احمد شاملو

صفحهٔ اول شناسنامهٔ احمد شاملو
احمد شاملو (زاده ۲۱ آذر، ۱۳۰۴ رشت – درگذشته ۲ مرداد ۱۳۷۹ دهکده فردیس کرج) شاعر معاصر ایران.
‌می‌گویند در جوانی شعر کلاسیک فارسی می‌سروده (هرچند که از او شعر کلاسیک پارسی در دست نیست) و تحت تأثیر نیما یوشیج، به شعر نو روی آورد. در سال ۱۳۷۹ در شهرک دهکده فردیس کرج درگذشت. مزار او در امامزاده طاهر کرج واقع است.

مجموعه‌های شعر
• آهنگ‌های فراموش‌شده
• آهن‌ها و احساس
• بیست و سه (۲۳)
• قطعنامه
• هوای تازه
• باغ آینه
• آیدا؛ درخت و خنجر و خاطره
• لحظه‌ها و همیشه
• ققنوس در باران
• دشنه در دیس
• ابراهیم در آتش
• مرثیه‌های خاک
• شکفتن در مه
• ترانه‌های کوچک غربت
• مدایح بی‌صله
• در آستانه
• حدیث بیقراری ماهان
ترجمه
• زنگار(خزه) نوشتهٔ هربرت لوپوریه
• پابرهنه‌ها نوشتهٔ زاهاریا استانکو
• مرگ کسب و کار من است نوشتهٔ روبر مرل
• دن آرام نوشتهٔ میخائیل شولوخف
• شازده کوچولو نوشتهٔ آنتوان دو سنت‌اگزوپری
• دست به دست نوشتهٔ ویکتور آلبا
• پسران مردی که قلبش از سنگ بود نوشتهٔ موریوکایی
• بگذار سخن بگویم نوشتهٔ دومیتیلا چونگارا و موئما ویئزر
• برزخ نوشتهٔ ژان روورزی

• قصه‌های بابام نوشتهٔ ارسکین کالدول
مجموعهٔ کتاب کوچه
مجموعه‌ٔ کتاب کوچه واژه‌نامه‌ای است از ضرب‌المثل‌ها، تکیه‌کلام‌ها، خرافه‌ها و اصطلاحات زبان عامیانه‌ٔ مردم ایران. چاپ مجلدات این مجموعه هنوز به پایان نرسیده است.

انتقادات
برخی از فرهیختگان معاصر – چون فریدون مشیری – در دوران حیات خود شاملو او را علناً و مستقیماً دربارهٔ نظراتی که در سخنرانی‌ای در آمریکا در مورد فردوسی و اشعار وی و موسیقی ایرانی بیان کرده بود، مورد انتقاد قرار دادند[۱]*
گاهشمار زندگی احمد شاملو
.
احمد شاملو (ا. صبح / ا.بامداد) روز ۲۱ آذر در خانهٔ شمارهٔ ۱۳۴ .خيابان صفی‌عليشاه تهران متولد شد.
دورهٔ کودکی را به خاطر شغل پدر که افسر ارتش بود و هرچند وقت را در جايی به ماءموريت می‌رفت، در شهرهايی چون رشت و سميرم و اصفهان و آباده و شيراز گذراند.
مادرش کوکب عراقی شاملو بود. پدرش حيدر.
۱۶ـ۱۳۱۰

دورهٔ دبستان در شهرهای خاش و زاهدان و مشهد. اقدام به گردآوری مواد فرهنگ عوام.

۲۰ـ۱۳۱۷
دورهٔ دبيرستان در بيرجند و مشهد و تهران.
از سال سوم دبيرستانِ ايرانشهرِ تهران به شوق‌ِتحصيلِ دستورِ زبان آلمانی به سال اول دبيرستان صنعتی می‌رود.

۳ـ۱۳۲۱
انتقال پدر به گرگان و ترکمن صحرا برای سرو سامان دادن به تشکيلاتِ ازهم‌پاشيدهٔ ژاندارمری.
در گرگان ادامهٔ تحصيل در کلاس سوم دبيرستان.
شرکت در فعاليت‌های سياسی در مناطق شمالِ کشور.
در تهران دستگير و به زندان شوروی‌ها در رشت منتقل می‌شود.

۵ـ۱۳۲۴
آزادی از زندان. با خانواده به رضائيه می‌رود. به کلاس چهارم دبيرستان.
با آغاز حکومت پيشه‌وری و دموکرات‌ها، چريک‌ها به منزل‌شان می‌ريزند و او پدرش را نزديک به دو ساعت مقابل جوخهٔ آتش نگه‌می‌دارند تا از مقامات بالا کسب تکليف کنند.
بازگشت به تهران و ترکِ کامل تحصيل مدرسی.

۱۳۲۶
ازدواج.
مجموعهٔ اشعار آهنگ‌های فراموش‌شده توسط ابراهيم ديلمقانيان.

۱۳۲۷
هفته‌نامهٔ سخن‌نو (پنج شماره).
۱۳۲۹
داستان زنِ پشتِ درِ مفرغی.
هفته‌نامهٔ روزنه (هفت شماره).
۱۳۳۰
سردبير چپ (در مقابل سردبير راست) مجلهٔ خواندنيها.
شعر بلند ۲۳.
مجموعهٔ اشعار قطع‌نامه.
۱۳۳۱
مشاورت فرهنگی سفارت مجارستان (حدود دو سال).
سردبير هفته‌نامهٔ آتشبار، به مديريت انجوی.
۱۳۳۲
چاپ مجموعهٔ اشعار آهن‌ها و احساس که پليس در چاپخانه می‌سوزاند. (تنها نسخهٔ موجودِ آن نزد سيروس طاهباز است).

ترجمهٔ طلا در لجن اثر ژيگموند موريتس و رمان بزرگ پسران مردی که قلبش از سنگ بود اثر موريو کايی با تعدادی داستان کوتاهِ نوشتهٔ خودش و همهٔ يادداشت‌های فيش‌های کتاب کوچه در يورش افراد فرمانداری نظامی به خانه‌اش ضبط شده از ميان می‌رود و خود او موفق به فرار می‌شود. بعد از چند بار که موفق می‌شود فرار کند در چاپخانهٔ روزنامهٔ اطلاعات دستگير می‌شود.
۱۳۳۳
زندانی سياسی در زندان موقت شهربانی و زندان قصر، (۱۳ تا ۱۴ ماه).
در زندان دستور زبان فارسی را می‌نویسد و تعدادی شعر.
۱۳۳۴
آزادی از زندان.
چهار دفتر شعر آماده به چاپ را نقی نقاشيان نامی به قصد چاپ با خود می‌برد و ديگر هرگز پيدايش نمی‌شود. از آن جمله شعر بلند مرگِ شاماهی به عنوان نخستين تجربهٔ شعر روايی به زبان محاوره.

نمایشنامهٔ «مردگان برای انتقام باز‌می‌گردند» و داستان کوتاه «مرگ زنجره» و «سه مرد از بندر بی‌آفتاب»
رمان‌های: لئون مورنِ کشيش اثر بئاتريس بِک، زنگار اثر هربر لوپوريه، برزخ اثر ژان روورزی.
فرزندان: سياوش، سيروس، سامان و ساقی.
۱۳۳۵
سردبيری مجلهٔ بامشاد
۱۳۳۶
مجموعهٔ اشعار هوای تازه.
افسانه‌های هفت گنبد، حافظ شيراز، ترانه‌ها (رباعيات ابوسعيد ابوالخير، خيام و بابا طاهر).
ازدواج دوم.
سردبیری مجلهٔ آشنا
مرگ پدر
۱۳۳۷
ترجمهٔ رمان پابرهنه‌ها اثر زاهاريا استانکو با عطا بقايی.
سردبيری اطلاعات ماهانه، دورهٔ يازدهم.
۱۳۳۸
قصهٔ خروس‌زری پيرهن‌پری برای کودکان.
تهيهٔ فيلم مستند سيستان و بلوچستان برای شرکت ايتال کونسولت.
آغاز همکاری با سينماگران. نوشتن فيلم‌نامه و ديالوگ فيلم‌نامه.
۱۳۳۹
مجموعه اشعار باغ آينه.
سردبيری ماهنامهٔ اطلاعات (دو شماره).
تاءسيس و سرپرستی ادارهٔ سمعی و بصری وزارت کشاورزی با همکاری هادی شفائيه و سهراب سپهری.
سردبیری مجلهٔ فردوسی
۱۳۴۰
سردبيری کتاب هفته(۲۴ شمارهٔ اول)
جدايی از همسر دوم، با ترک همه چيز و از آن جمله برگه‌های کتاب کوچه.
۲ـ۱۳۴۱
آشنايی با آيدا (۱۴ فروردين ).
بازگشت به کتاب هفته.
ترجمهٔ نمايشنامه‌های درخت سيزدهم اثر آندره ژيد و سی‌زيف و مرگ اثر روبر مِرل.
۱۳۴۳
ازدواج با آيدا در فروردين ماه و اقامت در ده شيرگاه (مازندران).
مجموعهٔ اشعار آيدا در آينه و لحظه‌ها و هميشه.
ماهنامهٔ انديشه و هنر ويژهٔ ا.بامداد به سردبيری و مديريت دکتر ناصر وثوقی.
۱۳۴۴
مجموعهٔ اشعار آيدا: درخت و خنجر و خاطره!
ترجمهٔ کتاب ۸۱۴۹۰ اثر آلبر شمبون.
تحقيق و گردآوری و تدوين کتاب کوچه. (برای سومين‌بار از نو آغاز می‌کند!)

۱۳۴۵
مجموعهٔ اشعار ققنوس در باران.
هفته‌نامهٔ ادبی و هنری بارو، که بعد از سه شماره با اولتيماتوم وزير اطلاعاتِ وقت تعطيل می‌شود.
شب شعر به دعوت انجمن ايران و آمريکا.
تهيهٔ برنامه‌ي کودکان برای تلويزيون به اسم «قصه‌های مادربزرگ»
۱۳۴۶
سردبيری قسمت ادبی و فرهنگی هفته‌نامهٔ خوشه.
ترجمهٔ کتاب قصه‌های بابام اثر ارسکين کالدوِل.
عضويت کانون نويسنده‌گان ايران.
شب شعر در کرمانشاه به دعوت دانشجويان.
سخنرانی در دانشگاه شيراز.
۱۳۴۷
تحقيق روی غزليات حافظ و تاريخ دورهٔ حافظ.
نمايشنامهٔ عروسی خون اثر فدريکو گارسيا لورکا.
ترجمهٔ غزل غزل‌های سليمان.
شب شعر به دعوت انجمن فرهنگی ايران و آلمان، گوته.
«شب‌های شعر خوشه» به مدت يک هفته از سوی مجلهٔ خوشه.-فستيوال بزرگ شاعران-
يادنامهٔ هفتهٔ شعر و هنر خوشه.

۱۳۴۸
قصهٔ منظوم چی شد که دوستم داشتن برای کودکان.
تعطيل مجلهٔ خوشه با اخطار رسمی ساواک.
برگزيدهٔ شعرهای احمدشاملو (سازمان نشر کتاب).
مجموعهٔ اشعار مرثيه‌های خاک.
۱۳۴۹
مجموعهٔ اشعار شکفتن در مه.
قصهٔ ملکهٔ سايه‌ها برای کودکان.
کارگرانی چند فيلم فولکلوريک برای تله‌ويزيون: «پاوه، شهری از سنگ» و «آناقليچ داماد می‌شود»
ترجمهٔ تعدادی قصه برای کودکان «سه بزغاله و نی‌لبک جادو»، «روباه پير و زاغی بی‌تدبير» و «اشک تمساح»
۱۳۵۰
رمان خزه (ترجمهٔ مجددی از زنگار.)
قصهٔ هفت کلاغون برای کودکان.
ترجمهٔ کامل پابرهنه‌ها اثر زاهاريا استانکو. (ترجمهٔ مجدد)
دعوت به فرهنگستان زبان ايران برای تحقيق و تدوينِ کتاب کوچه، سه سال.
نگارش نمايشنامهٔ آنتيگون (ناتمام).
مرگ مادر. ۱۴ اسفند
۱۳۵۱
ضبط صفحات و نوار کاستِ «صدای شاعر» در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان. حافظ، مولوی، نيما، خيام، شاملو.
اجرای برنامه‌های راديويی برای کودکان و جوانان.
نگارش فيلمنامهٔ کوتاه حلوا برای زنده‌ها.
ترجمهٔ تعدادی داستان کوتاه: دماغ، دست به دست، لبخند تلخ، زهرخند، افسانه‌های کوچک چينی.
شب شعر در انجمن فرهنگی گوته. (۲۶ مهرماه)
شب شعر در انجمن ايران و آمريکا. (اول آبان‌ماه)
تدريس مطالعهٔ آزمايشگاهی زبان فارسی در دانشگاه صنعتی (سه ترم)
همکاری با روزنامه‌های کيهان فرهنگی و آينده‌گان.
سفر به پاريس (فرانسه) برای معالجهٔ آرتروز شديد گردن. عمل جراحی روی گردن.
۱۳۵۲
مجموعهٔ اشعار ابراهيم در آتش.
مجموعهٔ درها و ديوار بزرگ چين.
شب شعر در مدرسه عالی علوم اقتصادی و اجتماعی بابلسر.
نگارش فيلمنامهٔ تخت ابونصر برای تله‌ويزيون.
ترجمهٔ رمان مرگ کسب و کار من است اثر روبر مرل.
ترجمهٔ نمايشنامهٔ مفتخورها اثر گرگهٔ چی‌کی.

۱۳۵۳
ترجمهٔ مجموعه‌داستان سربازی از يک دوران سپری شده.
مجموعهٔ شعرهای عاشقانهٔ از هوا و آينه‌ها.
۱۳۵۴
سفر به ايتاليا برای شرکت در کنگرهٔ نظامی گنجوی به دعوت دانشگاه رم.
حافظ شيراز.
دعوت دانشگاه بوعلی برای سرپرستی پژوهشکدهٔ آن دانشگاه. (دوسال)