کنند. ارتفاع این گونه گلخانه ها معمو لا بین ۲ تا ۳ متر می باشد که نسبت به شکل سقف که مسطح و یا به صورت شیبدار می باشد تا حدودی ارتفاع تغییر می کند. هزینه های نسب گلخانه های سنتی حدود ۲۵ تا ۳۰ درصدهزینه های گلخانه فلزی می باشد، ولی دوام آنها کم و بین ۳ تا ۴ سال است، لذا هزینه های استهلاک سالیانه بیشتر از گلخانه های فلزی می باشد. با این وجود این گلخانه ها نیز بنوبهُ خود محاسن و معایبی دارند.

محاسن گلخانه های سنتی:
-ارزان تمام شدن اسکلت گلخانه
-جذب کمتر انرژی خورشید در فضای گلخانه در اواسط بهار.

معایب گلخانه های سنتی:
-با توجه به سقف مسطح و یک یا دو طرفه بودن ، اسکلت آنها ضعیف تر و چنانجه در زمستان بیش از ۱۰ متر برف ببارد بدون سیستم گرمایی هر لحظه امکان فرو ریتخن سقف آن وجود دارد و در صورت عملکرد ضعیف سیستم حرارتی نیز این مشکل همچنان وجود دارد.
-وقتی برای تهویه گلخانه قسمت هایی از نایلون گلخانه باز می گردد که این عمل در مواقع طوفانی چنانچه در مسیر باد واقع شود و ظلع مقابل بسته باشد امکان جابجایی گلخانه و فرو ریختن آن وجود دارد
-با وجود سیستم حرارتی و ارتفاع کم آنها بازده حرارتی نسبت به گلخانه های فلزی کمتر است و به همین علت علاوه بر هزینه های بیشتر مواد سوختی، برداشت میوه ها چند روزی به تأخیر می افتد.