یکپارچه سازی هارد دیسک

Defragmenter

برنامهای در سيستم عامل ويندوز که وظيفه يکپارچه سازي هارد ديسک را بر عهده دارد.

یکپارچه سازی (Defragment)

دستوری است در سیستم عامل مایکروسافت جهت حل مشکل پراکندگی.با اعمال این دستور Cluster های پراکندهء فایلها در کنار هم بصورت یکپارچه در می آیند.
نکته : قبل از اجرای دستور فوق باید Scan Disk اجرا شود.
Lost Cluster: کلاسترهائی که متعلق به هیچ فایلی نیستند.این کلاسترها در شرایطی از قبیل قطع شدن جریان برق و یا هنگ کردن کامپیوتر بدلیل تعدد اجرای برنامه های مختلف بوجود می آیند.

Cross Link Cluster: کلاستری که متعلق به بیش از یک فایل باشد.
دستور یکپارچه سازی زمان بر است و بهتر است در زمان اجرای آن برنامه های دیگر در حال اجرا نباشند.
Disk Defragmetion وابسته به FAT است و به هنگام اجرای آن وجود فضاهای خالی روی سطح دیسک الزامی است.
زمان های هارددیسک:برای دستیابی به اطلاعات روی دیسک سخت باید زمانهایی پشت سر گذاشته شود که این زمانها عبارتند از:
– زمان استوانه جویی یا پیگرد (Seek Time)

مدت زمانی که طول میکشد تا Head به روی سیلندر موردنظر برسد.کمترین زمان استوانه جوئی صفر است.
بدترین حالت زمانی است که اطلاعات ما روی درونی ترین Track و هد روی بیرونی ترین Track باشد و بلعکس.
– زمان تاخیر چرخشی یا درنگ دورانی (Rotational Delay)

پس از رسیدن هد روی سیلندر حاوی اطلاعات مدت زمانی که طول میکشد تا دیسک بچرخد و ابتدای اطلاعات به زیر Head برسد را درنگ دورانی میگویند.
بهترین حالت مربوط به زمانی است که ابتدای اطلاعات زیر Head باشد و مقدارش هم برابر صفر است.
بدترین حالت مربوط به زمانی است که ا بیت از اطلاعات موردنظر از زیر Head عبور کرده باشد.
زمان چرخش یک دور کامل دیسک < RD < = صفر

۲/ زمان یک دور چرخش دیسک =RD
– زمان انتقال (Transfer Time)
بعد از رسیدن اطلاعات زیر Head مدت زمانی طول میکشد تا اطلاعات موردنظر از زیر Head عبور کند.
مقدار زمان انتقال به مفدار اطلاعات وابسته است.
یک فایل از لحاظ پراکندگی(داخلی و خارجی) در یکی از ۴ حالت زیر قرار میگیرد.
– پراکندگی داخلی و خارجی هر دو وجود نداشته باشند. (حالت اول)

– پراکندگی داخلی وجود داشته اما پراکندگی خارجی وجود نداشته باشد.(حالت دوم)
– پراکندگی داخلی وجود نداشته اما پراکندگی خارجی داشته باشیم.(حالت سوم)
– هر دو نوع پراکندگی موجود باشند.(حالت چهارم)

توضیح حالت سوم:
از فضای درون Cluster ها بطورکامل اشتفاده شده باشد و Cluster ها بصورت پراکنده روی سطح دیسک وجود داشته باشند.
نکته : وقتی که External Fragmentation وجود نداشته باشد اطلاعات بصورت Track به Track خوانده میشوند.

• اجراى برنامه در ويندوز ۹۸و Me:

از منوى Start منوى Programs منوى Accessories منوى System Tools برنامه Disk Defragmenter را اجرا نمائيد. در پنجره ظاهر شده درايو مورد نظر راانتخاب كرده با كليك بر روى دكمه OK عمليات مرتب سازى را شروع كنيد.
در پنجره فوق پيشرفت عمليات مرتب سازى با درصد نمايش داده مى شود.
زمان عمليات مرتب سازى به عوامل متعددى بستگى دارد و ممكن است بين چند ثانيه تا چند ساعت متغير باشد كه از آن ميان مى توان به ميزان فضاى ديسك سخت، ميزان اطلاعات موجود بر روى ديسك، ميزان پراكندگى اطلاعات و سرعت ديسك اشاره كرد.

لازم به توضيح است كه در حين عمليات مرتب سازى امكان كار كردن با سيستم نيز وجود خواهد داشت ولى توصيه مى شود به دليل پرهيز از طولانى شدن عمليات از اين كار اجتناب نمائيد. در صورتى كه مايل به توقف عمليات قبل از خاتمه آن هستيد مى توانيد از دكمه Stop استفاده نمائيد. كليك بر روى دكمه Pause باعث توقف موقت اجراى برنامه گشته و پس از كليك بر روى دكمه Resume عمليات ادامه خواهد يافت. استفاده از دكمه Show Details باعث خواهد شد تا سيستم عامل ويندوز، پيشرفت عمليات مرتب سازى را با تصاوير گرافيكى نمايش دهد.
در تصوير فوق هر مربع كوچك نمايش دهنده يك كلاستر است. جهت اطلاع از انواع مختلف كلاسترها كه با رنگ هاى مختلفى نمايش داده شده است مى توانيد از دكمه Legend استفاده كرده و در صورت تمايل براى بازگشت به پنجره قبل از دكمه Hide Details استفاده كنيد. در صورتى كه برنامه Disk Defragmenter با اشكالات آدرس دهى و جدول FAT بر روى ديسك مواجه شود عمليات را متوقف كرده و از شما خواهد خواست پس از رفع اشكال فوق عمليات را مجدداً از سر بگيريد (جهت رفع اشكالات مربوط به آدرس دهى فايل ها مى توانيد از برنامه Scan Disk استفاده نمائيد).

• اجراى برنامه در ويندوز XP:

از منوى Start منوى All Programs منوى Accessories منوى System Tools برنامه Disk Defragmenter را اجرا كرده در ناحيه بالاى پنجره ظاهر شده، درايو مورد نظر را انتخاب كرده بر روى دكمه Analyze كليك نمائيد. برنامه Disk Defragmenter پس از بررسى وضعيت و ميزان پراكندگى درايو انتخاب شده با ظاهر كردن يك پنجره نتيجه بررسى را اعلام كرده و در صورت نياز از شما خواهد خواست تا عمليات Defrag را آغاز نمائيد. با كليك بر روى دكمه Defrag عمليات يكپارچه سازى ديسك آغاز خواهد شد. با كليك بر روى دكمه View Report مى توانيد جزئيات بيشترى از بررسى سطح ديسك را مشاهده كنيد.

در ناحيه پايين پنجره Defrag نواحى قرمز نمايانگر قسمت هاى پراكنده ديسك، نواحى آبى رنگ نمايانگر قسمت هاى پشت سر هم (غيرپراكنده)، نواحى سبز نمايانگر اطلاعاتى كه توسط برنامه جابه جا نخواهند شد (مانند فايل هاى سيستمى و…) و بالاخره نواحى سفيد نمايانگر قسمت هاى خالى ديسك است. لازم به ذكر است كه برنامه Disk Defragmenter جهت انجام عمليات مرتب سازى به حداقل۱۵ درصد فضاى خالى بر روى ديسك نياز دارد، در صورتى كه اين فضا موجود نباشد عمليات به طور كامل انجام نخواهد شد (جهت آزاد كردن فضاى مورد نياز براى اجراى برنامه مى توانيد فايل هاى زائد و غيرضرورى را از روى درايو حذف نمائيد). ستون اين هفته را با ذكر اين نكته به پايان مى بريم كه برنامه Disk Defragmenter فقط در صورتى توانايى انجام عمليات را خواهد داشت كه شما به عنوان Administrator مشغول به كار با سيستم بوده و در صورت استفاده از اكانت هاى Limited امكان اجراى اين برنامه از شما سلب خواهد شد.

ویندوز اطلاعاتی را بر روی دیسک های شما را در سکتورهایی نگه می دارد که میتواند در هر جایی باشد واز ۲ تا۳۲ کیلوبات هم اندازه آنهاست.
فایل ها برای ذخیره خود از سکتورهای زیادی که مورد آنها می باشند استفاده می کنند تا کل فایل
را بر روی دیسکت ثبت کنند (به عنوان مثال یک فایل ۴۶ کیلوبایتی ممکن است به دو سکتور ۳۲
کیلوبایتی نیاز داشته باشد تا ذخیره شود).

این سکتورها لزوما” پشت سرهم قرارنمی گیرند:ویندوز پیگیری میکند که کدام سکتورها برای کدام
فایل ها استفاده می شوند اهمیتی ندارد که در کجای دیسکت قرار دارند.سکتورها یک فایل می توانند درهر جایی از دیسکت قرارداشته باشند .
پراکندگی داده های زمانی رخ می دهد که فایل ها را بر روی کامپیوتر خود اضافه کرده یا از آن حذف کنید.
هنگامی که فایل ها را حذف می کنیم ویندوز سکتورها را به عنوان سکتورهای قابل استفاده علامت گذاری می کند و سپس دفعه بعد که فایلی را ایجاد می کند از آنها استفاده می کند.

اگر فایلی بزرگ باشد و فضایی در مجاورت آن در دسترس نباشد ویندوز از سکتورهای موجود دیگر برای ذخیره قسمت جدیدی از فایل استفاده می کند .
همان طور که به کار به کامپیوتر خود ادامه می دهیم فایل های شما می توانند بیشتر و بیشتر پراکنده شوند.
هنگامی که فایل جدیدی ذخیره می کنیم اگر فضا های مجاور هم به اندازه کافی بزرگ نباشند ویندوز با استفاده از سکتورهای که در کنار یکدیگر نیستند فایل های جدید را مینویسد.
پراکندگی سرعت دسترسی دیسک سخت شما وبه در پی آن محاصبه موثر ومناسب را کم می کند زیرا ویندوز ابید وقت بیشتریرا صرف پیدا کردن قسمت های مختلف هر فایل را بکند .
هر چه تکه های مختلف یک فایل زیاد باشد و یک فایل قسمت ها مختلف بیشتری تقسیم شده باشد سرعت دسترسی ویندوز به فایل کمتر می شود زیرا فایل سیستم باید در سر تاسر دیسک جستجو تکراری فایل بپردازد .

یکپارچه سازی دیسک

ویندوز اطلاعاتی را بر روی دیسک های شما را در سکتورهایی نگه می دارد که میتواند در هر جایی باشد واز ۲ تا۳۲ کیلوبات هم اندازه آنهاست.
فایل ها برای ذخیره خود از سکتورهای زیادی که مورد آنها می باشند استفاده می کنند تا کل فایل
را بر روی دیسکت ثبت کنند (به عنوان مثال یک فایل ۴۶ کیلوبایتی ممکن است به دو سکتور ۳۲
کیلوبایتی نیاز داشته باشد تا ذخیره شود).

این سکتورها لزوما” پشت سرهم قرارنمی گیرند:ویندوز پیگیری میکند که کدام سکتورها برای کدام
فایل ها استفاده می شوند اهمیتی ندارد که در کجای دیسکت قرار دارند.سکتورها یک فایل می توانند درهر جایی از دیسکت قرارداشته باشند .
پراکندگی داده های زمانی رخ می دهد که فایل ها را بر روی کامپیوتر خود اضافه کرده یا از آن حذف کنید.
هنگامی که فایل ها را حذف می کنیم ویندوز سکتورها را به عنوان سکتورهای قابل استفاده علامت گذاری می کند و سپس دفعه بعد که فایلی را ایجاد می کند از آنها استفاده می کند.

اگر فایلی بزرگ باشد و فضایی در مجاورت آن در دسترس نباشد ویندوز از سکتورهای موجود دیگر برای ذخیره قسمت جدیدی از فایل استفاده می کند .
همان طور که به کار به کامپیوتر خود ادامه می دهیم فایل های شما می توانند بیشتر و بیشتر پراکنده شوند.
هنگامی که فایل جدیدی ذخیره می کنیم اگر فضا های مجاور هم به اندازه کافی بزرگ نباشند ویندوز با استفاده از سکتورهای که در کنار یکدیگر نیستند فایل های جدید را مینویسد.
پراکندگی سرعت دسترسی دیسک سخت شما وبه در پی آن محاصبه موثر ومناسب را کم می کند زیرا ویندوز ابید وقت بیشتریرا صرف پیدا کردن قسمت های مختلف هر فایل را بکند .
هر چه تکه های مختلف یک فایل زیاد باشد و یک فایل قسمت ها مختلف بیشتری تقسیم شده باشد سرعت دسترسی ویندوز به فایل کمتر می شود زیرا فایل سیستم باید در سر تاسر دیسک جستجو تکراری فایل بپردازد .